แบบฝึกหัด วิทยาศาสตร์ ป.3

บริษทั สรางสรรคส ื่อเพอ่ื การเรยี นรู (สสร.) จาํ กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

บริษทั สรางสรรคส่ือเพอื่ การเรยี นรู (สสร.) จาํ กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

แบบฝกึ หดั รายวชิ าพน้ื ฐาน 3

วทิ ยาศาสตร์

และเทคโนโลยี

ตามมาตรฐานการเรียนรู้และตวั ชี้วัด
กลมุ่ สาระการเรียนรู้วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี (ฉบบั ปรบั ปรุง พ.ศ. 2560)บริษัท สร้างสรรค์สื่อเพื่อการเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขัน้ พน้ื ฐาน พทุ ธศักราช 2551

บริษทั สรา้ งสรรคส์ ือ่ เพือ่ การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ผูเ้ รยี บเรียง พิมพ์คร้ังที่ 1
ผศ. ดร.ชาตรี เกดิ ธรรม สงวนลิขสิทธติ์ ามพระราชบญั ญัติ
ปีทพ่ี มิ พ์ 2563
จัดพมิ พแ์ ละจา� หน่ายโดย จ�านวนท่พี มิ พ์ 10,000 เลม่
บรษิ ัท สร้างสรรคส์ อื่ เพ่ือการเรียนรู้ (สสร.) จ�ากดั
1518/7 ถนนประชาราษฎร์ 1 แขวงวงศ์สวา่ ง เขตบางซอื่ กรงุ เทพฯ 10800
โทรศัพท์ : 0-2587-7972, 0-2586-0948, 0-2587-9322-26
โทรสาร : 0-2044-4472 E-mail : [email protected]

ค�าน�า

แบบฝึกหดั รายวชิ าพน้ื ฐาน วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ชนั้ ประถมศึกษา
ปีที่ 3 เลม่ น้ี จดั ทา� ขน้ึ โดยยดึ ตามมาตรฐานการเรียนรแู้ ละตวั ช้วี ัด กลมุ่ สาระการ
เรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตร
แกนกลางการศกึ ษาขน้ั พนื้ ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551 โดยมงุ่ หวงั ใหผ้ เู้ รยี นไดเ้ รยี นรู้
วิทยาศาสตร์ที่เน้นการเชื่อมโยงความรบูร้กษิ ทั ับสรา้ งสทรรค์สักือ่ เพอื่ษการเระยี นรู้ก(สสรร.) จะำ� กัดบวนการทางวิทยาศาสตร์

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ขน้ั พน้ื ฐานทงั้ 8 ทกั ษะ ไดแ้ ก่ การสงั เกต การวดั การจา� แนกประเภท การคา� นวณ
การหาความสมั พันธ์ระหว่างสเปซกบั สเปซและสเปซกบั เวลา การจัดกระทา� และ
สอื่ ความหมายขอ้ มลู การลงความเหน็ จากขอ้ มลู และการพยากรณ์ จงึ จา� เปน็ ตอ้ ง
มีการพัฒนาอย่างต่อเน่ือง รู้เท่าทันเทคโนโลยีการสื่อสารท่ีเจริญก้าวหน้าของ
วิทยาการต่างๆ อย่างรวดเร็วในโลกยุคโลกาภิวัตน์และทักษะในศตวรรษที่ 21
ในการค้นคว้าและสร้างองค์ความรู้ด้วยกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ สามารถ
แกป้ ัญหาอย่างเปน็ ระบบ

บริษัท สร้างสรรค์ส่ือเพ่ือการเรียนรู้ (สสร.) จ�ากัด หวังเป็นอย่างย่ิงว่า
แบบฝกึ หดั รายวชิ าพนื้ ฐาน วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี 3 เลม่ นี้
มกี ารนา� เสนอเนอ้ื หาทสี่ อดคลอ้ งกบั กจิ กรรมบรู ณาการทห่ี ลากหลายจะเปน็ เครอื่ งมอื
ช่วยสอนให้ครูและผู้เรียนเกิดผลสัมฤทธ์ิทางการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ และ

บริษทั สรา้ งสรรคส์ อื่ เพื่อการเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกัด

นา� ไปประยกุ ตใ์ ชใ้ นชวี ติ ประจา� วนั ไดอ้ ยา่ ง.SRมANGSปีANSUรEPHะUAKสARNRทิIANRUธU(SภิSR.)CาO.,LพTD มคี วามคดิ เปน็ เหตเุ ปน็ ผล
มคี วามคดิ สรา้ งสรรค์ คดิ วเิ คราะหว์ จิ ารณ์ มกี ารทา� กจิ กรรมดว้ ยการลงมอื ปฏบิ ตั จิ รงิ
ช่วยใหผ้ ู้เรียนได้คน้ พบความร้ดู ้วยตนเอง

บรษิ ทั สร้างสรรคส์ ่อื เพอื่ การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ากัด

เป้าหมายและทกั ษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์

เปา้ หมายสา� คญั ของผ้เู รียน

คณุ ภาพผูเ้ รยี นมีเปา้ หมายท่สี า� คัญของผู้เรียน 7 ขอ้ โดยยดึ ตามกรอบหลกั สูตร
แกนกลางการศึกษาขั้นพืน้ ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551 ดังนี้

ตระหนักถึงความสัมพนั ธ์ระหวา่ ง
วิชาวทิ ยาศาสตร์ เทคโนโลยี
มวลมนุษย์ และสภาพแวดล้อมบริษทั สร้างสรรคส์ ื่อเพอื่ การเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กดั
เข้าใจหลักการ ทฤษฎี
และกฏในวชิ าวิทยาศาสตร์ .SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

สามารถนา� ความรู้ ความเขา้ ใจ
ในวิชาวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
ไปใชใ้ หเ้ กดิ ประโยชน์
เขา้ ใจขอบเขตของธรรมชาติ
ของวิทยาศาสตร์ พฒั นากระบวนการคดิ และจนิ ตนาการ ความ
สามารถในการแกป้ ญั หาและการจดั การทกั ษะ
ในการสอ่ื สาร และความสามารถในการตดั สนิ ใจ
มีทักษะทส่ี �าคัญในการศึกษา เปน็ ผู้ที่มจี ิตวิทยาศาสตร์ มีคุณธรรม
ค้นควา้ และคิดคน้ ทางเทคโนโลยี จรยิ ธรรม และค่านิยมในการใช้

วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ทกั ษะกระบวนการทางวทิ ยาศาสตร์
บรษิ ัท สรา้ งสรรคส์ อื่ เพ่ือการเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กัด
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

เปน็ ทกั ษะการคดิ ของนกั วทิ ยาศาสตรท์ นี่ า� มาใชใ้ นการศกึ ษาคน้ ควา้ สบื เสาะหาความรู้
และแกป้ ญั หาตา่ ง ๆ ทักษะกระบวนการทางวทิ ยาศาสตร์ แบ่งออกเป็น 13 ทักษะ ดังนี้

1. การสงั เกต 7. การลงความเห็นจากข้อมลู
2. การวัด 8. การพยากรณ์
3. การจา� แนกประเภท 9. การตัง้ สมมตฐิ าน
4. การหาความสมั พนั ธ์ระหวา่ งสเปซกบั สเปซ 10. การกา� หนดและควบคุมตวั แปร

และสเปซกับเวลา 11. การทดลอง
5. การค�านวณ 12. การตคี วามหมายขอ้ มูลและลงข้อสรปุ
6. การจัดกระทา� และสื่อความหมายข้อมลู 13. การสรา้ งแบบจา� ลอง

สารบญั หน้า

หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 การด�ารงชีวิตของมนุษย์และสัตว์ 1

กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะท่ี 1 การเจรญิ เตบิ โตของมนษุ ย์ 2
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 2 การดา� รงชวี ติ และการเจรญิ เตบิ โต 4
8
ของมนษุ ย์บริษทั สรา้ งสรรคส์ อื่ เพือ่ การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกัด 12
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 3 พฤตกิ รรมการรบั ประทานอาหาร.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU(SSR.)CO.,LTD 15
18
ของตนเอง 22
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 4 ปัจจัยที่มีผลต่อการด�ารงชีวิต 24
25
ของมนษุ ย์ 29
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะท่ี 5 มาดแู ลสตั วเ์ ลย้ี งกนั เถอะ 30
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 6 วฏั จกั รชวี ติ ของสตั ว์
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 7 วฏั จกั รชวี ติ มนษุ ย์

แบบฝกึ ทบทวนความรคู้ วามเขา้ ใจ
แบบทดสอบวดั ผลการเรยี นรทู้ า้ ยหนว่ ย
โครงงานบรู ณาการหนว่ ยการเรยี นรู้
แบบบนั ทกึ ผลสมั ฤทธท์ิ างการเรยี น

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 2 วัตถุและวัสดุ 31

กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 1 การแยกชนิ้ สว่ นและการประกอบวตั ถุบรษิ ัท สรา้ งสรรค์ส่อื เพอ่ื การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกัด 32
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD 37
39
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะท่ี 2 การแยกชน้ิ สว่ นของวตั ถุ
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 3 การเปลย่ี นแปลงของวสั ดเุ มอื่ ไดร้ บั 41

ความรอ้ น 43
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 4 การเปลย่ี นแปลงของวสั ดเุ มอื่ ทา� ให้ 44
50
เยน็ ลง 52
แบบฝกึ ทบทวนความรคู้ วามเขา้ ใจ
แบบทดสอบวดั ผลการเรยี นรทู้ า้ ยหนว่ ย
โครงงานบรู ณาการหนว่ ยการเรยี นรู้
แบบบนั ทกึ ผลสมั ฤทธทิ์ างการเรยี น

หน้า

หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 แรงและแม่เหล็ก 53

กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 1 มาออกแรงกนั เถอะ 54
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 2 การใชแ้ รงผลกั วตั ถุ 57
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 3 แรงผลกั และแรงดงึบรษิ ทั สร้างสรรคส์ ่ือเพื่อการเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกดั 59
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะท่ี 4 ผลของแรงต่อการเปลี่ยนแปลง.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU(SSR.)CO.,LTD 62
64
การเคลอ่ื นทข่ี องวตั ถุ 66
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะท่ี 5 แรงสมั ผสั และแรงไมส่ มั ผสั 69
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 6 รจู้ กั แมเ่ หลก็ กนั เถอะ 72
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะท่ี 7 สารแมเ่ หลก็ 74
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะท่ี 8 เสน้ แรงแมเ่ หลก็ และสนามแมเ่ หลก็ 77
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 9 แรงระหวา่ งขวั้ แมเ่ หลก็ 78
82
แบบฝกึ ทบทวนความรคู้ วามเขา้ ใจ 84
แบบทดสอบวดั ผลการเรยี นรทู้ า้ ยหนว่ ย
โครงงานบรู ณาการหนว่ ยการเรยี นรู้
แบบบนั ทกึ ผลสมั ฤทธทิ์ างการเรยี น

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 4 พลังงานและพลังงานไฟฟ้า 85

กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะท่ี 1 พลงั งานคอื อะไรบรษิ ทั สร้างสรรคส์ อ่ื เพอ่ื การเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กดั 87
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD 90
92
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะท่ี 2 การเปลย่ี นแปลงพลงั งาน 95
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 3 สา� รวจพลงั งานในชวี ติ ประจา� วนั 98
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 4 เครอื่ งกา� เนดิ ไฟฟา้ 100
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 5 แหลง่ พลงั งานไฟฟา้ 103
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 6 ประโยชนแ์ ละโทษของไฟฟา้
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 7 การใชไ้ ฟฟา้ อยา่ งประหยดั และ 105
106
ปลอดภยั 110
แบบฝกึ ทบทวนความรคู้ วามเขา้ ใจ 112
แบบทดสอบวดั ผลการเรยี นรทู้ า้ ยหนว่ ย
โครงงานบรู ณาการหนว่ ยการเรยี นรู้
แบบบนั ทกึ ผลสมั ฤทธทิ์ างการเรยี น

หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 ดวงอาทิตย์และการด�ารงชีวิต หน้า
113
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 1 การขน้ึ ตกของดวงอาทติ ย์
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 2 กลางวนั กลางคนื 115
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 3 การกา� หนดทศิ 118
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะท่ี 4 ความสา� คญั ของดวงอาทติ ย์บรษิ ัท สรา้ งสรรคส์ อ่ื เพ่ือการเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกัด 121
124
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD 127
128
แบบฝกึ ทบทวนความรคู้ วามเขา้ ใจ 132
แบบทดสอบวดั ผลการเรยี นรทู้ า้ ยหนว่ ย 134
โครงงานบรู ณาการหนว่ ยการเรยี นรู้
แบบบนั ทกึ ผลสมั ฤทธท์ิ างการเรยี น

หน่วยการเรียนรู้ที่ 6 อากาศรอบตัว 135

กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะท่ี 1 สมั ผสั อากาศ 137
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะท่ี 2 ไอนา�้ ในอากาศ 139
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 3 ความสา� คญั ของอากาศ 141
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 4 มลพษิ ทางอากาศบริษัท สรา้ งสรรค์สือ่ เพ่ือการเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กดั 144
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 5 การลดมลพษิ ทางอากาศ.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU(SSR.)CO.,LTD 146
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 6 การเกดิ ลม 149
กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 7 ประโยชนแ์ ละโทษของลม 152
154
แบบฝกึ ทบทวนความรคู้ วามเขา้ ใจ 155
แบบทดสอบวดั ผลการเรยี นรทู้ า้ ยหนว่ ย 159
โครงงานบรู ณาการหนว่ ยการเรยี นรู้ 161
แบบบนั ทกึ ผลสมั ฤทธทิ์ างการเรยี น

แบบทดสอบวดั ผลสมั ฤทธิ์ แบบทดสอบวดั ผลสมั ฤทธทิ์ างการเรยี นตามตวั ชว้ี ดั 162

หน่วยการเรียนรูท้ ่ี

1 การดาำ รงชีวิตของมนษุ ยแ์ ละสัตว์
การด�ารงชีวิตของ
1 มนุษย์และสตั ว์ 4

การดาำ รงชวี ติ บริษัท สรา้ งสรรคส์ ่อื เพอ่ื การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกดั คุณค่าของ
และการเจรญิ ชีวิตสัตว์
เตบิ โตของมนษุ ย์ .SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

และสตั ว์ 23

การดแู ลตนเอง วฏั จกั รชวี ติ
และสัตว์ ของสัตว์

มาตรฐานการเรียนร้แู ละตัวช้วี ดั

1. บรรยายสิ่งจำาเป็นต่อการดำารงชีวิตและการเจริญเติบโตของมนุษย์และสัตว์โดยใช้ข้อมูล
ทรี่ วบรวมได้ (มฐ. ว 1.2 ป.3/1)
2. ตระหนักถึงประโยชน์ของอาหาร น้ำา และอากาศ โดยการดูแลตนเองและสัตว์ให้ได้รับ
สิง่ เหลา่ นีอ้ ย่างเหมาะสม (มฐ. ว 1.2 ป.3/2) บรษิ ัท สร้างสรรค์สอ่ื เพ่อื การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

3. สร้างแบบจำาลองที่บรรยายวัฏจักรชีวิตของสัตว์ และเปรียบเทียบวัฏจักรชีวิตของสัตว์
บางชนดิ (มฐ. ว 1.2 ป.3/3)
4. ตระหนกั ถงึ คณุ คา่ ของชวี ติ สตั วโ์ ดยไมท่ าำ ใหว้ ฏั จกั รชวี ติ ของสตั วเ์ ปลยี่ นแปลง (มฐ. ว 1.2 ป.3/4)

สาระสาำ คญั

มนษุ ยแ์ ละสตั วต์ อ้ งการอาหาร นาำ้ และอากาศ เพอ่ื การดาำ รงชวี ติ และการเจรญิ เตบิ โต อาหาร
ช่วยทาำ ให้ร่างกายแขง็ แรงและเจริญเติบโต น้ำาช่วยให้ร่างกายทำางานได้อยา่ งปกต ิ อากาศใชใ้ น
การหายใจ สัตว์เมื่อโตเต็มวัยจะสืบพันธุ์มีลูก เมื่อลูกเจริญเติบโตก็สืบพันธ์ุมีลูกต่อไปได้อีก
หมนุ เวียนต่อเนื่องกนั ไปเป็นวัฏจักรชวี ิตของสตั ว ์ ซงึ่ สตั ว์แตล่ ะชนดิ เช่น ผีเสื้อ กบ ไก ่ และ
มนษุ ย์ จะมีวฏั จักรชีวติ ท่แี ตกตา่ งกัน

1 การดา� รงชีวติ และการเจริญเตบิ โตของมนุษยแ์ ละสตั ว์

มนุษย์อาศัยปัจจัยพื้นฐาน 4 ประการในการดำารงชีวิต
ได้แก่ อาหาร ท่ีอยู่อาศัย เครื่องนุ่งห่ม และยารักษาโรค
เช่นเดียวกับสัตว์ นอกจากน้ีมนุษย์และสัตว์ยังต้องการ
นำ้าสะอาดสำาหรับดื่ม และอากาศที่บริสุทธ์ิสำาหรับหายใจ
เพ่อื ให้ร่างกายเจริญเตบิ โตอย่างสมบูรณแ์ ละแขง็ แรง

บริษทั สรา้ งสรรค์สอ่ื เพอ่ื การเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

กิจกรรมพัฒนาทักษะท่ี 1 ทกั ษะกระบวนการทางวทิ ยาศาสตร์
การเจริญเติบโตของมนุษย์ 1. การวัด
2. การสงั เกต
จุดประสงค์ 3. การคาำ นวณ
4. การลงความเห็นจากข้อมูล

เพื่อให้นักเรียนเปรียบเทียบการ รไู้ ดอ้ ย่างไรวา่ มนษุ ย์
เจริญเติบโตของตนเองกบั เพ่อื นได้ มีการเจริญเติบโต
วัสดุ อปุ กรณ์

1. เคร่ืองช่งั นาำ้ หนกั 1 เคร่ือง บริษัท สร้างสรรค์สอ่ื เพอื่ การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กดั
2. ทว่ี ัดส่วนสูง
3. สมุดบันทกึ 1 เลม่ .SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

วธิ ที า�
1. ใหน้ กั เรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 3 - 5 คน ให้ทุกคนในกลุม่ ชง่ั นาำ้ หนกั
และวดั ส่วนสงู ของตนเอง บันทึกผล
2. นำาข้อมูลนำ้าหนักและส่วนสูงของแต่ละคนเมื่อปีที่แล้วจากครู
มาเปรยี บเทยี บกบั นาำ้ หนกั และสว่ นสงู ทว่ี ดั ไดใ้ นปจั จบุ นั ของตนเอง
และเพ่ือน บนั ทกึ ผล

2 แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3

ตารางบันทึกผลการวัดนา�้ หนกั และส่วนสงู

นา้� หนัก ความสูง การเปรยี บเทยี บ
(กก.) (ซม.) (เพม่ิ /ลด)
ชอื่ อายุ ปี ปี ปี ปี น้�าหนกั ความสูง

........... ........... ........... ...........

บริษทั สร้างสรรค์สื่อเพอ่ื การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ค�าถามทา้ ยกจิ กรรม

1. นา้ำ หนักและสว่ นสงู ของนักเรียนมกี ารเปลย่ี นแปลงหรอื ไม ่ อยา่ งไร
เมอื่ เปรยี บเทียบกับขอ้ มูลปีท่ผี า่ นมา

.............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................

2. นำ้าหนกั และส่วนสูงของเพ่อื น ๆ ในกลุ่มมกี ารเปลยี่ นแปลงหรอื ไม่
อย่างไร เมอื่ เปรียบเทยี บกับขอ้ มลู ปที ีผ่ ่านมาบริษทั สร้างสรรค์สอื่ เพื่อการเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

.............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................

3. กิจกรรมน้สี รุปได้วา่ อย่างไร

.............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................

กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะท่ี 1
คะแนนเต็ม 7 คะแนน
คะแนนที่ได้ คะแนน

แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3 3

มนุษย์และสตั ว์ตอ้ งการอาหาร น้าำ และอากาศ เพือ่ การ
ดาำ รงชวี ติ และการเจรญิ เตบิ โต อาหารชว่ ยใหร้ า่ งกายแขง็ แรงและ
เจริญเติบโต นำา้ ช่วยให้ร่างกายทำางานไดอ้ ย่างปกติ และอากาศ
ใชใ้ นการหายใจ ถา้ มนษุ ยแ์ ละสตั วข์ าดอาหาร นาำ้ และอากาศ
จะไม่สามารถดาำ รงชวี ติ อยู่ได้

บรษิ ทั สรา้ งสรรค์ส่อื เพื่อการเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกดั

กิจกรรมพัฒนาทักษะที่ 2 1ท.กั กษาะรกสรังะเบกวตน การทางวทิ ยาศาสตร์.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU(SSR.)CO.,LTD
การด�ารงชีวิตและการ 2. การวดั
เจรญิ เตบิ โตของมนุษย์ 3. การลงความเห็นจากข้อมูล

จุดประสงค์

เพอ่ื ใหน้ กั เรยี นบอกสง่ิ จาำ เปน็ ในการ ส่งิ จา� เปน็ ในการด�ารงชีวิต
ดาำ รงชวี ติ และการเจรญิ เตบิ โตของ และการเจริญเตบิ โต
มนษุ ยไ์ ด้ ของมนษุ ยม์ อี ะไรบ้าง
วัสดุ อุปกรณ์

1. กระดาษบนั ทกึ 1 แผ่น บริษัท สรา้ งสรรค์ส่อื เพ่ือการเรียนรู้ (สสร.) จำ� กัด
2. ดินสอ 1 แทง่
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

วธิ ที า�

1. ใหน้ กั เรยี นทกุ คนสงั เกตตนเองจากแบบบนั ทกึ ผลการสงั เกต
2. สืบค้นข้อมูลปัจจัยจำาเป็นต่อการดำารงชีวิตและการเจริญเติบโต
ของมนษุ ย์
3. นาำ ขอ้ มลู ทไี่ ดจ้ ากขอ้ 1 และขอ้ 2 มาอภปิ รายรว่ มกนั หนา้ ชน้ั เรยี น
4. สรปุ ผลการอภปิ รายรว่ มกนั และบนั ทกึ ผล

4 แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3

ตารางบันทกึ ผลการสงั เกตตนเอง

กจิ กรรมทีส่ งั เกต ใช่ ไมใ่ ช่

1. นกั เรยี นหายใจตลอดเวลา

2. ถา้ นักเรยี นกล้นั หายใจจะรสู้ กึ สบาย

3. นกั เรียนตอ้ งรับประทานอาหารทกุ วัน

4. ถ้านักเรียนไม่ได้รับประทานอาหารตามเวลาท่ีเคย
รับประทานจะรูส้ ึกหิว บริษทั สร้างสรรค์สอื่ เพือ่ การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

5. นักเรยี นตอ้ งดื่มนา้ำ ทุกวัน

6. ถา้ นกั เรยี นไมไ่ ด้ด่ืมนาำ้ เป็นเวลานานจะรูส้ กึ กระหายน้าำ

7. อาหาร นาำ้ และอากาศ เปน็ สงิ่ จาำ เปน็ สาำ หรบั การดาำ รงชวี ติ
ของนักเรยี น

ผลการสบื ค้นข้อมลู

ปัจจัยจาำ เปน็ ต่อการดาำ รงชีวิตและการเจรญิ เติบโตของมนษุ ย์

.............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................

บรษิ ทั สรา้ งสรรคส์ ่อื เพ่อื การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กดั

........................................................................................................................SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.).C.O..,L.T.D.................................................................
............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................

แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3 5

คา� ถามทา้ ยกิจกรรม

1. ถ้ามนษุ ย์ขาดปัจจยั หลักในการดำารงชวี ิต มนษุ ยส์ ามารถดำารงชวี ิต
อยไู่ ดห้ รอื ไม่ เพราะเหตใุ ด

............................................................................................................................................................................................

............................................................................................................................................................................................

2. อาหาร นำ้า และอากาศ มคี วามสำาคัญต่อการดาำ รงชีวิตของมนษุ ย์
อยา่ งไร
บรษิ ทั สร้างสรรคส์ ่ือเพื่อการเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ความสาำ คัญของอาหารตอ่ มนุษย์ คือ....................................................................................

...........................................................................................................................................................................................

ความสาำ คญั ของน้ำาต่อมนษุ ย ์ คอื …………………………………............…………………………………………

…………………………….…..………..............................................................................................................................................

ความสาำ คญั ของอากาศตอ่ มนษุ ย์ คอื …………………………........…….........……….......................

………………………………………………………………………………………………………............................................................................

3. นกั เรยี นควรเลอื กรบั ประทานอาหารอยา่ งไร จงึ จะเกดิ ประโยชนต์ อ่
รา่ งกายในการเจรญิ เตบิ โตและการดาำ รงชวี ติ มากท่สี ดุ

..................................................................................................................................................................................

.................................................................................................................บรษิ ทั สร้างสรรค์สือ่ เพ่ือการเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กัด .........................................................

4. กจิ กรรมนสี้ รุปได้ว่าอยา่ งไร .SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU(SSR.)CO.,LTD

..................................................................................................................................................................................

..........................................................................................................................................................................

..................................................................................................................................................................................

..........................................................................................................................................................................

กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 2
คะแนนเต็ม 10 คะแนน
คะแนนท่ีได้ คะแนน

6 แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3

หน่วยการเรยี นรทู้ ี่ วัตถแุ ละวสั ดุ

2 วัตถแุ ละวสั ดุ

1 บรษิ ัท สร้างสรรค์สอ่ื เพ่อื การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกัด 2

การประกอบ .SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD การเปลย่ี นแปลง
และแยกชน้ิ สว่ น วสั ดุ เมอ่ื ไดร้ บั
ความรอ้ นและ
วตั ถุ
ความเยน็

มาตรฐานการเรียนรแู้ ละตวั ช้วี ดั

1. อธิบายว่าวัตถุประกอบข้ึนจากช้ินส่วนย่อย ๆ ซึ่งสามารถแยกออกจากกันได้และ
ประกอบกนั เป็นวัตถชุ ้ินใหม่ได้ โดยใช้หลกั ฐานเชิงประจกั ษ ์ (มฐ. ว 2.1 ป.3/1)
2. อธิบายการเปล่ียนแปลงของวัสดุเมื่อทำาให้ร้อนขึ้นหรือทำาให้เย็นลงโดยใช้หลักฐาน
เชงิ ประจกั ษ ์ (มฐ. ว 2.1 ป.3/2)
บรษิ ัท สรา้ งสรรคส์ ือ่ เพอื่ การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

สาระสาำ คัญ

วัตถุอาจทำาจากช้ินส่วนย่อย ๆ ซ่ึงแต่ละชิ้นมีลักษณะเหมือนกันมาประกอบเข้าด้วยกัน
เมอ่ื แยกชนิ้ สว่ นยอ่ ย ๆ แตล่ ะชนิ้ ของวตั ถอุ อกจากกนั สามารถนาำ ชนิ้ สว่ นเหลา่ นนั้ มาประกอบ
เป็นวตั ถชุ ิน้ ใหม่ได ้ เชน่ กำาแพงบา้ นมกี ้อนอิฐหลายกอ้ นประกอบเขา้ ด้วยกัน และสามารถนาำ
กอ้ นอิฐจากกาำ แพงบ้านมาประกอบเปน็ พ้ืนทางเดินได ้
วสั ดเุ มอ่ื ใหค้ วามรอ้ นหรือทำาให้ร้อนขนึ้ และเมื่อลดความรอ้ นหรอื ทำาใหเ้ ย็นลง วสั ดจุ ะเกดิ
การเปลยี่ นแปลงได ้ เช่น สี กล่นิ รปู ร่าง

1 การประกอบและแยกชนิ้ ส่วนวตั ถุ

วัตถุประกอบขึ้นจากช้ินส่วนย่อย ๆ สามารถแยก
จากกันได้และเมื่อนำาวัตถุชิ้นส่วนย่อย ๆ มาประกอบกัน
ข้ึนเป็นวตั ถุชนิ้ ใหม่ได้

ทกั ษะกระบวนการทางวทิ ยาศาสตร์

กจิ กรรมพัฒนาทักษะที่ 1 1. การสังเกต บริษัท สร้างสรรค์ส่ือเพอ่ื การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกดั
การแยกชน้ิ สว่ นและ 2. การวดั .SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU(SSR.)CO.,LTD
การประกอบวัตถุ 3. การลงความเห็นจากข้อมูล

4. การสรา้ งแบบจาำ ลอง

จุดประสงค์

นักเรียนสามารถประกอบวัตถุจาก
ชนิ้ สว่ นยอ่ ยไดแ้ ละแยกชิ้นสว่ นได้ การประกอบชน้ิ สว่ นย่อย
เป็นวตั ถุใหม่ท�าไดอ้ ยา่ งไร
วสั ดุ อุปกรณ์

1. ไมไ้ อศกรีม 10 อนั 4. หลอดดูดนำ้า 10 หลอด
2. ไมจ้ ม้ิ ฟัน 20 อนั 5. สมุดบันทกึ 1 เลม่
3. กาว 1 ขวด 6. ดินสอ 1 แทง่
วธิ ที า�
บริษัท สรา้ งสรรค์ส่ือเพื่อการเรียนรู้ (สสร.) จำ� กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ตอนที่ 1
1. ใหน้ ักเรยี นแบง่ กลุม่ กล่มุ ละ 3 - 5 คน สาำ รวจสิง่ ของจำานวน 5 ช้นิ
พิจารณาดูว่าสง่ิ ของน้ันประกอบจากช้ินสว่ นย่อยใดบา้ ง บนั ทกึ ผล
2. เลอื กชน้ิ สว่ นยอ่ ยจากสงิ่ ของทสี่ าำ รวจทง้ั หมด โดยเลอื กชน้ิ สว่ นยอ่ ย
มา 5 ชิ้น

32 แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3

3. สมาชิกในกลุ่มร่วมกันคดิ วางแผน และออกแบบการสรา้ งวตั ถใุ หม่
ขึ้นมาตามความคิดของสมาชิกในกลุ่ม โดยใช้ชิ้นส่วนย่อย 5 ชิ้น
ทเ่ี ลือกมาน้นั มาประกอบกนั บนั ทึกผลการออกแบบ
4. นาำ เสนอผลงานหนา้ ช้นั เรยี น เพ่อื แลกเปลย่ี นความคิดและอภปิ ราย
ร่วมกัน

ตารางบนั ทึกผลการสา� รวจสิ่งของและแยกช้ินสว่ นย่อย

ชือ่ ส่ิงของ ชิน้ ส่วนย่อยบรษิ ทั สร้างสรรค์ส่ือเพอ่ื การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

1. ........................................................ ..............................................................................................................................................

..............................................................................................................................................

..............................................................................................................................................

2. ........................................................ ..............................................................................................................................................

..............................................................................................................................................

..............................................................................................................................................

3. ........................................................ ..............................................................................................................................................

..............................................................................................................................................

..............................................................................................................................................

4. ........................................................ ..............................................................................................................................................
บริษทั สร้างสรรคส์ ื่อเพือ่ การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกดั
................................S.R.A.N.G.S.A..N.S.U.E.P.H.U.A.K..A.R.N.R.IA..N.R.U.U..(S.S.R...).C.O...,L.T.D........................................................................
..............................................................................................................................................

5. ........................................................ ..............................................................................................................................................

..............................................................................................................................................

..............................................................................................................................................

ชิ้นส่วนย่อยที่เลือกมาจำานวน 5 ชิ้น คือ ....................................................................................

.............................................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................................

แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3 33

บนั ทึกผลการออกแบบ

.............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................

ภาพการออกแบบชน้ิ งานบริษทั สร้างสรรค์สอื่ เพ่อื การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกัด
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

บรษิ ัท สร้างสรรคส์ ือ่ เพือ่ การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

34 แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3

ตอนที่ 2
1. ให้นักเรยี นใชไ้ ม้ไอศกรมี ไม้จ้ิมฟนั และหลอดดูดนำ้า (ซึ่งสมมตเิ ป็น
ชิ้นส่วนย่อยท่ีแยกออกมาจากวัตถุต่าง ๆ) มาประกอบเป็นวัตถุ
ชิ้นใหม ่ โดยใช้ตามจาำ นวนที่กาำ หนดใหเ้ ท่าน้ัน
2. สมาชกิ ในกลมุ่ รว่ มกนั คดิ วางแผน ออกแบบและสรา้ งวตั ถใุ หมข่ นึ้ มา
ตามความคิดของกลมุ่ บันทึกผลการออกแบบ
3. นำาเสนอผลงานหน้าช้ันเรียน เพอื่ แลกเปล่ียนความคดิ และอภปิ ราย
รว่ มกนั บรษิ ัท สร้างสรรค์สื่อเพื่อการเรียนรู้ (สสร.) จำ� กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ภาพช้นิ งาน

บริษัท สร้างสรรค์ส่ือเพือ่ การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3 35

ค�าถามทา้ ยกจิ กรรม

1. จากกจิ กรรมตอนท ี่ 1 การสาำ รวจสงิ่ ของชนดิ ใดทแี่ ยกเปน็ สว่ นยอ่ ย
ไดม้ ากชนดิ ทีส่ ุด และมีอะไรบา้ ง

............................................................................................................................................................................................

............................................................................................................................................................................................

และสง่ิ ของชนดิ ใดทแ่ี ยกเปน็ สว่ นยอ่ ยไดน้ อ้ ยชนดิ ทส่ี ดุ และมอี ะไรบา้ ง

......................................................................................บS.รR.ษิA.ทัN.G.สS.Aร.N้า.งS.สU.E.รPร.Hค.U.ส์ .Aอ่ื .Kเพ.A.Rื่อ.Nก.Rา.IรA.เNร.Rีย.U.น.Uร.ู้(.(Sส.Sส.R..ร)..C).O.จ..,ำ�L.กT.Dดั ..................................................................

............................................................................................................................................................................................

............................................................................................................................................................................................

2. กจิ กรรมตอนท่ี 1 สรปุ ไดว้ ่าอยา่ งไร

………………………………………………………………………………………………………............................................................................

………………………………………………………………………………………………………............................................................................

………………………………………………………………………………………………………............................................................................

3. การออกแบบวตั ถใุ หมท่ ป่ี ระกอบขน้ึ จากชน้ิ สว่ นยอ่ ย 5 ชน้ิ ทเ่ี ลอื กมา
มแี นวคดิ อยา่ งไร

..................................................................................................................................................................................

..........................................................................................................................................................................
บริษทั สรา้ งสรรคส์ อ่ื เพ่ือการเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกัด
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

..........................................................................................................................................................................

4. กลุ่มของนักเรียนมีแนวคิดอย่างไรในการสร้างวัตถุใหม่ขึ้นมาจาก
ไม้ไอศกรีม ไม้จม้ิ ฟัน และหลอดดดู นำา้

..................................................................................................................................................................................

..........................................................................................................................................................................

..................................................................................................................................................................................

36 แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3 กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 1
คะแนนเต็ม 10 คะแนน
คะแนนท่ีได้ คะแนน

หน่วยการเรียนรทู้ ่ี แรงและแมเ่ หลก็

3 แรงและแม่เหล็ก

14

แรงและผล บริษทั สร้างสรรค์ส่อื เพ่อื การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกดั ขว้ั แมเ่ หลก็
ของแรง
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

23

แรงสัมผสั และ แมเ่ หล็กและ
แรงไม่สัมผัส แรงดงึ ดูด
ของแม่เหลก็

มาตรฐานการเรียนร้แู ละตัวชว้ี ดั

1. ร ะ บุ ผ ล ข อ ง แ ร ง ที่ มี ต ่ อ ก า ร เ ป ลี่ ย น แ ป ล ง ก า ร เ ค ลื่ อ น ที่ ข อ ง วั ต ถุ จ า ก ห ลั ก ฐ า น เ ชิ ง ป ร ะ จั ก ษ ์
(มฐ. ว 2.2 ป.3/1)
2. เปรียบเทียบและยกตัวอย่างแรงสัม ผัสและแรงไม่สัม ผัสที่มีผลต่อการเคล่ือนที่ของวัตถุโดยใช้
หลักฐานเชิงประจกั ษ ์ (มฐ. ว 2.2 ป.3/2)
3. จำาแนกวัตถุโดยใช้การดึงดูดกับแม่เหล็กเป็นเกณฑ์จากหลักฐานเมื่อนำามาเข้าใกล้กันจากหลักฐาน
เชงิ ประจักษ์ (มฐ. ว 2.2 ป.3/3)
4. ระบุขั้วแม่เหล็กและพยากรณ์ผลที่เกิดข้ึน.บSรรRิษAะทัNGสSหAรNา้ งSวสUEรPร่าHคUส์ งAื่อKเพAขRอ่ื Nก้ัวRาIรAเNแรRยี UนมUรู้((Sส่เSสRห.ร).C)Oลจ.,ำ�LกT็Dกัด เมื่อนำามาเข้าใกล้กันจากหลักฐาน
เชิงประจักษ ์ (มฐ. ว 2.2 ป.3/4)

สาระสาำ คัญ

การดงึ หรอื การผลกั เปน็ การออกแรงกระทาำ ตอ่ วตั ถ ุ ซง่ึ แรงมผี ลตอ่ การเคลอื่ นทข่ี องวตั ถ ุ แรงอาจทาำ ใหว้ ตั ถุ
เกิดการเคล่ือนที่โดยเปลี่ยนตำาแหน่งจากที่หน่ึงไปยังอีกที่หน่ึง การเปลี่ยนแปลงการเคล่ือนที่ของวัตถุ ได้แก่
วัตถทุ ี่อยู่นิ่งเปลยี่ นเป็นเคลอื่ นที่ วัตถทุ ่ีกำาลงั เคล่ือนทีเ่ ปลยี่ นเป็นเคล่ือนที่เรว็ ข้ึน ช้าลง หยุดนิง่ หรือเปลีย่ น
ทิศทางการเคล่ือนท่ ี
การดงึ หรอื การผลกั นน้ั เปน็ การออกแรงทเี่ กดิ จากวตั ถหุ นงึ่ กระทาำ กบั อกี วตั ถหุ นง่ึ โดยวตั ถทุ ง้ั สองอาจสมั ผสั
หรือไม่สัมผัสกัน เช่น การออกแรงโดยใช้มือดึง หรือการผลักโต๊ะให้เคล่ือนท่ี เป็นการออกแรงที่วัตถุต้อง
สมั ผสั กนั เรยี กว่า แรงสัมผัส ส่วนการท่แี ม่เหลก็ ดึงดดู หรือผลักระหวา่ งแมเ่ หล็กเปน็ แรงท่ีเกิดข้นึ โดยแม่เหลก็
ไม่สัมผัสกัน เรียกว่า แรงไม่สัมผัส แม่เหล็กสามารถดึงดูดสารแม่เหล็กได้ แรงแม่เหล็กเป็นแรงที่เกิดขึ้น
ระหวา่ งแม่เหล็กกับสารแม่เหลก็ หรอื แมเ่ หล็กกับแมเ่ หล็ก แม่เหลก็ ม ี 2 ขัว้ คือ ขวั้ เหนือและขว้ั ใต้ ขัว้ แมเ่ หล็ก
ชนดิ เดียวกนั จะผลกั กนั ข้ัวแมเ่ หลก็ ต่างชนดิ กนั จะดึงดดู กนั

1 แรงและผลของแรง

แรง คอื ความสามารถทก่ี ระทาำ ตอ่ วตั ถแุ ลว้ วตั ถเุ กดิ การ
เคลอ่ื นทโ่ี ดยเปลย่ี นตาำ แหนง่ จากทห่ี นง่ึ ไปยงั อกี ทห่ี นง่ึ แรงทาำ ให้
วตั ถเุ ปลย่ี นสภาพการเคลอ่ื นทห่ี รอื เปลย่ี นรปู รา่ งได ้ ไดแ้ ก ่ เปลย่ี น
ทศิ ทางการเคลอ่ื นทเ่ี ปลย่ี นความเรว็ ในการเคลอ่ื นท ่ี เปลย่ี นขนาด
และรปู รา่ ง เชน่ การออกแรงเขน็ รถใหเ้ คลอ่ื นทไ่ี ปขา้ งหนา้ การ
ออกแรงผลกั วตั ถ ุ การออกแรงเปดิ ประตกู ารออกแรงหมนุ ฝาขวด

บรษิ ทั สร้างสรรค์สื่อเพ่อื การเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

กิจกรรมพัฒนาทกั ษะที่ 1 ทกั ษะกระบวนการทางวทิ ยาศาสตร์
มาออกแรงกันเถอะ 1. การสังเกต
2. การวดั
จดุ ประสงค์ 3. การลงความเหน็ จากข้อมลู
4. การทดลอง

นกั เรยี นสามารถอธบิ ายการออกแรง
กระทาำ ตอ่ วัตถุได้

วสั ดุ อุปกรณ์

1. ประตหู ้องเรยี น 1 บาน แรงเกิดขึน้ ไดอ้ ยา่ งไร
2. โตะ๊ เรียน 1 ตัว
3. เชอื กสำาหรับชกั เย่อยาวประมาณ 4 - 6 เมตร 1 เส้นบริษัท สรา้ งสรรค์ส่ือเพอ่ื การเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กัด
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD
4. ชงิ ช้า 1 ตวั

วธิ ที า� 1 2
1. ให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม 3 4
กล่มุ ละ 3 - 5 คน
ช่วยกันทำากิจกรรม
ตอ่ ไปน้ี

54 แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3

2. จากการทำากิจกรรมตามภาพท้ัง 4 ภาพนี้ ให้นักเรียนบันทึก
ผลการทดลอง โดยสังเกตวธิ กี ารออกแรงในแต่ละกิจกรรม
3. อภปิ รายผลการทดลองรว่ มกัน สรปุ ผลการอภิปราย

ตารางบนั ทกึ ผลการทดลอง

กจิ กรรม วิธกี ารออกแรง
ดงึ เขา้ หาตวั
1. เปิดประตู ผลกั ออกจากตวั
2. ผลักโต๊ะ
3. เล่นชักเย่อ บรษิ ัท สร้างสรรค์ส่อื เพอ่ื การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกดั
4. ไกวชิงช้า
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

คา� ถามทา้ ยกจิ กรรม

1. จากการทดลองทาำ กจิ กรรม ภาพหมายเลขใดบา้ งเปน็ การออกแรงดงึ

.............................................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................................

2. จากการทดลองทาำ กจิ กรรม ภาพหมายเลขใดบา้ งเปน็ การออกแรงผลกั

....................................................................................บS.รR.ษิA.ทัN.G.สS.A.รNา้.ง.SสU..EรP.รHค..U์ส.Aื่อ.Kเ.พA.Rือ่ .Nก.Rา.IรA.เNร.Rยี.U.น.Uร.ู้(.(Sส.Sส.R..ร)..C).O.จ..,�ำL.กT.Dดั .....................................................................

.............................................................................................................................................................................................

3. จากการทดลองทาำ กจิ กรรม การดงึ หรอื ผลกั วตั ถนุ น้ั ตอ้ งใชส้ ง่ิ ใดบา้ ง

.............................................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................................

4. การทาำ ให้วตั ถุเคลื่อนทตี่ ้องใช้แรงชนดิ ใด

.............................................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................................

แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3 55

5. การทาำ ใหว้ ตั ถเุ คลอ่ื นทเ่ี ขา้ มาหาตวั ตอ้ งใชแ้ รงชนดิ ใด

.............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................

6. กจิ กรรมนส้ี รปุ ไดว้ า่ อยา่ งไร

.............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................
.....................................................................................บ.ร.ิษ..ทั ..ส.ร.า้.ง.ส.ร.ร.ค.์ส.อื่.เ.พ.่ือ.ก.า.ร.เ.ร.ีย.น.ร.ู้.(.ส.ส.ร...).จ.ำ�.ก.ัด...................................................................

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

.............................................................................................................................................................................................

กิจกรรมพฒัฒนนาาททกั ักษษะะทท่ี 1ี่2
คะแนนเต็ม 250 คะแนน
คะแนนท่ีได้ คะแนน

แรงผลัก

การผลักหรือการดัน เป็นการออกแรงกระทำาต่อวัตถุ ให้วัตถุบริษทั สรา้ งสรรคส์ ่อื เพื่อการเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กัด
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

เคลือ่ นที่เรยี กแรงท่กี ระทาำ ตอ่ วตั ถุเช่นนีว้ า่ แรงผลกั เช่น การผลกั ส่ิงของ
ให้เคลื่อนท่ีการผลักประตูและหน้าต่างให้เปิดออก การเข็นรถ การเตะ
ลกู ฟตุ บอล การผลกั ลกู บาสเกตบอล การผลกั หรอื ดนั วตั ถเุ พอ่ื ใหว้ ตั ถนุ น้ั
เคลอ่ื นทตี่ อ้ งออกแรงแตกตา่ งกนั เชน่ การผลกั วตั ถทุ ม่ี ขี นาดใหญ ่ การผลกั
วตั ถทุ อ่ี ยนู่ งิ่ การผลกั วตั ถทุ ก่ี าำ ลงั เคลอ่ื นท ี่ และการผลกั วตั ถทุ เี่ คลอื่ นทไี่ ป
ทางเดียวกับการผลัก

56 แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3

กจิ กรรมพฒั นาทักษะท่ี 2 ทกั ษะกระบวนการทางวทิ ยาศาสตร์
การใชแ้ รงผลักวตั ถุ 1. การสงั เกต
2. การวัด
3. การลงความเห็นจากขอ้ มูล

จุดประสงค์

ทดลองและอธบิ ายไดว้ า่ การใชแ้ รงผลกั
วตั ถใุ นสถานการณต์ า่ ง ๆ แตกตา่ งกนั
อยา่ งไร
แรงผลักในสถานการณต์ ่าง ๆบริษทั สร้างสรรคส์ อ่ื เพอื่ การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกดั
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD
วสั ดุ อุปกรณ์ แตกต่างกนั อย่างไร

1. โตะ๊ นักเรยี น 1 ตวั 2. ลูกบอล 1 ลูก
3. โตะ๊ คร ู 1 ตัว 4. ลูกปงิ ปอง 1 ลกู

วิธที า�

1. ใหน้ กั เรยี นแบง่ กลมุ่ กลมุ่ ละ 3 - 5 คน และปฏบิ ตั กิ จิ กรรม ดงั น้ี

1กิจกรรมที่ ผลกั โตะ๊ นกั เรยี นใหเ้ คลอ่ื นท ่ี และผลกั
โตะ๊ ครใู หเ้ คลอ่ื นท่ี

2กิจกรรมที่ ตลี กู ปงิ ปองไปขา้ งหนา้
3กิจกรรมที่
บริษทั สร้างสรรคส์ ื่อเพ่ือการเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

เตะลกู ฟตุ บอลขณะทอ่ี ยนู่ ง่ิ

4กิจกรรมที่ เตะลูกฟุตบอลท่ีกำาลังเคล่ือนท่ีไปทาง
เดยี วกนั และเตะลกู ฟตุ บอลสวนทางกบั
ทางทล่ี กู บอล กาำ ลงั เคลอ่ื นทไ่ี ป

2. จากการทำากิจกรรมตามภาพทั้ง 4 ภาพน้ี ให้นักเรียนบันทึกผล
การทดลอง โดยสังเกตการออกแรงในแต่ละกิจกรรมว่ามากน้อย
เพยี งใด
3. อภปิ รายผลการทาำ กจิ กรรมรว่ มกนั สรปุ ผลการอภปิ ราย

แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3 57

บนั ทึกผลการทา� กจิ กรรม

.............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................

คา� ถามทา้ ยกิจกรรม

1. การออกแรงผลกั โตะ๊ นกั เรยี นตอ้ งออกแรงผลกั มากกวา่ หรอื นอ้ ยกวา่
ผลกั โตะ๊ คร ู เพราะเหตใุ ด
บริษัท สรา้ งสรรค์สื่อเพื่อการเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

.............................................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................................

2. การโยนลกู ฟตุ บอลกบั การโยนลกู ปงิ ปองตอ้ งออกแรงตา่ งกนั หรอื ไม่
เพราะเหตใุ ด

.............................................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................................

3. การออกแรงเตะลกู ฟตุ บอลทอี่ ยนู่ งิ่ ทาำ ใหล้ กู ฟตุ บอลเปลยี่ นแปลงอยา่ งไร

.............................................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................................

4. การออกแรงเตะลูกฟุตบอลไปทิศทางเดียวกับท่ีลูกฟุตบอลกำาลัง
เคลอ่ื นท ่ี แรงทาำ ใหล้ กู บอลเคลอ่ื นทเ่ี ปน็ อยา่ งไร และถา้ เตะลกู ฟตุ บอล

บรษิ ัท สร้างสรรค์สือ่ เพอ่ื การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กดั

สวนทางกบั การเคลอื่ นทข่ี องลกู ฟ.SRANตุGSANบSUEPอHUAKลARNR IAจNRUUะ(SSทR.)COา.ำ,LTDใหล้ กู ฟตุ บอลเปน็ อยา่ งไร

.............................................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................................

5. การทดลองนส้ี รปุ ผลไดอ้ ยา่ งไร

.............................................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................................

กิจกรรมพฒัฒนนาาททกั ักษษะะทท่ี 2่ี
คะแนนเต็ม 210 คะแนน
คะแนนที่ได้ คะแนน

58 แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3

หน่วยการเรยี นรทู้ ี่

4 พลงั งานและพลงั งานไฟฟา้
พลงั งาน
และพลังงานไฟฟา้

14

พลงั งานและการ บรษิ ทั สรา้ งสรรคส์ ื่อเพอ่ื การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกัด การใชไ้ ฟฟา้ อยา่ ง
เปลย่ี นพลงั งาน ประหยดั และ
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD ปลอดภยั

23

ไฟฟ้าและ ประโยชน์และ
การผลติ พลังงาน โทษของไฟฟา้

ไฟฟา้

มาตรฐานการเรียนรู้และตวั ช้วี ัด

1. ยกตัวอย่างการเปลี่ยนพลังงานหนึ่งไปเป็นอีกพลังงานหน่ึงจากหลักฐานเชิงประจักษ์
(มฐ. ว 2.3 ป.3/1)
2. บรรยายการทำางานของเครื่องกำาเนิดไฟฟ้า และระบุแหล่งพลังงานในการผลิตไฟฟ้า
จากข้อมลู ทร่ี วบรวมได ้ (มฐ. ว 2.3 ป.3/2)
3. ตระหนักในประโยชน์และโทษของไฟฟ้า โดยนำาเสนอวิธีการใช้ไฟฟ้าอย่างประหยัดและ
ปลอดภยั (มฐ. ว 2.3 ป.3/3)
บรษิ ทั สร้างสรรคส์ อ่ื เพือ่ การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

สาระสำาคัญ

พลังงานเป็นความสามารถในการทำางาน พลังงานมีหลายแบบ เชน่ พลังงานกล พลงั งาน
ไฟฟา้ พลงั งานแสง พลงั งานเสียง และพลงั งานความรอ้ น โดยพลงั งานสามารถเปลี่ยนจาก
พลังงานหน่ึงไปเปน็ พลงั งานหนงึ่ ได ้ เช่น การถูมือจนร้สู กึ ร้อนเปน็ การเปลย่ี นพลังงานกลเปน็
พลังงานความร้อน แผงเซลลส์ ุรยิ ะเปลีย่ นพลงั งานแสงเปน็ พลังงานไฟฟา้ หรอื เครอ่ื งใช้ไฟฟา้
เปลี่ยนพลังงานไฟฟา้ เปน็ พลงั งานอนื่ ๆ
ไฟฟา้ ผลติ จากเครอ่ื งกาำ เนดิ ไฟฟา้ ซงึ่ ใชพ้ ลงั งานจากแหลง่ พลงั งานธรรมชาตหิ ลายแหง่ เชน่
พลังงานจากลม พลังงานจากนำ้า พลังงานจากแก๊สธรรมชาติ พลังงานไฟฟ้ามีความสำาคัญ
ต่อชีวิตประจำาวัน การใช้ไฟฟ้านอกจากต้องใช้อย่างถูกวิธี ประหยัด และคุ้มค่าแล้ว ยังต้อง
คาำ นึงถงึ ความปลอดภัยดว้ ย

1 พลงั งาน

พลงั งาน หมายถงึ ความสามารถในการทาำ งานหรอื ทาำ ให้
เกดิ งานพลงั งานไมม่ ตี วั ตนไมส่ ามารถถกู ทาำ ลายได ้ แตส่ ามารถ
เปลี่ยนเป็นพลังงานอีกแบบหนึ่งได้ ตัวอย่างพลังงาน ได้แก่
พลงั งานไฟฟา้ ในแบตเตอร ่ี พลงั งานเคมใี นอาหาร พลงั งานศกั ย์
ของน้ำาที่อยเู่ หนอื เขือ่ น พลังงานหลายประเภท ได้แก่

1) พลังงานกล เป็นพลังงานที่เกี่ยวข้องกับการเคลื่อนที่โดยตรงบรษิ ัท สร้างสรรค์ส่อื เพ่ือการเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกดั
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ของวัตถุ ซ่ึงประกอบด้วยพลังงาน 2 ชนิด คือ พลังงานศักย ์ เป็นพลงั งาน
ทสี่ ะสมอยใู่ นวตั ถทุ หี่ ยดุ นง่ิ เชน่ พลงั งานศกั ยข์ องสปรงิ พลงั งานศกั ยข์ อง
น้ำาเหนือเข่ือน และพลังงานจลน์ เป็นพลังงานท่ีเกิดขึ้นขณะท่ีวัตถุกำาลัง
เคล่ือนที่ เช่น พลังงานจลน์ของรถที่กำาลังวิ่ง พลังงานจลน์ของน้ำาตก
ที่กำาลงั ไหลลงมา

2) พลังงานไฟฟา้ เปน็ พลงั งานทไ่ี ดจ้ ากแหล่งกำาเนดิ ไฟฟา้
3) พลังงานแสง เป็นพลังงานที่เกิดจากแหล่งกำาเนิดแสง เช่น
ดวงอาทิตย ์ และแหลง่ กาำ เนิดแสงท่ีมนษุ ย์สรา้ งขึน้ เช่น หลอดไฟ
4) พลังงานเสียง เป็นพลังงานรูปหนึ่งที่เกิดจากการสั่นสะเทือนบริษัท สรา้ งสรรคส์ ื่อเพอื่ การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ของแหล่งกำาเนิดเสียง เช่น เสียงดนตรีจากเคร่ืองดนตรี เสียงพูดคุย
ของมนษุ ย ์ เสียงร้องของสัตว ์ เสยี งจากโทรทศั น ์ และเสยี งโทรศพั ท์มือถอื

5) พลังงานความร้อน เป็นพลังงานท่ีได้จากแหล่งความร้อน
เช่น ดวงอาทิตย์ การเผาไหมข้ องเชอื้ เพลิง เครื่องใช้ไฟฟา้ ทีใ่ หค้ วามร้อน

86 แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3

กิจกรรมพัฒนาทกั ษะที่ 1 ทกั ษะกระบวนการทางวทิ ยาศาสตร์
พลังงานคอื อะไร 1. การสังเกต
2. การวดั
จดุ ประสงค์ 3. การลงความเหน็ จากข้อมูล
4. การทดลอง

ทดลองและอธิบายความหมายของ
พลงั งานได้
บริษัท สรา้ งสรรค์สือ่ เพอื่ การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกดั
พลังงาน
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD คืออะไร

วัสดุ อปุ กรณ์

1. กาตม้ นา้ำ ไฟฟ้า 1 ใบ 2. ไขไ่ ก่ 1 ฟอง
3. พดั ลม 1 เครอื่ ง 4. เก้าอี ้ 1 ตวั
5. รถของเล่น (ทีใ่ ชแ้ บตเตอรี่) 1 คนั

วธิ ีทา�

1. ใหน้ ักเรียนแบง่ กลุ่ม กล่มุ ละ 4 - 5 คน แล้วใหแ้ ตล่ ะกลุ่มทำาการ
สืบค้นข้อมูล เพื่ออธิบายความหมายของพลังงานและทำาการ
ทดลองดังตอ่ ไปน้ี
1.1 ทาำ ใหไ้ ขส่ กุ บรษิ ทั สร้างสรรค์สื่อเพื่อการเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

1.2 ทาำ ใหพ้ ดั ลมหมนุ ได้
1.3 ทาำ ใหเ้ กา้ อย้ี า้ ยทไ่ี ปยงั ตาำ แหนง่ อนื่ ทน่ี กั เรยี นตอ้ งการ
1.4 ทาำ ใหร้ ถของเลน่ เคลอื่ นทไ่ี ด้
2. บนั ทกึ ผล วธิ กี ารทาำ ใหเ้ กดิ การเปลยี่ นแปลงในขอ้ 1.1 - 1.4
3. นาำ เสนอผลการทดลอง อภปิ รายรว่ มกนั และสรปุ ผลใหไ้ ดว้ า่ พลงั งาน
คอื อะไร และพลงั งานทาำ ใหเ้ กดิ สง่ิ ใด

แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3 87

ตารางบนั ทึกผลการทดลอง

สงิ่ ของ การเปลย่ี นแปลง กาสรงิ่ เทปท่ี ลา�ยี่ ในหแเ้ กปดิ ลง ควขาอมงสสางิ่ มนานั้ รถ

ไขไ่ ก่ บริษัท สรา้ งสรรคส์ ื่อเพ่ือการเรียนรู้ (สสร.) จำ� กัด
พัดลม
เกา้ อี้ .SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD
รถของเล่น

ผลการสืบค้นขอ้ มูล

พลังงาน หมายถงึ .........................................................................................................................................

........................................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................

ค�าถามทา้ ยกิจกรรม

บริษัท สร้างสรรค์สอ่ื เพ่อื การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกัด

1. สงิ่ ทท่ี าำ ใหเ้ กดิ การเปลยี่ นแปลง.ขSRANอGSANงSUEPสHUAKง่ิARNขRIANอRUUง(SSRท.)CO.,Lง้ัTD 4 อยา่ งนเี้ รยี กวา่ อะไร

.............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................

2. นกั เรยี นสามารถทาำ ใหร้ ถของเลน่ เคลอ่ื นทไี่ ดด้ ว้ ยวธิ อี น่ื หรอื ไม ่ อยา่ งไร

.............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................

88 แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3

3. กจิ กรรมนส้ี รปุ ไดว้ า่ อยา่ งไร

.............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................

กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 1
คะแนนเต็ม 10 คะแนน
คะแนนที่ได้ คะแนนบริษัท สร้างสรรคส์ ือ่ เพอ่ื การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

การเปล่ยี นพลงั งาน
พลังงานมีหลายรูปแบบและสามารถเปล่ียนรูปแบบหนึ่งไปเป็น
รปู แบบหนงึ่ หรอื เปลยี่ นจากรปู แบบหนงึ่ ไปเปน็ พลงั งานอนื่ ๆ หลายรปู แบบ
ในครงั้ เดยี วได ้ ในชวี ติ ประจาำ วนั มกี ารเปลย่ี นแปลงพลงั งานอยตู่ ลอดเวลา
เช่น พลังงานกลเปลีย่ นเป็นพลังงานความร้อน พลังงานศกั ยเ์ ปลย่ี นเป็น
พลังงานจลน์ พลังงานเคมเี ปล่ียนเปน็ พลังงานกล ตวั อย่างเช่น

• การถูมือจนรู้สึกร้อน เป็นการเปล่ียนพลังงานกลเป็นพลังงาน
ความรอ้ น

• นำ้าไหลออกจากเขื่อน เป็นการเปล่ียนพลังงานศักย์เป็นบริษัท สร้างสรรค์สอ่ื เพื่อการเรียนรู้ (สสร.) จำ� กัด
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

พลงั งานจลน์
• การเผาผลาญอาหารในร่างกาย เป็นการเปล่ียนพลังงานเคมี

เปน็ พลงั งานกลในการเคล่ือนไหวสว่ นต่าง ๆ ของร่างกาย
• เครอื่ งใช้ไฟฟา้ เชน่ กาต้มนำ้าเปน็ การเปล่ียนจากพลังงานไฟฟา้

เป็นพลังงานความร้อน
• การสงั เคราะหด์ ว้ ยแสงของพชื เปน็ การเปลยี่ นจากพลงั งานแสง

ของดวงอาทิตยไ์ ปเป็นพลังงานเคมสี ะสมในรปู อาหาร
• เครอ่ื งใชไ้ ฟฟา้ เชน่ โคมไฟเปลย่ี นพลงั งานไฟฟา้ เปน็ พลงั งานแสง

แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3 89

กิจกรรมพฒั นาทกั ษะท่ี 2 ทกั ษะกระบวนการทางวทิ ยาศาสตร์
การเปลยี่ นแปลงพลงั งาน 1. การสังเกต
2. การจาำ แนก
จดุ ประสงค์ 3. การลงความเหน็ จากขอ้ มูล

อธบิ ายและยกตวั อยา่ งการเปลยี่ นแปลง
พลงั งานได้
พลงั งานมีการเปลี่ยนแปลงบรษิ ัท สร้างสรรค์ส่อื เพอ่ื การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกัด
วัสดุ อปุ กรณ์
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD
1. สมดุ บนั ทกึ 1 เลม่
ได้อย่างไรบ้าง

2. ดนิ สอ 1 แทง่
3. ภาพจาำ นวน 6 ภาพ ดงั น้ี

1. 2. 3.

4. 5. 6.

บริษัท สรา้ งสรรคส์ ือ่ เพอ่ื การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

วิธีทา�
1. ใหน้ กั เรยี นแบง่ กลมุ่ กลมุ่ ละ 3 - 4 คน ใหแ้ ตล่ ะกลมุ่ รว่ มกนั พจิ ารณา
ภาพทง้ั 6 ภาพ แลว้ อภปิ รายและวเิ คราะหข์ อ้ มลู จากภาพ บนั ทกึ ผล
2. สรปุ ผลการปฏบิ ตั กิ จิ กรรมเปน็ องคค์ วามรเู้ พอื่ นาำ เสนอหนา้ ชน้ั เรยี น
3. แต่ละกลุ่มนำาเสนอผลหน้าชั้นเรียน แล้วอภิปรายร่วมกันเพื่อหา
ขอ้ สรปุ วา่ พลงั งานมกี ารเปลย่ี นแปลงไดอ้ ยา่ งไรบา้ ง

90 แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3

หน่วยการเรียนรู้ท่ี

5 ดวงอาทิตยแ์ ละการดำารงชวี ติ
ดวงอาทติ ย์และ
การดา� รงชีวติ
14

การขน้ึ และตก บริษัท สรา้ งสรรคส์ ่ือเพ่ือการเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกดั ดวงอาทติ ย์
ของดวงอาทติ ย์ กบั สง่ิ มชี วี ติ
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

23

การเกดิ กลางวัน ทศิ และ
และกลางคนื การกำาหนดทศิ

มาตรฐานการเรยี นรู้และตวั ชวี้ ดั

1. อธิบายแบบรูปเส้นทางการข้ึนและตกของดวงอาทิตย์ โดยใช้หลักฐานเชิงประจักษ ์
(มฐ. ว 3.1 ป.3/1)
2. อธิบายสาเหตุการเกิดปรากฏการณ์การข้ึนและตกของดวงอาทิตย์ การเกิดกลางวัน
กลางคืน และการกาำ หนดทิศ โดยใชแ้ บบจาำ ลอง (มฐ. ว 3.1 ป.3/2)
3. ตระหนักถึงความสำาคัญของดวงอาทิตย์โดยบรรยายประโยชน์ของดวงอาทิตย์ต่อส่ิงมีชีวิต
(มฐ. ว 3.1 ป.3/3)
บริษทั สรา้ งสรรคส์ ื่อเพอื่ การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

สาระสาำ คญั

คนบนโลกมองเห็นดวงอาทิตย์ปรากฏขึ้นทางด้านหนึ่ง และตกอีกทางด้านหน่ึงทุกวัน
หมุนเวยี นเปน็ แบบรูปซ้าำ ๆ
โลกกลมและหมุนรอบตัวเองขณะโคจรรอบดวงอาทิตย์ ทำาให้บริเวณของโลกได้รับ
แสงอาทิตย์ไม่พร้อมกัน โลกด้านท่ีได้รับแสงจากดวงอาทิตย์จะเป็นกลางวัน ส่วนด้าน
ตรงข้ามท่ีไม่ได้รับแสงจากดวงอาทิตย์จะเป็นกลางคืน นอกจากนี้คนบนโลกจะมองเห็น
ดวงอาทติ ยป์ รากฏขน้ึ ทางดา้ นหนงึ่ ซง่ึ กาำ หนดใหเ้ ปน็ ทศิ ตะวนั ออก และมองเหน็ ดวงอาทติ ยต์ ก
อีกทางด้านหน่ึง ซ่ึงกำาหนดให้เป็นทิศตะวันตก และเมื่อให้ด้านขวามืออยู่ทิศตะวันออก
ด้านซ้ายมืออยทู่ ิศตะวนั ตก ด้านหนา้ จะเปน็ ทศิ เหนือ และด้านหลังจะเป็นทศิ ใต้
ในเวลากลางวัน โลกจะได้รับพลังงานแสงและพลังงานความร้อนจากดวงอาทิตย์ ทำาให้
สง่ิ มีชีวติ ดำารงชวี ิตอย่ไู ด้

ดวงอาทิตย์
ดวงอาทิตย์เป็นดาวฤกษ์ท่ีมีขนาดใหญ่ที่สุดในระบบสุริยะ
มีดวงอาทติ ย์เปน็ ศูนยก์ ลาง มีดาวเคราะห ์ 8 ดวง โคจรรอบดวงอาทติ ย์
คือ ดาวพธุ ดาวศกุ ร์ โลก ดาวองั คาร ดาวพฤหสั บด ี ดาวเสาร์ ดาวยเู รนสั
และดาวเนปจนู

1 การขนึ้ และตกของดวงอาทติ ย์บรษิ ทั สร้างสรรค์ส่ือเพอื่ การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกดั
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ชว่ งเวลาทด่ี วงอาทติ ยโ์ ผลจ่ ากขอบฟา้ ในตอนเชา้ ทาง
ทิศตะวันออก เรียกว่า ดวงอาทิตย์ข้ึน จากน้ันตำาแหน่ง
ของดวงอาทิตย์จะเคลื่อนไปเรื่อย ๆ ในตอนเช้า สาย
ใกลเ้ ทย่ี งวนั และตาำ แหนง่ สงู สดุ อยเู่ หนอื ศรี ษะตอนประมาณ
เที่ยงวัน แล้วดวงอาทิตย์ค่อย ๆ เลื่อนลงไปทางทิศ
ตะวันตก ตั้งแต่ตอนบ่ายไปจนถึงตอนเย็นและลับขอบฟ้า
ทางทิศตะวันตก เรยี กว่า ดวงอาทิตยต์ ก
ดวงอาทิตยข์ น้ึ และตกไม่ซ้าำ ตำาแหน่งเดิมทกุ วัน อาจจะเฉียงไปทาง
ใตห้ รอื ทางเหนือ ในรอบ 1 ป ี มีเพยี ง 2 วนั เท่านั้น ทดี่ วงอาทติ ย์ขึ้นทางบรษิ ัท สรา้ งสรรคส์ ือ่ เพ่ือการเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ทิศตะวันออกพอดีและตกทางทิศตะวันตกพอดี คือ วันท่ี 21 มีนาคม
และวันท ่ี 23 กนั ยายน ใน 2 วันนจี้ ะมีช่วงกลางวันและกลางคนื เท่ากนั
คือ 12 ช่ัวโมง การท่ีเรามองเห็นดวงอาทิตย์ข้ึนและตกในลักษณะท่ี
กล่าวมานนั้ เพราะแกนโลกเอียง
โลกเป็นดาวที่อยู่ในระบบสุริยะ โดยโคจรรอบดวงอาทิตย์และ
หมนุ รอบตัวเองในทศิ ทางทวนเขม็ นาฬิกา

114 แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3

กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะท่ี 1 ทกั ษะกระบวนการทางวทิ ยาศาสตร์
การขึ้นตกของดวงอาทิตย์ 1. การสังเกต
2. การวัด
จดุ ประสงค์ 3. การลงความเหน็ จากขอ้ มลู
4. การสรา้ งแบบจำาลอง

อธบิ ายแบบรปู เสน้ ทางการขน้ึ และตก
ของดวงอาทติ ยไ์ ด้
วัสดุ อุปกรณ์ ดวงอาทติ ยม์ แี บบรปูบริษัท สรา้ งสรรคส์ ่ือเพ่ือการเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

เส้นทางการขึน้ และตกอยา่ งไร

1. สมดุ บันทึก 1 เลม่
2. ดินสอ 1 แทง่
3. แว่นสุรยิ ะ 2 อนั

วิธีท�า

1. ให้นักเรยี นแบง่ กลมุ่ กลุ่มละ 4 - 5 คน แลว้ ให้แต่ละกลมุ่ สังเกต
ตำาแหน่งของดวงอาทติ ย์ โดยใชแ้ วน่ สรุ ิยะตามช่วงเวลาต่าง ๆ คอื
08.00 น. 10.00 น. 12.00 น. 14.00 น. และ 16.00 น.
โดยสังเกตเปน็ เวลา 3 วนั บริษัท สรา้ งสรรค์สอื่ เพ่ือการเรียนรู้ (สสร.) จำ� กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

2. บนั ทกึ ผล ตำาแหนง่ ของดวงอาทิตยเ์ ปน็ แผนภาพของแตล่ ะวนั
3. นำาเสนอผลการทดลอง อภิปรายร่วมกัน และสรุปผลให้ได้ว่า
ดวงอาทิตยม์ ีแบบรูปเส้นทางการขน้ึ และตกอย่างไร

ข้อควรระวัง
ครูผู้สอนต้องย้ำาเตือนนักเรียนไม่ให้ดูดวงอาทิตย์ด้วยตาเปล่า
โดยเด็ดขาด อาจทาำ ใหต้ าบอดได้ ต้องมองผา่ นแว่นสุรยิ ะเทา่ นน้ั

แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3 115

บันทกึ ผลการสังเกต

วันท่ี 1

บริษทั สรา้ งสรรคส์ ่ือเพือ่ การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

วันที่ 2

วนั ที่ 3

บริษทั สร้างสรรค์สอ่ื เพอ่ื การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ค�าถามท้ายกจิ กรรม

1. กจิ กรรมนส้ี รปุ ไดว้ า่ อยา่ งไร

.............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................

116 แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3

สรปุ แบบรูปเส้นทางการขึ้นและตกของดวงอาทติ ย์

บรษิ ทั สรา้ งสรรค์สอื่ เพ่อื การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

2. แบบรูปเส้นทางการขึ้นและตกของดวงอาทิตย์เหมือนกันทุกวัน
หรอื ไม ่ อยา่ งไร

.............................................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................................

3. ดวงอาทติ ยม์ กี ารขนึ้ และตกในตาำ แหนง่ เดมิ เหมอื นกนั ทกุ วนั หรอื ไม ่
อยา่ งไร

.............................................................................................................................................................................................

...................................................................................บ.ร.ษิ.ัท..ส..ร.้า.ง.ส.ร.ร.ค.ส์ .ื่อ.เ.พ.อ่ื.ก.า.ร.เ.ร.ยี .น.ร.ู้.(ส..ส.ร..)..จ.ำ�.ก.ดั.....................................................................
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD
ทศิ การข้ึนและตกของดวงอาทติ ย์เป็นอยา่ งไร4.

.............................................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................................

กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะท่ี 1
คะแนนเต็ม 20 คะแนน
คะแนนท่ีได้ คะแนน

แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3 117

2 การเกิดกลางวนั กลางคืน

การหมุนรอบตัวเองของโลก นอกจากจะทำาให้เกิด
ปรากฏการณก์ ารขน้ึ และการตกของดวงอาทติ ยแ์ ลว้ ยงั ทาำ ใหเ้ กดิ
กลางวนั กลางคนื ซง่ึ เกดิ จากลกั ษณะของโลกทค่ี ลา้ ยทรงกลม
ทาำ ใหด้ า้ นหนง่ึ ของโลกไดร้ บั แสงจากดวงอาทติ ย ์ สว่ นอกี ดา้ นหนง่ึ
จะไมไ่ ดร้ บั แสงจากดวงอาทติ ย ์ ดา้ นทไ่ี ดร้ บั แสงจากดวงอาทติ ย์
จะเป็นกลางวัน และด้านท่ไี ม่ได้รับแสงจากดวงอาทิตย์จะเป็น
เวลากลางคืน เม่ือโลกเร่ิมหมุนรอบต่อไปเวลากลางวันและบรษิ ทั สร้างสรรค์ส่ือเพื่อการเรียนรู้ (สสร.) จำ� กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

กลางคนื จะหมนุ เวยี นเปลย่ี นกนั ไปเปน็ วฏั จกั รเชน่ นเ้ี รอ่ื ยไป

กิจกรรมพัฒนาทักษะท่ี 2 ทกั ษะกระบวนการทางวทิ ยาศาสตร์
กลางวนั กลางคืน 1. การสงั เกต
2. การจำาแนก
จดุ ประสงค์ 3. การลงความเห็นจากขอ้ มูล
สามารถสังเกตและอธิบายการเกิด 4. การสรา้ งแบบจำาลอง
ปรากฏการณก์ ลางวัน กลางคืนได้

วัสดุ อุปกรณ์ กลางวนั กลางคนื เกิดข้นึ ไดอ้ ยา่ งไรบริษัท สรา้ งสรรคส์ อ่ื เพอื่ การเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กดั
1. ลกู โลกจาำ ลอง 1 ลกู .SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

2. ไฟฉาย 1 กระบอก
3. ตุ๊กตาดินนาำ้ มนั 1 ตัว

วิธที �า
1. ขออาสาสมคั รตวั แทนนกั เรยี น 3 คน ออกมาทาำ กจิ กรรมหนา้ ชน้ั เรยี น
2. ให้นกั เรยี นคนที ่ 1 วางตุ๊กตาดินนา้ำ มันแทนตวั นักเรยี นยืนบนโลก
3. ให้นักเรยี นคนท ่ี 2 ยืนอยกู่ บั ทแ่ี ละสอ่ งไฟฉายมายงั ลกู โลก ใชแ้ สง
ไฟฉายแทนแสงอาทิตย์ทสี่ ่องมายงั โลก

118 แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3

หน่วยการเรียนรู้ท่ี อากาศรอบตวั

6 1 อากาศรอบตวั 5

สว่ นประกอบ บรษิ ทั สรา้ งสรรคส์ อื่ เพือ่ การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกดั ประโยชน์
ของอากาศ และโทษของลม
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD
2 4
3

ความสำาคัญ มลพิษ การเกดิ ลม
ของอากาศ ทางอากาศ

มาตรฐานการเรียนรู้และตวั ช้วี ดั

1. ระบุส่วนประกอบของอากาศ บรรยายความสำาคัญของอากาศ และผลกระทบของมลพิษ
ทางอากาศต่อส่งิ มีชีวติ จากข้อมูลทรี่ วบรวมได้ (มฐ. ว 3.2 ป.3/1)
2. ต ร ะ ห นั ก ถึ ง ค ว า ม สำ า คั ญ ข อ ง อ า ก า ศ โ ด ย นำ า เ ส น อ แ นว ท า ง ก า ร ป ฏิ บั ติ ต น ใ น ก า ร ล ด ม ล พิ ษ
ทางอากาศ (มฐ. ว 3.2 ป.3/2)
3. อธิบายการเกิดลมจากหลกั ฐานเชงิ ประจกั ษ์ (มฐ. ว 3.2 ป.3/3)
4. บรรยายประโยชน์และโทษของลมจากขอ้ มบลู รษิ ททั สร่ีร้างวสรบรค์สร่ือเพวอ่ื กมารเรไียดนรู้ ้ (ส(สรม.) จฐำ� กดั. ว 3.2 ป.3/4)

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

สาระสาำ คัญ

อากาศโดยทว่ั ไปไมม่ สี ี ไมม่ กี ลน่ิ ประกอบดว้ ยแกส๊ ไนโตรเจน แกส๊ ออกซเิ จน แกส๊ คารบ์ อนไดออกไซด ์
แกส๊ อน่ื ๆ รวมทง้ั ไอนาำ้ และฝนุ่ ละออง อากาศมคี วามสาำ คญั ตอ่ สง่ิ มชี วี ติ หากสว่ นประกอบของอากาศ
ไม่เหมาะสม เน่อื งจากมีแก๊สบางชนิดหรือฝ่นุ ละอองในปริมาณมาก อาจเป็นอันตรายต่อส่งิ มีชีวิต
ชนดิ ตา่ ง ๆ ซง่ึ เปน็ มลพษิ ทางอากาศ
แนวทางการปฏบิ ตั ติ นเพอ่ื ลดการปลอ่ ยมลพษิ ทางอากาศมหี ลายวธิ ี เชน่ ใชพ้ าหนะรว่ มกนั หรอื
เลอื กใชเ้ ทคโนโลยที ล่ี ดมลพษิ ทางอากาศ
ลม คอื อากาศทเ่ี คลอ่ื นทเ่ี กดิ จากความแตกตา่ งกนั ของอณุ หภมู อิ ากาศบรเิ วณทอ่ี ยใู่ กลก้ นั โดยอากาศ
บรเิ วณทม่ี อี ณุ หภมู สิ งู จะลอยตวั สงู ขน้ึ และอากาศบรเิ วณทม่ี อี ณุ หภมู ติ าำ่ กวา่ จะเคลอ่ื นเขา้ แทนท ่ี ลมมี
ประโยชนห์ ลายดา้ น เชน่ เปน็ แหลง่ พลงั งานทดแทนในการผลติ ไฟฟา้ และนาำ ไปใชป้ ระโยชนใ์ นการทาำ
กจิ กรรมตา่ ง ๆ ของมนษุ ย ์ หากลมเคลอ่ื นทด่ี ว้ ยความเรว็ สงู อาจทาำ ใหเ้ กดิ อนั ตรายและความเสยี หาย
ตอ่ ชวี ติ และทรพั ยส์ นิ ได้

อากาศ

อากาศท่ีห่อหุ้มโลกทั้งหมด เรียกว่า บรรยากาศ
อากาศเป็นสสารชนิดหนึ่งมีสถานะเป็นแก๊ส ไม่มีสี
ไม่มีกล่ิน ประกอบด้วยแก๊สต่าง ๆ เช่น แก๊สไนโตรเจน
แกส๊ ออกซเิ จน แกส๊ คารบ์ อนไดออกไซด ์ ไอนาำ้ ฝนุ่ ละออง
และแกส๊ อนื่ ๆ โดยมปี รมิ าณแตกตา่ งกนั สง่ิ มชี วี ติ ทกุ ชนดิ

บรษิ ทั สรา้ งสรรค์สอ่ื เพื่อการเรียนรู้ (สสร.) จำ� กดั

ต้องการอากาศในการหายใจ อากาศในแต่ละบริเวณ.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU(SSR.)CO.,LTD
มสี ภาพทีแ่ ตกตา่ งกนั

1 สว่ นประกอบของอากาศ

แก๊สในอากาศประกอบด้วยแก๊สไนโตรเจนประมาณร้อยละ 78
แกส๊ ไนโตรเจนทาำ ใหแ้ กส๊ ออกซเิ จนทมี่ อี ยใู่ นอากาศไมเ่ ขม้ ขน้ และยงั ทาำ ให้
การเผาไหมล้ ดลง มแี กส๊ ออกซเิ จนประมาณรอ้ ยละ 21 ซงึ่ แกส๊ ออกซเิ จน
เกิดจากกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสงของพืช แก๊สออกซิเจนจำาเป็น
สาำ หรบั การหายใจของพชื สตั ว ์ และมนษุ ย ์ อกี ทง้ั ยงั ชว่ ยเผาผลาญพลงั งาน
ในร่างกายอีกด้วย ในอากาศประกอบด้วยแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์บริษัท สรา้ งสรรคส์ ือ่ เพื่อการเรียนรู้ (สสร.) จำ� กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ประมาณร้อยละ 0.03 แก๊สคาร์บอนไดออกไซดเ์ กิดจากการ
เผาไหม้และการหายใจออกของส่ิงมีชีวิตกระจายสู่อากาศ
แก๊สนี้พืชใช้เป็นวัตถุดิบในกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง
และยงั มแี กส๊ เฉอ่ื ย ซง่ึ ไดแ้ ก ่ อารก์ อน นอี อน ครปิ ทอน รวมกนั
ประมาณร้อยละ 0.93 แกส๊ เฉอื่ ยเป็นแกส๊ ทไ่ี มม่ ีความวอ่ งไว
ต่อการเกิดปฏิกิริยาทางเคมีใด ๆ

136 แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3

กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะท่ี 1 ทกั ษะกระบวนการทางวทิ ยาศาสตร์
สัมผสั อากาศ 1. การสังเกต
2. การวดั
จุดประสงค์ 3. การลงความเหน็ จากขอ้ มลู
4. การทดลอง

นกั เรยี นสามารถอธบิ ายไดว้ า่ อากาศ
มตี วั ตน

วัสดุ อปุ กรณ์ อากาศมีตวั ตนบริษัท สรา้ งสรรคส์ อ่ื เพอ่ื การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

และสัมผัสได้ไหมนะ
1. ถงุ พลาสติกใสใบใหญ ่ 1 - 2 ใบ
2. ยางรดั 1 - 2 เส้น
3. ลูกโปง่ ยาง 1 ลกู

วิธีทา�
1. ให้นักเรียนทุกคนโบกมือไปมา
รอบ ๆ ตวั บรเิ วณใบหนา้ แขน ขา
และบนั ทกึ ความรสู้ กึ ขณะทโ่ี บกมอื
2. เปดิ ปากถงุ พลาสตกิ พรอ้ มกบั โบก
ปากถงุ ไปมาใหถ้ งุ พองออก ใชม้ อืบริษัท สรา้ งสรรค์ส่ือเพ่ือการเรียนรู้ (สสร.) จำ� กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

รวบปากถงุ แลว้ รดั ดว้ ยยางใหแ้ นน่
ลองบีบถุงพลาสติกที่พองออก
บนั ทกึ ผล
3. เปา่ ลกู โปง่ ใหพ้ องแลว้ เอามอื ปดิ จกุ
เอาไว้ จากนั้นค่อย ๆ เอามือท่ี
ปดิ จกุ ออก
4. ให้นักเรียนบันทึกผลจากการทำา
กจิ กรรมลงในตาราง

แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3 137

ตารางบันทึกผลการทดลอง

กจิ กรรม ผลการทา� กจิ กรรม
1. โบกมอื ไปมารอบ ๆ ตัว

2. บีบถงุ พลาสติกท่พี องออก

3. ขณะปลอ่ ยลมออกจากลูกโปง่

ค�าถามทา้ ยกจิ กรรม บริษทั สร้างสรรค์ส่อื เพื่อการเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

1. การโบกมือไปมารอบ ๆ ตวั จะรสู้ ึกอยา่ งไร

.............................................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................................

2. เมอ่ื เปดิ ปากถงุ พลาสตกิ แลว้ โบกปากถงุ ไปมาจะเกดิ อะไรขนึ้

.............................................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................................

3. นกั เรยี นคดิ วา่ เราสามารถสมั ผสั อากาศไดห้ รอื ไม ่ เพราะเหตใุ ด

.............................................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................................

4. นกั เรยี นจะรไู้ ดอ้ ยา่ งไรวา่ อากาศมตี วั ตนบริษัท สรา้ งสรรค์สื่อเพอ่ื การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กัด
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

.............................................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................................

5. กจิ กรรมนส้ี รปุ ไดว้ า่ อยา่ งไร

.............................................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................................

138 แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3 กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะท่ี 1
คะแนนเต็ม 10 คะแนน
คะแนนที่ได้ คะแนน

กจิ กรรมพัฒนาทักษะท่ี 2 ทกั ษะกระบวนการทางวทิ ยาศาสตร์
ไอนา้� ในอากาศ 1. การสังเกต
2. การวดั
จุดประสงค์ 3. การลงความเห็นจากข้อมูล
4. การทดลอง

นกั เรยี นสามารถอธบิ ายไดว้ า่
ในอากาศมไี อนาำ้

วสั ดุ อปุ กรณ์ บริษทั สร้างสรรคส์ ่อื เพ่ือการเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกดั
1. แก้วนา้ำ 2 ใบ .SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD
3. นา้ำ แข็ง 1 แกว้ จะรไู้ ดอ้ ยา่ งไรวา่
ในอากาศมีไอน้�า
2. นา้ำ เปล่า
4. ผา้ ขนหนู

วิธีทา�
1. ให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 2 - 3 คน และ
ทาำ การทดลองดงั นี้
1.1 เทนำ้าเปล่าใส่แก้วใบที่ 1 จนเต็มแก้ว
เชด็ ดา้ นนอกแกว้ ใหแ้ หง้ ทงิ้ ไว ้ 2 - 3 นาท ี
สงั เกตรอบ ๆ แกว้ บนั ทกึ ผล
1.2 เทนาำ้ แขง็ ใสแ่ กว้ ใบท ่ี 2 จนเตม็ แกว้ จากนนั้บรษิ ทั สร้างสรรค์สื่อเพื่อการเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

เทนาำ้ เปลา่ ใสแ่ กว้ ใบท ี่ 2 ใหเ้ ตม็ แกว้ แลว้ เชด็
ดา้ นนอกแกว้ ใหแ้ หง้ ทงิ้ ไว ้ 2 - 3 นาท ี สงั เกต
รอบ ๆ แกว้ บนั ทกึ ผล
2. บนั ทกึ ผลลงตาราง และนาำ เสนอผลการทาำ กจิ กรรมหนา้ ชน้ั เรยี น
3. นกั เรยี นทกุ คนอภปิ รายผลรว่ มกนั เพอื่ ลงขอ้ สรปุ ถงึ วธิ กี ารทดสอบ
วา่ ในอากาศมไี อนาำ้

แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3 139

ตารางบันทกึ ผลการทดลอง

กิจกรรม การเปลย่ี นแปลง
1. แก้วใบท่ี 1
2. แก้วใบท ี่ 2

ค�าถามท้ายกจิ กรรม บรษิ ทั สร้างสรรค์ส่อื เพ่อื การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

1. เมอื่ สมั ผสั รอบ ๆ แกว้ นา้ำ ทใ่ี สน่ า้ำ แขง็ มคี วามเหมอื นหรอื แตกตา่ งกนั
อยา่ งไรกับแก้วใบท่ีใสน่ ำ้าเปล่า

.............................................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................................

2. เพราะเหตใุ ดจงึ มหี ยดนา้ำ รอบ ๆ แกว้ ทใี่ สน่ าำ้ แขง็ หยดนาำ้ เกดิ ขนึ้ ได้
อยา่ งไร

.............................................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................................

3. อากาศแห้งกับอากาศชื้น อากาศลักษณะใดทำาให้ร่างกายรู้สึก
สบายกวา่ กนั เพราะเหตใุ ด

.......................................................................................บS.รR.ิษA.ทัN.G.สS.Aร.Nา้.งS.สU.Eร.Pร.Hค.U์ส.A.ื่อK.เพA.R.ือ่ N.ก.Rา.IรA.เNร.Rยี.Uน.Uร.ู้.((S.สS.สR..ร.)..C).Oจ..,ำ�.LกT.D.ัด..................................................................

.............................................................................................................................................................................................

4. กจิ กรรมนส้ี ามารถสรปุ ผลไดอ้ ยา่ งไร

.............................................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................................

140 แบบฝึกหัดรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.3 กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะที่ 2
คะแนนเต็ม 10 คะแนน
คะแนนท่ีได้ คะแนน

บริษทั สรางสรรคส ื่อเพอ่ื การเรยี นรู (สสร.) จาํ กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

บริษทั สรางสรรคส่ือเพอื่ การเรยี นรู (สสร.) จาํ กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD