The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.

SYAHRIYATUN NIKMAH_BAHAN AJAR GEGURITAN_PPL2 (2)

Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by syahriyatunnikmah48, 2022-10-10 04:47:47

SYAHRIYATUN NIKMAH_BAHAN AJAR GEGURITAN_PPL2 (2)

SYAHRIYATUN NIKMAH_BAHAN AJAR GEGURITAN_PPL2 (2)

BAHAN AJAR

Sekolah : SMP N 1 Adipala

Kelas : IX/Gasal

Mata Pelajaran : Bahasa Jawa

Materi : Geguritan

Guru : Syahriyatun Nikmah, S.Pd

GEGURITAN

INGKANG BADHE KAGAYUH ING PASINAON

ANCASIPUN PASINAON

Melalui model pembelajaran problem based
learning, setelah berdiskusi dengan kelompok,

peserta didik dapat:

1 2

Menganalisis unsur Membuat parafrase
pembangun dalam dari geguritan dengan
geguritan dengan kerjasama dan
disiplin dan tanggung tanggung jawab.
jawab

Melalui model pembelajaran problem based
learning, setelah berdiskusi dengan kelompok,

peserta didik dapat:

3 4

Mempraktikan membaca Mengkritisi penyajian
geguritan dengan disiplin hasil diskusi dari
dan tanggung jawab. kelompok lain dengan
tanggung jawab.

SADERENGIPUN NGANCIK DHATENG
MATERI SUMANGGA KLIK LINK MENIKA

https://forms.gle/cppbavaEMbRt8jQu9

Pitedah Pasinaon 1.Para siswa damel kelompok diskusi, saben
kelompok 4 siswa.

2.Para siswa nyemak materi ingkang sampun
samekta ing link:

3.Para siswa nyemak tuladha maos geguritan ing
link: https://www.youtube.com/watch?
v=KIBeoeJnX2o

4.Para siswa pirembagan gegayutan kaliyan tugas
ing LKPD.

5.Para siswa presentasi babagan asiling
pirembagan.

6.Asiling pirembagen dipunkempalaken dheteng
dwija.

FASE 1: Identifikasi Masalah Materi faktual

Kasemakna video tuladha
maos geguritan menika




1

https://www.youtube.com/watch?v=KIBeoeJnX2o

PETA KONSEP Unsur
pembangun
Pangretosan
Jinising geguritan

GEGURITAN

Parafrase(ngewahi Maos geguritan
struktur)

Fase 2: Mengorganisasikan peserta didik Materi Konseptual

Geguritan Geguritan inggih menika

salah satunggaling karya

sastra Jawa ingkang awujud

saking raos ing manah

ingkang dipunandharake

kaliyan penyair ngagem

basa ingkang gadhahi

irama, rima, mitra, bait saha

cakepan ingkang gadhahi

teges utawi makna

tertamtu.

Kapethik saking:

https://kumparan.com/berita-terkini/pengertian-geguritan-dalam-bahasa-jawa-dan-contohnya-1xTtqgAHfO2/3

Parafrase Geguritan awujud gatra saking
menika saged dipundamel
parafrase inggih menika ngewahi
struktur puisi dados struktur
gancaran. Anggenipun parafrase
menika kanthi nambahi
tetembungan satemah gampil
dipunmangretosi wosipun saha
kanthi ngewahi strukturipun dados
struktur ukara(jejer- wasesa-
lesan-katrangan)

Kapethik saking:

https://kumparan.com/berita-terkini/pengertian-geguritan-dalam-bahasa-jawa-dan-contohnya-1xTtqgAHfO2/3

Fase 3: Membimbing Penyelidikan Materi Prosedural

SASAMPUNIPUN MAOS MATERI ING NGINGGIL, GAYUT KALIYAN ANCASIPUN
PASINAON SUMANGGA PARA SISWA SAMENIKA MADOSI UNSUR INTRINSIK
SAKING CARIOS PENGALAMAN WAU LAJENG NYUSUN CARIOS PENGALAMAN

ADHEDHASAR PENGALAMANIPUN PIYAMBAK.

UNSUR PEMBANGUN GEGURITAN

LELEWANING IRAH-IRAHAN
BASA GEGURITAN

TEMA PURWAKANTHI
DHIKSI
CITRA AMANAT

Tema Ide pokok kang
diandharake penyair.

Citra Digunakake supaya ngewenehi
gambaran sing bisa diraba
kagem indra.

Lelewaning Basa ingkang

Basa/Majas dipunginakake pangripta. Tetembungan ingkang
runtun karo tembung
Purwakanthi
ngarepe.

Dhiksi Pamilihan tembung lan ukara
supaya basa ingkang digunakake
geguritan kuwi sopan lan pantes. Amanat pesan ingkang diandharake
pangripata kagem pamaos.

Kepethik saking: https://diangpedia.blogspot.com/2021/08/unsur-intrinsik-geguritan.html

Jenisipun 1. Asimilasi inggih menika luluhing utawi
Lelewaning Basa sudaning pakecapan(garban = sandhi).
Tuladha: Jaya + ing = jayeng

2.Metafora inggih menika unen – unen ngangge
pepindhan (diupamakake). Tuladha: Arjuna
punika lelancuring jagad

3.Personifikasi inggih menika pepindhan janma
( Manungsa ). Tuladha: sumpahe disekseni
bumi langit.

4.Hiperbola inggih menika pepindhan ingkang
kliwat/langkung. Tuladha: swarane kaya
bledheg.

https://www.intanpari.com/2020/08/lelewaning-basa-jenis-gaya-bahasa.html?m=1

Purwakanthi

Purwakanthi sastra

Unen-unen ingkang runtut
sastranipun (kongsonan).
Tuladha: Tata, titi, tentrem.

Purwakanthi swara Purwakanthi
basa/lumaksita
Unen-unen ingkang runtut
swantenipun (vokal). Unen-unen ingkang kadhapuk
Tuladha: Ayem tentem. saka kalih gatra.
Pungkasanipun gatra kapisan,
dados wiwitaning gatra kaping
kalih.
Tuladha: Witing klapa, klapa
mudha saupama.

Jinisipun 1.Jinis geguritan ingkang
geguritan miturut ngandharake prastawa
kegunaane (dheskriptip)

2.Jinis geguritan ingkang
nyariosaken kahanan utawi
pengalaman (naratip)

3.Jinis geguritan ingkang
gadahi wos panyaruwe
utawi sindiran

https://vajarsenja.blogspot.com/2015/09/pengertian-purwakanthi-beserta-contohnya.html

Jinisipun geguritan miturut jedhule

Geguritan gagrag lawas

Migunakaken basa Jawi kina utawi Geguritan gagrag anyar
lawas, dipunserat ing pupuh-pupuh
sekar, boten dipunserat ing Migunakaken basa Jawi jaman
kertas(kulinanipun) ugi mlebet saniki saha dipunserat
sekar utawi lelagon ingkang migunakaken aksara Latin.
ngagem purwakanthi swara. Geguritan menika boten pinathok
pupuh-pupuh sekar saha boten
kawiwitan"sun gegurit", guru
gatra, guru lagu guru wilangan.

Maos Geguritan

Wirama Wicara

Wirasa Wiraga

Maos Geguritan

WIRAMA WIRASA WIRAGA

cendhek duwur Perasaan utawa polah utawa
nada utawa penghayatan gerakipun
keras lemahe nalika maos nalika maos
swara. geguritan geguritan

WWICICAARRAA

lancar
botenipun

maos
geguritan

Fase 4: Mengembangkan dan menyajikan hasil karya

Materi Metakognitif

1.Unsur pambangun geguritan inggih menika
tema, lelewaning basa/majas, irah-irahan
geguritan, dhiksi, citra, purwakanthi, saha
amanat.

2.Nalika maos geguritan kedah nggatosakaen
4W inggih menika wirama, wiraga, wirasa
saha wicara.

Merapi

Merapi..... Dening: Puthu Aryana

Saka kadohan katon gagah

Asep putih ndedel ing awiyat

Tilas dalan lahar katon cetha

Merapi....

Saupama kowe bisa crita

Kabeh kedadeyan ing tanah Jawa

Wiwit jaman Mataram Kuna

Nganti madege kraton

Ngayogyakarta

Fase 5: Menganalisis dan evaluasi Dudutan

1.Geguritan inggih menika salah satunggaling karya sastra Jawa ingkang
awujud saking rasa ing ati ingkang dipunandharake kaliyan penyair
ngagem basa ingkang gadhah irama, rima, mitra, bait saha penyusun
cakepan ingkang gadhahi arti utawi makna wonten ing lirik geguritan.

2.Unsur pembangun geguritan inggih menika tema, lelewaning basa, irah-
irahan, dhiksi, citra, purwakanthi saha amanat.

3.Jenis geguritan kaperang dados 2 inggih menika miturut kagunaane
saha jedhule.

4.Cara nyerat geguritan inggih menika nemtokake tema,ngubah tema
dados geguritan, gaya basa/majasm bait, rima, lan
irama(purwakanthi), saha nyerat geguritan.

5.Cara maos geguritan kedah ngatekake wirama, wirasa, wiraga, saha
wicara.

Kapustakan

Yatmana Sudi & Wasana. 2016. Padha Bisa Basa Jawa. Jakarta:Yudhistira.
Herlina, R., Iswara, P. D., & Kurniadi, Y. (2016). Penerapan metode
ATM (amati, tiru, dan modifikasi) berbantuan media audiovisual untuk
meningkatkan keterampilan membaca puisi. Jurnal Pena Ilmiah, 1(1),
881-890.
Isnaeni, A. Keefektifan Metode Bermain Peran (Role Playing) Terhadap
Aspek Keterampilan Berbicara Siswa Kelas V SDN Mattoangin II.
https://www.youtube.com/watch?v=KIBeoeJnX2o
https://kumparan.com/berita-terkini/pengertian-geguritan-dalam-
bahasa-jawa-dan-contohnya-1xTtqgAHfO2/3

https://www.sastra.org/leksikon

MATUR
NUWUN


Click to View FlipBook Version