เรียบเรียงเพลงฉ่อยบ้านสะเดียง2565

องคค์ วามรู้ทางวัฒนธรรม
เรื่อง เพลงฉ่อยบา้ นสะเดียง

วัตถุประสงค์
๑. เพ่อื เปน็ การเสาะแสวงหา รวบรวม จดั เกบ็ ความรูท้ ี่มีอยู่ในตัวบคุ คลท่เี ชี่ยวชาญในดา้ นการรอ้ ง

เพลงฉ่อย
๒. เพ่ือจดั ทำเป็นเล่มองคค์ วามรสู้ ำหรบั เผยแพร่ให้แกเ่ ยาวชนและผ้ทู ใ่ี หค้ วามสนใจศกึ ษาเรียนรู้

ขอบเขต
ศึกษาประวัตศิ าสตร์ความเปน็ มาและรูปแบบการขับรอ้ งเพลงฉอ่ ยบา้ นสะเดยี ง

เปา้ หมาย
จัดเกบ็ ข้อมูลทางด้านวฒั นธรรมเร่ืองเพลงฉ่อยบ้านสะเดยี ง เพื่อการประยุกตใ์ ช้งานให้เป็นระบบ

ประโยชน์ท่ีคาดวา่ จะได้รบั
๑. ไดข้ อ้ มลู ทางดา้ นวัฒนธรรมเรอ่ื งเพลงฉ่อยบ้านสะเดยี งที่เปน็ ระบบ
๒. ไดส้ บื สานและอนุรักษม์ รดกทางวัฒนธรรมการร้องเพลงฉอ่ ยบา้ นสะเดียงและนำองค์ความรูท้ ีไ่ ด้ไป

เผยแพรส่ ชู่ มุ ชนบ้านสะเดียง

ความสำคญั และท่ีมา
ฉ่อย เป็นเพลงพื้นเมืองที่มีการแสดงท่าทาง และการร้องคล้ายกับลำตัด โดยมีผู้แสดงประกอบด้วย

ฝ่ายชายและฝา่ ยหญิง ฝ่ายละประมาณ ๒ - ๓ คน ในขณะที่พ่อเพลงแม่เพลงรอ้ งโต้ตอบกันผูเ้ ล่นคนอื่น ๆ จะ
ทำหน้าที่เป็นลูกคู่ เนื้อหาที่ร้องส่วนใหญ่มีทัง้ เรื่อง ทางโลก ทางธรรม ชิงชู้ และมักจะมีถ้อยคำที่มีความหมาย
สองแง่สองง่าม การแสดงเพลงฉ่อยจะไม่มีเครื่องดนตรีประกอบจังหวะ แต่จะใช้การตบมือเป็นจังหวะแทน
และสิ่งที่เป็นเอกลักษณ์ของเพลงฉ่อยคือ ลูกคู่จะร้องรับด้วยคำว่า “เอ่ ชา เอ้ชา ชา ชาชาชา หน่อยแม่”
ตัวอย่างเชน่ (แมเ่ พลง) “เอ่ง เงอ เงย… เรากนั หนาเรามาพากันหนี กไ็ ปมง่ั ไปมมี ีถมไป เรารกั กันหนอมาขึ้นหอ
ลงโรง กุศลไมส่ ่งละมันก็ต้องฉิบหาย เอาพระสงฆ์มาเป็นองคป์ ระธาน สวดเจ็ดตำนานพระก็เหนอ่ื ยแทบตาย พ่ี
มารกั น้องคำหนงึ่ กพ็ าสองคำกพ็ า ของฉนั ไม่ไดร้ าคาสองไพ ของฉันราคานะเป็นหม่นื หนอเป็นแสน ของฉันไม่ใช่
แหวนหนอจะมาสวมใส่ พี่จะเอาเงินมาดองจะเอาทองมาให้ ถ้าพี่จะเอาอีแปะจนใจน้องจะแกะให้ไม่ได้ พ่อแม่
น้องเลี้ยงน้องมายาก เขาจะกินขันหมากน้องให้ได้ (ให้ได้) ถ้ารักน้องจริงจะให้มาสู่ขอกะพ่อแม่ ถ้าพี่ชายมารกั
แลก็เฉยไป ถ้ารักน้องจริงกอ็ ย่าทิ้งน้องนะ ขอให้คุณพระช่วยเป็นประธานให้ (ลูกคู่รับ)” “เอ่ ชา เอ๊ ช้า ชา ฉ่า

๒

ชา หน่อยแม”่ เพลงฉ่อยมกี ารแสดงอย่ตู ามจงั หวัดต่าง ๆ ในภาคกลาง เชน่ สิงห์บุรี อ่างทอง ลพบรุ ี สพุ รรณบรุ ี
และพระนครศรีอยุธยา

เพลงฉ่อย มีชื่อเรียกอีกอย่างว่า เพลงไอ้เป๋ เนื่องจากพ่อเพลงฉ่อย ยุคแรกชื่อ ตาเป๋ มียายมา เป็น
ภรรยา เริ่มแรกเพลงฉ่อย หรือ เพลงเป๋ เป็นที่นิยมในแถบจังหวัดฉะเชิงเทรา และจังหวัดใกล้เคียง ประมาณ
กอ่ นยคุ พ.ศ. ๒๔๓๗ เป็นต้นมา สว่ นครูเพลงฉอ่ ย ยุคแรกเรม่ิ ก็มี ครูเปลี่ยน ครูเป๋ ครูฉมิ ครศู รี ครูบุญมา และ
ครูบุญมี ครเู พลงเหล่าน้มี แี ค่ชือ่ และตำนาน ส่วนประวตั ิไม่มีเลย เพลงฉ่อยนี้ปรับปรงุ และดดั แปลงมาจาก เพลง
โคราช - เพลงเรือ และเพลงปรบไก่ เปน็ ตน้ ก็สาเหตเุ นื่องจาก เวลาปรบมือเป็นจังหวะเพลงปรบไก่ ร้องบทไหว้
ครูและเกริ่นอย่างเพลงโคราช ใช้กลอนก็ใช้คล้ายกับเพลงเรือ แต่อย่างไรเพลงฉ่อย ก็น่าจะอยู่ในยุคต้นสมัย
รัชกาลที่ ๕

นอกจากนี้แล้วเพลงฉ่อย ยังมีชื่ออื่นอีก “ฝ่ายเหนือ” อาจหมายถึงจังหวัดทางตอนล่างเช่น อุทัยธานี
นครสวรรค์ อ่างทอง และสุพรรณบุรี เปน็ ตน้

สว่ นคำว่า “เพลงตะขาบ” (ต้นฉบับเดมิ ใช้ ข.ขวด) คนเพลงเก่า ๆ เรียกเพลงวง เพราะของเดิมยืนเป็น
วง เล่นกับลานดิน เนื่องจากสมัยนั้นไม่มีเวทีดั่งกับปัจจุบันนี้ ส่วนบ้างคนก็เรียกว่า “เพลงฉ่า” เพราะเวลารับ
เพลง รับว่า “เอ่ชา เอ๊ช้า ชาฉ่าชา ชา หน่อยแม่” เลยเรียกติดกัน จนปัจจุบันคนก็ยังเอามาร้อง เล่นกัน
ส่วนมากเป็นท่อนนี้ ชาวโพหัก อำเภอบางแพ จังหวัดราชบุรี ก็เรยี กศพั ท์บัญญัติแปลก ๆ พิสดารอีกว่า “เพลง
ทอดมัน”

เอกลักษณเ์ พลงฉ่อยบางส่วน
๑. การข้นึ เพลงท่ัวไป จะขึ้นวา่ “ฉัดชา่ ฉดั ชา ฉดั ช่าฉดั ฉ่า เอิงเองิ เออฉะเอิงเอ้ย”
๒. ในการแสดงสดสามน้า ในการทอร์คโชว์อาจารย์จตุพล ชมพูนิช น้าพวง ขึ้นว่า “เอ้อ เอิงเออ เอิง

เออ เออเออ้ เออเหอ เอ้อเออ เอิงเงย ฉัดช่าฉดั ชา ฉดั ช่าฉดั ฉา่ เอิงเองิ เออฉะเอิงเอย้ ”
๓. ทางจังหวัดอทุ ยั ธานี จังหวัดนครสวรรค์ รับเพลงวา่ “เอ่ชา เอชา เอช๊ า ชาฉา่ ชา”
๔. ส่วนทาง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา จังหวัดอ่างทอง จังหวัดสุพรรณบุรี รับเพลงว่า “เอ่ชา ชา ชา

ฉา่ ชา”
๕. ส่วนทางกรุงเทพมหานคร ทำนองผชู้ าย รับเพลงว่า “เอช่ า เอ๊ชา ชา ชาฉ่าชา นอยแม่ และทำนอง

ผู้หญิง รบั เพลงว่า เอ่ชา ชา ชาฉ่าชา หนอ่ ยแม”่
๖. สว่ นทางจังหวดั ราชบุรี รบั เพลงว่า “เอ่ชา เอชา ชาชาฉ่าชา หน่อยแม”่

๓

เพลงฉอ่ ยบ้านสะเดยี ง

บา้ นสะเดียง อำเภอเมืองเพชรบรู ณ์ จังหวัดเพชรบูรณ์ เปน็ ชมุ ชนทมี่ คี วามสัมพันธ์กนั ฉนั ญาติมิตร มี
ความเป็นอยู่ท่ีเรียบง่าย มีการพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน มีการแบ่งปันอาหารการกนิ มีการแลกเปลี่ยนสินค้า
อาหาร หมู่บ้านใดมขี ้าว ปลา พืชผักชนดิ ใดก็จะนำมาแลกเปล่ียนกัน การประกอบอาชีพโดยส่วนมากจะทำนา
ทำสวน ทำไร่ ในระหว่างการทำงาน ชาวบ้านจะมีการละเล่นรอ้ งรำตามแบบฉบับของชาวบ้านสะเดียงโดยการ
แต่งกลอนง่าย ๆ โดยมีการสืบทอดมาจากพ่อเพลงแม่เพลง ตระกูลขุนแก้ว โดยเริ่มต้นมาจากพ่อสิน ขุนแก้ว
และแม่แป้ง ขุนแก้ว สองสามีภรรยาปราชญช์ าวบ้านผู้ที่มีใจรักในศิลปะการแสดงเป็นชีวิตจติ ใจ ได้แต่งกลอน
ไวร้ อ้ งรำเล่นในโอกาสต่าง ๆ ทัง้ ในชีวิตประจำวัน และในเทศกาลประเพณีตา่ ง ๆ เชน่ ประเพณสี งกรานต์ งาน
ตรุษ งานบวช งานวัด ฯลฯ แล้วได้ถ่ายทอดให้ลูกหลานและเพื่อนพ้องน้องพี่ได้ร้องรำทำเพลงกันจนสามารถ
จัดตง้ั คณะการแสดงในงานเทศกาลต่าง ๆ และเป็นทีร่ จู้ ักในชมุ ชนบา้ นสะเดยี งเรื่อยมา หลงั จากพ่อสินและแม่
แป้งได้เสียชีวิตไปนานหลายสิบปีแลว้ ลูกหลานตระกูลขุนแก้วจึงได้สบื ทอดมรดกทางวัฒนธรรมน้ีไว้ซึ่งก็เหลอื
เพียงไม่กี่คนเท่านั้น อีกทั้งผู้ที่เหลืออยู่ก็ยังเป็นผู้สูงอายุและบางคนก็ชรามากแลว้ สุขภาพไม่ดี ไม่สามารถร้อง
รำทำเพลงไดแ้ ล้ว

นางสวาท ภาสประหาส ปราชญ์ท้องถ่ินอายุ ๗๙ ปี ผู้สืบทอดเพลงพืน้ บ้านสะเดียงไดเ้ ล่าถงึ ที่มาของ
บทเพลงพืน้ บ้านสะเดยี งวา่ เกิดข้นึ ในระหว่างการดำรงชวี ิตของคนในยุคสมัยก่อน ในระหว่างการทำงานแต่ละ
ฤดูกาลก็จะมีการร้องรำทำเพลงกันไป ซึ่งชาวบ้านสะเดยี งส่วนใหญ่จะมีการละเล่นในชว่ งหลังฤดกู าลเกบ็ เก่ยี ว
ข้าวเสร็จ เช่น งานเทศน์มหาชาติ งานทอดผ้าป่า งานทอดกฐิน งานตรุษ (เดือน ๕) ซึ่งมีงาน ๗ วัน และงาน
สงกรานต์ มีงาน ๕ วัน กอ่ นจะถึงงานตรุษสงกรานต์ ชาวบ้านจะเตรียม ตำขา้ ว หกั ฟืน ไว้ให้พอกนิ ๑๒ วัน ซึ่ง
ในระหว่าง ๑๒ วันนั้น ชาวบ้านสะเดียงจะหยุดตำข้าวผ่าฝืน หักฝืน หนุ่มลิเก และคนแก่คนเฒ่าจะออกมาละ
เล่นเพลงพ้ืนบา้ นสะเดียง หากใครยังทำงานอยู่ก็จะถูกปรับเป็นเหล้า เป็นอาหารและจะนำอาหารท่ีปรับมานัน้
มาเลี้ยงกันในวงการละเลน่ สรา้ งความสนกุ สนาน ครึกครืน้ ทง้ั ผ้รู อ้ ง ผู้รำ และผู้มาร่วมวง

ในช่วงหลังฤดูกาลเก็บเกี่ยวข้าวเสร็จ หนุ่มสาวก็จะมีโอกาสมาเจอกันในช่วงงานตรุษสงกรานต์ เพลง
พื้นบ้านที่ชาวบ้านเล่นกันก็คือ เพลงฉ่อย ซึ่งก่อนที่จะมีการละเล่นจะต้องมีบทไหว้ครูก่อน จากนั้นจะเริ่มต้น
ร้องเพลงโตต้ อบกนั ไปมาระหวา่ งหญงิ ชาย ดังตอ่ ไปนี้

๔

เนื้อร้องเพลงฉ่อย

บทไหว้ครู (พ่อเพลง)

สบิ นิ้วพนมยกขนึ้ เหนือเศียร โดย แม่ตะเหลี่ยม ภาชนะทอง
จะขอหยิบยกปกเกลา้ ต่างประทปี ธปู เทียนลูกขอนมัสการ
ไหวค้ ุณพระคณุ เจ้าทุกวันเออไป
จะไหวพ้ ระอาทติ ยอ์ ยู่บนสวรรค์ ลกู จะไหวพ้ ระจนั ทรอ์ นั ส่องโลก
ทเี่ ป็นเอกโอกอย่ใู นชอ่ กามา ขอให้กลา่ วกลอนยอ้ นคำ
ใหค้ ณุ ครแู นะนำปัญญา.เออ.ให้
ทล่ี กู ได้เรียนรูม้ า
สบิ นิว้ จะพนมยกขนึ้ ไหวค้ รู ไปท่วั ท้งั ท้องพารา.เออ..ไป
ขอใหร้ ำลกึ กกึ ก้อง จะคำนับคณุ พระมารดา
ท่านยงั ยอมเสียสละ
คร้ันไหว้ครเู สรจ็ สรรพ ท่านกก็ ลวั เลือดก้อนของท่านจะละ..เออ..ลาย
ทล่ี ูกอยู่ในครรภา ทั้งครเู พชรฉลูกรรณ์
เมื่อทา่ นจะรบั ประทานอาหารเผด็ รอ้ น
ขอให้ผู้ชายมเี ดโชชยั เอย
จะไหวค้ รเู สยี ใหเ้ สรจ็ ลงไปนอนอยใู่ ตท้ อ้ งผชู้ าย.เออ
อีกทั้งครูบรรทะยาย.เออ

ขอให้ผ้หู ญงิ มี เดเก่ (ซำ้ )
ขอให้ผูห้ ญงิ มาเป็นรอง (ซำ้ )
(ลูกคู่รับพรอ้ มกนั ) ทว่ั ประเทศแดนไทยเออ

๕

บทไหว้ครู (แม่เพลง)

มอื ของลกู สบิ นว้ิ โดย แมต่ ะเหล่ียม ภาชนะทอง
ต่างประทปี ธปู เทยี น จะยกขึ้นหวา่ งค้ิวเหนอื เศยี ร
ขอให้ร่ำลือพลิ กึ ลูกขอบชู ายกส่ง
เหมือนดงั จิตลูกนึกจำนงเออ....ได้
ลูกจะไหวค้ รูพกั ครูอักษร ที่ท่านไดก้ ลา่ วกลอนวิเศษ
ทา่ นไดส้ อนพูดรู้เพศ อยู่ในกลอนเพลงเพราะเพลิน
ไกลวดั จะนง นำ้ นวล มาลูกจะกล่าวเสยี ใหค้ วรดำเนนิ เออ...ไป
ลูกจะถอยกลอนย้อนกลับ
พอไหว้ครเู สร็จสรรพ ท่านได้ถนอมกลอ่ มเลย้ี ง
ลูกจะขอคำนบั คณุ บดิ ามารดา ท่านป้อนข้าวให้วันละสามคาบ
ทา่ นไดบ้ ำรุงเล้ียงลกู มา น้ำขุ่น ขุ่น ท่านก็ไม่ใหอ้ าบ
ทา่ นยังอาบนำ้ ใหว้ ันละสามเวลา จะยกเอาคุณของพระแม่เรา
ทิ้งขมิน้ หยาบ หยาบ ท่านก็ไม่ใหท้ า
ข้นึ มาวางไว้บนเกลา้ เกศาเอยไว้ จนหลงั ไหล่แมถ่ ลอก
คำน้อยมไิ ด้วา่ ลูกช่ัว
ท่านกินนำ้ ร้อนนอนไฟ ข้ึนมาวางไว้บนเก้าอี้ของตัว...เออ...ไว้
หนา้ แมด่ ำช้ำชอก ทงั้ ครแู ละครูนำ ครใู หญ่ (ลกู ค)ู่ ...ฉา่ .....
จะยกเอาคุณของแมเ่ รา เหมอื นครูทา่ นประสทิ ธิส์ อนให้
ลูกจะไหวค้ รพู ักครลู กั จำ ให้ชาวบ้านนิยมทั่วไป
ลกู จะว่ากลอนต้นหญ้าใหจ้ นกลอนตดิ ให้คุณครูขวางคอมนั เข้าไว้
จะว่าโดง่ อยา่ ให้ดังข้นึ มาได้ (ลกู ค)ู่ ....ฉ่า...
ถา้ ลูกศิษย์ครูเดยี วใหเ้ ป็นเกลยี วกลม ขอให้เสียงลูกดีอย่างเรไร
ถา้ ลูกศิษย์ต่างครเู ข้ามาสตู่ ่อ ให้เสียงลูกเขา้ ไปจับดวงใจ
ถา้ มันจะคดิ ให้มันติดเหมอื นตงั วา่ พ่อจ๋าแม่จ๋าลกู กจ็ ะไป
ไปเสยี ตง้ั แต่เชา้ เสียจนบา่ ย (ลูกค)ู่ ....ฉา่ ....
ขอให้เสียงลกู ดังเหมือนอยา่ งป่ี พร้อมทงั้ ครบู รรยาย เอ่อ เองิ เง้ย
ทั้งแมล่ กู อ่อนพาลกู หลบั (รบั พรอ้ มกัน) ใหแ้ มค่ อหน่ึงเขาส่งเสยี งเอย่ เออ่ เอิง เงย้
ท้ังลกู น้อยรอ้ งไห้ทงั้ ลูกใหญ่รอ้ งหา (รับพร้อมกนั ) อยา่ ให้มีขอ้ ขีดคั่นอะไรเอ่ยเอ่อเองิ เงย้
ขอให้มาหลงลมไปหรือเพลงเรา สกั หนอ่ ยเถดิ ครูบรรทะเอย (รบั พร้อมกันหมด)
ลูกจะไหวเ้ สยี ใหเ้ สรจ็ ทงั้ ครเู พชรฉลูกรรณ์ เอย๋ ช้า เจ้าเอย (ลง)
ส่วนแมค่ อหนึง่ เขาจะลง (ซำ้ )
คอสองลกู จะว่าอะไรขอให้ได้อันนั้น (ซำ้ )
คอหน่งึ ขอใหเ้ ป็นฉตั รแกว้ ลงมากางกน้ั
สักหนอ่ ยเถดิ ครบู รรทะยาย

๖

เพลงตน้ (พ่อเพลง)

โดย แม่ตะเหลี่ยม ภาชนะทอง

เองิ เออ เออ๋ เอิง เง้ย พม่ี ารอ้ งเชญิ อย่าไดช้ ้า
พ่ีมารอ้ งเรียกอย่าไดเ้ น่ิน เถิดนะแม่มิ่งสมร
ใหน้ ้องหมีมนั ลงมา เล่นกนั สักหน่อยถงึ คอ่ ยไปนอนเออ...ใน
ลงมาเดนิ วนกน้ หอย พี่ยังไมพ่ านพบปะ
พ่ีก็กลัวรักร้างห่างเห
ทุกวันพไ่ี ดเ้ ทย่ี วมานาน อยกู่ ับอีแม่เสียงปานเร...เออ..ไร
ครั้นจะน่งิ เฉยเลยละ อีกท้งั เนอ้ื หนงั ออ่ นนุ่ย
พี่จะขออยู่เป็นคูเ่ คยี ง เลน่ เอาขนของพ่ีชนั ลุกซ่า
แลไปจนสุดลกู ตาเออ......ชาย
พศิ ดกู ายนาง เปรียบเหมอื นดงั กวางหาหนอง
พอพเ่ี ดินฉากหอมฉยุ เปรียบเหมอื นดังกวางหาเนือ้
พี่เหลอื บชะแงแ้ ลนชุ ไมร่ ู้มันจะหกั ลงเม่อื .เออไร
เสยี ทนั หตู ายงั เหน็
ทกุ วนั พเี่ ที่ยวหานาง ใครเล่าเขาจะมาเหลียวแล
ทกุ วันพเี่ ทย่ี วหานอ้ ง เหมอื นกบั ถูกพญาตำแย.เออ..ใหญ่
อแี มค่ านนอ้ ยของพ่ีหาบหนกั

น้องจะหาผวั เสียกห็ า
ถา้ แม้นแก่แลว้ นมเลน
หน่อยจะนัง่ กอดเข่าเกากกขา

๗

เพลงเกร่นิ เชญิ (พอ่ เพลง)

ครน้ั จะเกริ่นไปนกั จะชกั ช้า โดย แมต่ ะเหล่ียม ภาชนะทอง
เชญิ เถิดแม่ขวญั นวลฉวี แหงนดเู วลาจวนได้ (ลูกค)ู่ รับ
มาเสียเถิดแมน่ วลนอ้ ง มาเลน่ เพลงกันกับพีไ่ มเ่ ปน็ ไร
ใหน้ ้องลุกข้ึนมาอย่าไดช้ ้าที แมเ่ สยี งทมุ้ เหมือนกลองเมอื งอทุ ยั
พ่ีร้องเรยี กเหมียวเหมียวเหมือนดงั แมวอยากปลา มาเลน่ เพลงกันกับพเี่ ถิดช่นื ใจ
พมี่ าค้อยคอยคอ้ ยอยกู่ กข่อยรมิ โคก ให้นอ้ งลุกขึน้ มาเหมือนกะม่ันหมาย
พ่ีมายืนคอยทา่ เอาจนขาแข็ง ชา่ งหนาวเยน็ ลมโยกปลายไม้
พ่มี ารอ้ งเรียกไมไ่ ด้ยิน ไม่รูเ้ ลยวา่ แกว่งไปหาใคร
หรือมัวทำมาไปหรือหากิน หรอื มวั ทำมาหากนิ กนั เสียอย่างไร
หรือม่ัวเอาหลังลงฝุ่นหัวหมุนคนั นา หรือมัวเอาหลังลงดินไปหรือลงทราย
แตพ่ อพีล่ งให้อนงคเ์ อย่ หรือวา่ แมค่ ณุ นอนคาอย่กู ับใคร (ลกู คู่รับ)
อแี ม่แก้มมอมหมากปากอมปนู แมจ่ ะมัวนงิ่ เฉย อยู่ทำ เออ.เอ่อเองิ เงย้
ตูดอมลูกกระสนุ สอง เอ๊ย..ช้า...เจา้ เอย.เอ๊อเออ่ เยอแมเ่ อย ตูดอมลูกกระสุนสองเอย (รบั พร้อมกนั )

๘

เพลงต้น (แมเ่ พลง)

เออ่ .....น้องไดย้ นิ ชายเรยี กให้หนาว โดย แม่ตะเหล่ียม ภาชนะทอง
กายนอ้ งส่ันระรกิ รวั น้องได้ยนิ ชายเกลา่ วให้กลัว
จะเป็นชายใดทไ่ี หนแน่ ไปเหมอื นดงั ลกู เทวทัต
นอ้ งยังไม่รแู้ ทถ้ นัดเออใจ
ดพี ่อนกเขาเจา้ คารม มาขันคปู ระโคมยงั คำ่
พีม่ าพูดเพ้อพมึ พำ เสียเม่อื ยามจะพลบโพล้เพล้
พีอ่ ย่ามาตีสนิท จะทำให้น้องน้ีติดเสน่หเ์ ออใจ
วันนีม้ าเจอพ่อหม่อมเมยี มี
โหมเหม่มอ่ มแม่ม เสียแลว้ อพี อ่ ขวัญจอมหมอ่ มจ๋า
มันไม่ไดเ้ จี๊ยะหนอ่ จ๋ี เฉดไอป้ ากมอมลูกแม่มงึ อย่ามาเออใกล้
มนั ไมไ่ ด้เหน็ หวั หอม มายนื อยู่ห้วงน้ำแห้ง
มนั ไมไ่ ดเ้ ลยี กระดองเต๋าดำ
น้องเปน็ สาวโสดชว่ ง น่ีมงึ จะกดั กันเกรยี วไอ้หมาเอย๋ ไปทำเออไม
อีพอ่ ใจดขี องนอ้ งผมแดง ไม่อาจไปแขง่ ฆ้องวง
มนั ไมไ่ ด้เลียลางหรอกไอ้หางเรยี ว ไมอ่ าจจะไปแขง่ เรือกำปน่ั
ไมอ่ าจจะไปแขง่ แสงจนั ทร์เออได้
ตัวนอ้ งเปรียบเหมอื นฆอ้ งแหว่ง
น้องเป็นเรอื อีโป่ง
นอ้ งเป็นหงิ่ หอ้ ยน้อยแสง

๙

เพลงเกร่ิน (แม่เพลง)

ครั้นจะเกรน่ิ ไปนกั กช็ กั ช้า โดย แมต่ ะเหลี่ยม ภาชนะทอง
ทงั้ เวลาก็ไดท้ งั้ เวไลก็ด่วน แหงนดูเวลาจวนได้
พระอาทติ ยถ์ อยลบั กลบั เข้าที่ เวลาหรอื ก็จวนลงไป
ลับเหลยี่ มครี เี ขาใหญ่ (ลูกค)ู่
เสยี งใครหนอเสียงใครแน่ เสียงมาร้องเรยี กแมอ่ ยู่ไวไว
เสยี งมาร้องเรียกต้งั แตเ่ ช้า แมก่ ำลงั หงุ ขา้ วแกงไก่
มือของนางยงั ไม่ทันวางจวัก ยงั เย่ียมหนา้ ออกไปทกั ยงั ไม่ได้ (ลกู ค)ู่
ว่าเขยี วคำดอกแคลกู ใคร
ฉนั จะออกไปดใู ห้มันรู้แน่ ให้มันเด็ดกระเด็นออกไป
จำจะออกไปดใู หม้ ันรเู้ ห็น ถ้าไอเ้ ฒา่ ชราฉนั ไม่ใย (ลูกค)ู่
ถ้าหากพ่อหนมุ่ หนมุ่ ฉนั จะสนทนา แลว้ จัดแจงแต่งตวั ทันใด
แล้วเสกผงคาถาเสรมิ ทา้ ย
ฉนั หนั หน้าของห้องมไี ด้หมองมัว ไมว่ า่ เฒา่ บณั ฑติ สกึ ใหม่
นางหยิบเอาแป้งข้นึ มาผดั หนา้ ใหเ้ มาหวั ดม หนิ ร้องไห้ (ลูกค)ู่
ว่าอมระรวยมหาระรดิ ผนื ไหนมันจะดกี วา่ ผนื ไหน
แต่พอเหลอื บเหน็ หน้าหลับตาป๋ี ไอ้หนุ่มเห็นให้มันมองดชู มา้ ย
ใหม้ นั เหน็ ลางลางไรไร (ลูกค)ู่
นางหยบิ ผ้าลายข้ึนมาสองกลุ ี เมยี งชมา้ ยแลมองดกู าย
ใสเ่ สื้อสมัยมนั ตอ้ งถา่ ยสมอง หยิบเอาครมี จำปขี นึ้ มาใส่
นางมานงุ่ หม่ ให้บางบาง เสน้ ผมแม่กเ็ ลยกระจาย (ลกู ค)ู่
ฉนั เดนิ ออกจากห้องหอใน
นางหยบิ กระจกคันฉอ่ ง หมายใจจะไปชมไอ้เจ้าพวกผู้ชาย
ผมตกเส้นเหน็ ไม่ดี แม่โฉมยงนงลักษณ์มาถึงหัวบันได
แลว้ หยบิ หวีนอ้ ยขน้ึ มาสรอ้ ยเสย ตัวของแมน่ างเลยไปไมไ่ ด้ (ลูกค)ู่
ตวั ของแม่นางยงั ไปไม่ได้
แตพ่ อเสร็จสรรพแมข่ ยบั ย่อง นางกร็ ีบก้าวขาทนั ใด
แตพ่ อถึงระเบยี งพอ่ เน้อื เกลย้ี งเอวกลม แม่สาวน้อยแถบจะตกกระได (ลกู ค)ู่
แตพ่ อถึงนอกชานไมน่ านนัก แม่สาวนอ้ ยแทบจะตกกระได
ช้ันมองเห็นหมามนั นอนขวาง ระวังเถิดนะเจ้าของกระได (ลกู ค)ู่
จะกอดเอวตอนเอ็งตกกระได (ลกู ค)ู่
........................................
แตพ่ อถึงบันไดไมร่ อชา้
พอลงบนั ไดแม่เหยยี บหมายกระดก

ชาย ...................................
แต่พอลงกระไดใหร้ ะวงั กระดอง
พอนอ้ งลงกระไดเหยยี บไมก้ ระดก

หญิง ................................. ๑๐
ถา้ เอง็ เข้าข้างหน้าขา้ จะคอยระวัง
แต่ถา้ เอง็ เขา้ มาทางกน้ จะกอดเอวตอนเอ็งตกกระได
ถ้าเอง็ เข้าข้างหลงั ขา้ จะคอยระไว
ชาย แต่พอนอ้ งยกเขา่ ข้ึนถบี แมจ่ ะถบี เอาด้วยส้นตนี ซ้าย (ลกู ค)ู่
แตพ่ อถีบปบุ๊ พตี่ ะครุบปั๊บ พมี่ องเห็นสองกลบี ไรไร
มวยเรากด็ กี ระบ่ีเราก็คลอ่ ง สองมอื พีก่ ็จับขาไว้
แต่พอยกขาขึ้นขา้ งเดียว ท่าปิดเชิงปอ้ งเรากว็ ่องไว
พี่มองเห็นปากเบี้ยวกต็ กใจ
หญงิ ................................... มองเห็นปากเบย้ี วตกใจ
แตพ่ อลงกระไดใหแ้ กมาไหวก้ ระดอง ดว้ ยว่าแมเ่ ป็นเจ้าของกระได (ลกู ค)ู่
มนั ไม่ใช่ไม้จรงิ มนั เป็นไมไ้ ผ่
ชาย กระไดของนอ้ งเป็นกระไดผู้หญิง เลยจบั ลูกซกุ แม่มึงไป (ลูกคู่)
ลูกกระไดมนั เป็นไม้สะแก จะโยนลงทแี่ มน่ ้ำไหล
เหยยี บแม่มนั หมดโคตรกระได
หญิง ข้อน้ีฉนั ไม่ขอแก้ นางยกเท้าส้นตนี ออกมาจากกระได
แตพ่ อลงกระไดฉนั กไ็ พล่กระโดด ยังไมเ่ ห็นใครมาใครไป
ลงกระไดไพล่ลงดนิ จะเปน็ สัตว์หรือคนจะเป็นววั หรอื ควาย
นางจงึ เหลียวซา้ ยแลขวา ไกลนักฉันก็จำไมไ่ ด้
เหน็ ดำตะกมุ่ อย่ใู ต้พ่มุ ตะกน เลยยกส้นตนี ยอเฉยไว้
เหน็ หวั พ่ดี ำดำ ทำไมไมพ่ จิ ารณาใสใ่ จ
แลไมเ่ ห็นตวั นกึ ว่าหวั ตอ ระวังเถิดสาวนอ้ ยพจี่ ะเตือนเอาไว้
เอะอะกย็ กส้นตนี ยอเหยยี บไว้
ชาย นม่ี นั หัวของพน่ี ะเธอจา๋ เดยี๋ วตอมนั ตำตา.....เอ็งตาย
น้องจะทำอะไรให้ระวงั ตวั หน่อย นอ้ งนกึ ว่าตอสะตือมาไฟไหม้
มองเหน็ คนเปน็ หัวตอ ที่น้องหลงละเมอทำไป
ถา้ หากเอง็ ยอผิดที่ ผดิ ถกู ชา่ งมนั ไมเ่ ขา้ ใจ
ให้ปากพ่ีไปคาบรอยควาย
หญงิ ออ๋ หัวพี่ดอกหรือพี่หรือ เขา้ ไปในวงเพลนิ ใน
ให้น้องขอโทษเถิดหนอ ชะลูกศษิ ย์ใครหนอชาติไอ้หนา้ ไมอ่ าย (ลกู ค)ู่
ตบหัวทีป่ ่ามาขอขมาท่ีบ้าน มองเห็นชูร้ กั ดีใจ
ให้นอ้ งขอขมาอย่าให้บาป รอ้ งถามอพี ่อเสียงเรไร
นางเลยยกเทา้ ก้าวบรรจง ถ่นิ สถานบ้านอยแู่ หง่ ไร
แตพ่ อกา้ วเข้าวงดูรำโค้งออกปร๋อ ไอข้ ้อน้ียังสงสยั ใจ (ลกู ค)ู่
แต่พอเห็นเธอเขา้ มาเจอพักตร์
เขยบิ เขา้ ไปใกลเ้ อากายเข้าไปเคียง
พ่พี ากนั มาเปน็ หมู่หมู่
ใหพ้ บ่ี อกน้องตามตรง

๑๑

อีกทง้ั ช่ือเสยี งสำเนียงพีย่ า ท้งั บดิ รมารดาชือ่ ไร
พี่เปน็ ชาวบกหรอื ชาวเรอื พี่เปน็ ชาวเหนอื หรือชาวใต้
พเ่ี ปน็ ตอ้ งสกู้ ลุ า ธรุ ะมีพ่ีจะมาทำไม
หรือวา่ ววั พ่หี ายควายพิสูญ หรือพงษเ์ ผ่าประยูรพ่ีตาย
หรือพ่หี นีโทษราชทัณฑ์ในกองการคุมขัง ลองเลา่ ให้น้องฟังไวไว
จะตอบใหค้ นดเี ขา้ ใจ
ชาย พอไดย้ ินเนื้อความร้องมาถามพ่ี อยู่จงั หวัดเพชรบรู ณ์ไมไ่ กล
จะตอบให้คนดเี ขา้ ใจบา้ นของพี่แม่คณุ อยูท่ ่คี ลองปลากดนำ้ ใส
ส่วนกลัวพี่ชื่อวา่ นายยศ มารดาชอ่ื วา่ นำ้ ดอกไม้
บดิ าของพช่ี อื่ วา่ บญุ ธรรม พี่เป็นคนเหนอื ไม่ใช่คนใต้
พน่ี ่ีเปน็ ชาวบกพไ่ี ม่ใชช่ าวเรอื พีเ่ ปน็ คนไทยเหมอื นกนั กบั ทรามวัย
ถ้าพี่เป็นตอ้ งสหู้ คู งยาน แตถ่ ้าพี่เปน็ ลาวคงลาย
ถ้าพเ่ี ป็นเจ๊กขาพีค่ งขาว พน่ี ี้ไมไ่ ด้สกดั รอยควาย
วัวพ่กี ็ไมห่ ายควายพี่กไ็ มพ่ ลัด ถามไปด้วยข้อสงสัย
รอ้ นเย็นไปดว้ ยอยา่ งอะไร
หญิง นอ้ งอยากจะถามพีอ่ ีกต่อ หรือจะเลยไปทตี่ รงไหน
พี่มาธุระปะปัง ถา้ ธรุ ะพี่รอ้ นเลยไป
พี่มาธุระตรงนี้ ถา้ ธุระพ่รี อ้ นเลยไป
ถา้ ธุระเยน็ ให้พีไ่ ปแวะก่อน กบั นวลนางน่ันแหละแมช่ ื่นใจ (ลูกค)ู่
กับนวลนางนั่นและแมช่ ืน่ ใจ (ลกู ค)ู่
ถา้ ธุระเยน็ ให้พี่แวะก่อน ถ้าพ่มี าพึงทองน้องกจ็ ะให้
พี่มาธรุ ะธแุ ระ ร้อนเยน็ ไปดว้ ยอยา่ งอะไร
พี่จะประสงคไ์ ปด้วยสงิ่ อันใด
หญงิ พมี่ าธรุ ะธุแระ น้องจะยกขนึ้ ไปทนู หวั ไว้ (ลกู ค)ู่
ถ้าพม่ี าพงึ เงนิ น้องกจ็ ะกอง นอ้ งจะยกขนึ้ ไปทนู หัวให้
ไอ้ขอ้ น้พี ่ยี ังกรง่ิ เกรงใจ
พีม่ าธรุ ะปะปงั ถ้าเเมน้ ทนู หวั ล่างพี่ยังชอบใจ
พม่ี าธรุ ะตรงหญงิ นานนานพ่จี ะกระดกข้นึ มาใส่
หรือจะพง่ึ หินโคกของนอ้ งโบกปนู ธรุ ะเทา่ กระแบะมอื ชาย (ลูกค)ู่
ธรุ ะเทา่ กระแบะมอื ชาย (ลกู ค)ู่
ชาย .................................... จนใจนอ้ งแหะใหไ้ มไ่ ด้ (ลูกค)ู่
น้องจะให้เล่นหรอื วา่ จะให้จรงิ เชญิ มาขน้ึ บนเรือนไม่เป็นไร
ถา้ ทูนหวั บนพ่จี ะเอาฝ่ามือบัง
พจ่ี ะขยบั มาไวใ้ ต้หวั พก
พม่ี าธรุ ะธุระแระ

พี่มาธุระธุแระ
พจ่ี ะเอาเฉพาะใหน้ ำ้ เซาะไหลแซะ

หญงิ เชญิ ซิขาพ่อตาเชือน

๑๒

มากินหมากซิคะ มาสูบยาซิพ่ี หมากพลนู ้องกม็ ถี มไป
หมากของน้องซ้ือจากเมืองระแหง กินแลว้ กแ็ ดงใช้ได้ (ลกู ค)ู่
เชญิ มานั่งทพี่ ระเพลงิ ใน
หญิง เชญิ ซีจา๋ ซีจ๊ะ บา้ นนอ้ งคนจนเข็ญใจ
มากินพลูทั้งรากกินหมากทง้ั ขน เชญิ มาเล่นบนเรอื นไมเ่ ปน็ ไร (ลูกค)ู่
ขอเชญิ ซจี ๋าพ่อตาเชือน เชญิ มาเลน่ บนเรอื นไมเ่ ป็นไร
พ่ีไมแ่ ชไมแ่ ชเชอื นรบี ขนึ้ ไป
ชาย บอกว่าเชิญซีพ่อตาเชือน วา่ จะให้ตัวของพีน่ ัง่ ตรงไหน
นอ้ งบอกให้พ่ขี น้ึ บนเรือน ว่าจะใหต้ วั พนี่ ่งั ตรงไหน
พจ่ี ึงถามน้องคนดี ให้ตวั พนี่ ั่งลงเรือนใน (ลูกค่)ู
ตกั ขันนำ้ พานหมากทนั ใด
หญิง พ่มี าถามนอ้ งคนดี มอื ขวาฉนั ลากเสื่อหวาย
ให้พี่โหนตัวรอดมอดหวั ตง เชิญตัวพ่ีจงนงั่ หอใน (ลกู ค)ู่
หมากพลูน้องก็มีถมไป
หญิง แตพ่ อชายขึน้ เรอื นน้องไมเ่ บื่อหน้าบาก ไมร่ วู้ า่ เผ็ดว่ายันอยา่ งไร
มือซา้ ยฉันถอื พานหมาก กินแลว้ อยา่ อึงหมากนอ้ งขี้อาย
เชิญให้พีไ่ ปสวมข่อื ด้ัง นอ้ งเอาไว้รบั แขกบ้านไกล (ลกู คู่)
กินแลว้ อยา่ องึ หมากน้องขีอ้ าย
หญิง กินหมากซคิ ะสูบยาสพิ ี่ เครอ่ื งกินใส่หมากนอ้ งเอามาให้
ให้พก่ี นิ มาของฉนั ท่นี ้องไดว้ างเข้าไว้
หมากของน้องหมากบางนำ้ ผง้ึ ฝูงคนเขาจะนนิ ทาได้
หมากของน้องเป็นหมากตูดแตก มนั ยาวๆรีๆแถมเป็นรูข้างใน
กลัวใบพลูนอ้ งจะงับของพ่ีชาย (ลูกค)ู่
ชาย ........................................ เหน็ ใบพลผู หู้ ญงิ ทำตกใจ
พ่ีเลยประคองเอากระโถนหีบนาค ใครเหน็ กอ็ ยากจะเคี้ยวกันใหญ่
พี่เปดิ กระทายแลเหน็ พลูสองหาง ถ้าหากพไ่ี ดก้ นิ คงตกใจ (ลูกคู่)
พลสู องหางเขาไม่ใหก้ นิ มือขวาพก่ี ล็ ากขาตะไกร
ดใู บพลูของแม่พันปี มนั ไมต่ รงศูนยก์ ลางยงั กดลงไมไ่ ด้
พเ่ี ลยเปดิ กระทายแมง่ ามทรัพย์ เหนยี วเหนอะนองหน้ามีนำ้ อยู่ข้างใน
ไอบ้ างลกู มนั ยบั กลบี ใหญ่
หญิง พ่เี กิดมาอย่างไรหนอพอ่ ยอดม่งิ พ่เี ลยกดลกู ตะบันเฉยไว้ (ลกู ค)ู่
พลูน้องดแี ท้เชยี ว ที่หมากน้องแหลกพี่จา๋ ทำอยา่ งไร
จึงร้องบอกพ่อดอกกระถนิ

ชาย มือซ้ายพ่ีกห็ ยบิ ลูกหมาก
ไอข้ าตะไกรมันไพล่ลงล่าง
พเ่ี ลยหยิบลกู หมากลากมาผา่
หมากแว่นผ่าสองนอ้ งนางเหนียวหนับ
พ่จี ะกินกลงั จะยนั

หญิง พีก่ ดลูกตะบันเข้ามาบัน่ กระแทก

๑๓

หมากของน้องซอื้ จากเมืองระแหง กนิ แล้วก็แดงตดิ ใจ
ให้กนิ หมากน้องสักคำ พอ่ี ยา่ มวั นงิ่ อำแกมอาย (ลกู ค)ู่
เอาหมากมาผา่ เข้าทนั ใด
ชาย พ่ีหยิบใบพลูเอาปนู ทา น้ำมนั ไหลออกมาไมร่ วู้ ่านำ้ อะไร
ทผ่ี ่าหมากของนอ้ งยา ใหป้ วดหัวมวั ตาขน้ึ ทันใด (ลกู คู่)
พี่เลยกินหมากของน้องยา มาปวดหวั มัวตาทนั ใด
พีย่ ันหมากเมายาหรอื พช่ี าย
หญงิ .................................. กนิ แกย้ ันหมากหายได้
มันปวดเศียรเวยี นเกศา กนิ แกเ้ มายานะพีช่ าย
สม้ โอสองกลีบนอ้ งขนีบมาฝาก ถ้าหากพ่ีได้เคีย้ วคงไมค่ าย (ลกู ค)ู่
ส้มโอสองกลีบนอ้ งขนบี หวา่ งขา เอะ๊ มนั จะเป็นส้มอะไร
สองกลบี อยา่ งเดด็ มีอยู่เม็ดเดียว หรือจะเป็นสม้ โอกลีบใหญ่
ผวิ มนั กห็ ยุดเน้ือไว้
ชาย มนั ใหอ้ ดั อั้นตันอารมณ์ ให้มันเดด็ กระเดน็ ลงไป
จะเป็นส้มเกลยี้ งลูกโต วา่ กลบี มันจะโตสกั เท่าไร (ลูกค)ู่
หรอื จะเปน็ สม้ มะกรูด กินแลว้ อรอ่ ยติดใจ
พอี่ ยากจะดูใหม้ ันรเู้ หน็ วา่ กลีบเล็กกลบี โตสักเทา่ ไร
พี่อยากจะเหน็ สม้ โอ มนั อาจโตเทา่ จมูกพี่กไ็ ด้ (ลูกค)ู่
กลีบของนอ้ งมันเลก็ นดิ เดยี ว ส้มน้องเปร้ยี วหรอื หวานเลา่ นางใน
พีส่ งสยั กลบี สม้ โอ ตวั ของพ่ยี าไมอ่ ยากได้
นอ้ งกบ็ อกพ่ไี มถ่ กู นอ้ ยอย่ามวั หวงหินเม็ดใน (ลูกค)ู่
น้องไม่ไดห้ วงหนิ เมด็ ใน
ชาย พจ่ี ะขอถามแม่นงคราญ เพราะยนั หมากเมายาแทบตาย
ถา้ เปน็ ส้มเปรยี้ วน้องไมต่ อ้ งเอามา แถมยงั มเี ม็ดซ่อนไว้ขา้ งใน
ถา้ เป็นส้มหวานพี่จะกนิ ฝงู คนเขาจะนนิ ทาได้
อยา่ ต้ังความหวังจะไดก้ นิ เลยพช่ี าย (ลกู ค)ู่
หญงิ ..................................... นอ้ งอยา่ เสยี ดายตวั เลยนางใน
เพราะน้องสงสารพ่องามสงา่ ตายไปเป็นนางฟ้านะชน่ื ใจ
ส้มน้องปลูกไว้ท่ีเมืองเพชร โอแ้ มง่ ามชน่ื จะสบาย
ไวค้ ร้ันนอ้ งจะให้พ่ีกนิ ไรญ้ าตกิ ายิง่ กวา่ คนท้งั หลาย
ใหพ้ ่สี ูบแตล่ มใหพ้ ่ีดมแตก่ ลน่ิ หาทก่ี นิ ทีน่ อนยงั ไม่ได้
เปรียบพ่ีได้คลองผา้ ไตร
ชาย ใหน้ อ้ งทำบญุ เสียเถดิ แม่ทูนหวั
ทำบุญกบั พี่นะแก้วตา
จะมีบริวารอีกสามหม่นื

ชาย พ่ีเปน็ คนพลัดถ่ินพลัดฐานพลัดบ้านเมอื งมา
พเี่ ท่ียวรอ่ นเรพ่ เนจร
พมี่ าประสบพบนอ้ ง

เขาลือนอ้ งวา่ มีนาอยู่หลายแห่ง ๑๔
หญิง พจ่ี ะขอแบง่ ขอปนั
พ่ีจะขอปันขอแบ่งได้หรอื ไม่ (ลกู คู่)
มนั เรื่องอะไรกนั พ่ี ทนี่ าของฉันหรือชาย
นาของฉันมเี จ้าของ จะแบ่งฟรีฟรกี นั อยา่ งไร
ฉันกห็ วงของฉัน ฉนั ได้จบั ไดจ้ องเอาไว้
ฉันไมแ่ บ่งปนั ให้ใคร (ลูกค)ู่
ชาย พจ่ี ะถามแมโ่ ฉมยง มีคนจำนงบา้ งไหม
ถา้ ไม่มพี ่จี ะจอง พจี่ ะเปน็ เจ้าของนางใน
พ่ขี อถามแมค่ นโก้ นานอ้ งแปลงโตซกั เท่าไร
นาน้องแปลงโตซักเท่าไร
หญิง ....................................... พอจะปันจะแบง่ กนั ได้
นอ้ งมนี าอยู่หลายแห่ง นะพ่อเสาธงเสยี่ งทาย
นอ้ งจะบอกพ่ีตามตรง ยงั เหลอื แตแ่ ถวนาใน
นานอกน้องกไ็ ถแ่ ลว้ มันโตเทา้ หน้าโมข่ องพีช่ าย (ลูกค)ู่
นานอ้ งแปลงน้อยเทา่ รอยโค ซอกหว้ ยซอกเขาไม่เป็นไร
จะถากถางใหห้ มดบ้งิ เพราะพี่อยากจะได้
ชาย อยากไดน้ าแปลงใหญพ่ ่ีต้องไปกบั เจ้า ระวังจะเปียกชายกระเบนของนางใน
ถงึ หญา้ จะรกพ่ีจะถกหญา้ ทิ้ง ระวงั จะเปยี กชายกระเบนของนางใน
มันเปน็ นำ้ เซาะแซะนะปากเป็น ตัวของนอ้ งจะพาพี่ไป
มันมนี ้ำไหลโกรกอยู่ข้างใน
หญิง .................................................. หนา้ มดื ตามัวลืมตาย
มาเถอะมาพี่มา มันจะเปยี กด้ามกระบวยของพีช่ าย
มันเป็นเขาชงุ้มมนั เปน็ ต่มุ ชะโงก ขอให้ไดท้ ำนานางใน
ระวงั กระเดน็ ขึ้นไปรดหัว พจี่ ะค่อยถากถางคราดไถ
ให้พ่รี ะวังตวั ดว้ ย พอหวั หมรู ะเบิดเปิดคนั นา

ชาย ถงึ พี่จะเปียกก็ไม่ว่า นำ้ ไหลออกมาเปียกปลาย
ถา้ หญา้ จะรกถงึ นาจะร้าง มันไมไ่ ดท้ ำนาของนางใน
จะเอาไมป้ ระดู่เปน็ หวั หมู่ไถนา ให้พี่ไปลงรเู สยี เถิดพี่ชาย
น้ำไหลออกมาเปียกปลาย มัวมาทำสำออยอยไู่ ด้
ให้เอ็งไปโหมง่ ออกทีเ่ มืองพมิ าย (ลูกค)ู่
หญิง .......................................... ให้เอง็ ไปโหมง่ ออกท่เี มืองพิมาย
ใหพ้ ีถ่ อยเสียเถิดพข่ี า ถึงเอาชา้ งมาฉดุ พก่ี ็ไม่ไป
ให้พ่ีถอยหลงั เสยี อย่างปู
หากวา่ พีไ่ ม่ยอมถอย
เดย๋ี วแมจ่ ับหวั มดุ เขา้ ไปในพูมะเฟือง

ชาย .........................................
จะใหพ้ ม่ี ดุ พี่กไ็ มม่ ดุ

เมินเสียชาติพ่ีไมป่ รารถนา ๑๕
พจ่ี ะบอกแมเ่ นื้อเหลอื ง
ถงึ ตายใหม่เกดิ มาพ่กี ็ไม่ไป
หญงิ ........................................ จะดูพูมะเฟืองให้จงได้ (ลูกค)ู่
ทอยเสียเถดิ พีถ่ อย จะดูพูมะเฟืองให้จงได้
บอกไม่เชอื่ หรอื พ่อเน้อื ถี่ นำ้ หยดนอ้ งไม่ยอ้ ยลงให้
ฉันจะรำเลกิ เบกิ ประจาน จะคอยดูของดีหรอื ชาย
เอ็งเอาข้าวเย็นไปหนงึ่ กอ้ น ให้เอง็ อายชาวบ้านทวั่ ไป
เอง็ เอาหมาแมล่ กู ออ่ นเอาไปปอ้ นข้าว เอาลอ่ หมาแม่ลูกอ่อนออกไป
ฉนั ได้ยนิ หมามันร้องเอ๋ง เอ็งผ่อนหนักผ่อนเบาหมาหมาไว้
ข้าเห็นเอ็งเอาอย่กู ับหมา ขา้ เห็นเอง็ ตดิ เปง้ กับหมาไว้
ไมค่ ิดสกั หนอ่ ยข้าจะหมา่ เอ็งดว้ ยไม้ (ลูกค)ู่
ชาย ....................................... เอง็ จะปาข้าด้วยไม้
พ่อแมท่ ้งั หลายหญิงชายเจา้ ขา ลกู ขอขมาอภัย
เกิดมาเปน็ คนว่าผมไปเลน่ กับหมา พ่อแม่ทเี่ คยมาเห็นบ้างไหม
ผ้หู ญิงคนน้ีปากดีไม่น้อย พดู จาพล่อยพลอ่ ยออกมาได้
ดูมนั ชา่ งลมื ตวั ตวั มันก็ชว่ั เสียมากมาย
เมื่อวานนมี้ ึงเดนิ ควงกับจิก๊ โก๋ แก้ผ้าเดนิ โชว์อยหู่ าดทราย (ลูกค)ู่
พูดกระแทกแดกตำพ่ีได้
ชาย ชิชะคารมชงั่ มาข่มน้ำคำ นอ้ งชั่งเจรจาหยาบคาย
เกดิ เป็นคนวา่ พไ่ี ปเลน่ กบั หมา ธรรมดาทมี่ าท่านจะบา้ ไหม
พอ่ แมท่ ง้ั หลายหญงิ ชายเจา้ ขา เลน่ กบั อีสปั ดนตดู ลายลาย (ลกู คู่)
เราเกดิ เปน็ คนตอ้ งเลน่ กับคน เล่นกบั อสี ปั ดนตูดลายลาย
ไอห้ มามงึ ยงั ซมุ่ ควายไม้
หญงิ ....................................... ตัวของกยู งั จำหนา้ มงึ ไวไ้ ด้ (ลกู ค)ู่
เมอ่ื วานนเ้ี ย็นเย็นกูเหน็ จูงควายเขา้ พมุ่ ให้พ่ีอายชาวบ้านทงั้ หญงิ ชาย
กเู ห็นมึงเล่นสีควายอยู่ท่ปี ลายนา ดูหรอื มาว่าพม่ี ากมาย
พต่ี อ้ งเล่นกบั คนใหจ้ นได้ (ลูกค่)ู
ชาย น้องชา่ งลำเลกิ เบกิ ประจาน จะเลน่ กบั คนให้จนได้
เองวา่ พเี่ อาควายอยู่ทปี่ ลายนา ปัญญาเขาไมด่ ีแตย่ ังจำไว้ได้
คนอย่างพ่หี รอื จะเอาควายแมห่ นา้ มน รไู้ ม่วา่ คุณแม่สกั เท่าไร (ลูกค)ู่
ไมร่ วู้ ่าคุณแมม่ สี กั เท่าไร
หญิง ............................................ แมอ่ อ่ นละมนุ ของพ่ีชาย
เอง็ มาวา่ ขา้ ตะกี้ คอื สีของแมน่ น้ั อยา่ งไร
เอง็ ช่างมาดถู กู คณุ สี

ชาย ..........................................
นอ้ งวา่ สขี องน้องมคี ณุ
บุญของสีนัน้ มแี น่

ส่วนวา่ สนี ะน้องนะคนสวย ๑๖
หญงิ .........................................
นั่นมีคณุ กบั ดา้ มกระบวยของพีช่ าย (ลูกค)ู่
แม่จะเอาเส้นฝอยผัดแทนเส้นหม่ี มีคุณกบั ดา้ มกระบวยของพีช่ าย
แมจ่ ะผดั ข้าวไวใ้ สใ่ นจาน แม่จะเอาโยนผี ดั ใส่ไข่
เหน็ แต่เขากนิ หมกู ินหมี่ ให้แกรับประทานเขา้ ไป
ไอ้พวกนีก้ นิ แกงสีชาติไอช้ ายหน้าไมอ่ าย (ลกู ค)ู่
ชาย ......................................... ไอพ้ วกนกี้ ินแกงสีชาติไอ้หน้าไม่อาย
พ่อแม่ท้ังหลายหญิงชายเจ้าขา บรรดาทีท่ ่านมาท่านเคยเหน็ บ้างไหม
ไอก้ ารทจ่ี ะกนิ มนั ต้องเลอื ก จะมนั หรอื เผือกหรอื อย่างไร
ถ้าเปน็ เผอื กคันพเี่ ป็นไม่กนิ จะบอกกบั แมโ่ ฉมฉินใหแ้ จง้ ใจ
นอ้ งบอกใหพ้ ก่ี ินแกงสี บา้ นเมอื งเขามกี ันทไ่ี หน
น้องใหพ้ ่ีกนิ พ่กี จ็ ะกนิ ให้เอาหลังลงดินกนิ ได้ (ลูกค)ู่
นอ้ งจะจัดให้ทำให้กินตามสบาย
หญิง พอี่ ยากกนิ ต้มหรือกินยำ จะกนิ แกงเตา่ นาเอย๋ ก็ได้
พอ่ี ยากกินยำหรอื กินพลา่ ฉันบอกพี่ยาให้เขา้ ใจ
เตา่ ของฉันมันเป็นเต่านา เตา่ ของน้องมนั อยู่ขา้ งใน
เต่าของฉนั ไมใ่ ชเ่ ตา่ หนอง ใหย้ กมือวนั ทาเตา่ ไว้ (ลกู ค)ู่
พ่อี ยากกินแกงหรอื กนิ พลา่ ให้ยกมอื วันทาเต่าไว้
เต่าของน้องยาเปน็ เต่าอะไร
ชาย ........................................... ตวั ของพยี่ ายงั สงสยั
พอ่ี ยากจะถามแม่แกว้ ตา ทม่ี นั มรี าคามากมาย
มนั จะเปน็ เตา่ เหลืองหรอื เตา่ นา พก่ี ลวั กดั ด้ามกระบวยของพ่ีชาย
หรอื เปน็ เต่าขี้เลอ่ื ยอย่ตู ึกสีฟ้า เวลากินท่จี ะกระทุ้งใหถ้ ึงใจ (ลูกค)ู่
หรือเปน็ เตา่ หวั หับเล่าคนสวย มนั จะถกู หรือผิดข้างใคร
แตถ่ า้ เป็นเตา่ เหลืองไดท้ ่ีหลงั ตงุ ตงุ นกึ ว่าฉนั ขอสกั ทีใหเ้ ลิกแลว้ กันไป
พอใหผ้ ู้ใหญ่ทันฟงั เลน่ ได้
หญงิ น้องจะว่าสกั หน่อยหญิงจะพลอยสักนิด พี่จะมาดดุ นั กนั ทำไม
ตัวหญิงเปรียบเหมอื นคนกลาง ถ้าหากตวั พห่ี นักมาน้องหนกั ไป (ลกู ค)ู่
เราอย่าว่ากันเจ็บเราอย่าเหน็บกนั จงั ทำให้พี่นึกรกั นกึ ใคร่
มนั ไมใ่ ชใ่ ครอ่ืนมนั เป็นพน้ื เดยี วกนั พไี่ มใ่ หน้ ้องอับนอ้ งอาย
เอาคนละเฮสองเฮเอาคนละฮาสองฮา เคหาบา้ นเรอื นพี่ก็โตใหญ่
พ่ีมสี วนพุทราและกล็ ำไย
ชาย แต่พอเหลอื บเห็นเธอเขา้ มาเจอพักตร์ ลกู ใหญ่กว่านอ้ ยหน่าเปน็ ไหนไหน
แต่พอเจอปบุ๊ พี่กร็ กั ปบ๊ั
ถา้ นอ้ งไดก้ ับพ่ีหญิงจะดกี ว่าเพ่ือน
พมี่ ีสาวนอ้ ยโหน่งและน้อยหน่า
ลูกลูกลำไยพวงใหญ่ระย้า

ขอใหน้ อ้ งมาเป็นแม่คา้ ๑๗
หญงิ พอ่ี ยากไดน้ ้องไปเปน็ แมค่ ้า
ขายนอ้ ยโหน่งน้อยหน่าเถอะนางใน (ลกู ค)ู่
แกอวดอ้างว่าแกเป็นเศรษฐี รวยนอ้ ยโหน่งน้อยหน่าเมด็ ใน
แกเปน็ เศรษฐที ำไมอยูเ่ รอื นกระท่อม ดอู ะไรแกกม็ ีไปเสยี มากมาย
เสาเหนือกไ็ พลเ่ สาใต้กเ็ ผล้ รอบเรอื นแกก็ล้อมด้วยเรยี วไผ่
จะกา้ วก็เกรียบจะเหยียบก็กรอบ รวนรวนเลเลเหมือนกับเรือนผชู้ าย
ถ้าหากฉนั ตายไปวนั น้ี จะเอาฟากสบั หอบกไ็ ม่ได้
จะร้ือฟากเผาผยี งั ไมไ่ หม้ (ลูกค)ู่
ชาย เช่ือเถอะแมค่ ุณแม่ทูนหัว รับพไ่ี วเ้ ป็นผวั นอ้ งจะสบาย
การงานอะไรพี่กไ็ ม่ให้นอ้ งทำ ทกุ เชา้ ทกุ ค่ำพ่จี ะเอาใจใส่
เวทนาพี่เถิดนะแมค่ ณุ ทงั้ จังหวดั เพชรบรู ณพ์ ่นี ี้ดกี ว่าใคร (ลูกค)ู่
ทงั้ จังหวดั เพชรบูรณพ์ นี่ ด้ี กี ว่าใคร
หญิง บอกใหเ้ ชื่อเถอะแม่คุณ มนั กงการของตวั ไปเสียเม่อื ไร
แกมาบอกใหห้ ญงิ มีผวั มผี ัวพาเหาะไปเสียเมอื่ ไหร่ (ลูกค)ู่
ฉนั จะอยใู่ ห้เปน็ สาวให้หน้าขาวเอาะเฉาะ มนั ไม่หนกั กบาลพ่ีชาย
มผี ัวไว้จู๋จี๋มันกช็ นื่ ใจ
ชาย ถึงจะเปน็ สาวแกอ่ ยู่คาบ้าน เจ็บไข้ได้ปว่ ยจะได้อาศยั
พนี่ มี้ ีเจตนาดี เสยี ดายไอข้ องดีๆหญงิ จะตายตามไป
มผี วั เสียเถดิ แม่คนสวย เสยี ดายไอ้ของดๆี พี่จะไมไ่ ด้
แต่ถ้าเกิดหญิงมว้ ยชวี ี แต่ยงั หาคนดียังไม่ได้
สบู บุหรี่กินสุรากนั เสยี มากมาย
หญงิ แต่ถ้าเกดิ หญงิ ม้วยชวี ี ไม่เอาเปน็ ลกู เขยของแมย่ าย (ลกู ค)ู่
พดู ถงึ ลกู ผัวนอ้ งก็อยากมี ว่าพีด่ ีจริงๆนะแมช่ น่ื ใจ
มีแตพ่ วกสบู ฝนิ่ กนิ กญั ชา แตก่ ญั ชาหิวห่ันเหน็ ไม่ได้
มีแต่อย่างนี้ซไิ ม่เอาไหนเลย เพื่อหดั ให้เอวมันไหว (ลูกคู่)
เพื่อหดั ให้เอวมันไหว
ชาย หญิงจงเช่อื เถดิ แมย่ อดหญิง แถมเล่นการพนันเสียยกใหญ่
เหล้าพี่กไ็ ม่กินฝิ่นพ่ีก็ไมฉ่ ัน สองมือแกกช็ ้อนแต่ไพ่
พน่ี ี้ดดู แตค่ วนั พี่นด้ี นั แต่เปลว อย่ทู ่ีสวนเจ้ากรมคุณนาย
ยังร้องด่าอีจา้ วอย่ากวนใจ
หญงิ พสี่ ูบแต่ควันพดี่ ันแต่เปลว จะอยู่เล่นเฉยๆให้มนั สบาย (ลกู ค)ู่
มนั ไมม่ ีแต่เท่านัน้ หญงิ ไม่มเี สยี เลยก็สบาย
แต่พอต่ืนแต่เชา้ แกก็เข้าแตบ่ ่อน วา่ พ่ีเปน็ คนดเี สยี มากมาย
ฉนั กลวั จะพาฉนั ไปจม
เกิดฉนั เรยี กแกมากินข้าว
ฉันเลยไม่อยากมมี นั เสยี เลย

ชาย เพราะมันเป็นอย่างนีแ้ หละพเี่ อ๋ย
พีบ่ อกไม่เชือ่ หรอื แมเ่ นอ้ื ถ่ี

ตัวพีน่ ้ีดีเสียเหลือลน้ ๑๘
พี่ดีท้ังกลางวันและกลางคืน
ไมเ่ ชอ่ื ใหน้ ้องมาพิสจู น์ดูซี ดลี ่างดีบนดนี อกดีใน
ดหี ลบั ดีตื่นดที ั้งเดือนมือเดือนหงาย
หญิง ไมเ่ ชือ่ ใหน้ ้องมาพสิ จู น์ดูซี วา่ พี่นด้ี อี ย่างไร (ลูกค)ู่
ไอ้เรือ่ งดดี มี อี ยูห่ ลายดี ว่าพน่ี ี้ดีอย่างไร
ดีฟกั ดีแฟงดแี ตงนำ้ เตา้ ถา้ โดนดอกดปี ลใี ชไ้ ด้
ของเองดีปลาช่อนมันไม่เขา้ ยา ชาวบ้านเขาเอาแกงกนิ ได้
ให้เองทำดีแกว่งมาแกวง่ ไป (ลูกค)ู่
หญงิ น้องจะต้องสืบสวนดูใหถ้ ว้ นถี่ ไมร่ ู้วา่ พ่มี ดี ีอย่างไร
อกี ทั้งดคี า่ งหรือว่าดลี งิ ถ้าพ่ดี จี รงิ จริงน้องก็ดีใจ
ดีอะไรมนั ไม่รูเ้ ส่อื ม ถา้ เปน็ ดงี เู หลือมใช้ไมไ่ ด้
ไอด้ อี ยา่ งแกแม่ไม่เหลยี ว ใหไ้ ปช้ีเดอ่ ยูค่ นเดียวเสยี เถอะไปไอ้หมาไป (ลูกค)ู่
ยงั ขนื ดันทุรังตไิ ป
ชาย แม้พีบ่ อกเทา่ ไรน้องก็ไม่ฟัง แตท่ ำไมนวลนางไม่เช่ือใจ
พบี่ อกดีไปเสียทุกอย่าง แตท่ ำหย่งิ ผยองเสียยกใหญ่
พีย่ อมออ่ นขอ้ งอ้ นวลน้อง แตก่ ็ทำเลน่ ตัวเกนิ ไป
ความจริงคงอยากมผี ัว เด๋ียวจะตอ้ งไขวค่ วา้ ยกใหญ่
แตถ่ ้าตอนดึกๆนอ้ งคกึ ข้นึ มา ถ้าน้องเกิดคัน... ตัวน้องจะทำอย่างไร (ลูกคู่)
ประเด๋ยี วจะคันโน่นคันนี่ ถ้านอ้ งเกดิ คนั .... ตัวน้องจะทำตัวอยา่ งไร
ประเด๋ียวจะคันโนน่ คนั น่ี จะหาหมอรกั ษาเดี๋ยวก็คงจะหาย
แตถ่ ้านอ้ งคนั ตาน้องก็ล้างตา ปากแกมอมมากมอมกว่าหมาใน
แกสาบานได้ไหมวา่ แกจะพดู จากปาก ปากมองเหมือนหมาพดู มากมาย
ผูห้ ญิงเขาไม่รักเขายังมาด่า นางไมเ่ หลยี งตาแลหรอกชาย (ลกู ค)ู่
รปู รา่ งปานเธอเสมอปานแก น้องชา่ งมาตติ ัวพี่ชาย
แมเ่ น้ืออ่อนละมนุ ช่างติพ่ีอยทู่ ำไม
ชาย พี่บอกฝากรักนอ้ งดีดี ถ้าพไ่ี ม่ได้ดว้ ยมนตท์ ่ีจะเอาคาถามาใส่
พบ่ี อกรักตวั แม่คุณ นอ้ งเห็นงงงวยหลับใหล
ถา้ พ่ีไม่ไดด้ ้วยเลห่ ์พจ่ี ะเอาด้วยกล เอาสองนิว้ สะกดิ นางใน
พี่จะเสกแปง้ ลงมามหาละลวย จะปล้ำแมโ่ ฉมงามใหจ้ นได้ (ลูกค)ู่
แตพ่ อน้องหลับพี่ขยับเข้าไปชิด จะปลำ้ แม่โฉมงามใหจ้ นได้
ถ้านอ้ งไปไหนพีก่ จ็ ะไปตาม ถา้ พปี่ ลำ้ กลางนาน้องจะยดึ ตน้ ไม้
ถา้ พีเ่ ขา้ ขา้ งหลงั น้องจะคอยระไว
หญิง ................................. แมจ่ ะเอาถีบดว้ ยสน้ ตีนซ้าย (ลกู ค)ู่
ถ้าพป่ี ลำ้ กลางดงน้องจะขมวดก่อหญา้
ถา้ พ่ีเข้าข้างหน้านอ้ งจะคอยระวงั
แตถ่ า้ เขามาทางก้น

๑๙

ชาย ................................. แม่จะถีบเอาดว้ ยส้นตีนซา้ ย
มวยเราก็ดีกระบ่เี ราก็คล่อง ทา่ ปดิ เชิงปอ้ งเรากว็ อ่ งไว
มือซ้ายจบั ปุ่มของแกว้ ตา อีกทงั้ มือขวาทำทา่ ไว้
ผลกั น้องลม้ ลงหลบั ตาป๋ี เลยง้าวหัวมุดหวั นอ้ งไป (ลกู ค)ู่

๒๐

เพลงเกีย้ วแกมจาก

ชาย จะเวรทที่ ำกรรมที่สรา้ ง โดย แมต่ ะเหลี่ยม ภาชนะทอง
เรามารกั กนั ไมไ่ ด้กัน ใหเ้ ราเลกิ รา้ งกนั ไป
เรารกั กนั ไมต่ ลอด เปรียบเหมอื นดงั เครือเถาวัลย์พนั ไม้
เสมอื นกบั นำ้ ลอดดนิ ทราย (ลูกค)ู่
หญงิ ต่างคนต่างจากคนละฟากคนละฝั่ง ต่างคนตา่ งน่ังกนั เถอะเหนอนาย
บญุ น้องมีน้อยจะถอยหลัง แลว้ พ่อทองร้อยช่งั เหมือนนุ่งผ้าลอยชาย (ลกู ค)ู่
วาสนาพี่ไมด่ ถี ึงอยูด่ ้วยไมไ่ ด้
ชาย พ่อี ยดู่ ว้ ยไม่ได้แลว้ แม่ใยสำลี พี่จะตอ้ งจากนอ้ งยาไปไกล
ต้ังแต่วันนจี้ ะไมเ่ ห็นหนา้ ห่วงแม่พมุ่ พวงของพ่ีชาย
พจี่ ากแตก่ ายแตใ่ จพีเ่ ปน็ ห่วง มนั เป็นกรรมของนอ้ งไมร่ ู้จะทำไฉน
มันเวรสนำมนั เป็นกรรมสนอง ตอ้ งกลบั สถานคนื ถน่ิ แลว้ นะพี่ชาย
จำใจจำจากแมแ่ หวนนาคหวั นิล โพยภยั อย่าไดม้ เี ขา้ มาใกล้กาย
ใหพ้ ่อี ยเู่ ป็นสขุ อยู่สนกุ เปรมปรีด์ิ นอ้ งรักพ่คี นเดียวเลยไม่ได้ (ลกู ค)ู่
น้องต้องจากพี่แน่แล้วพ่อแพสเี ขยี ว นับตัง้ แต่วันนีไ้ ป
พี่ตอ้ งจากแก้วตาไปไกล
ชาย มนั เป็นกรรมจำพรากเราต้องจากกัน ตวั ของพี่นต้ี ้องลาน้องไป (ลูกค)ู่
ตงั้ แตว่ นั นี้จะไม่เหน็ หน้า น้องจะต้องจำจรจากไกล
อย่เู ถดิ เหนอแมแ่ กว้ ตา นอ้ งจะยอ้ นมาพบใหม่
ตอนน้องยังอยู่ใกล้
หญงิ โอ้พอ่ ชืน่ ใจจา๋ นอ้ งตอ้ งลาก่อน ตัวของน้องนางจะไมฟ่ งั เสียงใคร (ลูกค)ู่
ถ้าแผน่ ดนิ ไมล่ บเขา้ กลบหนา้ คดิ ถงึ ดวงสมรโอ้แม่พิสมยั
จะสั่งอะไรกส็ ่ัง ให้พีจ่ ากรูปหลอ่ ไปไกล
แต่ถ้าพอสุดเสียงส่ัง จะอยู่เป็นคู่มวยบรรลยั (ลูกค)ู่
ตอ้ งจากกันจริงจรงิ นะพอ่ ทนู ใจ
ชาย พ่จี ะจากนอ้ งไปใจพีอ่ าวรณ์ ไม่รู้เลยว่าจะทำอย่างไร
ไม่รกู้ รรมอะไรไฉนหนอ เมอ่ื หักแลว้ จะไดเ้ ปลย่ี นกำใหม่
ถ้าแม้นอยู่ได้พ่ีจะอยู่ดว้ ย บญุ พไี่ มส่ มแล้วแม่แกม้ ผอ่ งใส
มันไม่สมคะเนแล้วนะนางใน
หญงิ โอพ้ ่อช่นื ใจเอ๋ยพ่อหัวเกยตล่งิ ส่วนวา่ ตวั ของพี่จะต้องไป (ลกู ค)ู่
โอเ้ วรกรรมเอ๋ยกรรมกรรม พอ่ แหวนนอ้ ยวงนากเรอื นใน
ถา้ เปน็ กำล้อกำเกวยี น

ชาย อยู่เถิดเหนอแม่ตากลม
รูปพข่ี รี้ า้ ยกายพข่ี เ้ี หร่
ให้นอ้ งอยเู่ ป็นสุขทุกนาที

หญิง โธ่เอ๋ยพข่ี าน้องจะต้องลาจาก

๒๑

เรามารกั กันไม่ได้กัน รักมาหักกลางครันน่าเสยี ดาย
หรือภูตผปี ีศาจมาขัดขวาง ทำให้เราเลิกร้างกนั ไป (ลูกค)ู่
พ่ีก็กล้นั นำ้ ตาอยู่ไมไ่ หว
ชาย ออกชอื่ จะจากออกปากลา ไมร่ ูจ้ ะนอนจะกินอยา่ งไร
ทง้ั นำ้ ตาพี่ก็ไหลรนิ คดิ ขึน้ มาใหแ้ นน่ ทรวงใน
กินขา้ วใหข้ มกนิ นมใหแ้ คน้ คราวนี้เราตอ้ งจากแล้วชืน่ ใจ (ลูกค)ู่
นำ้ ตาพี่ไหลพรากๆ

๒๒

บทสรปุ

บทเพลงฉ่อยบ้านสะเดียง ได้สะท้อนถึงวิถีชีวิตของชาวบ้านในอดีต ที่มีวิถีที่เรียบง่ายมีการ
เอื้อเฟื้อเผือ่ แผ่ มีการแบ่งปัน มีความสามัคคี ช่วยเหลือซึ่งกนั และกัน ผ่านบทเพลงท่ีแต่งด้วยกลอนตลาดแบบ
ง่าย ๆ มีเนื้อหาแบบตรงไปตรงมา ประกอบกับเนื้อร้องที่มีสำนวนภาษาสะเดียงทำให้บทเพลงพื้นบ้านมีเสน่ห์
ทางภาษามีเอกลักษณ์เฉพาะตัวการละเล่นเพลงพื้นบ้านสะเดียงยังเป็นศูนย์รวมของชุมชนในการประกอบ
กจิ กรรมเพ่อื ความสนุกสนานบันเทงิ เริงรมย์ ซงึ่ บรรยากาศเช่นนั้นได้เลอื นหายไปนานหลายปีแล้วเหลือเพียงผู้
สืบทอดเพลงพื้นบ้านสะเดียงไม่กี่คนเทา่ นั้นและพ่อเพลงแม่เพลงท่ีเหลืออยู่บ้างก็แก่ชรามากแล้ว แต่อย่างไรก็
ตาม ทางโรงเรียนบ้านสะเดียงได้เห็นคุณค่าแห่งศิลปะพื้นบ้านสะเดียงดังกล่าว จึงได้ริเริ่มสืบสานการแสดง
เพลงพื้นบา้ นสะเดยี งจากพ่อเพลงแม่เพลงท่ีเหลืออยู่ และมกี ารถา่ ยทอดการละเลน่ ให้กับนักเรียน ได้เรียนรู้ ได้
ฝกึ รอ้ งรำการละเล่นเพลงพ้นื บา้ นสะเดียงไวส้ ืบทอดต่อไป

แนวทางการนำไปปฏบิ ตั ิใช้
๑. เผยแพรใ่ ห้กับผู้ที่สนใจ นกั ศกึ ษา และประชาชนท่วั ไป
๒. ปฏิบัติใช้เพื่อเป็นการสรา้ งกำลังใจ พลงั ใจ สง่ ผลให้กิจการ หน้าที่การงานและช่วยเสริมสร้าง

สุขภาพทางด้านจิตใจดีขน้ึ

ขอ้ เสนอแนะ
ควรมกี ารลงพน้ื ท่ี ทบทวน ข้อมูลใหค้ รบถว้ นทกุ อำเภอในจงั หวัดเพชรบรู ณ์ เพื่อให้เยาวชนรนุ่ หลงั ได้

ใชศ้ กึ ษาหาความรู้ สง่ ต่อจากรุน่ สรู่ ุ่นตอ่ ไป

บรรณานุกรม

รกั ชนก สมศักด.ิ์ (๒๕๕๔). เพลงพ้นื บา้ นสะเดียง. ใน วารสารศลิ ปวฒั นธรรมเพชบุระ. ปที ี่ ๑ ฉบับที่ ๒
เมษายน – กันยายน, ๒๕๕๔ : ๖๐ - ๖๕.

สมพร แพ่งพิพัฒน.์ (๒๕๔๖). เพลงฉ่อยบ้านสะเดยี ง. ใน สมบัติเมอื งเพชรบรู ณ์ เล่ม ๓. หน่วยอนรุ ักษ์
ส่ิงแวดล้อมศลิ ปกรรมจังหวัดเพชรบรู ณ์ และสำนกั ศิลปวัฒนธรรม สถาบันราชภัฏเพชรบูรณ์ : ส.พิจติ ร.

สวาท ภาสประหาส. (๒๕๖๕). อายุ ๗๙ ปี บา้ นเลขที่ ๔/๑ ถนนเดน่ พัฒนา ตำบลในเมือง
อำเภอเมอื งเพชรบรู ณ์ จังหวัดเพชรบูรณ.์ สัมภาษณ์, ๑๔ มกราคม.

สมจติ ต์ ขนุ แกว้ . (๒๕๖๕). อายุ ๖๙ ปี บา้ นเลขท่ี 16/1 ถนนนารายณ์พัฒนา ตำบลในเมอื ง
อำเภอเมอื งเพชรบรู ณ์ จงั หวัดเพชรบรู ณ์. สัมภาษณ์, ๑๔ มกราคม.

สมศักด์ิ ขุนแกว้ . (๒๕๖๕). อายุ 66 ปี บา้ นเลขที่ 61 ถนนสว่างพัฒนา ตำบลในเมือง
อำเภอเมืองเพชรบรู ณ์ จงั หวัดเพชรบรู ณ์. สัมภาษณ์, ๑๔ มกราคม.