หนังสือเรียน วิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ป.3

ºÃþºÃØ ØÉä·Â·èÕ¹¡Ñ àÃÕ¹ÃÙŒ¨Ñ¡¤×Í
º¤Ø ¤Åã´ áÅÐÁÇÕ ÃÕ ¡ÃÃÁ·èÕÁÕ

ÊÇ‹ ¹»¡»Í‡ §»ÃÐà·ÈªÒµÔÍ‹ҧäÃ

บรษิ ทั สรางสรรคส อื่ เพอ่ื การเรยี นรู (สสร.) จาํ กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

๑ พระมหากษตั รยิ ผ สู ถาปนาอาณาจกั รไทย
ประเทศไทยมกี ารปกครองโดยพระมหากษตั รยิ ม าเปน ระยะเวลานาน
นับตั้งแตครั้งที่พอขุนศรีอินทราทิตยสถาปนากรุงสุโขทัยเมื่อประมาณ
พ.ศ. ๑๗๙๒ จนถึงปจจุบัน รวมระยะเวลายาวนานกวา ๗๐๐ ป โดย
พระมหากษตั รยิ ไ ทยทกุ พระองคท รงทาํ หนา ทที่ งั้ การรกั ษาปกปอ งบา นเมอื ง
คมุ ครองดแู ลประชาชนใหอ ยอู ยา งเปน สขุ ตลอดระยะเวลาในประวตั ศิ าสตร
ซึ่งประเทศไทยมพี ระมหากษัตริยทที่ รงสถาปนาอาณาจักรไทย ดังนี้บริษทั สรา งสรรคส ่ือเพือ่ การเรยี นรู (สสร.) จาํ กดั
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

พอ ขนุ ศรี สมเดจ็ สมเดจ็ พระเจา พระบาทสมเดจ็
อนิ ทราทติ ย พระรามาธบิ ดที ี่ ๑ ตากสนิ มหาราช พระพทุ ธยอดฟา -
สถาปนา (พระเจา อทู อง) จฬุ าโลกมหาราช
อาณาจกั รสโุ ขทยั สถาปนาอาณาจกั ร สถาปนา สถาปนาอาณาจกั ร
อาณาจกั รธนบรุ ี
พป.ศร.ะ๑ม๗าณ๙๒ อยธุ ยา รตั นโกสนิ ทร
พ.ศ. ๒๓๑๐
พ.ศ. ๑๘๙๓ พ.ศ. ๒๓๒๕

สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม ป.๓ ๑๔๙

๑.๑ พอ ขนุ ศรอี นิ ทราทติ ย (พ.ศ. ๑๗๙๒-ไมป รากฏหลกั ฐาน)

พอขุนศรีอินทราทิตย มีพระนาม
เดิมวา พอขุนบางกลางหาว หลังจากที่
พอขนุ ศรีนาวนาํ ถมผูปกครองเมอื งสุโขทัย
ส้ินพระชนม ปรากฏวาเมืองสุโขทัยไดถูก
ขอมสบาดโขลญลําพงแมทัพเขมรเขามา
ยดึ เมอื งไวไ ด ทาํ ใหพ อ ขนุ ผาเมอื งเจา เมอื งบริษัท สรางสรรคส ือ่ เพ่อื การเรยี นรู (สสร.) จาํ กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ราดและพอขุนบางกลางหาว รวมกันทํา
สงครามขบั ไลเ ขมรออกไปจากดนิ แดนไทย
เสดจ็ ขึ้นครองราชยเปน กษัตรยิ ต นราชวงศ
พระรวง

พระราชกรณียกิจท่ีสําคัญ คือ  พระบรมราชานุสาวรยี 
สถาปนาอาณาจักรสุโขทัยเปนอาณาจักร พอ ขนุ ศรอี ินทราทิตย
แรกของคนไทย เมอ่ื ประมาณ พ.ศ. ๑๗๙๒ จงั หวัดพษิ ณโุ ลก

โดยกรุงสุโขทัยซึ่งตั้งอยูบริเวณที่ราบลุมแมน้ํายมและเปนเสนทางการคา
สําคัญสมัยนัน้
ตอ มาสโุ ขทยั ไดท าํ สงครามปกปอ งบา นเมอื งกบั ขนุ สามชน เจา เมอื งฉอดบรษิ ัท สรา งสรรคสือ่ เพอ่ื การเรยี นรู (สสร.) จาํ กดั
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD
พอขุนศรอี ินทราทติ ยจ งึ นําทพั ปกปอ งบา นเมืองเอาไวไ ด โดยในสงคราม
ครั้งน้ไี ดม พี ระราชโอรสติดตามไปดวย ตอ มาจึงไดช ื่อวา “รามคาํ แหง”

 วัดมหาธาตุ จงั หวัดสโุ ขทัย เปน วัดสําคัญของกรุงสโุ ขทยั ทีแ่ สดงใหเ ห็นถงึ ความเจรญิ รุง เรอื ง
ของอาณาจักรสโุ ขทัยในอดตี

๑๑๕๕๐๐ สังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม ป.๓

๑๒หนว ยการเรยี นรทู ่ี ขอ มลู ทางภมู ิศาสตร
ในโรงเรียนและชมุ ชนของเรา

มาตรฐานการเรียนรแู ละตัวช้วี ดั

๑. สํารวจขอมูลทางภูมิศาสตรใน
โรงเรยี นและชมุ ชน โดยใชแ ผนผงั แผนที่
และรปู ถา ย เพอ่ื แสดงความสมั พนั ธข อง
ตําแหนง ระยะ และทศิ ทางบรษิ ัท สรางสรรคส ื่อเพอ่ื การเรียนรู (สสร.) จาํ กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

(มฐ. ส ๕.๑ ป.๓/๑)
๒. วาดแผนผังเพ่ือแสดงตําแหนง

ที่ ต้ั ง ข อ ง ส ถ า น ที่ สํ า คั ญ ใ น บ ริ เ ว ณ
โรงเรียนและชุมชน (มฐ. ส ๕.๑ ป.๓/๒)

สาระสาํ คญั

แผนท่ี แผนผัง และรูปถาย เปนเคร่ืองมือสําคัญในการสํารวจขอมูลทางภูมิศาสตร
เพื่อแสดงตําแหนง ระยะ และทิศทางของสถาบริษทั นท่ีสําคัญบริสรางสรรคส ือ่ เพ่อื การเรียนรู (สสร.)เวณจาํ กัด โรงเรียนและชุมชน

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

๑ แผนผงั สาระการเรยี นรู ๒
ขอมูลทางภูมิศาสตร
ขอ มลู ทางภมู ิศาสตร ในโรงเรียนและชุมชนของเรา ตาํ แหนง ทตี่ งั้ ของ
ในโรงเรยี น สถานทส่ี าํ คญั บรเิ วณ
และชุมชน โรงเรยี นและชมุ ชน

¡ÒÃÊÒí ÃǨ¢ŒÍÁÅÙ µíÒá˹‹§·ÕèµÑ§é ·ÕèÊíÒ¤ÞÑ ã¹
ºÃÔàdzâçàÃÕ¹áÅЪØÁª¹ ãªàŒ ¤Ã×èͧÁÍ×
ÀÁÙ ÈÔ ÒʵÃ͏ ÐäúҌ §

๑ ขอ มลู ทางภูมศิ าสตรในโรงเรียนและชุมชนบรษิ ทั สรางสรรคสือ่ เพ่อื การเรยี นรู (สสร.) จาํ กดั
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ในการศกึ ษาสถานทใี่ ดกต็ าม เราควรตอ งมคี วามรเู กย่ี วกบั ตาํ แหนง
ท่ีตั้งของสถานท่ีน้ันๆ ซ่ึงเราอาจศึกษาไดจากเครื่องมือทางภูมิศาสตร
หลายชนิด เชน แผนที่ แผนผัง และรูปถา ย จะทาํ ใหเราเหน็ ความสัมพันธ
ของตาํ แหนง ระยะ และทศิ จากจดุ ทีเ่ ราอยไู ปจนถึงสถานท่นี ้นั ไดชัดเจน
ย่งิ ข้ึน

ตาํ แหนง หมายถงึ ท่ีตงั้ ท่อี ยู ของสถานที่และมีความสมั พนั ธก ับสถานทอี่ ืน่ เชน
โรงเรียนมีทต่ี ัง้ ทีใ่ กลก บั ชุมชน บา นของฉนั อยูต รงขามตลาด

ระยะ หมายถงึ ความยาวจากจดุ หนง่ึ ถงึ อกี จดุ หนงึ่ บอกความใกล ไกล เชน โรงเรยี น
อยหู า งจากตลาดประมาณ ๓๐๐ เมตร บานของฉนั อยูใกลกับรานขายของ

ทิศ หมายถึง สิ่งท่ีทําใหรูวาสถานท่ีหรือส่ิงตางๆ ที่เราตองการรูขอมูลอยูทิศใดบริษัท สรา งสรรคสื่อเพ่อื การเรียนรู (สสร.) จํากัด
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ทาํ ใหสามารถคน หาสถานท่ีทต่ี อ งการไดถ ูกตอ ง ทศิ หลักมี ๔ ทศิ ไดแก ทิศเหนือ ทิศใต
ทศิ ตะวนั ออก และทศิ ตะวันตก

เหนือ

N

ตะวนั ตก W E ตะวนั ออก

S

ใต

สงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ป.๓ ๑๖๗

ในการแสดงความสัมพันธของตาํ แหนง ระยะ และทศิ เราสามารถ
ใชเครื่องมือทางภูมิศาสตร เชน แผนที่ แผนผัง และรูปถายชวยในการ
แสดงความสัมพนั ธใ หชดั เจนยิ่งขึ้น

ส่ิงทแี่ ผนท่แี ละแผนผังมคี วามคลา ยคลงึ กนั คือ ทําใหเหน็ ตําแหนง
ระยะ และทศิ ของส่งิ ที่เราคนหาได แตแผนทแ่ี สดงรายละเอยี ดทแ่ี มน ยํา
มากกวาทั้งในเร่ืองของมาตราสวน และทิศท่ีอางอิงตามพิกัดภูมิศาสตร
ดังนั้น แผนท่ีและแผนผังจึงใหความสําคัญกับตําแหนง ระยะ และทิศบรษิ ทั สรางสรรคส่ือเพื่อการเรยี นรู (สสร.) จํากัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ควบคกู ันเสมอ

๑.๑ การใชแ ผนทเี่ รยี นรขู อ มลู ทางภมู ศิ าสตรใ นโรงเรยี นและ

ชมุ ชน

แผนที่ หมายถงึ เครอ่ื งมอื ทางภมู ศิ าสตรท แี่ สดงลกั ษณะพนื้ ผวิ โลก
ลงบนแผนราบ โดยยอ สวนตามขนาดทตี่ อ งการ โดยใชสัญลักษณก ําหนด
แทนสงิ่ จรงิ บนโลก ประกอบดว ย ๒ ลักษณะ ไดแก

๑) สง่ิ ทเ่ี กดิ ขนึ้ เองตามธรรมชาติ เชน แมน า้ํ ภเู ขา ทะเล มหาสมทุ ร
ทะเลสาบ และเกาะ
บริษัท สรางสรรคส ื่อเพ่อื การเรียนรู (สสร.) จาํ กดั
๒) สงิ่ ทม่ี นษุ ยส รา งขนึ้ เชน โรงเรยี น ศาสนสถาน.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU(SSR.)CO.,LTD เสน ทางคมนาคม
เสนกัน้ อาณาเขต และพน้ื ท่เี กษตรกรรม

การอานขอมูลจากแผนท่ีทําใหทราบขอมูลของสถานท่ีตางๆ ใน
พ้ืนท่ีโดยไมจําเปนตองเดินทางไป เชน ที่ต้ังและอาณาเขตของชุมชน
ศาสนสถาน สถานท่ีทองเท่ียว เสนทางคมนาคมและแหลง นํ้า

๑๑๖๖๘๘ สงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ป.๓

แยกบางขุนพรหมชุมชนยานบางลําพู กรุงเทพมหานคร

ชมุ ชนวดั สามพระยา ชมุ ชนวัดใหมอมตรส
แ ม ้ํนาเจาพระยา
ชุมชนวัดสังเวชวศิ ยาราม
ถนนราช ํดาเ ินนกลางปอ มพระเมรุ

ชุมถนชนนพเรขะอยี านทตินยิว าสน-ตชรมุ อชกนไมกัสแยจิด จกั รพงษ แยกบางลําพู ชมุ ชนบานพานถม

ถนนพระปนเกลา .บSรRิษAัทNGสSAรNา งSสUEรPรHคUส A่ือKเพARอ่ื NกRาIรAเNรRียUนUรคู ((SลสSอสR.รง).Cบ) Oจา.,ําLงกTลDัดําพู
ชมุ ชนบวรรังษี

ถนนราชดาํ เนินกลาง แยกบางลาํ พู

คาํ อธิบายสญั ลักษณ อนุสาวรยี ป ระชาธปิ ไตย

โรงเรยี น วดั มสั ยดิ

 ตวั อยา งแผนทีช่ ุมชนยานบางลาํ พู กรุงเทพมหานคร

จากแผนท่ียานชุมชนบางลําพูทําใหเราทราบขอมูลของสถานท่ี
ตา งๆ ภายในชมุ ชนได เชน

บริษทั สรา งสรรคส ่ือเพอ่ื การเรยี นรู (สสร.) จาํ กดั

• บรเิ วณชมุ ชนวัดสังเวชวิศยารามมโี รงเรยี นอยูใ กลกบั วดั.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU(SSR.)CO.,LTD
• โรงเรยี นในชมุ ชนวดั ใหมอ มตรสอยรู ะหวา งวดั ภายในชมุ ชนสองแหง
• โรงเรียนในชุมชนบวรรังษีอยูทิศใตของคลองบางลําพู และอยู
ทิศเหนือของอนสุ าวรยี ประชาธปิ ไตย
• ปอมพระเมรุอยูตะวันตกเฉียงเหนือของมัสยิดชุมชนมัสยิด
จักรพงษ และอยูไกลจากอนุสาวรียป ระชาธิปไตย

สงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ป.๓ ๑๖๙

๑๓หนว ยการเรยี นรทู ่ี การเปลีย่ นแปลงและการจัดการ
ส่ิงแวดลอ มในชุมชน

มาตรฐานการเรยี นรแู ละตัวชวี้ ดั

๑. เปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลง
สงิ่ แวดลอ มของชมุ ชนในอดตี กบั ปจ จบุ นั
(มฐ. ส ๕.๒ ป.๓/๑)
๒. อธบิ ายสาเหตทุ ที่ าํ ใหเ กดิ มลพษิบริษทั สรางสรรคส่ือเพ่ือการเรยี นรู (สสร.) จํากัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

โดยมนษุ ย (มฐ. ส ๕.๒ ป.๓/๓)
๓. มสี ว นรว มในการจดั การสง่ิ แวดลอ ม

ในชมุ ชน (มฐ. ส ๕.๒ ป.๓/๖)

สาระสาํ คัญ

ส่ิงแวดลอมทางธรรมชาติและท่ีมนุษยสรางขึ้นของชุมชนในอดีตและปจจุบันมีการ
เปลี่ยนแปลงเกิดข้ึนทั้งในทางสรางสรรคและทําลาย โดยเฉพาะการเปล่ียนแปลงที่มีสาเหตุ
มาจากมนษุ ย ซง่ึ เปน สาเหตหุ ลักทก่ี อใหเ กิดมลบพริษัทษิ สราปงสรรรคสะื่อเพเ่อื ภการทเรยี นตรู (สาสรง.) จๆํากัด สง ผลกระทบตอการเปลย่ี นแปลง
สง่ิ แวดลอมในชมุ ชน และจาํ เปนตอ งดาํ เนินการ.SจRANัดGSAกNSUาEPHรUAสKARิ่งNRแIANRวUUด(SSลR.)CอO.,LTมD ในชุมชน

๑ แผนผงั สาระการเรยี นรู ๒
การเปล่ียนแปลงและ
สง่ิ แวดลอมของ การจัดการส่ิงแวดลอมในชุมชน มลพิษ
ชุมชนในอดีต ท่ีเกิดจากมนษุ ย
กับปจ จบุ ัน

๓

การมสี ว นรว มในในกชามุรจชดันการสง่ิ แวดลอ ม

¹¡Ñ àÃÕ¹¤Ô´Ç‹Ò Êè§Ô ààÇ´ÅÍŒ Á¢Í§
ªØÁª¹ã¹Í´ÕµààÅл˜¨¨Øº¹Ñ
Á¡Õ ÒÃà»ÅÂèÕ ¹á»Å§Í‹ҧäÃ

บริษัท สรา งสรรคส อื่ เพอื่ การเรยี นรู (สสร.) จํากัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

สถานีรถไฟหัวลําโพง (อดีต) สถานีรถไฟหวั ลาํ โพง (ปจ จุบัน)
๑ สิง่ แวดลอ มของชุมชนในอดตี กับปจจบุ ัน
สง่ิ แวดลอ ม หมายถงึ สงิ่ ตา ง ๆ ทอี่ ยรู อบตวั เรา ซง่ึ มที ง้ั ทมี่ ชี วี ติ และ
ไมม ชี วี ิต ท้งั ทมี่ องเหน็ ได เชน ปา ไม แมน ้าํ และไมส ามารถมองเหน็ ได
เชน อากาศ ความรอ น วฒั นธรรม ความเชอ่ื ประเพณี อาจเปน สงิ่ แวดลอ ม
ทเ่ี กิดขึ้นโดยธรรมชาติ หรอื เปนส่งิ แวดลอ มท่มี นุษยสรางขึน้ ส่ิงแวดลอม
ดงั กลาวน้มี ีความสัมพนั ธซ ึง่ กันและกัน

ปจจุบันสิ่งแวดลอมเปล่ียนแปลงไปจากอดีตมาก สาเหตุสําคัญบรษิ ัท สรางสรรคส ่อื เพื่อการเรยี นรู (สสร.) จํากัด
คอื จํานวนประชากรเพมิ่ ขน้ึ ความเจริญกาวหนาทางดา นเทคโนโลยที ี่จะ.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU(SSR.)CO.,LTD
นําทรัพยากรธรรมชาติมาใชเพิ่มข้ึน และการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ
ของโลก

จากอดีตจนถึงปจจุบันมนุษยไดรับประโยชนจากส่ิงแวดลอม
ทง้ั ดา นการดาํ รงชวี ติ และความปลอดภยั สงิ่ แวดลอ มพนื้ ทเี่ ดยี วกนั ในอดตี
และปจ จุบนั มีความแตกตา งกนั เปน ผลจากวิถชี ีวิต สังคม และเศรษฐกิจ
ท่ีเปลี่ยนไป ซึ่งสามารถเปรียบเทียบส่ิงแวดลอมทางธรรมชาติของชุมชน
เดยี วกันแตค นละชวงเวลา

สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม ป.๓ ๑๘๑

ตัวอยางที่แสดงใหเห็นการเปล่ียนแปลงของส่ิงแวดลอมทาง
ธรรมชาติ อาชีพ ท่อี ยอู าศัยในอดีตกับปจจุบนั ตางๆ

บรษิ ทั สรางสรรคส อ่ื เพือ่ การเรยี นรู (สสร.) จาํ กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

 ทอ่ี ยูอาศยั ในอดีตนยิ มนาํ ไมม าปลกู สราง  ที่อยอู าศัยในปจจบุ ันจะใชอฐิ และปูนเปน
วัสดใุ นการปลกู สรา ง เพ่อื ความทันสมัย
ท่ีมา : https://db.sac.or.th/museum/museum- และมโี ครงสรา งทแี่ ปลกใหม
detail/1009

 ปาไมช ุมชนเปนทรพั ยากรธรรมชาตทิ ่มี ี  ปาไมชุมชนถูกทําลายมากขึ้นเพ่ือขยายพื้นท่ี
ความสาํ คญั ในการดาํ เนินชีวติ ของคน เพาะปลกู และทอี่ ยอู าศยั บางแหง ถกู ดดั แปลง
ในชมุ ชน
เปนสถานที่ทอ งเทย่ี วบริษทั สรางสรรคสื่อเพ่อื การเรยี นรู (สสร.) จาํ กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

 แมนํ้าลําคลองเปนเสนทางคมนาคมที่สําคัญ  ปจ จบุ นั มเี สนทางคมนาคมเพม่ิ ขึน้
ของคนในชมุ ชนทีอ่ าศยั ในบริเวณแมน ้าํ การคมนาคมทางน้าํ จงึ ลดบทบาทลง
เพื่อการทอ งเทย่ี วเปนสว นใหญ

๑๑๘๘๒๒ สงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ป.๓

๑๔หนว ยการเรยี นรทู ่ี สกา่ิงรแดวาํดเลนอ ินมชกวี ับติ ของมนุษย

มาตรฐานการเรยี นรูและตวั ชวี้ ัด

๑. อธบิ ายการใชป ระโยชนจ ากสง่ิ แวดลอ ม
และทรัพยากรธรรมชาติในการสนองความ
ตอ งการพนื้ ฐานของมนษุ ยแ ละการประกอบ
อาชีพ (มฐ. ส ๕.๒ ป.๓/๒)บริษัท สรา งสรรคสอ่ื เพ่อื การเรียนรู (สสร.) จาํ กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

๒. อธบิ ายความแตกตา งของลกั ษณะเมอื ง
และชนบท (มฐ. ส ๕.๒ ป.๓/๔)

๓. อธบิ ายความสมั พนั ธร ะหวา งลกั ษณะ
ทางกายภาพกับการดําเนินชีวิตของคนใน
ชมุ ชน (มฐ. ส ๕.๒ ป.๓/๕)

สาระสาํ คัญ

ภูมิประเทศและภูมิอากาศมีผลตอการดําเนินชีวิตของคนในชุมชน ซึ่งมีความจําเปน
ตองใชประโยชนจากสิ่งแวดลอมและทรัพยากรธรรมชาติในการตอบสนองความตองการพ้ืนฐาน
และการประกอบอาชีพ ลักษณะของชุมชนมี ๒ ลักษณะ ไดแก เมืองและชนบท ซ่ึงเปนชุมชนบริษทั สรางสรรคส่ือเพอื่ การเรียนรู (สสร.) จาํ กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ทแ่ี ตกตา งกันท้ังทางกายภาพและวิถชี ีวติ

๑ แผนผงั สาระการเรยี นรู ๒
ส่ิงแวดลอมกับ
ภมู ปิ ระเทศและภูมอิ ากาศ การใชประโยชนจาก
ท่ีมีผลตอการดาํ เนินชวี ติ การดําเนินชีวิตของมนุษย สง่ิ แวดลอมในการดาํ เนินชวี ิต

ของคนในชมุ ชน ของมนุษย

๓

ลกั ษณะของเมอื งและชนบท

¹Ñ¡àÃÕ¹¤Ô´ÇÒ‹ ÀÙÁ»Ô ÃÐà·ÈààÅÐÀÁÙ ÍÔ Ò¡ÒÈ
Á¼Õ ŵ‹Í¡ÒôíÒà¹¹Ô ªÕÇÔµÍÂÒ‹ §äÃ

๑ บริษัท สรา งสรรคส ่อื เพือ่ การเรยี นรู (สสร.) จาํ กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ภมู ปิ ระเทศเเละภมู อิ ากาศ
ทม่ี ผี ลตอ การดาํ เนนิ ชวี ติ ของคนในชมุ ชน

ภมู ปิ ระเทศ คอื ลกั ษณะของพนื้ ทบ่ี นผวิ โลก เชน ความสงู ต่าํ ของ
พื้นท่ี แหลงน้ํา

ภมู ิอากาศ คือ ลักษณะอากาศของแตล ะสถานทซ่ี งึ่ แตกตางกนั
ตามฤดกู าลของพ้ืนที่

ภมู ปิ ระเทศเเละภมู อิ ากาศเปน สง่ิ แวดลอ มทส่ี าํ คญั ตอ การดาํ เนนิ ชวี ติ
ของคนในชมุ ชนในดา นตา งๆ ดังนี้

๑.๑ การตั้งถ่นิ ฐาน บรษิ ทั สรา งสรรคส ือ่ เพ่ือการเรยี นรู (สสร.) จาํ กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ลกั ษณะภมู ปิ ระเทศและภมู อิ ากาศ
มผี ลตอ การตง้ั ถน่ิ ฐานของมนษุ ยม าตั้งแต
อดตี มนุษยน ยิ มต้ังถ่ินฐานบรเิ วณท่รี าบ
มีภูมิอากาศเหมาะสมตอการอยูอาศัย
และเพาะปลูกพืชพันธุชนิดตางๆ มี
ทรพั ยากรธรรมชาตอิ ดุ มสมบรู ณ สามารถ
นาํ มาใชใ นการดาํ รงชีวิตไดเ ปน อยา งดี  การตง้ั ถิน่ ฐานนยิ มตง้ั ในพน้ื ท่อี ุดมสมบรู ณ

๑๑๙๔๔ สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม ป.๓

๑.๒ การแตง กาย
ลักษณะการแตงกายในชุมชนมีความแตกตางกันไปตามลักษณะ

ภมู อิ ากาศในแตล ะพนื้ ท่ี ตวั อยา งเชน
ชมุ ชนทอี่ ยใู นบรเิ วณทม่ี สี ภาพ

ภมู อิ ากาศหนาว ลกั ษณะการแตง กาย

จะใสเสื้อผาหนาและมิดชิดเพื่อทําให

รา งกายอบอนุ ชมุ ชนทอี่ ยใู นบรเิ วณทม่ี ีบรษิ ทั สรา งสรรคส่ือเพอ่ื การเรียนรู (สสร.) จํากดั
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

สภาพภมู อิ ากาศอบอนุ หรอื รอ นจะสวม

เสอ้ื ผา ทม่ี เี นอ้ื ผา บาง ไมห นา และระบาย  คนท่ีอยใู นสภาพ  คนท่ีอยูใ นสภาพ
ภูมิอากาศหนาวนยิ ม ภมู ิอากาศรอนนยิ ม
อากาศไดด ี ใสเส้อื ผา หนาและมิดชิด ใสเสือ้ ผา บาง

๑.๓ ประเพณีและวฒั นธรรม

ลกั ษณะภมู ปิ ระเทศและภมู อิ ากาศสง ผลตอ การยดึ มนั่ ในประเพณี
และวัฒนธรรมของชุมชนในแตละพ้ืนที่แตกตางกันไป ตัวอยางเชน
ชุมชนท่มี ีสภาพภมู อิ ากาศรอ น แหง แลง ฝนตกนอ ย มปี ระเพณบี ญุ บ้ังไฟ
เพื่อขอใหฝนตกตามฤดูกาล ชุมชนที่มีลักษณะภูมิประเทศเปนท่ีราบลุม
มกี ารทาํ นาขา วเปน จาํ นวนมาก มปี ระเพณเี กย่ี วกบั การรว มมอื กนั เกบ็ เกยี่ วบรษิ ัท สรางสรรคส อ่ื เพือ่ การเรยี นรู (สสร.) จาํ กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ผลผลติ เรยี กวา การลงแขก เพ่ือสรา งความสามคั คใี นชุมชน

 ประเพณบี ุญบ้ังไฟเปน ประเพณขี อฝน  ประเพณลี งแขกเกย่ี วขา วแสดงถงึ ความสามคั คี
ทน่ี ยิ มทําในพืน้ ทที่ ี่ฝนตกนอย ในชมุ ชนบานหวาน จังหวัดศรสี ะเกษ

ทีม่ า : https://www.m-culture.go.th/sisaket/
ewt_news.php?nid=855&filename=index

สังคมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม ป.๓ ๑๙๕

บรรณานุกรม

กรมการศาสนา. กระทรวงวฒั นธรรม. คมู อื การปฏบิ ตั ศิ าสนพธิ เี บอื้ งตน . กรงุ เทพฯ: โรงพมิ พช มุ นมุ สหกรณก ารเกษตรแหง ประเทศไทย, ๒๕๕๖.
_______. ศาสนพธิ แี ละมารยาทไทย. กรงุ เทพฯ: โรงพมิ พม หาจฬุ าลงกรณราชวทิ ยาลยั , ๒๕๖๐.
กรมทรพั ยากรธรณ.ี ธรณีวิทยาประเทศไทย. กรุงเทพฯ: กรมทรพั ยากรธรณ,ี ๒๕๕๔.
_______. ธรณวี ทิ ยาประเทศไทย. กรงุ เทพฯ: กรมทรพั ยากรธรณ,ี ๒๕๔๔.
กระทรวงวฒั นธรรม. พระบาทสมเดจ็ พระปรมนิ ทรมหาภมู พิ ลอดลุ ยเดช. กรงุ เทพฯ: กลมุ ประชาสมั พนั ธ สาํ นกั งานปลดั กระทรวงวฒั นธรรม,
๒๕๖๐.
_______. สมเดจ็ พระเจา อยหู วั มหาวชริ าลงกรณ บดนิ ทรเทพยวรางกรู . กรงุ เทพฯ: สาํ นกั งานปลดั กระทรวงวฒั นธรรม, ๒๕๖๐.
กวี วรกวนิ . ภูมศิ าสตรกายภาพประเทศไทย. กรงุ เทพฯ: บรษิ ทั พัฒนาคณุ ภาพวชิ าการ (พว.) จํากดั , ๒๕๕๖.
โกมาตร จงึ เสถยี รทรพั ย และคณะ. วถิ ชี มุ ชน : คมู อื การเรยี นรทู ที่ าํ ใบหริษทัง สารนางสชรรมุคสชื่อเพนื่อกงาราเรยยี นรไู (ดสสรผ .)ลจําแกัดละสนกุ . นนทบรุ :ี สถาบนั วจิ ยั ระบบสาธารณสขุ ,
๒๕๕๖. .SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

จรนิ ทร เทศวานชิ . หลกั เศรษฐศาสตรเ บอ้ื งตน . กรงุ เทพฯ: โอเดยี นสโตร, ๒๕๓๗.
ฐติ มิ ดี อาพทั ธนานนท. เนอื้ หาความเปน พหวุ ฒั นธรรมในแบบเรยี นไทย. วารสารสงั คมลมุ นา้ํ โขง. ๙(๑), ๑๐๗-๑๓๐. ๒๕๕๖.
ดนยั ไชยโยธา. ประวตั ศิ าสตรแ ละวฒั นธรรมไทย. กรงุ เทพฯ: โอเดยี นสโตร, ๒๕๕๐.
ประกาศสํานักนายกรัฐมนตรี เรือ่ ง กําหนดวันหยุดราชการประจาํ ป. (๒๕๖๒, ๒๗ มถิ นุ ายน). ราชกจิ จานเุ บกษา, เลม ๑๓๖ ตอนพิเศษ
๑๓๕ ง. หนา ๑-๒.
ประกาศ เร่อื ง พระปรมาภิไธย พระนามาภิไธย คาํ อาน และสรรพนาม คําขนึ้ ตน คาํ ลงทา ยในการกราบบังคมทูล กราบทลู . (๒๕๖๒, ๑๐
พฤษภาคม). ราชกิจจานเุ บกษา. เลม ๑๓๖ ตอนพเิ ศษ ๑๑๗ ง. หนา ๑-๑๙.
_______. ตวั ชว้ี ดั และสาระการเรยี นรแู กนกลาง สาระภมู ศิ าสตร (ฉบบั ปรบั ปรงุ พ.ศ. ๒๕๖๐) กลมุ สาระการเรยี นรสู งั คมศกึ ษา ศาสนา
และวฒั นธรรม ตามหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาขน้ั พน้ื ฐาน พทุ ธศกั ราช ๒๕๕๑. กรงุ เทพฯ: โรงพมิ พช มุ นมุ สหกรณก ารเกษตร
แหง ประเทศไทย, ๒๕๖๐.
_______. ภูมิศาสตรกายภาพ Physical Geography. กรงุ เทพฯ: โครงการตาํ ราวทิ ยาศาสตรแ ละคณติ ศาสตรม ลู นธิ ิ สอวน.
พมิ พครงั้ ท่ี ๑. ดานสทุ ธาการพิมพ. ๒๕๖๑.
ปย ะดา วชิ ระวงศกร. การจดั การทรพั ยากรธรรมชาต.ิ กรุงเทพฯ: สาํ นกั พมิ พจ ฬุ าลงกรณม หาวทิ ยาลยั , ๒๕๖๒.
สํานักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง. คูมือเผยแพรความรูกฎหมายเก่ียวกับการกระทําผิดกฎหมายเลือกตั้ง. กรุงเทพฯ:
สาํ นกั งานคณะกรรมการการเลอื กตงั้ , ๒๕๕๙.
สาํ นกั วฒั นธรรม กฬี า และการทอ งเทยี่ ว กรงุ เทพมหานคร. วฒั นธรรมของประเทศสมาชกิ อาเซยี น. กรงุ เทพฯ: สาํ นกั วฒั นธรรม กฬี า และ
การทอ งเทยี่ ว กรงุ เทพมหานคร, ๒๕๕๗.
สาํ ราญ ผลด.ี ไทยศกึ ษา. กรงุ เทพฯ: สาํ นกั พมิ พแ หง จฬุ าลงกรณม หาวทิ ยาลยั , ๒๕๖๑.
_______. มหาราชแหง สยามประเทศ พระบาทสมเดจ็ พระพทุ ธยอดฟา จฬุ าโลก. กรงุ เทพฯ:บรษิ ทั สรา งสรรคส ื่อเพ่ือการเรียนรู (สสร.) จํากดั มหาวทิ ยาลยั ธนบรุ ,ี ๒๕๕๘.
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD
_______. วา ดว ยประวตั ศิ าสตรไ ทย สมยั พระเจา กรงุ ธนบรุ .ี กรงุ เทพฯ: มหาวทิ ยาลยั ธนบรุ ,ี ๒๕๕๓.
เสนห ญาณสาร. ภูมิศาสตรเ ศรษฐกิจ. เชียงใหม: ภาควชิ าภมู ิศาสตร คณะสังคมศาสตร มหาวิทยาลัยเชยี งใหม. อดั สาํ เนา. ๒๕๕๔.

แหลง สบื คน
ดุรงคกร นุมเกล้ียง. ๒๕๕๙. การอานแผนที่และแผนผัง. ๑๕ พฤศจิกายน ๒๕๕๙ เขาถึงไดจาก https://prezi.com/rpoblvo6kvt6/

presentation/. สบื คน เมอ่ื ๙ ธนั วาคม ๒๕๖๒.
สารานกุ รมไทยสาํ หรบั เยาวชนฯ เลม ท่ี ๒๑ เร่อื งที่ ๘ การอนุรกั ษและการพฒั นาทรพั ยากรธรรมชาติ ความสําคญั ของทรัพยากรธรรมชาติ

และส่งิ แวดลอ ม. เขาถงึ ไดจาก http://kanchanapisek.or.th/kp6/sub/book/book.php?book=21&chap=8&page=t21-
8-infodetail02.html. สืบคน เม่อื ๙ ธันวาคม ๒๕๖๒.
http://www.dhammathai.org/proverb/proverbthai.php (วนั ท่คี นขอมูล ๑ กรกฎาคม ๒๕๖๒).
http://www.dharma-gateway.com/buddha/chadok-14-22/chadok-140110.htm (วนั ท่ีคนขอ มลู ๒ กรกฎาคม ๒๕๖๒).
รัฐธรรมนญู แหงราชอาณาจกั รไทย ฉบับท่ี 20. [ออนไลน] . เขาถึงไดจ าก www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2560/A/040/1.
PDF (วันที่คน ขอ มลู ๕ เมษายน ๒๕๖๒).
http://www.ilc2012.org/ilc60/images/frile/menuL10/manulelf1022.1.pdf (วันที่คนขอมลู ๕ เมษายน ๒๕๖๒).
สามเณรสงั กจิ จะ. [ออนไลน] . เขา ถงึ ไดจ าก http://www.dhammathai.org/sawok/sawok03.php (วนั ทค่ี น ขอ มลู ๑ กรกฎาคม ๒๕๖๒).
อารามทูสกชาดก. [ออนไลน]. เขาถึงไดจาก http://www.dharma-gateway.com/buddha/chadok-03/chadok-030208.htm
(วนั ที่คนขอมลู ๒ กรกฎาคม ๒๕๖๒).

บริษทั สรางสรรคส ื่อเพอ่ื การเรยี นรู (สสร.) จาํ กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

บริษทั สรางสรรคส่ือเพอื่ การเรยี นรู (สสร.) จาํ กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD