หนังสือเรียน คณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2

บริษทั สรางสรรคส ื่อเพอ่ื การเรยี นรู (สสร.) จาํ กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

บริษทั สรางสรรคส่ือเพอื่ การเรยี นรู (สสร.) จาํ กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

หนงั สือเรียนรายวชิ าพนื้ ฐาน

โรงเรยี น

บรษิ ัท สร้างสรรค์ส่ือเพ่อื การเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

คณติ ศาสตร์ ช้ันประถมศึกษาปีที่ 4 เล่ม 2
ตามมาตรฐานการเรียนร้แู ละตัวชว้ี ดั
กลมุ่ สาระการเรยี นรู้คณิตศาสตร์ (ฉบบั ปรบั ปรุง พ.ศ. 2560)
ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาขน้ั พ้ืนฐาน พทุ ธศักราช 2551

บรษิ ทั สร้างสรรค์สื่อเพื่อการเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกัด ผเู้ รียบเรียง
ยศยา เชาวลิตรธา� รง
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

พิมพ์ครง้ั ที่ 1 ผตู้ รวจ
สงวนลขิ สทิ ธติ์ ามพระราชบญั ญตั ิ จีรวรรณ วรยศ
ISBN : 978-616-7768-54-0 สมจิต กจิ เฉลา
ปีทพ่ี มิ พ์ 2563 อา� นาจ นฤทุกข์
จำานวนทพี่ ิมพ์ 10,000 เล่ม

จดั พิมพแ์ ละจำ�หน่�ยโดย บรรณาธกิ าร
บุญธรรม ทง่ั ทอง
บริษทั สรา้ งสรรคส์ อ่ื เพ่อื การเรยี นรู้ (สสร.) จำากัด
1518/7 ถนนประชาราษฎร์ 1 แขวงวงศ์สวา่ ง เขตบางซ่ือ กรงุ เทพฯ 10800
โทรศัพท์ : 0-2587-7972, 0-2586-0948, 0-2587-9322-26
โทรสาร : 0-2044-4472
E-mail : [email protected]

คำาช้ีแจงการใช้สอ่ื การเรยี นรู้

องค์ประกอบต่างๆ ในแต่ละหนว่ ยการเรยี นรู้

ชอื่ หนว่ ยการเรยี นรู้ ตวั ชีว้ ดั

เป็นชื่อของหน่วยการเรียนรู้ เปน็ ตวั ชวี้ ดั ตามหลกั สตู รฯ
ที่สอดคลอ้ งกับเน้อื หา ท่ีสอดคล้องกับเน้ือหา
ในแต่ละหนว่ ยการเรียนรู้
จดุ ประสงค์การเรียนรู้
บรษิ ทั สรา้ งสรรค์สื่อเพือ่ การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กดั
เป็นเป้าหมายส�าคัญที่ต้องการ
ให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้หลังจาก .SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD
จบการเรยี นรใู้ นแตล่ ะหนว่ ยการเรยี นรู้
ท่ีสอดคล้องกับตัวชี้วัดและสาระ หภนา่วพยกปารระเกรอยี บนรู้
การเรียนรแู้ กนกลาง
เป็นภาพประกอบท่ีน�าเข้าสู่
สาระแกผานรผเรังยี นรู้ เน้อื หาในหนว่ ยการเรยี นรู้

เปน็ การกา� หนดเนอ้ื หาทส่ี อดคลอ้ ง เน้ือหา
กบั จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรขู้ องหนว่ ย
การเรียนรู้ เปน็ เนอื้ หาในหนว่ ยการเรยี นรทู้ ส่ี อดคลอ้ งกบั จดุ ประสงค์
การเรยี นรแู้ ละสาระการเรยี นรทู้ เ่ี รมิ่ ตน้ ดว้ ยการสงั เกต
ทบทวนความรู้ สรปุ ความรแู้ ละนา� เสนอตวั อยา่ ง เพอ่ื ใหน้ กั เรยี นเขา้ ใจ
มากข้นึ
เปน็ กจิ กรรมทที่ า� ใหน้ กั เรยี นมคี วามพรอ้ มกอ่ นเขา้ สู่
เนอ้ื หาและทบทวนความรเู้ ดิมของนักเรยี น

บริษทั สร้างสรรค์สื่อเพ่ือการเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

กิจกรรมเสรมิ ทกั ษะ ข้อชวนคิด

เป็นกิจกรรมท้ายเน้ือหา เป็นคา� ถามท่ที �าให้นกั เรยี น
เพอ่ื เสรมิ สรา้ งทกั ษะและ มคี วามคดิ ต่อยอด
พฒั นากระบวนการคิด

บรษิ ัท สรา้ งสรรค์สอ่ื เพ่ือการเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

กิจกรรมทา้ ยหนว่ ยการเรียนรู้

เป็นกิจกรรมเพื่อทบทวนความรู้ที่ได้รับจาก
หน่วยการเรียนรู้

สรปุ สาระสำาคัญ

เป็นการสรุปใจความส�าคัญ
ของเน้ือหาในหน่วยการเรียนรู้
เพอื่ ใหน้ กั เรยี นไดท้ บทวนความรู้
เมอ่ื เรยี นจบหนว่ ยเรยี นรนู้ นั้

บรษิ ทั สรา้ งสรรคส์ ือ่ เพ่อื การเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

คำาถามชวนคิด

เป็นค�าถามกระตุ้นความคิด
เพื่อให้นักเรียนฝึกคิดวิเคราะห์
จ า ก ค� า ถ า ม ท่ี ส อ ด ค ล ้ อ ง กั บ
เนื้อหาในหน่วยการเรียนรู้

คาำ นำา

หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน คณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่บรษิ ัท สร้างสรรค์สือ่ เพอ่ื การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกดั 4 เล่ม 2 น้ี
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

จัดท�าขึ้นส�าหรับใช้ประกอบการจัดการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4
ซง่ึ สอดคลอ้ งกบั ตวั ชวี้ ดั และสาระการเรยี นรแู้ กนกลาง กลมุ่ สาระการเรยี นรคู้ ณติ ศาสตร์
(ฉบบั ปรบั ปรงุ พ.ศ.2560) ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาขนั้ พนื้ ฐาน พทุ ธศกั ราช
2551 โดยมงุ่ เน้นให้ผู้เรียนได้เรยี นรเู้ นื้อหาทางคณิตศาสตร์ทเี่ หมาะสมกับระดบั ชั้น
เน้ือหาสาระที่บูรณาการกับชีวิตจริง มกี ารฝึกทักษะกระบวนการคิดท่ีส่งเสริมและ
พฒั นาศกั ยภาพของผ้เู รียนให้เกดิ การเรียนรอู้ ย่างครบถ้วนตามหลกั สูตร

หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน คณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีท่ี 4 เล่ม 2
มี 6 หนว่ ยการเรยี นรู้ ในแตล่ ะหนว่ ยการเรยี นรปู้ ระกอบดว้ ย การทบทวนความรู้ เนอ้ื หา
กิจกรรมเสริมทักษะ สรุปสาระส�าคัญ และกิจกรรมท้ายหนว่ ยการเรียนรู้

บริษัท สร้างสรรค์สื่อเพื่อการเรียนรู้ (สสร.) จ�ากัด หวังเป็นอย่างยิ่งว่า
หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน คณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีท่ี 4 เล่มน้ี
จะเป็นส่ือการเรียนรู้ท่ีเป็นประโยชน์ต่อการจัดการเรียนรู้และการสร้างเสริมบรษิ ทั สร้างสรรคส์ ่อื เพื่อการเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

คุณภาพของผู้เรียน
บรษิ ทั สรา้ งสรรคส์ อื่ เพอ่ื การเรยี นรู้ (สสร.) จา� กดั

สารบญั

บรษิ ทั สรา้ งสรรคส์ ่อื เพื่อการเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

หน่วยการเรยี นรทู้ ่ี 7 เศษสว่ น 1

81 81 81 81 81 ทบทวนความรู้ 2
81 18 81 1. เศษส่วนเเท้ เศษเกนิ เเละจา� นวนคละ 3
2. ความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งจา� นวนคละและเศษเกนิ 8
สาระส�าคัญ 3. เศษสว่ นทเ่ี ท่ากัน 14
4. เศษส่วนอยา่ งต่า�บริษัท สรา้ งสรรคส์ ื่อเพ่ือการเรียนรู้ (สสร.) จำ� กดั 19
เศษสว่ น คอื สว่ นหนง่ึ ๆ ของจำ� นวนทง้ั หมดทแ่ี บง่ ออกเปน็ สว่ นๆ เทำ่ ๆ กนั เศษสว่ นแทเ้ ปน็ เศษสว่ นทม่ี ตี วั เศษนอ้ ยกวำ่ 23
ตวั สว่ น เศษเกินเป็นเศษส่วนทีม่ ตี วั เศษมำกกวำ่ หรือเท่ำกบั ตวั ส่วน และจ�ำนวนคละเปน็ เศษส่วนทป่ี ระกอบด้วยจ�ำนวนนับ .SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD 27
กับเศษสว่ นแท ้
5. เศษส่วนที่เท่ากบั จ�านวนนับ 45
แผนผงั สาระการเรยี นรู้ 6. การเปรียบเทยี บเเละเรียงล�าดับเศษสว่ น 46
46
1 เศษส่วนแท้ เศษเกิน และจา� นวนคละ และจ�านวนคละ
สรปุ สาระส�าคัญ
6 การเปรียบเทียบและเรียงล�าดับ เศษส่วน 2 ความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งจา� นวนคละ กจิ กรรมท้ายหนว่ ยการเรยี นรู้
เศษส่วนและจ�านวนคละ และเศษเกิน ค�าถามชวนคดิ
5 เศษส่วนทเี่ ทา่ กบั จ�านวนนับ 3 เศษส่วนท่ีเท่ากัน

4 เศษส่วนอย่างต�า่

หนว่ ยการเรียนรู้ท่ี 8 การบวกและการลบเศษสว่ นและจาำ นวนคละ 47
48
ทบทวนความรู้ 49
1. การบวกเศษสว่ นและจา� นวนคละ 64
2. การลบเศษสว่ นและจา� นวนคละ 75
3. การแกโ้ จทยป์ ญั หาการบวกและการลบ 87
88
เศษสว่ นและจา� นวนคละบรษิ ัท สร้างสรรคส์ ือ่ เพอื่ การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กัด 88
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

สรปุ สาระสา� คญั
กิจกรรมทา้ ยหนว่ ยการเรียนรู้
ค�าถามชวนคิด

หนว่ ยการเรยี นรทู้ ่ี 9 ทศนิยม 91
90
ทบทวนความรู้ 91
1. ทศนยิ มไมเ่ กนิ 3 ตา� แหนง่ 99
2. ทศนยิ มทเี่ ทา่ กนับริษทั สร้างสรรคส์ ื่อเพอ่ื การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกดั 102
3. หลกั คา่ ประจา� หลกั และคา่ ของเลขโดด.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU(SSR.)CO.,LTD 105
107
ในเเตล่ ะหลกั ของทศนยิ ม 115
4. การเขยี นทศนยิ มในรปู กระจาย 116
5. การเปรยี บเทยี บและเรยี งลา� ดบั ทศนยิ ม 116

ไมเ่ กนิ 3 ตา� แหน่ง
สรปุ สาระสา� คัญ
กจิ กรรมทา้ ยหนว่ ยการเรียนรู้
คา� ถามชวนคดิ

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 10 การบวกและการลบทศนิยม 117
118
ทบทวนความรู้ 119
1. การบวกทศนยิ มไมเ่ กนิ 3 ตา� แหนง่ 136
2. การลบทศนยิ มไมเ่ กนิ 3 ตา� แหนง่ 151
3. การแกโ้ จทยป์ ญั หาการบวกและการลบ
157
ทศนยิ มไมเ่ กนิ 3 ตา� แหนง่บริษัท สรา้ งสรรค์สอ่ื เพอ่ื การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกัด 158
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD 158

สรปุ สาระส�าคญั
กิจกรรมท้ายหนว่ ยการเรยี นรู้
ค�าถามชวนคดิ

หน่วยการเรียนรทู้ ่ี 11 เวลา 159
160
จังหวดั เวลา เทยี่ วบิน ประตู ทบทวนความรู้ 161
1. การบอกระยะเวลาเปน็ วนิ าที นาที ชว่ั โมง 169
เชียงใหม่ 17.10 ARB45 G5 173
เชยี งราย 17.20 ARB46 G2 วนั สปั ดาห์ เดอื น ปีบริษทั สรา้ งสรรค์สอ่ื เพ่อื การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกัด 175
ตรงั 17.25 ARB47 G9 .SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD 179
ชลบุรี 17.35 ARB48 G1 180
2. การเปรยี บเทยี บระยะเวลาโดยใช้ 180
จดุ ประสงค์การเรยี นรู้ 3. อ่านตารางเวลาท่ีกา� หนดระยะเวลาหรือชว่ งเวลา ความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งหนว่ ยเวลา
4. วเิ คราะหโ์ จทย์ปญั หาและแสดงวิธหี าค�าตอบของ
เมื่อเรยี นจบหน่วยนี้แลว้ นักเรยี นสามารถ 3. การอา่ นตารางเวลา
1. เขียนบอกระยะเวลาเป็นวินาที นาที ชั่วโมง วัน สปั ดาห์ โจทยป์ ัญหาเก่ยี วกับเวลา 4. การแกโ้ จทยป์ ญั หาเกยี่ วกบั เวลา
สรุปสาระส�าคัญ
เดือน ปี กจิ กรรมทา้ ยหนว่ ยการเรียนรู้
2. เปรียบเทียบระยะเวลาโดยใช้ความสัมพันธ์ระหว่าง คา� ถามชวนคดิ

หนว่ ยเวลา

แผนผงั สาระการเรยี นรู้

2 โกดายรใเชป้ครวียาบมเสทมั ียพบนัระธยร์ ะะหเววลา่ าง 3
หน่วยเวลา การอ่านตารางเวลา

1 การบอกระยะเวลาเปน็ วนิ าที เวลา 4
นาที ช่ัวโมง วัน สัปดาห์ เกวาลราแกโ้ จทยป์ ัญหาเก่ียวกับ
เดอื น ปี

119 หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2

หน่วยการเรยี นร้ทู ่ี 12 การบวก ลบ คูณ หารระคน 181
182
ทบทวนความรู้ 183
1. การบวก ลบ คณู หารระคน 187
2. การหาคา่ เฉลย่ี 191
3. การแก้โจทย์ปัญหาการบวก ลบ คูณ 195
197
หารระคนบริษัท สร้างสรรค์ส่ือเพ่ือการเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกัด 198
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD 199

4. การสรา้ งโจทยป์ ญั หาการบวก ลบ คณู
หารระคน

สรปุ สาระสา� คญั
กจิ กรรมท้ายหนว่ ยการเรยี นรู้
ค�าถามชวนคดิ

บรรณานุกรม 200

บริษัท สร้างสรรคส์ อ่ื เพอ่ื การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

7หน่วยการเรียนรู้ท่ี เศษสว่ น

ตัวช้วี ดั

1. บอก อ่าน และเขยี นเศษสว่ น จา� นวนคละแสดงปริมาณสงิ่ ตา่ ง ๆ และ
แสดงสงิ่ ตา่ ง ๆ ตามเศษสว่ น จา� นวนคละทกี่ �าหนด (ค 1.1 ป.4/3)

2. เปรียบเทียบ เรียงลา� ดับเศษส่วนและจ�านวนคละที่ตวั สว่ นตวั หนงึ่ เป็น
พหุคณู ของอีกตวั หนง่ึ (ค 1.1 ป.4/4)

บริษทั สรา้ งสรรคส์ อ่ื เพ่อื การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

18 18 18 18 18
18 18 81

จุดประสงคก์ ารเรียนรู้

เมือ่ เรยี นจบหน่วยการเรียนร้นู แ้ี ลว้ นกั เรยี นสามารถ 4. เขยี นตวั เลขแสดงเศษส่วนอยา่ งต่า� ได้
1. อ่านและเขยี นเศษส่วนแท้ เศษเกิน และจา� นวนคละได้ 5. เขยี นเศษส่วนทีเ่ ท่ากบั จา� นวนนับได้
2. เขยี นความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งจา� นวนคละและเศษเกนิ ได้ 6. เปรยี บเทยี บและเรียงล�าดับเศษสว่ น และจ�านวนคละได้
3. เขียนตัวเลขแสดงเศษส่วนที่เท่ากันได้ บริษัท สร้างสรรคส์ อื่ เพอ่ื การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

แผนผงั สาระการเรยี นรู้ 2 ความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งจา� นวนคละ
และเศษเกนิ

1 3 เศษส่วนท่ีเท่ากัน

เศษสว่ นแท้ เศษเกนิ และจา� นวนคละ

6 การเปรียบเทียบและเรียงล�าดับ เศษสว่ น
เศษสว่ นและจ�านวนคละ
4 เศษส่วนอยา่ งต่�า

5 เศษส่วนท่ีเท่ากบั จ�านวนนบั

ทบทวนความรู้

แบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม ตามความเหมาะสม น�าไข่ไก่ใส่ในแผงไข่ให้ตรง
ตามเศษส่วนที่ครูก�าหนด
ตวั อยา่ ง

บรษิ ทั สร้างสรรค์ส่อื เพ่ือการเรียนรู้ (สสร.) จำ� กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ไขไ่ ก่ 65 ของแผง

บริษทั สร้างสรรค์สือ่ เพ่อื การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ไข่ไก ่ 31 05 ของแผง

2 หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2

1 เศษส่วนแท้ เศษเกิน และจ�านวนคละ

พิจารณาสถานการณต์ อ่ ไปนี้
1) เคก้ 1 กอ้ น แบง่ เป็น 6 ชนิ้ เทา่ ๆ กนั

รบั ประทานไป 1 ชน้ิ เหลอื เคก้ 5 ชนิ้
สว่ นทเ่ี หลอื เปน็ 5 สว่ น ใน 6 สว่ นของเคก้ ทง้ั หมดบริษทั สรา้ งสรรค์ส่อื เพอ่ื การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กัด
เ 56ข ยี นอ่าแนทวนา่ ด เ้วศยษห56้าส่วนหก .SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU(SSR.)CO.,LTD
5 เป็นตัวเศษ 6 เปน็ ตวั ส่วน
2) พซิ ซา 1 ถาด แบ่งเป็น 8 สว่ นเทา่ ๆ กนั
รบั ประทานไป 3 ชนิ้ เหลอื พซิ ซา 5 ชน้ิ
5 เส58ข ว่ ยีเ นปนอทน็า่แเ่ี นตทหวัวนลา่เอืดศ เเว้ษปศย น็ษ8 ห85 5เา้ ป สส็นว่ว่ ตนนวัแ ใสปน่วด น8 สว่ นของพซิ ซาทง้ั หมด
3) ขนม 1 ถาด แบ่งเป็น 12 ชิน้ เทา่ ๆ กัน
รบั ประทานไป 5 ชน้ิ เหลอื ขนม 7 ชนิ้บรษิ ทั สรา้ งสรรค์ส่ือเพอ่ื การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ส เ71ข7 ว่ 2 ียเน ปน ทอน็แเี่่าตทหนัวลนวเอืดา่ศเ ้วษปเยศน็ 1ษ1 7722เจ สเ็ดปว่ ส็นนว่ ตนใวันสส ิบ1ว่ ส2นอ สงว ่ นของขนมทง้ั หมด

เศษสว่ นเปน็ สญั ลกั ษณแ์ สดงจา� นวน ตวั เศษแสดงจา� นวนของสว่ นทกี่ ลา่ วถงึ
เขียนไวด้ า้ นบนของเส้นคนั่ ตวั ส่วนแสดงจ�านวนของส่วนท่เี ท่า ๆ กนั ทง้ั หมด
เขียนไวด้ า้ นล่างของเสน้ ค่ัน

หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2 3

1.1 เศษส่วนแท้

พจิ ารณาสถานการณ์ตอ่ ไปน้ี
1) รปู ส่ีเหลย่ี มจัตรุ ัส 1 รปู แบ่งเป็น 4 สว่ นเทา่ ๆ กนั

สว่ นทร่ี ะบายสเี ปน็ 3 สว่ น ใน 4 สว่ นของรปู สเี่ หลย่ี มจตั รุ สั
บรษิ ทั สรา้ งสรรค์ส่ือเพ่อื การเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กัด

3 43 ในอ า่ 4น วเข่ายี เนศแษทสนาดมว้สยว่ น 34 ส ่ี .SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU(SSR.)CO.,LTD
3 เปน็ ตวั เศษ 4 เปน็ ตวั สว่ น
34 เปน็ เศษสว่ นทตี่ วั เศษนอ้ ยกวา่ ตวั สว่ น
2) วงกลม 1 วง แบง่ เป็น 16 ส่วนเท่าๆ กัน
ส่วนทรี่ ะบายสเี ปน็ 5 สว่ น ใน 16 ส่วนของวงกลม
1 556 ในอ า่ 1น6ว ่าเ ขเยีศนษแหท้านสด่วน้วยส ิบ 15 ห6 ก
5 เป็นตวั เศษ 16 เป็นตวั ส่วน บรษิ ทั สรา้ งสรรค์สอื่ เพื่อการเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

1 56 เปน็ เศษสว่ นทตี่ วั เศษนอ้ ยกวา่ ตวั สว่ น

เศษส่วนที่ตวั เศษมีคา่ นอ้ ยกวา่ ตัวสว่ น
เรียกวา่ เศษสว่ นแท้

4 หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2

1.2 เศษเกิน

พิจารณาสถานการณ์ต่อไปนี้

1) รูปหา้ เหลีย่ ม 1 รูป แบง่ เป็น 2 สว่ นเท่าๆ กนั

สว่ นทรี่ ะบายสเี ป็น 2 ส่วน ใน 2 ส่วนของรปู ห้าเหลี่ยม
2บริษทั สรา้ งสรรคส์ ่ือเพ่อื การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกดั

2 ใน 2 เขยี นแทนดว้ ย 2 .SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU(SSR.)CO.,LTD
2 เปน็ ตวั เศษ 2 เปน็ ตวั สว่ น
2222 อเปา่ น็นวเศา่ ษเศสษ่วสนอทง่ีตสัวว่ เนศสษอเทง ่ากับตัวส่วน

2) รูปสเ่ี หลีย่ ม 2 รูป แตล่ ะรูปแบ่งเป็น 8 สว่ นเทา่ ๆ กัน

รูปส่ีเหลีย่ มรปู แรก ส่วนทรี่ ะบายสเี ป็น 8 ใน 8 สว่ น

ของรูปส่ีเหล่ียม
8 ใน 8 เขียนแทนดว้ ย 88
รปู สเ่ี หลย่ี มรปู ทส่ี อง สว่ นทร่ี ะบายสเี ปน็ 4 สว่ น ใน 8 สว่ น

ของรปู สเ่ี หลี่ยม บรษิ ัท สร้างสรรคส์ ่อื เพอื่ การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกดั
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD
ส4ว่ ในนท 8ีร่ ะ เบขาียยนสแีเทปนน็ ด ้ว88 ย +8484 =
12 เป็นตวั เศษ 8 เป็นตัวส่วน 8 + 4 = 1 82
8

11 8 822 เอป่าน็นเวศ่าษ เสศว่ ษนสทิบ่ตี สัวอเศงสษว่ มนาแกปกดวา่ ตวั ส่วน

เศษสว่ นท่ีตวั เศษมคี ่าเท่ากับหรือ 5
มากกวา่ ตัวสว่ น เรียกวา่ เศษเกิน

หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2

1.3 จา� นวนคละ

พจิ ารณาสถานการณต์ ่อไปนี้
1) รปู ส่ีเหลย่ี ม 3 รูป แตล่ ะรปู มขี นาดเท่ากัน

มี 1 รปู แบ่งเปน็ 4 สว่ นเทา่ ๆ กัน
บรษิ ัท สรา้ งสรรค์สอ่ื เพื่อการเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกัด

มสี ว่ นทรี่ ะบายสอี ย ู่ 2 ร.SปูRANG SAกNSUบEั PHU AK3ARNR IAสNRUUว่ (SSนR.)C O.,ใLTDน 4 สว่ นของรปู สเ่ี หลยี่ ม 1 รปู
เจขะยี เนหแน็ ทว่าน ด2ว้ ย 43 2เป +็น จ 34 �า น หวนรอื ท เ่ี 2ขีย43นอยู่ในรูปของจ�านวนนับกบั
เศษสว่ นแท ้
2 เรีย34ก อ2 า่ น34 วว่า่า สจอ�างนเศวนษคสลาะมสว่ นสี่
2) รปู หกเหลยี่ ม 4 รปู แตล่ ะรปู มขี นาดเทา่ กนั
ม ี 1 รปู แบง่ เปน็ 6 สว่ นเทา่ ๆ กนั
มสี ว่ นทร่ี ะบายสอี ย ู่ 3 รปู กบั 2 สว่ น ใน 6 สว่ นของรปู หกเหลยี่ ม 1 รปูบรษิ ทั สร้างสรรคส์ อ่ื เพ่ือการเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

เ จเ3รข ะ ียยี62 เกนห แ็นอ3 ท ว่า 26า่นน วด3ว่า้วา่ 26 ย สจ าา�3เมนป +เวน็ ศน จษ 26คา� ส นลหอวะรนง ือสท ว่เ่ี3ขนยี 26หนกอ ยใู่ นรปู ข อ งจา� นวนกบั เศษสว่ นแท ้

เศษส่วนที่ประกอบด้วยจา� นวนนับ
กบั เศษสว่ นแท้ เรียกว่า จ�านวนคละ

6 หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2

8หน่วยการเรียนรู้ที่ เศกษาสรว่ บนวแกลแะลจะ�ำกนาวรนลคบละ

ตัวชว้ี ัด

1. หาผลบวก ผลลบของเศษส่วนและจ�านวนคละที่ตัวส่วนตัวหน่ึงเป็น
พหุคูณของอีกตัวหนึ่ง (ค 1.1 ป.4/13)
2. แสดงวธิ หี าคา� ตอบของโจทยป์ ญั หาการบวกและโจทยป์ ญั หาการลบ
เศษสว่ นและจ�านวนคละทตี่ วั สว่ นตวั หนงึ่ เปน็ พหคุ ณู ของอกี ตวั หนง่ึ
(ค 1.1 ป.4/14)

แป้งเค้ก ผงฟู เบกก้งิ โซดา
200 กรัมบริษัท สร้างสรรคส์ อื่ เพอื่ การเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กัด 1 21 กรัม 21 ช้อนชา

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD นา้� ตาลทราย
165 กรัม
เกลอื ปน่ ไขไ่ ก่
21 ชอ้ นชา 2 ฟอง กล้วยหอม
2 ลูก
เนยเค็ม นมข้นจืด
80 กรัม 21 แกว้

จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้

เมือ่ เรียนจบหน่วยการเรยี นรู้น้ีแลว้ นักเรยี นสามารถ
1. หาผลบวก ผลลบของเศษสว่ นและจ�านวนคละได้
บริษัท สรา้ งสรรคส์ อ่ื เพ่ือการเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กดั
2. แสดงวิธีหาค�าตอบของโจทย์ปัญหาการบวก การลบเศษสว่ นและจา� นวนคละได้.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU(SSR.)CO.,LTD

แผนผงั สาระการเรยี นรู้ การบวก 2
และการลบ
1 จก�าานรบวนวกคเลศะษส่วนและ เศษสว่ นและ การลบเศษส่วนและจ�านวนคละ
จา� นวนคละ

3

กกาารรลแบก้โเศจทษยส์ป่วนัญแหลาะกจา�ารนบววนกคแลละะ

ทบทวนความรู้
คกุ ก้ีเดนนชิ

สว่ นผสม 3 21 ถว้ ยตวง
31 ถว้ ยตวงบริษทั สร้างสรรค์ส่อื เพื่อการเรียนรู้ (สสร.) จำ� กัด
• แปง้ เค้ก
• ผงฟู .SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD
• เนยขาว
• เนยสด 21 ถว้ ยตวง
• นา้� ตาลทราย 1 ถว้ ยตวง
• น้�าตาลไอซงิ่ 1 ถว้ ยตวง
• ไข่ไก่ 21 ถว้ ยตวง
• นมขน้ จืด 1 ฟอง
3 ช้อนโตะ๊

บริษทั สรา้ งสรรคส์ ื่อเพอ่ื การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ท่ีมา : http://sakulthaionline.com

จากสว่ นผสมของคกุ ก้เี ดนนิช นกั เรียนตอบค�าถามต่อไปนี้
1. แป้งเค้ก เนยขาว เนยสด น�้าตาลทราย และน้�าตาลไอซิ่งมีปริมาตร

ของส่วนผสมรวมกนั ก่ีถ้วยตวง
2. ผงฟู และนมข้นจืด มปี ริมาตรของสว่ นผสมรวมกนั กี่ช้อนโต๊ะ

48 หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2

1 การบวกเศษส่วนและจ�านวนคละ

1.1 การบวกเศษสว่ นและจา� นวนคละที่มีตวั ส่วนเท่ากัน

พิจารณาการบวกเศษส่วนต่อไปนี้บริษทั สร้างสรรค์สอ่ื เพอ่ื การเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กดั
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

1) หเนาอ่ื ผงลจบาวกกตขวั อสง่วน48ขอ+งเศ28ษสว่ นท้งั สองจา� นวนมีค่าเทา่ กนั
พิจารณาการบวกกนั ของตวั เศษ
4+2 84 82

4 + 2 = 6 68
8 8 8

2) หเนา่อื ผงลจบาวกกตขวั อสง่ว1น63ขอ+งเศ1ษ43สว่ นท้งั บสรษิ ทัอสรา้งงสรจรค์ส�า่อื เพ่ือนการเวรียนนรู้ (สสมร.) จีคำ� กดั ่าเท่ากัน 143
พิจารณาการบวกกันของตวั เศษ 6.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU(SSR.)CO.,LTD
6 + 4 13

6 + 4 = 10 1103
13 13 13

การหาผลบวกของเศษสว่ นทม่ี ตี วั สว่ นเทา่ กนั ทา� ไดโ้ ดยน�าตวั เศษมาบวกกนั
โดยตัวส่วนคงเดมิ

หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2 49

ตวั อยา่ งที่ 1 3995 593 2) หาผลบวกของ 114722 1111174221211+24
1) หาผลบวกของ 39 + 8989 วิธที า� 172 + 142
วธิ ีทา� 95 + = 9+ 3 +
= =
ดงั น้ัน ๙๘95 + = ดังนั้น ๑๑17๒๑2 + =
ตอบ ตอบ
=

บริษทั สร้างสรรค์ส่ือเพ่อื การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

พิจารณาการบวกจา� นวนคละต่อไปน้ี

หาผลบวกของ 251 + 3 52
2 51 กบั 3 25 เท่ากบั 5 53

จากรปู จะเห็นวา่ 2 51 + 3 25 = 5 53
เขยี นแสดงวิธกี ารบวกได้ ดังน้ี

เนือ่ งจากตัวสว่ นของเศษสว่ นทงั้ สองจา� นวนมคี า่ เทา่ กัน

วิธที ่ี 1 น�าจา� 2นว15นน+บั ม3า25บว=กก(2ันก+่อ3น) แ+ล(้วจ15งึ น+�า25เศษส่วนมาบวกกันบรษิ ทั สร้างสรรค์สอ่ื เพอื่ การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กดั((
=== 555 35++ (351 5+ 2.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

วธิ ีที่ 2 ท�าจ�านวนคละใหอ้ ยู่ในรปู เศษเกิน
จะได้ 215 + 3 25 = 151 + 157
= 11 5+ 17

50 หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2

2 15 3 25 = 552583553 ตอบเป็นจ�านวนคละ
=
ดงั นน้ั + =

การหาผลบวกของเศษสว่ นและจา� นวนคละทม่ี ตี วั สว่ นเทา่ กนั ทา� ได้ 2 วธิ ี
วธิ ที ่ี 1 นา� จา� นวนนบั มาบวกกนั กอ่ น แลว้ จงึ นา� เศษสว่ นแทม้ าบวกกนั โดยตวั สว่ นคงเดมิ
วธิ ที ี่ 2 ทา� จา� นวนคละใหอ้ ยใู่ นรปู เศษเกนิ แลว้ จงึ หาผลบวกบริษัท สร้างสรรค์ส่อื เพอ่ื การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ตวั อย่างท่ี 2 356416 + 5 61
หาผลบวกของ = (3
(วิธที ี่ 1
3 4 (= + 5) + 4( + 1
6 6 ( 6
4+1
8+ 6

= 8 + 65
5
= 8 6

วธิ ที ่ี 2 3 4 + 5 61 22 31บริษัท สร้างสรรค์สื่อเพื่อการเรียนรู้ (สสร.) จำ� กัด
6 = 6 + 6.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD
22 + 31
= 6

= 53 53 ÷ 6 ได้ 8 เศษ 5
6
5
= 8 6

ดงั นัน้ 3 64 + 5 1 = 8 5
6 6
๕
ตอบ ๘ ๖

หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2 51

พิจารณาการบวกจ�านวนคละกบั เศษส่วนต่อไปน้ี (
หาผลบวกของ 247 + 27 (
เนือ่ งจากตวั สว่ นของเศษส่วนทงั้ สองจา� นวนมีคา่ เท่ากนั

วิธีที่ 1 น�าเศษ2ส74ว่ น+มา27บวก=กนั 2 + ((447++227บริษัท สร้างสรรคส์ อื่ เพ่ือการเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกดั
= 2 + 7.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD
= 2 + 76
= 2 76

วธิ ีท่ี 2 ท�าจา� นวนคละใหอ้ ยใู่ นรูปเศษเกิน

จะได้ 274 + 27 = 178 + 27
ดงั นั้น 274 + 72 = 187+ 2
= 270

บริษัท สรา้ งสรรค์สอ่ื เพ่ือการเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กัด

= 2 67 .SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD
= 2 67

การหาผลบวกของจา� นวนคละกบั เศษสว่ นทมี่ ตี วั สว่ นเทา่ กนั ทา� ได้ 2 วธิ ี
วธิ ที ี่ 1 นา� จา� นวนนบั ของจา� นวนคละแยกออกกอ่ น แลว้ จงึ นา� เศษสว่ นแทม้ าบวกกนั

โดยตวั สว่ นคงเดมิ และนา� จา� นวนนบั ของจา� นวนคละมาบวก
วธิ ที ่ี 2 ทา� จา� นวนคละในรปู เศษเกนิ กอ่ น แลว้ จงึ หาผลบวก

52 หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2

9หน่วยการเรยี นร้ทู ี่ ทศนยิ ม
ทร้งั ารคา้ าน
เดียว ตัวชี้วัด

1. อา่ นและเขยี นทศนยิ มไมเ่ กนิ 3 ตา� แหนง่ แสดงปรมิ าณของสงิ่ ตา่ งๆ
และแสดงสง่ิ ตา่ ง ๆ ตามทศนิยมทก่ี �าหนด (ค 1.1 ป.4/5)

2. เปรยี บเทยี บและเรยี งลา� ดบั ทศนยิ มไมเ่ กนิ 3 ตา� แหนง่ จากสถานการณต์ า่ งๆ
(ค 1.1 ป.4/6)

99ตวั .5ละ0 ลด ตัวละ

บาท ราคา 99.50
บาท
บรษิ ัท สร้างสรรค์สอื่ เพอื่ การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

จดุ ประสงค์การเรียนรู้

เมอ่ื เรียนจบหนว่ ยการเรียนรนู้ ีแ้ ล้ว นกั เรียนสามารถ 4. เขียนทศนิยมในรูปกระจายได้
1. อา่ นและเขียนทศนยิ มไม่เกนิ 3 ต�าแหน่งได้
2. เขียนทศนิยมทเี่ ทา่ กันได้ 5. เปรยี บเทยี บและเรยี งลา� ดบั ทศนยิ มไมเ่ กนิ 3 ตา� แหนง่ ได้
3. บอกหลกั คา่ ประจา� หลกั และคา่ ของเลขโดดในแตล่ ะหลกับรษิ ทั สรา้ งสรรคส์ อ่ื เพ่ือการเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกัด
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD
ของทศนยิ มได้

แผนผงั สาระการเรยี นรู้

1 ทศนยิ มไมเ่ กนิ 3 ตา� แหนง่ 2 ทศนยิ มท่เี ทา่ กัน

ทศนยิ ม

5 การเปรยี บเทียบและ 3 หลัก ค่าประจ�าหลัก และ
ตเรา� ยี แงหลนา� ดง่ บั ทศนยิ มไมเ่ กนิ 3 คขอ่าขงทองศเนลิยขมโดดในแต่ละหลัก
4 การเขยี นทศนยิ ม
ในรปู กระจาย

ทบทวนความรู้

รูป ก บรษิ ัท สร้างสรรคส์ ือ่ เพอ่ื การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

รูป ข

รูป ค รูป งบรษิ ทั สร้างสรรค์สือ่ เพ่ือการเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

จากรูป ตอบค�าถามตอ่ ไปนี้
1) รปู ก สว่ นท่รี ะบายสเี ขียนแทนดว้ ยเศษสว่ นไดอ้ ยา่ งไร
2) รปู ข สว่ นท่ีระบายสเี ขียนแทนดว้ ยเศษสว่ นได้อย่างไร
3) รปู ค ส่วนที่ระบายสเี ขียนแทนด้วยเศษสว่ นได้อยา่ งไร
4) รูป ง ส่วนที่ระบายสเี ขียนแทนดว้ ยเศษส่วนไดอ้ ยา่ งไร
5) รูปใดบ้างมสี ่วนทรี่ ะบายสีเขยี นแทนเศษส่วนไดเ้ ทา่ กนั

90 หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2

1 ทศนยิ มไม่เกนิ 3 ตา� แหนง่

1.1 ทศนิยม 1 ตา� แหน่ง

พจิ ารณารปู ต่อไปนี้ บริษัท สรา้ งสรรค์ส่ือเพอื่ การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

1) จเขาียกนรแปู ท มนสีดว่ว้ นยทเศีร่ ษะสบ่วานยส 1 2ี 02 สว่ นใน 10 ส่วน


2 ส่วนใน 10 ส่วน เขียนแทนด้วยทศนิยม 0.2
0.2 อ่านว่า ศนู ยจ์ ุดสอง

จา� นวนทอ่ี ย่หู ลงั จดุ ทศนยิ ม แสดง 2 ส่วนใน 10 ส่วน

2) จากรปู มสี ว่ นทรี่ ะบายส ี 1 รปู กบั 3 สว่ นใน 10 สว่ น
เขยี นแทนด้วยจ�านวนคละ 1130บรษิ ทั สร้างสรรคส์ อ่ื เพอื่ การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

1 รปู กบั 3 สว่ นใน 10 สว่ น เขยี นแทนดว้ ยทศนยิ ม 1.3
1.3 อ่านว่า หนึ่งจุดสาม

จ�านวนที่แสดงหลงั จุดทศนยิ ม แสดง 3 สว่ นใน 10 สว่ น

ทศนิยมทม่ี เี ลขโดดหลังจุดทศนิยม 1 ตวั เรยี กวา่ ทศนยิ ม 1 ตา� แหน่ง

หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2 91

ตัวอย่างท่ี 1

เขียนทศนิยมจากส่วนที่ระบายสีพรอ้ มเขียนค�าอ่าน
1)

จากรูป เขยี นแทนด้วยทศนยิ ม 0.5 อ่านวา่ ศูนย์จดุ ห้าบรษิ ทั สรา้ งสรรคส์ อ่ื เพอื่ การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกัด
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

2)

จากรูป เขียนแทนดว้ ยทศนยิ ม 0.9 อา่ นวา่ ศนู ยจ์ ุดเกา้
3)

บริษัท สร้างสรรคส์ อ่ื เพอื่ การเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

จากรูป เขยี นแทนด้วยทศนิยม 2.1 อา่ นว่า สองจุดหนึ่ง
4)

จากรูป เขยี นแทนดว้ ยทศนิยม 3.7 อา่ นวา่ สามจดุ เจ็ด
92 หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2

1.2 ทศนิยม 2 ต�าแหน่ง

พจิ ารณารปู ตอ่ ไปนี้
1) จากรูป มีสว่ นทรี่ ะบายสี 21 สว่ นใน 100 สว่ น

เขยี นแทนด้วยเศษสว่ น 2 1บริษัท สร้างสรรคส์ ่ือเพอ่ื การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กดั
100.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

21 สว่ นใน 100 สว่ น เขียนแทนดว้ ยทศนยิ ม 0.21
0.21 อ่านว่า ศนู ย์จดุ สองหนง่ึ
จ�านวนท่อี ยู่หลงั จุดทศนิยม แสดง 21 ส่วนใน 100 สว่ น
2)
จากรปู มสี ่วนทีร่ ะบายสี 1 รูป กับ 5 ส่วนใน 100 สว่ น
เขยี นแทนด้วยจา� นวนคละ 1 1 500
1 รปู กับ 5 ส่วนใน 100 ส่วน เขียนแทนดว้ ยทศนิยม 1.05
1.05 อา่ นวา่ หน่ึงจดุ ศูนย์ห้า

บริษทั สรา้ งสรรค์ส่อื เพื่อการเรียนรู้ (สสร.) จำ� กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

จา� นวนท่ีอย่หู ลงั จุดทศนยิ ม แสดง 5 ส่วนใน 100 สว่ น
ทศนยิ มทมี่ เี ลขโดดหลงั จุดทศนยิ ม 2 ตวั เรียกวา่ ทศนยิ ม 2 ต�าแหน่ง

ขอ้ ชวนคดิ

3 รปู กบั 70 สว่ นใน 100 สว่ น เขยี นแทนด้วยทศนยิ มไดอ้ ย่างไร

หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2 93

ตวั อยา่ งท่ี 2

เขยี นทศนยิ มจากส่วนท่รี ะบายสีพร้อมเขยี นค�าอ่าน
1)

จากรูป เขียนแทนดว้ ยทศนิยม 0.64 อ่านวา่ ศูนย์จดุ หกสี่บริษัท สรา้ งสรรค์ส่อื เพ่อื การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกัด
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

2)

จากรูป เขียนแทนดว้ ยทศนิยม 0.97 อ่านวา่ ศนู ย์จุดเก้าเจ็ด
3)

บรษิ ทั สร้างสรรคส์ อ่ื เพ่ือการเรียนรู้ (สสร.) จำ� กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

จากรปู เขยี นแทนด้วยทศนิยม 2.01 อ่านวา่ สองจุดศนู ยห์ นง่ึ
4)

จากรปู เขยี นแทนดว้ ยทศนยิ ม 3.21 อา่ นว่า สามจุดสองหน่งึ
94 หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2

10หน่วยการเรยี นรู้ท่ี การบวกและการลบทศนยิ ม

ตวั ชว้ี ัด

1. หาผลบวก ผลลบของทศนิยมไม่เกิน 3 ต�าแหน่ง (ค 1.1 ป.4/15)
2.แสดงวิธีหาค�าตอบของโจทย์ปัญหาการบวก การลบ 2 ขั้นตอนของ

ทศนิยมไม่เกิน 3 ต�าแหน่ง (ค 1.1 ป.4/16)

ร4าค2า2ส.7นิ 5คา้บทา้งัทหคมะ่ ด

บริษทั สร้างสรรคส์ ื่อเพื่อการเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

จุดประสงค์การเรียนรู้

เมือ่ เรียนจบหนว่ ยการเรยี นรูน้ ้ีแลว้ นักเรียนสามารถ
1. หาผลบวกทศนิยมไม่เกนิ 3 ตา� แหน่งได้
2. หาผลลบทศนยิ มไม่เกิน 3 ต�าแหนง่ ได้ บรษิ ัท สร้างสรรคส์ ือ่ เพอ่ื การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

3. แสดงวิธีท�าและหาค�าตอบจากโจทยป์ ัญหาทศนยิ มได้

แผนผงั สาระการเรยี นรู้

1 การบวกทศนิยมไมเ่ กนิ 3 การบวก 2 ตก�าารแลหบนท่งศนิยมไม่เกิน 3
ตา� แหนง่ และการลบ
ทศนยิ ม

3 การแกโ้ จทยป์ ญั หาการบวก
และการลบทศนิยมไม่เกิน
3 ตา� แหนง่

ทบทวนความรู้

0.263 0.5 1.27บริษทั สรา้ งสรรค์สอื่ เพือ่ การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกดั 3.1

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

2.154 1.3 0.94 1.79
1. ใหน้ กั เรียนเขียนทศนยิ มทก่ี ำ� หนดในรปู เศษส่วนบรษิ ทั สร้างสรรค์สือ่ เพ่อื การเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

2. เลือกเศษส่วนท่เี ขยี นมำ 2 จ�ำนวน แลว้ แสดงวธิ ีกำรบวก
และกำรลบเศษสว่ น

118 หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2

1 การบวกทศนิยมไม่เกิน 3 ต�าแหนง่

1.1 การบวกทศนิยมทีไ่ ม่มกี ารทด

พจิ ารณาการบวกทศนยิ มตอ่ ไปน้ีบริษทั สรา้ งสรรค์สื่อเพ่ือการเรียนรู้ (สสร.) จำ� กดั
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

1) พ่อมีท่อน�้ำสองท่อน ท่อนแรกยำว 0.3 เมตร ท่อนที่สองยำว 0.6 เมตร
พ่อน�ำท่อน้�ำทั้งสองมำต่อกัน ท่อน�้ำจะยำวกี่เมตร

ทอ่ นำ้� ท้งั หมดยำวก่ีเมตร

ทอ่ นำ�้ ยำว 0.3 เมตร ท่อน�้ำยำว 0.6 เมตร

แสดงกำรหำค�ำตอบโดยใช้กำรบวกเศษสว่ น ดังน้ี
3 6
วิธีทำ� 0.3 + 0.6 = 10 + 10

= 3 + 6บริษทั สร้างสรรคส์ ือ่ เพอื่ การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กัด
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD
10
9
= 10

= 0.9

ดังนนั้ 0.3 + 0.6 = 0.9

หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2 119

แสดงกำรหำค�ำตอบโดยใชก้ ำรบวกทศนิยมตำมแนวต้ัง ดังน้ี

วธิ ที ำ� 0 . 63+ เขียนเลขโดดในหลักเดียวกันใหต้ รงกัน
0 .
0.9

ดงั นน้ั พอ่ นำ� ทอ่ นำ้� ทง้ั สองมำตอ่ กนั ทอ่ นำ้� จะยำว 0.9 เมตร

ตอบ ๐.๙ เมตร

บริษทั สร้างสรรค์ส่อื เพื่อการเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กัด

2) พอ่ มีทีด่ ิน 0.50 ไร่ ตอ่ มำซ้ือทดี่ ินเพ่ิม.SRอANGSกีANSU EPH0UAK.AR2NRIA5NRUU (SไSR.)รCO.่ ,LTพD อ่ จะมีทด่ี นิ ทัง้ หมดก่ไี ร่

ที่ดิน 0.50 ไร่ ทด่ี ิน 0.25 ไร่ ท่ีดินทั้งหมดที่พ่อมี

จำกรูป จะเห็นว่ำพอ่ จะมีท่ดี ินท้งั หมด 0.75 ไร่

แสดงกำรหำคำ� ตอบโดยใชก้ ำรบวกเศษสว่ น ดังน้ี
บริษัท สรา้ งสรรค์สอื่ เพ่อื การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กัด

วิธที �ำ 0.50 + 0.25 = 15000 + 12050.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU(SSR.)CO.,LTD
50 + 25
= 100

= 75
100

= 0.75

ดังน้ัน 0.50 + 0.25 = 0.75

120 หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2

แสดงกำรหำคำ� ตอบโดยใช้กำรบวกทศนิยมตำมแนวต้ัง ดงั น้ี

วธิ ีท�ำ 0 . 5 0 + เขียนเลขโดดในหลักเดียวกนั ให้ตรงกัน
0 . 2 5
0.75

ดังนั้น พ่อจะมีท่ดี ินทัง้ หมด 0.75 ไร่

ตอบ ๐.๗๕ ไร่

บรษิ ัท สร้างสรรค์สื่อเพื่อการเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

3) ขวดน�้ำมีน้�ำ 0.155 ลิตร เทน้�ำลงไปอีก 0.520 ลิตร ขวดน้�ำใบน้ี
จะมีน�้ำเต็มขวดพอดี ขวดน�้ำใบนี้จุกี่ลิตร

น้�ำ 0.155 ลิตร
บริษทั สรา้ งสรรคส์ อื่ เพือ่ การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกัด

แสดงกำรหำคำ� ตอบโดยใช้กำรบวกเศษส่วน ดงั นี้.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU(SSR.)CO.,LTD
155 520
วิธที �ำ 0.155 + 0.520 = 1000 + 1000

= 155 + 520
1000
= 1607050

= 0.675

ดังนั้น 0.155 + 0.520 = 0.675

หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2 121

แสดงกำรหำคำ� ตอบโดยใช้กำรบวกทศนยิ มตำมแนวตงั้ ดงั น้ี

วธิ ีทำ� 0 . 1 5 5 +
0 . 5 2 0
0.675 เขียนเลขโดดในหลักเดียวกนั ให้ตรงกัน

ดังนั้น ขวดนำ�้ ใบนมี้ ีควำมจุ 0.675 ลิตร

ตอบ ๐.๖๗๕ ลติ ร บรษิ ทั สรา้ งสรรค์ส่อื เพ่อื การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

กำรบวกทศนิยมท่ไี มม่ กี ำรทด ทำ� ได ้ 2 วิธี
1. ใช้กำรบวกเศษส่วนโดยกำรเปลี่ยนทศนิยมให้เป็นเศษส่วน แล้วน�ำตัวเศษ
มำบวกกัน ตัวส่วนคงเดิมแล้วเปลี่ยนผลบวกให้อยู่ในรูปทศนิยม
2. ใชก้ ำรบวกตำมแนวตงั้ โดยกำรเขยี นทศนยิ มในแนวตง้ั ใหเ้ ลขโดดในหลกั เดยี วกนั
ตรงกัน น�ำจ�ำนวนที่อยู่ในหลักเดียวกันมำบวกกันโดยเริ่มจำกหลักท่ีอยู่
ทำงขวำกอ่ น แลว้ จงึ บวกจำ� นวนในหลักถัดไปทำงซำ้ ยตำมลำ� ดบั

ตัวอย่างท่ี 1

1) 1.4 + 0.5 = บรษิ ัท สรา้ งสรรค์สือ่ เพื่อการเรียนรู้ (สสร.) จำ� กัด 1 . 54+
วธิ ีท ี่ 1 1.4 + 0.5 0 .
=== 11111449001 0++ 5150 วธิ ีที ่ 2.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU(SSR.)CO.,LTD
= 1.9 1.9

ดงั น้ัน 1.4 + 0.5 = 1.9

ตอบ ๑.๙

122 หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2

11หน่วยการเรยี นรู้ที่ เวลา

ตัวชี้วัด

แสดงวิธีหาค�าตอบของโจทย์ปัญหาเก่ียวกับเวลา (ค 2.1 ป.4/1)

จังหวดั เวลา เทีย่ วบิน ประตู

เชยี งใหม่ 17.10 ARB45 G5 บริษัท สรา้ งสรรคส์ อื่ เพือ่ การเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กัด
เชียงราย 17.20 ARB46
ตรัง 17.25 ARB47 G2 .SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD
ชลบุรี 17.35 ARB48
G9

G1

จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้

เม่อื เรยี นจบหน่วยการเรยี นรนู้ แ้ี ลว้ นกั เรยี นสามารถ
1. เขยี นบอกระยะเวลาเป็นวินาท ี นาที ชั่วโมง วนั สัปดาห์ 3. อา่ นตารางเวลาทกี่ �าหนดระยะเวลาหรือช่วงเวลาได้
เดือน ปไี ด้ 4. วเิ คราะห์โจทยป์ ญั หาและแสดงวธิ ีหาคา� ตอบของ
2. เ ปรี ยบ เ ที ยบ ร ะ ยะเว ล าโ ด ย ใช ้ คว าม สั ม พั น ธ ์ ร ะ หว่าง โจทยป์ ญั หาเกย่ี วกบั เวลาได้บรษิ ทั สร้างสรรคส์ ื่อเพ่อื การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กดั
หน่วยเวลาได้
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

แผนผงั สาระการเรยี นรู้

1 การบอกระยะเวลาเป็นวนิ าที 2 การเปรียบเทียบระยะเวลา
นาที ชั่วโมง วัน สัปดาห์ โดยใช้ความสมั พันธ์ระหว่าง
เดือน ปี หน่วยเวลา

เวลา

4 3

เกกา่ยีรวแกกับ้โจเวทลยาป์ ัญหา การอา่ นตารางเวลา

ทบทวนความรู้

ใหน้ กั เรยี นเขยี นบนั ทกึ ตารางเวลากจิ วตั รประจา� วนั ของนกั เรยี นลงในสมดุ

ตวั อยา่ ง

กจิ วัตรประจำ� วันของเดก็ หญิงปุยฝ้ำย

เวลา กจิ วตั รประจ�าวนั (วนั จนั ทร์-วันศกุ ร์)บรษิ ทั สร้างสรรคส์ อื่ เพอ่ื การเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กัด
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD
06.30 น.
06.45 น. ตืน่ นอน
07.00 น. แปรงฟนั อาบนา�้
07.30 น. รบั ประทานอาหารเชา้
08.00 น. เดินทางไปโรงเรยี น
08.30 น.
12.00 น. เคารพธงชาติ
13.00 น. เรียนหนงั สอื
16.00 น. รับประทานอาหารกลางวัน
17.00 น. เรียนหนังสอื
18.00 น. กลบั บา้ น
18.30 น. ท�าการบ้าน

บรษิ ทั สร้างสรรค์สอื่ เพ่ือการเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกดั

รับประทานอาหารเยน็.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD
ช่วยเหลอื งานบ้าน

160 หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2

1 การบอกระยะเวลาเปน็ วนิ าที นาที ชว่ั โมง
วนั สปั ดาห์ เดอื น ปี

ในชวี ติ จรงิ เราจะบอกชว่ งเวลาในการทา� กจิ กรรมตา่ งๆ โดยใชห้ นว่ ย
วนิ าที นาที ช่วั โมง วัน สัปดาห์ เดอื น ปี

1.1 การบอกระยะเวลาเป็นวินาที

บรษิ ทั สร้างสรรคส์ อื่ เพ่ือการเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

นาฬกิ าเปน็ เครอื่ งมอื ทใ่ี ชบ้ อกเวลา ซง่ึ หนา้ ปดั นาฬกิ าจะมเี ขม็ สนั้
บอกเวลาเปน็ ชวั่ โมง เขม็ ยาวบอกเวลาเปน็ นาที และเขม็ ทมี่ ลี กั ษณะแตกตา่ ง
จากเขม็ สน้ั และเขม็ ยาวใชบ้ อกเวลาเปน็ วนิ าที

เขม็ บอกวินาที

เขม็ ส้ันบอกชั่วโมง บรษิ ทั สร้างสรรคส์ อ่ื เพื่อการเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

เข็มยาวบอกนาที

เข็มบอกวนิ าทจี ะเดินเรว็ กวา่ เขม็ สั้นและเข็มยาว
เขม็ บอกวนิ าทเี ดนิ ครบ 1 รอบ เขม็ ยาวจะเดนิ ไป
1 ชอ่ งเลก็ เทา่ กบั 1 นาที
เขม็ บอกวนิ าทเี ดนิ ครบ 1 รอบ เทา่ กบั 60 วนิ าที
ดงั นน้ั 60 วนิ าที เทา่ กบั 1 นาที

หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2 161

ตวั อยา่ งท่ี 1

ระยะเวลาทพ่ี ลอยใสเดินจากกระดานลนื่ ถึงไม้กระดกเปน็ กี่วินาที

บริษทั สร้างสรรค์ส่อื เพื่อการเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

พลอยใสเริ่มเดินจากกระดานล่ืนเวลา 17 นาฬกิ า 30 วนิ าที ไปถึง
ไมก้ ระดกเวลา 17 นาฬกิ า 45 วนิ าที

ดงั นนั้ พลอยใสเดนิ จากกระดานลน่ื ถงึ ไมก้ ระดกใชร้ ะยะเวลา 15 วนิ าที

1.2 การบอกระยะเวลาเปน็ นาทแี ละชว่ั โมง
บรษิ ัท สร้างสรรค์ส่ือเพอ่ื การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกัด
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

เขม็ ยาวบอกเวลาเปน็ นาที เข็มสัน้ บอกเวลาเปน็ ชั่วโมง

เข็มยาวจะเดินเร็วกว่าเข็มสั้น

เข็มยาวเดินครบ 1 รอบ เข็มสั้นจะเดินไป
1 ช่องใหญ่ เท่ากับ 1 ช่ัวโมง
เข็มยาวเดินครบ 1 รอบ เท่ากับ 60 นาที
ดังนั้น 60 นาที เท่ากับ 1 ช่ัวโมง

162 หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2

ตัวอยา่ งที่ 2

กิจวัตรประจา� วันของเดก็ ชายศกั ดา

1011 12 1 2 ร1ะ5ยะนเวาลทาี 1011 12 1 2
93 93
84 84

765 765

ตื่นนอนเวลา 06.00 น. อาบน�้าเวลา 06.15 น. ระยะเวลา
30 นาที
บริษัท สร้างสรรคส์ อื่ เพือ่ การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

1011 12 1 2 ร1ะ5ยะนเวาลทาี 1011 12 1 2
93 93
ระยะเวลา 84 84
1 ชั่วโมง
30 นาที 765 765
ระยะเวลา
1 ช่วั โมง ไปโรงเรยี นเวลา 07.00 น. รับปเวรละทา า0น6อ.4า5หานร.เชา้
30 นาที
1011 12 1 2 ร73ะ0ยชะ่ัวนเโวามลทงาี 1011 12 1 2
93 93
87 6 54 84 ระยะเวลา
1 ชว่ั โมง
เรียนหนงั สือเวลา 08.30 น. 765 30 นาที

กลบั บา้ นเวลา 16.00 น.

1011 12 1 2 บรษิ ัท สรา้ งสรรค์ส่ือเพือ่ การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กัด 1011 12 1 2
93 93
84 ร1ะยชะว่ั เโวมลงา.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD 84

765 765

รบั ปเวรละทาา1น8อ.3า0หานร.เยน็ ท�าการบา้ นเวลา 17.30 น.

1011 12 1 2 ข้อชวนคดิ
93
84 ระยะเวลาทง้ั หมดทีเ่ ด็กชายศกั ดาใช้ตง้ั แต่
ตืน่ นอนจนเข้านอนเป็นกีช่ ั่วโมง กนี่ าที
765

เขา้ นอนเวลา 20.00 น.

หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2 163

กิจกรรมเสรมิ ทกั ษะที่ 1

1. บอกเวลากลางวนั และกลางคนื จากนาฬกิ าตอ่ ไปนเ้ี ปน็ นาฬกิ า และนาที

1) 2) 3)

4) บรษิ ัท สรา้ งสรรคส์ ือ่ เพือ่ การเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

5) 6)

2. ตอบคา� ถามตอ่ ไปน้ี

1) เวลา 17.45 น. เขม็ สน้ั และเขม็ ยาวของนาฬกิ าชต้ี รงตา� แหนง่ ใด

2) ถา้ ขณะนเ้ี ปน็ เวลา 5 นาฬกิ า 15 นาที 35 วนิ าที เวลา 1 ชวั่ โมง 30 นาที
ตอ่ จากนเี้ ปน็ เวลาใด
บรษิ ทั สร้างสรรคส์ ือ่ เพอ่ื การเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

3) ถ้าขณะนี้เป็นเวลา 18 นาฬิกา 45 นาที 50 วินาที เวลา 2 ช่ัวโมง
15 นาที 20 วินาทีก่อนหน้าน้เี ป็นเวลาใด

4) กานดาเร่ิมท�างานประดิษฐ์เวลา 13 นาฬิกา 10 นาที 15 วินาที และ
ท�างานประดิษฐ์เสร็จเวลา 18 นาฬิกา 25 นาที 45 วินาที กานดา
ใช้ระยะเวลาท�างานประดิษฐ์นานเท่าใด

5) ภาพยนตรเ์ รือ่ งหนึง่ มีความยาว 2 ช่วั โมง 15 นาที ถ้าภาพยนตรเ์ รือ่ งนี้
เริ่มฉายเวลา 10.45 น. จะจบเวลาใด

164 หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2

12หน่วยการเรยี นรทู้ ี่ การบวก ลบ คณู หารระคน

ตัวช้วี ดั

1. หาผลลัพธ์การบวก ลบ คูณ หารระคนของจ�านวนนับ และ 0
(ค 1.1 ป.4/10)

2. มแสากดกงววา่ิธีห10า0ค,�า00ต0อบแลขะอง0โจ(คท1ย.์1ปัญป.ห4/า112) ขั้นตอนของจ�านวนนับที่
3. สรา้ งโจทยป์ ญั หา 2 ขนั้ ตอนของจา� นวนนบั และ 0 พรอ้ มทง้ั หาคา� ตอบ

(ค 1.1 ป.4/12)

ขนมปงั ราคาชน้ิ ละ 25 บาท 2 ช้นิ นา�้ ส้มขวดละ 29 บาท 2 ขวด ( 2 × 25) + (2 × 29) + 27 = 135
สบั ปะรดลกู ละ 27 บาท รวมราคาสินคา้ 135 บาทคะ่

บริษทั สรา้ งสรรค์ส่ือเพือ่ การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้

เมื่อเรยี นจบหนว่ ยการเรียนรู้นแ้ี ลว้ นกั เรียนสามารถ
1. หาผลลพั ธก์ ารบวก ลบ คูณ หารระคนได้
2. แสดงวิธีหาคา่ เฉลีย่ ได้
บริษัท สร้างสรรคส์ ือ่ เพือ่ การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกัด
3. แสดงวธิ ีหาคา� ตอบของโจทย์ปัญหา 2 ข้ันตอน และสร้างโจทยป์ ัญหา 2.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU(SSR.)CO.,LTD ข้ันตอนได้
4. สรา้ งโจทยป์ ัญหาการบวก ลบ คณู หารระคนได้

แผนผงั สาระการเรยี นรู้

1 การบวก ลบ คณู หารระคน การบวก 2 การหาค่าเฉลย่ี
4 กลาบรสครณู า้ งโหจาทรยรป์ะคญั นหาการบวก ลบ คณู 3 ลกาบรแคกณู โ้ จหทายรป์ รญั ะคหนาการบวก
หารระคน

ทบทวนความรู้

ครูแบ่งกลุ่มนักเรียนตามความเหมาะสม ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มหยิบ
บัตรจ�านวน กลุ่มละ 2 ใบ ช่วยกันแสดงวิธีหาค�าตอบและออกมาน�าเสนอ
หน้าชน้ั เรยี น

บตั รจำ� นวนใบที่ 1 บัตรจ�ำนวนใบที่ 2
บริษัท สร้างสรรคส์ อื่ เพ่ือการเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กดั 3,115 × 32
42,368 – 32,772
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

บัตรจ�ำนวนใบท่ี 3 บัตรจ�ำนวนใบที่ 4

218 × 75 12,342 + 57,119

บตั รจ�ำนวนใบที่ 5 บตั รจำ� นวนใบที่ 6

27,892 + 75,109 58,311 ÷ 11

บัตรจำ� นวนใบท่ี 7 บตั รจ�ำนวนใบท่ี 8

3,332 ÷ 98 88,792 – 78,520

บตั รจ�ำนวนใบท่ี 9 บรษิ ัท สรา้ งสรรคส์ อ่ื เพือ่ การเรยี นรู้ (สสร.) จำ� กดั

52 × 98 + 11,278 .SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

บัตรจ�ำนวนใบท่ี 10

(58,311 – 49,561) ÷ 50

บตั รจำ� นวนใบที่ 11 บตั รจ�ำนวนใบที่ 12

96,561 – 58,320 42,250 ÷ 250

182 หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2

1 การบวก ลบ คูณ หารระคน

สงั เกตการหาผลลัพธข์ องโจทยก์ ารบวก ลบ คูณ หารระคนตอ่ ไปนี้

1) 238 × (56,786 – 55,982) =

โจทย์ดังกล่าวเป็นโจทย์การบวก ลบ คูณ หารระคนท่ีมีวงเล็บ จึงต้อง
หาผลลพั ธ์ในวงเลบ็ กอ่ น แลว้ จงึ หาผลลัพธ์จากการคณูบริษทั สร้างสรรคส์ ่อื เพ่อื การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกดั
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ข้นั ท่ี 1 หาผลลัพธใ์ นวงเล็บ ขัน้ ท่ี 2 หาผลลพั ธ์จากการคูณ

36

5 5 177 8 26– 21 33 84×
5 9 8 8 0
6
5

804 01 9 5 2
0 0 0

190400

191352

ดงั น้นั 238 × (56,786 – 55,982) = 191,352

2) 32,348 + 40,352 – 61,368 =บริษัท สร้างสรรคส์ ่อื เพ่อื การเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกดั
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

เป็นโจทย์ที่ไม่มีวงเล็บ จึงต้องหาผลลัพธ์จากการบวกและการลบ
จากซา้ ยไปขวา

ขัน้ ที่ 1 หาผลลัพธจ์ ากการบวก ขัน้ ท่ี 2 หาผลลัพธจ์ ากการลบ
31 41 76 09 1800–
3 2 3 5 28+ 7 2 3 6
4 0 6 1

72700 11332

ดงั น้ัน 32,348 + 40,352 – 61,368 = 11,332

หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2 183

3) 1,148 × 53 – 42,488 =

เป็นโจทย์ท่ีไม่มีวงเล็บ จึงต้องหาผลลัพธ์จากการคูณก่อนแล้วจึงหา
ผลลพั ธจ์ ากการลบ

ขั้นที่ 1 หาผลลัพธจ์ ากการคูณ ข้นั ที่ 2 หาผลลพั ธจ์ ากการลบ
24

1 11 42 38× 65 100 87 143 1844–
5 4 2 4 8
บริษทั สรา้ งสรรคส์ ่ือเพ่อื การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กดั
3444
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

18356

57400

60844

ดังนน้ั 1,148 × 53 – 42,488 = 18,356

การบวก ลบ คูณ หารระคน เป็นการหาผลลัพธ์ตามท่ีก�าหนด
ซึง่ มีขนั้ ตอน ดังน้ี

1) ถา้ โจทย์มีวงเลบ็ ให้หาผลลพั ธใ์ นวงเล็บก่อน
2) ถา้ โจทยไ์ มม่ วี งเลบ็ ใหห้ าผลลพั ธข์ องการคณู หรอื การหารกอ่ น
จากนัน้ จงึ หาผลลัพธข์ องการบวกหรือการลบ โดยดา� เนินการจากซา้ ยไปขวาบริษัท สร้างสรรค์สอ่ื เพ่อื การเรียนรู้ (สสร.) จำ� กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ตามลา� ดบั

ขอ้ ชวนคดิ

ผลลพั ธข์ อง
42,834 – 15,482 + 9,251 และ 42,834 – (15,482 + 9,251)

มีค่าเทา่ กันหรือไม่ เพราะเหตุใด

184 หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2

ตัวอย่าง

1) (25,325 – 24,400) ÷ 25 =
วิธีทา�

ขัน้ ท่ี 1 2 54 31 2 05– ข้นั ที่ 2 37
2 4 4 0 925
25 75
925 17 5
บรษิ ทั สร้างสรรคส์ ่ือเพื่อการเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกัด 17 5

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD 0

ดังน้นั (25,325 – 40,352) ÷ 25 = 37
ตอบ ๓๗
2) 24,192 ÷ 32 + 18,342 =

วิธีทา�

ข้ันที่ 1 ขั้นท่ี 2

756 1 7 5 26+
3 4
32 24192 บรษิ ทั สรา้ งสรรค์สอ่ื เพ่ือการเรยี นรู้ (สสร.) จ�ำกัด 1 8
22 4
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

179 19098

160

192

192

0

ดังนน้ั 24,192 ÷ 32 + 18,342 = 19,098
ตอบ ๑๙,๐๙๘

หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2 185

กิจกรรมเสรมิ ทกั ษะท่ี 1

แสดงวธิ ที �า
1) (43,288 + 12,560) – 44,952 =

2) 303 × 71 + 63,804 =
=
บรษิ ทั สรา้ งสรรคส์ ือ่ เพ่อื การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกดั

3) 16,378 ÷ 19 × 54.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

4) 23,808 ÷ (75,876 – 75,620) =

5) 67,350 + (861 × 32) =

6) 21,964 ÷ 76 + 148 =

7) (94,320 – 44,208) + 15,972 =

8) 718 × 63 + 51,448 =
9) 58,630 ÷ 82 × 78บรษิ ัท สรา้ งสรรค์สือ่ เพ่อื การเรียนรู้ (สสร.) จ�ำกัด =

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

10) 61,240 + 91,408 – 32,114 =

11) 81,650 + (315 × 62) =

12) (89,613 – 61,328) ÷ 5 =

186 หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2

บริษทั สรางสรรคส ื่อเพอ่ื การเรยี นรู (สสร.) จาํ กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

บริษทั สรางสรรคส่ือเพอื่ การเรยี นรู (สสร.) จาํ กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD