หนังสือเรียน วิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ป.5

๒) ความมเี หตุผล คือ การตดั สนิ ใจอยา งถี่ถว น รอบคอบ โดยใชห ลักของ
เหตผุ ลในการตัดสนิ เรอ่ื งตา งๆ โดยคาํ นงึ ถึงผลทจี่ ะเกิดขน้ึ

๓) การมีภูมิคุมกันในตัวที่ดี คือ การเตรียมความพรอมเพื่อรับมือกับ
ผลกระทบจากความเปลย่ี นแปลงทเี่ กดิ ขนึ้ ในอนาคตเชน การทาํ บญั ชรี ายรบั -รายจา ย
เพอ่ื บรหิ ารเงินไวสําหรับกรณฉี ุกเฉนิ ในอนาคต

ความพอเพียงอยภู ายใตเ งอ่ื นบไริษทัขสรสา งสรํารคสค่ือเพ่ือญัการเรยีในรนู (สสกร.) จาาํ กดั รตัดสนิ ใจและดําเนินกจิ กรรม
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ตางๆ ประกอบดว ย ๒ เง่อื นไข ไดแ ก

๑) ความรู คอื มคี วามรอบรู ความเขา ใจ ทง้ั ดา นวชิ าการและประสบการณ
มคี วามรอบคอบ ความระมดั ระวงั ในการใชช วี ิต เพื่อนําเอาความรเู หลา นั้นมาใช
วางแผนและดาํ เนินชีวิตอยา งพอเพียง

๒) คุณธรรม คือ มคี วามตระหนักในคุณธรรม ละเวนการทาํ ช่ัว เอือ้ เฟอ
แบงปน ซื่อสัตยสุจริต ขยันอดทน มีสติและความเพียรในการดําเนินชีวิต

ทางสายกลาง

พอประมาณ

บริษทั สรางสรรคส อ่ื เพ่ือการเรียนรู (สสร.) จาํ กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

มเี หตผุ ล มีภมู คิ มุ กัน
ในตวั ทีด่ ี

ความรู นาํ ไปสู คุณธรรม
รอบรู รอบคอบ ระมัดระวัง ซือ่ สัตยสุจรติ ขยันอดทน

สติปญญา แบงปน

เศรษฐกจิ /สงั คม/สิ่งแวดลอม/วฒั นธรรม
สมดลุ /ม่ันคง/ย่งั ยนื /พรอมรบั การเปล่ยี นแปลง

ทมี่ า : สาํ นักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกจิ และสงั คมแหงชาติ, ๒๕๔๙ : ๑๕

สั ง ค ม ศึ ก ษ า ป.๕ ๑๐๕

ศาสนา และวัฒนธรรม

๑.๒ การประยุกตใชป รัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

เศรษฐกิจพอเพียงสามารถนํามาปรับใชกับการดําเนินชีวิตประจําวัน
สาํ หรบั ประชาชนไดท กุ ระดบั เพอื่ พฒั นาใหช วี ติ มคี วามสขุ สมดลุ มน่ั คง และยง่ั ยนื
โดยเศรษฐกิจพอเพียงสามารถนํามาประยุกตใชในกิจกรรมตางๆ ต้ังแตระดับ
ครอบครัวไปจนถึงระดบั ชมุ ชนหรอื สังคม ไดด งั นี้

๑) การประยุกตใชปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี งในครอบครวั
• ประหยดั คา ใชจ ายของครอบครวั ไมนําเงนิ ไปใชจ า ยในสิ่งทส่ี รุ ุยสุรายบรษิ ทั สรางสรรคส ื่อเพ่อื การเรยี นรู (สสร.) จาํ กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

• ทําบัญชีรายรับ-รายจาย เพื่อใหทราบถึงคาใชจายในแตละวัน ซ่ึงทําให
ทราบรายจายที่ไมจําเปน และเงินที่สามารถเก็บออมไดสําหรับกรณีฉุกเฉิน
ในอนาคต

๒) การประยุกตใ ชปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงในโรงเรยี น

• สนับสนุนใหเด็กนําส่ิงของเหลือใชกลับมาใชซํ้า และนําวัสดุเหลือใชมา

ประดิษฐเปนผลิตภณั ฑใหมๆ เพอ่ื พฒั นาศกั ยภาพการเรียนรู

• รวมกันสรางนิสัยที่ดีในการประหยัดน้ําและพลังงาน การใชสิ่งของ

สาธารณะอยางระมดั ระวัง บริษัท สรางสรรคสื่อเพอ่ื การเรียนรู (สสร.) จํากัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

๓) การประยกุ ตใชป รัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในชุมชน

• จัดตั้งสวัสดิการหนวยงาน เพื่อการชวยเหลือและใหคําแนะนําในการ
ประกอบอาชพี เชน การตง้ั สหกรณ ศนู ยพัฒนาอาชพี

• สนับสนุนสินคาท่ีเกิดจากภูมิปญญาทองถ่ิน เพ่ือสงเสริมและอนุรักษ
ภมู ิปญ ญาไทย เชน สงเสริมสนิ คาหน่งึ ตําบลหนึ่งผลิตภัณฑ หรือสนิ คา OTOP
นําเอาวัสดุธรรมชาติท่ีมีในชุมชนมาทําเปนสินคาและบริการเพ่ือสรางรายได
ใหก บั ชมุ ชน และทําใหค นในชุมชนสามารถพ่ึงพาตนเองได

๑๐๖ สั ง ค ม ศึ กษ า ป.๕

ศาสนา และวัฒนธรรม

หนว่ ยการเรยี นรทู ่ี

๑๐ ธนาคารและการกยู มื เงนิ
มาตรฐานการเรียนรูและตัวชีว้ ัด
๑. อธิบายบทบาทหน้าท่ีเบ้ืองต้น
ของธนาคาร (มฐ. ส ๓.๒ ป.๕/๑)
บรษิ ัท สรางสรรคสอ่ื เพือ่ การเรียนรู (สสร.) จํากดั
๒. จา� แนกผลดแี ละผลเสยี ของการ.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD
กยู้ ืม (มฐ. ส ๓.๒ ป.๕/๒)

สาระสา� คัญ

ธนาคารเป็นสถาบันการเงินท่ีเป็นนิติบุคคล ตั้งข้ึนตามกฎหมายเพื่อบริการประชาชน
เกี่ยวกับเงินตรา คือ รับฝากเงิน ถอนเงิน และกู้เงิน

การกยู้ มื เงนิ ในระบบและนอกระบบยอ่ มมผี ลดแี ละเสยี ตอ่ ระบบเศรษฐกจิ และกยู้ มื เองดงั นนั้บรษิ ัท สรา งสรรคส ื่อเพือ่ การเรยี นรู (สสร.) จํากดั
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

จึงควรค�านึงถึงผลได้ผลเสียก่อนที่จะตัดสินใจ ซึ่งหากมีการจัดสรรการใช้จ่ายอย่างเหมาะสมและ
มกี ารเกบ็ ออมจะช่วยลดปญหานี้ได้

๑ แผนผงั สาระการเรยี นรู ๒
ธนาคารและ
บทขบอางทธแนลาะคหานรา ท่ี การกูยืมเงิน การกูยืมเงิน

สั ง ค ม ศึ ก ษ า ป.๕ ๑๑๗

ศาสนา และวัฒนธรรม

¹¡Ñ àÃÕ¹à¤Âä»½Ò¡à§¹Ô ËÃ×Í
¶Í¹à§¹Ô àͧ·¸èÕ ¹Ò¤ÒÃËÃ×ÍäÁ‹

บริษัท สรา งสรรคส่ือเพ่อื การเรยี นรู (สสร.) จาํ กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

๑ บทบาทเเละหนาทข่ี องธนาคาร
ธนาคาร หมายถึง สถาบันที่ท�าธุรกิจเก่ียวกับด้านการเงิน มีหน้าท่ีหลัก
คือ การรับฝากเงิน การถอนเงิน การให้กู้ยืมเงิน และการให้บริการอื่นๆ เช่น
รับช�าระค่าน�้า ค่าไฟ ค่าโทรศพั ท์ ดงั นี้

ธนาคารตา ง ๆ มบี ทบาทดงั น้ี บริษทั สรา งสรรคส ื่อเพอื่ การเรยี นรู (สสร.) จํากดั
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

๑.๑ การฝากเงนิ

การฝากเงนิ หมายถงึ การเกบ็ รกั ษาเงนิ ตราของประชาชนหรอื บคุ คลทว่ั ไป
โดยการน�าเงินไปฝากไว้กับธนาคารเพ่ือเก็บรักษาซึ่งมีความปลอดภัยสูง และ
ยังเป็นส่วนส�าคัญในการด�าเนินงานของธนาคาร ท�าให้ธนาคารมีเงินปล่อยกู้
ใหก้ บั ผทู้ ตี่ อ้ งการเงนิ สา� หรบั การอปุ โภคบรโิ ภคหรอื ประกอบธรุ กจิ โดยเจา้ ของเงนิ ฝาก
จะได้รับผลตอบแทนตามเง่ือนไขที่ธนาคารได้ก�าหนดคิดเป็นร้อยละ เรียก
ผลตอบแทนน้ันว่า ดอกเบี้ยเงินฝาก

๑๑๘ สั ง ค ม ศึ กษ า ป.๕

ศาสนา และวัฒนธรรม

ดอกเบีย้ เงินฝาก หมายถงึ อตั ราดอกเบ้ยี ต่อปีที่ธนาคารจา่ ยให้เพอ่ื เปน็
ค่าตอบแทนส�าหรับผู้ท่ีฝากเงินไว้กับธนาคารต่างๆ ซึ่งแต่ละธนาคารนั้นมีอัตรา
ดอกเบี้ยเงนิ ฝากไมเ่ หมือนกัน

บัญชเี งนิ ฝาก แบ่งออกเปน็ ๓ ประเภท ได้แก่
๑) บญั ชเี งนิ ฝากออมทรพั ย์ เปน็ เงนิ ฝากทวั่ ไปทเี่ จา้ ของบญั ชสี ามารถฝาก
และถอนเงินได้ตามสะดวก ถือเป็นเงินฝากระยะสั้นโดยส่วนใหญ่มักใช้ร่วมกับ
บัตรเอทีเอ็มหรือบัตรเดบิตในการถอนเงิน และยอดเงินในบัญชีต้องไม่ต่�ากว่า

บริษัท สรา งสรรคส่อื เพื่อการเรยี นรู (สสร.) จํากัด

๑๐๐ บาท จงึ จะสามารถถอนได้ .SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD
๒) บญั ชเี งนิ ฝากประจา� เปน็ เงนิ ฝากทมี่ ขี อ้ จา� กดั ในการฝากและถอนเงิน
โดยมกี ารกา� หนดระยะเวลาการฝากและถอนเงนิ ท่ีแน่นอน เชน่ ๓ เดือน ๖ เดอื น
๑ ปี หรอื มากกวา่ และมดี อกเบยี้ เงนิ ฝากทสี่ งู กวา่ เงนิ ฝากออมทรพั ย์ แตต่ อ้ งถอน
เงินตามระยะเวลาที่ก�าหนด
๓) บญั ชเี งนิ ฝากกระแสรายวนั เปน็ เงนิ ฝากทเี่ จา้ ของบญั ชสี ามารถใชเ้ ชค็
ในการเบกิ จ่ายเงนิ ได้ รวมถึงการขอวงเงนิ เบิกเกินบัญชี เหมาะส�าหรับนักลงทุน
หรือนักธรุ กิจ เพราะเจา้ ของบัญชสี ามารถส่ังจ่ายเงนิ จา� นวนมากผา่ นเชค็ ได้แทน
การจา่ ยเงนิ สด โดยผถู้ อื เชค็ สามารถนา� เชค็ ไปขน้ึ เงนิ ตามจา� นวนเงนิ ทร่ี ะบใุ นเชค็
กับธนาคารได้

ตวั อยา่ งใบฝากเงนิ บรษิ ัท สรางสรรคส่ือเพื่อการเรยี นรู (สสร.) จํากดั

ใบฝากเงนิ .SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD เผอื่ เรียก (พิเศษ) เงนิ สด ต๋ัวแลกเงนิ

ประเภทบญั ชี  เผื่อเรยี ก

ออมสนิ ประจาำ .....เดือน กระแสรายวัน เช็ค .......................
สำานักงาน/สาขา วงศ์สวา่ ง วนั ท่ี 30 เมษายน 2563
ชอ่ื บญั ชี เดก็ ชายนา� โชค มีชัย เพอื่ เขา้ บญั ชสี าำ นกั งาน/สาขา 1 1 1 1เลขที่บัญชี 1 1 1 1 1 1

เงินสด (ตัวอกั ษร) หา้ พันบาทถ้วน 5,000 บาท
เชค็ เลขท่ี
ธนาคาร สาขา จาำ นวนเงนิ เดก็ ชายน�าโชค มีชยั

ผรู้ ับเงิน

จาำ นวนเงินตามเช็ค .................................................................................................................................................................................................................................... ผ้รู ับมอบอาำ นาจ

เดก็ ชายนา� โชค มีชยั 088-888-8888ลายมอื ช่ือผู้ฝาก ....................................................................................................................................... โทรศพั ท์ ..............................................................................

สั ง ค ม ศึ ก ษ า ป.๕ ๑๑9

ศาสนา และวัฒนธรรม

หนวยการเรียนรูที่ การศึกษาความเปน มา
ของทองถิ่น
๑๑

มาตรฐานการเรยี นรูและตวั ชี้วัด

๑. สืบค้นความเป็นมาของท้องถิ่นโดยใช้
หลักฐานท่หี ลากหลาย (มฐ. ส ๔.๑ ป.๕/๑) บริษทั สรางสรรคส่อื เพือ่ การเรียนรู (สสร.) จาํ กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

๒. รวบรวมข้อมูลจากแหล่งต่างๆ เพ่ือ
ตอบค�าถามทางประวัติศาสตร์อย่างมีเหตุผล
(มฐ. ส ๔.๑ ป.๕/๒)

๓. อธบิ ายความแตกตา่ งระหวา่ งความจรงิ
และข้อเท็จจริงเกี่ยวกับเรื่องราวในท้องถิ่น
(มฐ. ส ๔.๑ ป.๕/๓)

สาระสําคัญ

การศึกษาความเป็นมาของท้องถ่ิน เป็นการศึกษาเร่ืองราวหรือเหตุการณ์ส�าคัญของกลุ่มคน
ทอี่ ยรู่ วมกนั ในทอ้ งถนิ่ ซง่ึ มคี วามสมั พนั ธก์ นั ทางสงั คมและวฒั นธรรม เรอื่ งราวบางเรอ่ื งอาจมคี วามจรงิ
ขอ้ เทจ็ จริง ความเช่ือ และความคิดเห็นผสมผสานกันอยู่ ดงั นน้ั การสืบค้นความเป็นมาของท้องถนิ่
จึงต้องด�าเนินการอย่างรอบคอบ ระมัดระวัง ด้วยการศึกษาจากหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่มีอยู่
ในทอ้ งถิน่ ท่ีเกดิ ขนึ้ ตามชว่ งเวลาต่าง ๆ บริษทั สรา งสรรคส่ือเพอ่ื การเรียนรู (สสร.) จาํ กดั
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

1 แผนผงั สาระการเรยี นรู 2
การศกึ ษา
การสบื คน ความเปน มา ความเปนมา การต้ังคําถามทาง
ของทอ งถน่ิ โดยใช ของทอ งถ่ิน ประวตั ิศาสตร์เก่ยี วกับ
หลกั ฐานทห่ี ลากหลาย ความเปนมาของทอ งถ่นิ

3

ความจรงิ และขอ เทจ็ จรงิ เกย่ี วกบั เรอ่ื งราวในทอ งถนิ่

¹¡Ñ àÃÕ¹ÃäŒÙ ËÁÇÒ‹
¡ÒÃàÃÕ¹ûŒÙ ÃÐÇµÑ ÈÔ ÒʵÏ
ã¹·ÍŒ §¶¹èÔ Á»Õ ÃÐ⪹͏ ÂÒ‹ §äÃ

บรษิ ัท สรา งสรรคสื่อเพอ่ื การเรียนรู (สสร.) จํากัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

การศึกษาความเป็นมาของท้องถ่ินเป็นการศึกษาเรื่องราวหรือเหตุการณ์
ส�าคัญที่เกิดข้ึน และมักปรากฏหลักฐานท่ีเกิดจากการกระท�าของผู้คนในอดีต
หลงเหลอื ใหพ้ บเห็นในปจั จุบัน เรียกว่า หลักฐานทางประวตั ิศาสตร์ การศกึ ษา
ความเปน็ มาของทอ้ งถนิ่ จะต้องมวี ธิ กี ารสืบคน้ จากหลกั ฐานทหี่ ลากหลาย

การสืบคนความเปนมาของทอ งถ่ิน โดยใชหลกั ฐานที่
หลากหลาย

ทอ งถนิ่ หมายถงึ พน้ื ทใ่ี ดพน้ื บทริษัทหี่สรา งนสรรคงึ่ส ื่อเพซือ่ กาง่ึ รเรเยี นปรู (สสน็ ร.) จทาํ กัดตี่ ง้ั ถนิ่ ฐานและดา� เนนิ ชวี ติ ของ
หลาย ๆ ชุมชน ซ่งึ มสี ภาพแวดลอ้ ม.SทRANGาSANSงUEPธHUAรKARรNRIAมNRUUช(SSาR.)CตO.,LTDิและสังคมวฒั นธรรมรว่ มกัน

๑.๑ การสบื คน ความเปน มาของทอ งถนิ่

การสบื คน้ ความเปน็ มาและเหตกุ ารณต์ า่ ง ๆ ในทอ้ งถนิ่ ทา� ใหส้ ามารถรวู้ ถิ ี
ชวี ติ ของผคู้ นในอดตี ซงึ่ สง่ ผลตอ่ การดา� เนนิ ชวี ติ ของผคู้ นในปจั จบุ นั โดยรวบรวม
ขอ้ มลู จากหลกั ฐานทมี่ อี ยใู่ นทอ้ งถนิ่ เชน่ เครอ่ื งมอื เครอื่ งใชใ้ นการประกอบอาชพี
ภาพถา่ ยเกา่ ๆ การศกึ ษา คน้ ควา้ หาขอ้ มลู ตอ้ งทา� อยา่ งเปน็ ระบบเพอ่ื ใหไ้ ดข้ อ้ มลู
ท่ีนา่ เชอ่ื ถือและถกู ต้อง ดงั นี้

สั ง ค ม ศึ ก ษ า ป.๕ 12๕

ศาสนา และวฒั นธรรม

๑) การสอบถามและสมั ภาษณ์ เป็นวิธีสืบค้นความเป็นมาของท้องถิ่น
ท่ีง่ายและสะดวก นักเรียนสามารถรับรู้เร่ืองราวของท้องถิ่นจากการสอบถาม
และสัมภาษณ์บุคคลตา่ งๆ ในชุมชน อาจเริ่มจากบุคคลทีอ่ ย่ใู กล้ชิดนกั เรยี น เชน่
พ่อ แม ่ ญาติผ้ใู หญ ่ ครู หรือผ้รู ู้คนอื่นๆ ในชุมชน การเปน็ ผสู้ อบถามท่ีดีนกั เรยี น
จะต้องเตรียมตัวโดยก�าหนดค�าถามท่ีนักเรียนสนใจไว้ล่วงหน้า และต้ังค�าถาม
ใหช้ ัดเจน เพื่อใหส้ ามารถรวบรวมขอ้ มูลไดง้ ่ายข้ึน

บริษัท สรางสรรคสอ่ื เพ่ือการเรยี นรู (สสร.) จาํ กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

๒) การสา� รวจทอ้ งถน่ิ แต่ละท้องถ่ินจะมีสถานท่ีและส่ิงของส�าคัญ
ซง่ึ เกี่ยวขอ้ งกับเหตุการณ์ส�าคัญหรือเรอ่ื งราวของท้องถิ่น เชน่ วัด โรงเรียน โบสถ์
มสั ยดิ ศาลเจา้ อนสุ าวรีย์ แหลง่ โบราณคด ี พระพุทธรปู เครือ่ งป้นั ดนิ เผา รวมถึง
ส่ิงก่อสร้างและวัตถุโบราณต่างๆ ท่ีคนรุ่นเก่าในท้องถ่ินสร้างข้ึน การส�ารวจ
ทอ้ งถน่ิ ทา� ใหน้ กั เรยี นไดข้ อ้ มลู และเขา้ ใจความเปน็ มาของทอ้ งถน่ิ ไดช้ ดั เจนมากขนึ้

๓) การศกึ ษาจากหนงั สอื เอกสารท้องถ่นิ ในแต่ละท้องถ่ินจะมีแหล่งเก็บ
รวบรวมหนังสือและเอกสารต่างๆ ท่ีเกี่ยวข้องกับท้องถ่ินนั้นไว้ เช่น ห้องสมุด
ประชาชน ห้องสมุดโรงเรียน ห้องสมุดของหน่วยงานราชการต่างๆ นักเรียน
สามารถเข้าไปสบื ค้นเรอื่ งราวของท้องถน่ิ ทสี่ นใจได้จากสถานทเ่ี หลา่ นี ้

บรษิ ทั สรางสรรคส ื่อเพอ่ื การเรียนรู (สสร.) จํากดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

๑.๒ แหลงขอ มลู และหลกั ฐานทางประวตั ิศาสตรทองถนิ่

แหลง่ ข้อมูลและหลักฐานทางประวัตศิ าสตร ์ ท�าใหส้ ามารถเรยี นรเู้ รื่องราว
ทางประวัตศิ าสตร์ทเ่ี กิดข้ึน แหล่งข้อมลู ทส่ี า� คญั มดี งั น ี้

๑) บุคคลในท้องถิ่น ผู้ที่มีความรู้เก่ียวกับประวัติศาสตร์ในท้องถ่ิน เช่น
ผู้อาวุโส พระสงฆ์ ก�านัน ผู้ใหญ่บ้าน ครู ซ่ึงนักเรียนสามารถสอบถามหรือ
สัมภาษณ์บุคคลเหล่าน้ีได้ เพราะเป็นบุคคลที่ทราบถึงความเป็นมาของท้องถ่ิน
และอาศยั อยู่ในชุมชนมานาน

12๖ สั ง ค ม ศึ กษ า ป.๕

ศาสนา และวฒั นธรรม

บริษทั สรางสรรคส ื่อเพอ่ื การเรยี นรู (สสร.) จาํ กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

บริษทั สรางสรรคส่ือเพอื่ การเรยี นรู (สสร.) จาํ กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี พฒั นาการของอาณาจกั รอยธุ ยา
และธนบุรี
๑๒
มาตรฐานการเรยี นรู้และตัวชว้ี ัด
สาระสําคญั
๑. อธบิ ายพฒั นาการของอาณาจกั ร
อยุธยาและธนบุรีโดยสังเขป
(มฐ. ส ๔.๓ ป.๕/๑)บริษทั สรา งสรรคสอ่ื เพือ่ การเรียนรู (สสร.) จาํ กดั
๒. อธบิ ายปจั จยั ทสี่ ง่ เสรมิ ความเจรญิ.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD
รุ่งเรืองทางเศรษฐกิจและการปกครอง
ของอาณาจักรอยุธยา
(มฐ. ส ๔.๓ ป.๕/๒)

๓. บอกประวัติและผลงานของ
บุคคลส�าคัญสมัยอยุธยาและธนบุรี
ท่ีนา่ ภาคภมู ใิ จ (มฐ. ส ๔.๓ ป.๕/๓)

๔. อธิบายภูมิปัญญาไทยท่ีส�าคัญ
สมัยอยุธยาและธนบุรีท่ีน่าภาคภูมิใจ
และควรค่าแกก่ ารอนุรักษ์ไว้
(มฐ. ส ๔.๓ ป.๕/๔)

อาณาจกั รอยธุ ยาเปน็ อาณาจกั รทย่ี ง่ิ ใหญแ่ ละมพี ฒั นาการทยี่ าวนานถงึ ๔๑๗ ปี พนื้ ฐานทางสงั คม
วฒั นธรรม เศรษฐกจิ การเมอื งการปกครอง สง่ ผลให้อาณาจักรอยุธยามีความรงุ่ เรอื งเปน็ อย่างมาก

หลงั จากเสยี กรงุ ศรอี ยธุ ยาแกพ่ มา่ สมเดจ็ พบรรษิ ะัท สเราจงสร้ารคตส ื่อเพาือ่ กการเรสยี นินรู (สมสร.)หจํากาดั ราชทรงสถาปนาอาณาจักรธนบุรี
ข้ึนเป็นราชธานี ถงึ แม้จะเป็นอาณาจักรที่มพี ัฒน.SRาANกGSANาSUรEPHเUพAKARียNRIงANRU๑U(SS๕R.)CO.ป,LTDเี ทา่ น้นั แต่สมัยน้นี ับว่ามกี ารฟน้ื ฟู
อาณาจกั รไทยใหม้ คี วามเจรญิ รงุ่ เรอื งขนึ้ มาอกี ครงั้

สมัยอยุธยาและสมัยธนบุรีมีบุคคลส�าคัญหลายท่านที่สร้างสรรค์ผลงานและคุณงามความดี
ใหก้ บั ประเทศชาตแิ ละบา้ นเมอื ง นอกจากน้ี สมยั อยธุ ยาและสมัยธนบุรียังมีภูมิปัญญาไทยที่ทุกคน
ควรภาคภูมิใจและอนุรักษไ์ ว้ไมใ่ ห้สูญหายไป

แผนผงั สาระการเรยี นรู้

12

อาณาจกั รอยธุ ยา พฒั นาการของ อาณาจกั รธนบุรี
อาณาจกั รอยธุ ยา

และธนบรุ ี

¨Ò¡ÀÒ¾ ¹¡Ñ àÃÕ¹¤´Ô ÇÒ‹
໹š ʶҹ·èÕã´ áÅÐà¡´Ô ¢¹éÖ
ã¹ÊÁÂÑ ÍÒ³Ò¨¡Ñ Ã㴢ͧä·Â

การศึกษาพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของอาณาจักรอยุธยาและบริษทั สรางสรรคสอ่ื เพอ่ื การเรยี นรู (สสร.) จาํ กดั
อาณาจกั รธนบรุ มี คี วามสา� คญั อยา่ งม.SRANาGSAกNSUEPHเUAพKARNรRIANาRUUะ(SSทR.)COงั้.,LTDสองอาณาจกั รมบี ทบาทสา� คญั
ในการเป็นศูนยก์ ลางอา� นาจทางการเมืองการปกครองของคนไทย มีความเจรญิ
รงุ่ เรอื งทางดา้ นเศรษฐกจิ การเมอื งการปกครอง สงั คมวฒั นธรรม และภมู ปิ ญั ญา
ท่สี รา้ งสรรค์ขึน้ เป็นมรดกสืบทอดมาจนถงึ ปจั จบุ นั

1 อาณาจักรอยธุ ยา
อาณาจักรอยุธยาสถาปนาข้ึนเม่ือ พ.ศ.
๑๘๙๓ และดา� รงความเปน็ อาณาจกั รไวไ้ ดน้ านถึง
๔๑๗ ปี โดยมพี ฒั นาการดา้ นการเมอื งการปกครอง
เศรษฐกิจ และสังคม ดงั นี้

บริษทั สรา งสรรคสอ่ื เพอื่ การเรียนรู (สสร.) จาํ กดั  สมเดจ็ พระรามาธิบดีที่ ๑
(พระเจ้าอทู่ อง) ผู้สถาปนา
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD อาณาจกั รอยธุ ยา

๑.๑ การสถาปนาอาณาจกั รอยธุ ยา

พระเจา้ อูท่ องทรงก่อตง้ั กรุงศรอี ยุธยาทีบ่ ริเวณหนองโสน หรอื บึงพระราม
แลว้ สถาปนากรงุ ศรอี ยธุ ยาเปน็ ราชธานี เมอ่ื พ.ศ.๑๘๙๓ หลงั จากนนั้ พระเจา้ อทู่ อง
เสด็จขึ้นครองราชย์เป็นปฐมกษัตริย์ต้นราชวงศ์อู่ทอง ทรงพระนามว่า “สมเด็จ
พระรามาธิบดีที่ ๑” ตลอดเวลา ๔๑๗ ปี อาณาจักรอยุธยามีพระมหากษัตริย์
ปกครองทงั้ หมด ๓๓ พระองค์ จาก ๕ ราชวงศ์ คอื ราชวงศอ์ ทู่ อง ราชวงศส์ พุ รรณภมู ิ
ราชวงศส์ โุ ขทัย ราชวงศ์ปราสาททอง และราชวงศ์บา้ นพลหู ลวง

สั ง ค ม ศึ ก ษ า ป.๕ 1๓๗

ศาสนา และวฒั นธรรม

๑.๒ ปจ จยั ทส่ี ง เสรมิ ความเจรญิ รงุ เรอื งทางเศรษฐกจิ และการปกครอง
ของอาณาจกั รอยธุ ยา

สมยั อยธุ ยามปี จั จยั ทสี่ ง่ เสรมิ ความเจรญิ รงุ่ เรอื งทางเศรษฐกจิ และการเมอื ง
การปกครองของอาณาจักร ดังน้ี

๑) ความสามารถของผนู้ าํ พระมหากษตั รยิ ใ์ นสมยั อยธุ ยาทรงพระปรชี า
สามารถในการปกครองบา้ นเมอื งใหเ้ ปน็ ระเบยี บเรยี บรอ้ ย สามารถขยายอา� นาจ
และดนิ แดนออกไปอยา่ งกวา้ งขวาง และปอ้ งกนั อาณาจกั รจากการรกุ รานของศตั รูบริษทั สรางสรรคส่ือเพอื่ การเรยี นรู (สสร.) จาํ กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ตลอดจนดา� เนนิ นโยบายทางการคา้ และความสมั พนั ธก์ บั ตา่ งประเทศไดอ้ ยา่ งเหมาะสม
สง่ ผลใหก้ รงุ ศรอี ยธุ ยาเกดิ ความเจรญิ รงุ่ เรอื ง

๒)ทต่ี งั้ ของกรงุ ศรอี ยธุ ยา อาณาจกั รอยธุ ยามที ตี่ งั้ ทเี่ หมาะสม เนอื่ งจาก
มแี มน่ า้� ส�าคัญไหลผา่ นถึง ๓ สาย ทา� ใหเ้ กิดความอดุ มสมบรู ณ์ ไดแ้ ก่

แม่น้ําลพบรุ ี ไหลจากทางทศิ เหนอื อ้อมไปทางทศิ ตะวันตก
แมน่ าํ้ ปาสกั ไหลผ่านจากทิศตะวันออก
แม่นาํ้ เจ้าพระยา ไหลจากทางทศิ ตะวนั ตกอ้อมไปทางทศิ ใต้

บรษิ ทั สรา งสรรคสือ่ เพ่อื การเรียนรู (สสร.) จํากดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

 ภาพวาดกรงุ ศรีอยุธยา วาดโดยชาวฮอลนั ดา ในสมยั สมเด็จพระนารายณ์มหาราช

1๓8 สั ง ค ม ศึ กษ า ป.๕

ศาสนา และวฒั นธรรม

กรงุ ศรอี ยธุ ยามที า� เลทต่ี ง้ั เหมาะสมกบั การเปน็ ราชธานี ดว้ ยปจั จยั สา� คญั ดงั นี้
(1) พืน้ ท่มี คี วามอุดมสมบรู ณ เหมาะแก่การท�าเกษตร
(2) มคี วามสะดวกในการคมนาคมและการคา้ ขาย เพราะตง้ั อยใู่ น
เสน้ ทางคา้ ขาย สามารถติดต่อกับหัวเมืองต่างๆ ได้ รวมท้ังติดต่อค้าขายกับ
ตา่ งประเทศทางทะเลไดส้ ะดวก เพราะตง้ั อยบู่ รเิ วณทแี่ มน่ า้� ใหญห่ ลายสายไหลมา
บรรจบกนั รวมเปน็ แมน่ า้� เจา้ พระยาแลว้ ไหลออกสอู่ า่ วไทย เรอื เดนิ ทะเลสามารถ
แลน่ จากปากแมน่ า�้ เขา้ มาทอดสมอไดถ้ งึ หนา้ เมอื ง ทา� ใหก้ รงุ ศรอี ยธุ ยาเปน็ ชมุ ทาง

บรษิ ทั สรางสรรคส่ือเพ่อื การเรยี นรู (สสร.) จํากัด

การคา้ ขายที่ส�าคญั ในภูมิภาคเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใต้.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU(SSR.)CO.,LTD
(๓) มคี วามเหมาะสมดา้ นยทุ ธศาสตร  เมอื่ ขา้ ศกึ ยกทพั มาตสี ามารถ

ตง้ั คา่ ยลอ้ มเมอื งไดถ้ งึ ฤดแู ลง้ เทา่ นนั้ เมอ่ื ถงึ ฤดนู า�้ หลาก นา�้ จะทว่ มขงั บรเิ วณรอบ
ตวั เมอื ง ซ่งึ เป็นอุปสรรคตอ่ ข้าศกึ ในการยกทพั เข้ามาโจมตี

ทา� เลทต่ี งั้ ของกรงุ ศรอี ยธุ ยามคี วามเหมาะสมในหลายๆ ดา้ น ทา� ให้
กรุงศรีอยุธยาเป็นนครราชธานีอันยิ่งใหญ่ของชาติไทยมายาวนานถึง ๔๑๗ ปี
(พ.ศ.๑๘๙๓-๒๓๑๐)และมพี ฒั นาการทางประวตั ศิ าสตรอ์ ยา่ งเหน็ ไดช้ ดั ทง้ั ทางดา้ น
การเมอื งการปกครอง เศรษฐกจิ สงั คม และศลิ ปวฒั นธรรม

บรษิ ทั สรางสรรคส อื่ เพ่อื การเรยี นรู (สสร.) จาํ กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

 แผนที่กรงุ ศรอี ยธุ ยาใน “จดหมายเหตเุ ดอ ลาลูแบร”์ แสดงแม่น�า้ สายสา� คญั โอบลอ้ ม
เกาะเมอื งอยธุ ยา

ที่มา : สโมสรศิลปวฒั นธรรม

สั ง ค ม ศึ ก ษ า ป.๕ 1๓๙

ศาสนา และวัฒนธรรม

หนว ยการเรยี นรูท่ี

๑๓ อารยธรรมและวฒั นธรรมทีม่ ตี อ
สังคมไทยและภมู ภิ าคเอเชยี ตะวนั ออก
เฉยี งใต

มาตรฐานการเรยี นรแู ละตวั ชว้ี ดั

๑. อธิบายอิทธิพลของอารยธรร มบริษทั สรางสรรคสื่อเพื่อการเรยี นรู (สสร.) จาํ กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

อินเดียและจีนท่ีมีตอไทย และเอเชีย-
ตะวันออกเฉียงใต โดยสังเขป
(มฐ. ส ๔.๒ ป.๕/๑)

๒. อภิปรายอิทธิพลของวัฒนธรรม
ตา งชาตทิ มี่ ตี อ สงั คมไทยปจ จบุ นั โดยสงั เขป
(มฐ. ส ๔.๒ ป.๕/๒)

สาระสาํ คญั

การติดตอกับชาวตางชาติเริ่มขึ้นมาต้ังแตสมัยโบราณ กอใหเกิดการรับและผสมผสานทาง
วัฒนธรรม ซึ่งอารยธรรมอินเดียและจีนไดเขามามีอิทธิพลตอสังคมจนกลายเปนสวนหนึ่งของบรษิ ัท สรางสรรคส ่ือเพื่อการเรียนรู (สสร.) จํากัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

วฒั นธรรมไทยและเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใต เชน ภาษา อาหาร การแตง กาย สถาปต ยกรรม วรรณกรรม
นอกจากนี้ สังคมไทยในปจจุบนั ยงั เปดรับเอาวฒั นธรรมตา งชาติเขามาในสังคมไทยในปจ จุบนั

แผนผงั สาระการเรยี นรู

๑๒

อทิ ธพิ ลของอารยธรรม อารยธรรมและ อทิ ธิพลของวฒั นธรรม
อนิ เดยี และจีนทม่ี ี วฒั นธรรมทมี่ ตี อ ตา งชาตใิ นสงั คมไทย
ตอไทยและภูมิภาค สงั คมไทยและภมู ภิ าค
เอเชยี ตะวนั ออก ในปจ จุบัน
เอเชียตะวันออกเฉยี งใต
เฉยี งใต

¨Ò¡ÀҾʶһµ˜ ¡ÃÃÁ·èÕâ´´à´¹‹ ¹Õé
ä´ÃŒ ºÑ Í·Ô ¸¾Ô ÅÁÒ¨Ò¡ÍÒøÃÃÁã´

บริษทั สรา งสรรคส อ่ื เพอื่ การเรียนรู (สสร.) จํากัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

อารยธรรม หมายถึง ความเจริญรุงเรืองทางสังคมในดานการเมือง
การปกครอง กฎหมาย เศรษฐกจิ ศลิ ปวทิ ยาการ ศลี ธรรม และความเชอื่ ทางศาสนา

๑ อทิ ธพิ ลของอารยธรรมอนิ เดยี และจนี ทม่ี ตี อ ไทยและ
ภมู ภิ าคเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใต

อารยธรรมจีนและอินเดียไดเขามามีบทบาทในดินแดนไทยบริษัท สรางสรรคสอ่ื เพื่อการเรียนรู (สสร.) จํากัด และภูมิภาค
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

เอเชียตะวันออกเฉียงใต ทําใหเกิดความเจริญรุงเรืองในดานตางๆ โดยผูคนใน
ดินแดนแถบน้ีไดมีการติดตอกับชาวจีนและอินเดียมาตั้งแตในอดีต กอใหเกิด
การผสมผสานทางวฒั นธรรมในดา นตา งๆ สง ผลมาจนถงึ ปจ จบุ นั เชน อารยธรรม
ดานศาสนาและความเชื่อ ภาษาและวรรณคดี การแตงกาย อาหาร โดยถูก
ปรับเปลย่ี นใหเ หมาะสมกบั วฒั นธรรมของภูมภิ าคน้นั ๆ

ปจ จยั สาํ คญั ในการเขา มาของอารยธรรมจนี และอนิ เดยี ในดนิ แดนไทยและ
ภมู ภิ าคเอเชยี ตะวันออกเฉยี งใตมีหลายปจจยั ดงั นี้

สั ง ค ม ศึ ก ษ า ป.๕ ๑๗๑

ศาสนา และวฒั นธรรม

๑) การติดตอคาขายและความสัมพันธทางการทูต ดินแดนไทยและ
ภูมภิ าคเอเชยี ตะวันออกเฉยี งใตม ที รพั ยากรธรรมชาตทิ ีส่ มบูรณม สี ินคา มากมาย

หลายชนดิ และบางชนดิ เปน สนิ คา ทตี่ อ งการของพอ คา ชาวจนี และชาวอนิ เดยี ทาํ ให

เกดิ การตดิ ตอ การคา ขนึ้ จนมกี ารพฒั นาการความสมั พนั ธท างการทตู เพอ่ื สง เสรมิ

การคาอยางม่ันคง มีการแลกเปล่ียน

วฒั นธรรมกนั เชน วฒั นธรรมดา นภาษา

ศาสนา การแตงกาย และอาหาร บริษัท สรางสรรคส ่อื เพ่อื การเรยี นรู (สสร.) จาํ กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

สินคาสวนใหญท่ีพอคาชาวจีน

นาํ มาขาย ไดแ ก ถว ยชาม ผา ไหม กระดาษ

สนิ คา สว นใหญท พี่ อ คา ชาวอนิ เดยี

นาํ มาขาย ไดแ ก พรม ผา หนิ สี เครอ่ื งเทศ

 เครอื่ งเทศ สนิ คาสาํ คัญท่พี อ คา ชาวอินเดีย
นิยมนํามาคาขาย

๒) การเผยแผศ าสนา บรเิ วณภมู ภิ าค
เอเชียตะวันออกเฉียงใตไดรับอิทธิพลทาง
ศาสนาพราหมณ - ฮนิ ดู พระพทุ ธศาสนา และบริษทั สรา งสรรคสื่อเพอ่ื การเรยี นรู (สสร.) จํากัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

อสิ ลามจากประเทศอนิ เดยี ไดแ ก ประเทศไทย
กัมพูชา ลาว เมียนมา และในประเทศ
เวียดนามสวนใหญนับถือพระพุทธศาสนา
นกิ ายมหายานทไ่ี ดร บั มาจากประเทศจีน

 วัดหงอ็ กเซนิ (วดั เนินหยก) วัดใน
พระพุทธศาสนานิกายมหายาน
ประเทศเวียดนาม

๑๗๒ สั ง ค ม ศึ กษ า ป.๕

ศาสนา และวัฒนธรรม

๑.๑ อทิ ธพิ ลของอารยธรรมอินเดยี

การเขา มาของอารยธรรมอนิ เดยี ในดนิ แดนเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใตส ว นใหญ
มาจากการคา จากพอ คา ชาวอนิ เดยี พราหมณน กั บวชทเี่ ขา มาทาํ งานในราชสาํ นกั
และการเผยแผพระพุทธศาสนาโดยพระภิกษุ การเขามาของอารยธรรมอินเดีย
กอใหเ กิดวฒั นธรรมในดินแดนภูมิภาคเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใตท ่ีสาํ คญั ดังน้ี

(๑) ศาสนาและความเชอื่ ดนิ แดนในภมู ภิ าคเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใตไ ดร บั
อทิ ธพิ ลของศาสนาพราหมณ - ฮนิ ดู และพระพทุ ธศาสนามาตง้ั แตก อ นสมยั โบราณบริษัท สรางสรรคสอ่ื เพอื่ การเรียนรู (สสร.) จาํ กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ซงึ่ ศาสนาและความเชอ่ื ของอนิ เดยี มผี ลตอ การสรา งงานศลิ ปกรรมตามหลกั ฐาน
ปรากฏอยูใ นสถานที่ตา งๆ เชน

อิทธิพลจากศาสนาพราหมณ - ฮินดู ไดแก ปราสาทนครวัดและ
ปราสาทนครธมในประเทศกมั พชู า

อทิ ธพิ ลจากพระพทุ ธศาสนา ไดแ ก เจดยี ช เวดากองในประเทศเมยี นมา
และโบโรบูดรู ห รือบุโรพทุ โธ ในประเทศอินโดนเี ซีย

อิทธิพลจากศาสนาอิสลาม ไดแก มัสยิดปุตราในประเทศมาเลเซีย
และมัสยดิ สลุ ตาน โอมาร อาลี ไซฟุดดนิ ในประเทศบรไู น

บริษทั สรา งสรรคส ่อื เพอื่ การเรยี นรู (สสร.) จํากดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

 โบโรบดู รู หรอื บโุ รพุทโธ ประเทศอนิ โดนเี ซยี สั ง ค ม ศึ ก ษ า ป.๕

ศาสนา และวัฒนธรรม ๑๗๓

บริษทั สรางสรรคส ื่อเพอ่ื การเรยี นรู (สสร.) จาํ กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

บริษทั สรางสรรคส่ือเพอื่ การเรยี นรู (สสร.) จาํ กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

หนวยการเรยี นรูท ี่

๑๔ ภูมภิ าคตา งๆ ในประเทศไทย
มาตรฐานการเรียนรูและตัวช้วี ัด
๑. สืบค้นและอธิบายข้อมูลลักษณะทาง
กายภาพในภูมิภาคของตนด้วยแผนที่และ
รูปถา่ ย (มฐ. ส ๕.๑ ป.๕/๑)บรษิ ัท สรา งสรรคสือ่ เพ่ือการเรยี นรู (สสร.) จํากดั
๒. อธิบายลักษณะทางกายภาพท่ีส่งผล.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD
ต่อแหล่งทรัพยากรและสถานที่ส�าคัญใน
ภูมิภาคของตน (มฐ. ส ๕.๑ ป.๕/๒)
๓. วิเคราะห์สิ่งแวดล้อมทางกายภาพท่ี
มีอิทธิพลต่อลักษณะการตั้งถิ่นฐานและการ
ยา้ ยถิ่นของประชากรในภมู ิภาคของตน
(มฐ. ส ๕.๒ ป.๕/๑)
๔. วเิ คราะหอ์ ทิ ธพิ ลของสงิ่ แวดลอ้ มทาง
ธรรมชาติที่ก่อให้เกิดวิถีการด�าเนินชีวิตใน
ภมู ิภาคของตน (มฐ. ส ๕.๒ ป.๕/๒)

สาระสาํ คญั

ประเทศไทยแบง่ ภาคตามลกั ษณะทางภมู ศิ าสตรเ์ ปน็ ๖ ภาค แตล่ ะภาคมลี กั ษณะทางกายภาพ
ท่ีแตกต่างกัน ซึง่ สง่ ผลตอ่ แหล่งทรัพยากร สถานท่ีสา� คญั ลักษณะการตั้งถิน่ ฐาน การย้ายถน่ิ และ
วถิ กี ารด�าเนนิ ชีวติ ของประชาชนในภมู ภิ าค บริษทั สรางสรรคส ่อื เพอ่ื การเรยี นรู (สสร.) จํากดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

๑ แผนผงั สาระการเรยี นรู 2

ภาคเหนอื ภาคตะวนั ตก

๖ ภูมิภาคตางๆ 3 ภาคตะวันออก
ในประเทศไทย
ภาคใต เฉยี งเหนือ

๕ ๔

ภาคตะวันออก ภาคกลาง

»ÃÐà·Èä·Âµ§Ñé ÍÂË٠ÐËÇÒ‹ §Åе¨Ô ´Ù ·èÕ õ -í òð í à˹Í× áÅÐÅͧ¨Ô¨´Ù
·èÕ ù÷ -í ñðõ µí ÐÇ¹Ñ ÍÍ¡ ầ‹ ÀÁÙ ÀÔ Ò¤µÒÁÅ¡Ñ É³Ð·Ò§¡ÒÂÀÒ¾
໚¹ ö ÀÒ¤ àÃÒÊÒÁÒö㪌Ἱ·ÕèáÅÐÃÙ»¶‹ÒÂ͸ԺÒ¢ŒÍÁÙÅ
Åѡɳзҧ¡ÒÂÀÒ¾ ÃÇÁ·Ñé§Ê¶Ò¹·ÕèÊíÒ¤ÑÞ ¡ÒõÑ駶Ôè¹°Ò¹
¡ÒÃÂÒŒ ¶Ôè¹ áÅÐÇÔ¶Õ¡ÒôÒí à¹¹Ô ªÕÇÔµÀÒÂã¹ÀÁÙ ÀÔ Ò¤ä´Œ

บรษิ ทั สรางสรรคส อื่ เพ่อื การเรียนรู (สสร.) จาํ กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

บริษัท สรางสรรคสอื่ เพอ่ื การเรยี นรู (สสร.) จํากดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

สั ง ค ม ศึ กษ า ป.๕  แผนทแ่ี สดงการแบง่ ภาคของประเทศไทย

๑82 ศาสนา และวฒั นธรรม

๑ ภาคเหนือ
ภาคเหนือมีพ้ืนที่ ๙๓,๖๙๑ ตารางกิโลเมตร ต้ังอยู่ระหว่างละติจูด ๒๐°
ถงึ ๑๗° เหนือ และลองจิจดู ๑๐๑° ถึง ๙๗° ตะวันออก ม ี ๙ จังหวดั ได้แก่
จังหวัดเชียงราย แมฮ่ ่องสอน พะเยา เชียงใหม่ น่าน ลา� พูน ล�าปาง แพร่ และ
อตุ รดิตถ์
น.สาย

98 ตอ. 100 ตอ.

บริษทั สรางสรรคส ื่อเพ่อื การเรยี นรู (สสร.) จาํ กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

20 น. 20 น.

18 น. บริษัท สรางสรรคส่ือเพ่ือการเรยี นรู (สสร.) จํากัด 18 น.

0 25 50 .SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

คำอธบิ ายสัญลกั ษณ

ท่ีต้ังจงั หวัด ระดบั ความสงู ของพื้นท่ี (เมตร)

เสนแบงเขตประเทศ 1200 ภูเขา/ทวิ เขา

600 ทส่ี งู
ทร่ี าบลมุ
เข่ือน 400 ระดับทะเลปานกลาง

100 กิโลเมตร แมน้ำ, ลำน้ำ 200
แหลงนำ้ 50

98 ตอ. 100 ตอ.

 แผนท่ีแสดงลักษณะภูมิประเทศภาคเหนือ

สั ง ค ม ศึ ก ษ า ป.๕ ๑83

ศาสนา และวัฒนธรรม

๑.๑ ภมู ปิ ระเทศ

ภาคเหนือมีลักษณะภูมิประเทศเป็นทิวเขาสลับซับซ้อนเป็นแนวยาวเหนือ
จดใต ้ มคี วามลาดชนั และมคี วามสงู มากกวา่ ภาคอนื่ ๆ ภเู ขาและทวิ เขาสา� คญั เชน่
ทิวเขาผปี นั น้า� ทวิ เขาถนนธงชัย ทวิ เขาแดนลาว และทวิ เขาหลวงพระบาง
บริเวณทิวเขาเป็นแหล่งต้นน�้าล�าธารของแม่น้�าสายต่างๆ ท่ีส�าคัญ คือ
แมน่ า้� ปาย แมน่ า้� ยวม แมน่ า้� เมย แมน่ า�้ ปง แมน่ า้� วงั แมน่ า้� ยม แมน่ า้� นา่ น แมน่ า้� รวก
แม่น้�ากก แม่น้�าอิง มแี อ่งท่รี าบและท่รี าบลมุ่ ระหวา่ งทวิ เขาซง่ึ มีแม่น้�าไหลผา่ น บริษัท สรา งสรรคส่อื เพ่อื การเรยี นรู (สสร.) จํากดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

เปน็ บรเิ วณทส่ี ะสมดนิ ตะกอนและแรธ่ าต ุ ทา� ใหพ้ น้ื ทบี่ รเิ วณนมี้ คี วามอดุ มสมบรู ณ์
แอ่งที่ราบส�าคัญ เช่น แอ่งท่ีราบแม่ฮ่องสอน แอ่งท่ีราบเชียงราย แอ่งที่ราบ
เชียงใหม ่ - ลา� พนู แอ่งทร่ี าบลา� ปาง และแอ่งที่ราบอตุ รดติ ถ์

บริษทั สรางสรรคส อ่ื เพ่ือการเรยี นรู (สสร.) จาํ กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

 ภมู ิประเทศบริเวณแอ่งแมฮ่ ่องสอน จังหวัดแม่ฮ่องสอน

๑.๒ ภมู อิ ำกำศ

ที่ต้ังของภาคเหนืออยู่ในเขตละติจูดสูงกว่าภาคอ่ืนๆ รวมท้ังมีทิวเขาสูง
เป็นจ�านวนมาก ท�าให้ภูมิอากาศภาคเหนือมีลักษณะเป็นแบบร้อนชื้นสลับแล้ง
มี ๓ ฤดู คือ ฤดูร้อน ฤดูฝน และฤดูหนาว มีอุณหภูมิเฉล่ียตลอดปีประมาณ
๒๓ - ๒๘ องศาเซลเซยี ส ฤดรู อ้ นอากาศรอ้ นและแหง้ แลง้ ฤดหู นาวมอี ากาศหนาวเยน็
ฤดูฝนมีปรมิ าณฝนนอ้ ยเนอ่ื งจากทตี่ ง้ั อยูห่ า่ งไกลจากทะเล ยกเว้นบริเวณทีไ่ มม่ ี
ภูเขากา� บงั

๑8๔ สั ง ค ม ศึ กษ า ป.๕

ศาสนา และวฒั นธรรม

98 ตอ. 100 ตอ.
20 น.
20 น.

บรษิ ัท สรางสรรคส ือ่ เพื่อการเรยี นรู (สสร.) จาํ กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

16 น. 16 น.

98 ตอ. 100 ตอ.

 แผนท่ีลกั ษณะภูมิอากาศภาคเหนอื

๑.๓ ลกั ษณะทำงกำยภำพทสี่ ง ผลตอ แหลง ทรพั ยำกรบรษิ ทั สรา งสรรคสอ่ื เพื่อการเรยี นรู (สสร.) จํากดั
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ลักษณะภูมิประเทศ ภูมิอากาศ และทรัพยากรธรรมชาติส่งผลต่อแหล่ง
ทรัพยากรในภาค ดังน้ี
๑) ดิน ดินบริเวณภูเขาเป็นดินร่วน ไม่อุ้มน�้า มีธาตุอาหารน้อย และมี
หนา้ ดนิ ตนื้ เมอ่ื ฝนตกทา� ใหห้ นา้ ดนิ ถกู ชะลา้ งและเกดิ การพงั ทลายไดง้ า่ ย จงึ ทา� ให้
ดินมีความอุดมสมบูรณ์ปานกลางถึงต�่า ส่วนดินในบริเวณแอ่งที่ราบมีความ
อุดมสมบูรณ์มากกว่าบริเวณอ่ืนๆ เนื่องจากเกิดการทับถมของตะกอนแม่น�้า
และธาตุอาหารจากการที่ฝนชะล้างหน้าดนิ บรเิ วณภูเขา

สั ง ค ม ศึ ก ษ า ป.๕ ๑8๕

ศาสนา และวัฒนธรรม

บริษทั สรางสรรคส ื่อเพอ่ื การเรยี นรู (สสร.) จาํ กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

บริษทั สรางสรรคส่ือเพอื่ การเรยี นรู (สสร.) จาํ กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

หน่วยการเรียนรทู้ ี่ ปญหาสง่ิ แวดลอ ม
และแนวทางการจดั การ
๑๕
มาตรฐานการเรยี นรแู้ ละตวั ช้วี ัด

นา� เสนอตวั อยา่ งทส่ี ะทอ้ นใหเ้ หน็ ผลจาก
การรักษาและท�าลายสิ่งแวดล้อมและเสนอ
บริษัท สรางสรรคส อ่ื เพื่อการเรยี นรู (สสร.) จาํ กดั แนวทางในการจดั การสงิ่ แวดลอ้ มในภมู ภิ าค
ของตน (มฐ. ส ๕.๒ ป.๕/๓).SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

สาระส�าคญั

การด�าเนนิ ชีวิตของมนษุ ยต์ ้องพึง่ พาอาศยั สงิ่ แวดลอ้ ม เพ่อื เปนทอี่ ยู่อาศยั และการดา� เนินชีวติ
กิจกรรมทุกอย่างของมนุษย์มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมทั้งสิ้น ดังนั้นจึงต้องมีแนวทางในการจัดการ
ส่ิงแวดล้อมอย่างเหมาะสม ซ่ึงจะแตกต่างกันไปตามลักษณะทางกายภาพและทรัพยากรธรรมชาติ
ของแตล่ ะภูมภิ าค บรษิ ัท สรางสรรคส ่อื เพ่ือการเรียนรู (สสร.) จาํ กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

๑ แผนผงั สาระการเรยี นรู้ 2

ภาคเหนือ ภาคตะวนั ตก

6 ปัญหาสิ่งแวดล้อม ๓ ภาคตะวันออก
และแนวทาง
ภาคใต้ การจัดการ เฉยี งเหนอื

5 ๔

ภาคตะวนั ออก ภาคกลาง

¨Ò¡ÀÒ¾ ¹¡Ñ àÃÕ¹¤´Ô ÇÒ‹
ʧèÔ áÇ´ÅÍŒ Á¹ÊéÕ Ç‹ ¹ÁÒ¡¾ºä´¨Œ Ò¡
ÀҤ㴢ͧ»ÃÐà·Èä·Â

บรษิ ัท สรา งสรรคส อ่ื เพอ่ื การเรยี นรู (สสร.) จํากดั

ปญั หาสง่ิ แวดลอ้ มในภมู ภิ าคตา่ ง.SๆRANG SAขNSUอEPHUงAKAไRNทRIANRยUU(มSSR.)คีCO.,LวTD ามแตกตา่ งกนั ตามลกั ษณะ
ทางกายภาพที่เกิดขึ้นของแต่ละภูมิภาค ทั้งจากการเปล่ียนแปลงตามธรรมชาติ
และจากกิจกรรมต่างๆ ของมนุษย์ที่ท�าลายสิ่งแวดล้อม ก่อให้เกิดผลกระทบ
ในด้านตา่ งๆ
การจัดการสิ่งแวดล้อมจึงเปนกระบวนการส�าคัญในการดูแลรักษา
สิ่งแวดล้อมท่ีนักเรียนควรรู้ เพื่อน�าไปใช้ในการดูแลรักษาและใช้ประโยชน์
จากส่ิงแวดล้อมอย่างคุ้มค่า เพ่ือรักษาสิ่งแวดล้อมให้อยู่คู่กับภูมิภาคของเราได้

๑อย่างยาวนานและยงั่ ยนื จากกรณตี วั อยา่ งดงั ตอ่ ไปน้ี
ภาคเหนือ : กรณีตัวอยา ง แมแ จมโมเดล
จดั โดยทมี ประชารฐั แมแ จม จงั หวดั เชียงใหมบรษิ ัท สรา งสรรคส ือ่ เพือ่ การเรียนรู (สสร.) จํากดั
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

๑.๑ ปญ หำ

หมอกควันและไฟปา เปนปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ส�าคัญของภาคเหนือ
โดยเฉพาะจงั หวดั เชยี งใหมเ่ ปน จงั หวดั ทต่ี ดิ อนั ดบั ๑ ของโลกเรอ่ื งปญั หาฝนุ ควนั
ซึ่งมีค่าฝุน PM ๒.๕ เกินมาตรฐานกว่า ๓๐๐ ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร
(คา่ มาตรฐานทอ่ี งคก์ ารอนามยั โลกกา� หนดอยทู่ ี่ ๒๕ ไมโครกรมั ตอ่ ลกู บาศกเ์ มตร)
เกิดขึ้นในช่วงเดือนมกราคมถึงเมษายนของทุกป สาเหตุส่วนหนึ่งเกิดจากไฟปา
การเผาเศษวชั พชื และตอซงั พชื ทเี่ กบ็ เกย่ี วแลว้ เพอ่ื เตรยี มพน้ื ทท่ี า� การเกษตรตอ่ ไป
โดยเฉพาะในอ�าเภอแม่แจ่ม ซ่ึงเปนอ�าเภอท่ีใหญ่และมีพ้ืนท่ีปลูกข้าวโพด

2๔๐ สั ง ค ม ศึ กษ า ป.5

ศาสนา และวัฒนธรรม

มากที่สุดในจังหวัดเชียงใหม่ ท�าให้มีเศษวัชพืชและตอซังท่ีเหลือจากการปลูก
ขา้ วโพดในปรมิ าณมากซงึ่ เกษตรกรจะเผาทง้ิ ทง้ั หมด ทา� ใหเ้ กดิ หมอกควนั ปรมิ าณ
มาก และเปนมลพิษทางอากาศ ส่งผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชนในพ้ืนที่
โดยเฉพาะผู้ปวยท่ีมีโรคประจา� ตัวเกยี่ วกับปอดและระบบทางเดินหายใจ รวมถงึ
ผลกระทบทางออ้ มจากระบบเศรษฐกจิ การคมนาคม และการดา� เนนิ ชวี ติ ประจา� วนั

บรษิ ัท สรางสรรคสอื่ เพื่อการเรยี นรู (สสร.) จํากัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

 หมอกควนั สง่ ผลกระทบตอ่ ทศั นยี ภาพในการสญั จรไป - มาในภาคเหนอื

ทม่ี า : https://www.thaipost.net/main/detail/74585

¤ÇÒÁÃàŒÙ ÊÃÔÁ¡ÒÃàÃÕ¹ÌÙ
PM ò.õ ¤×Í ½†Ø¹ÅÐÍͧ·èÕÁÕ¢¹Ò´àÅç¡¡Ç‹Ò ò.õ äÁ¤Ã͹ ËÃ×ÍÁÕ¢¹Ò´

»ÃÐÁÒ³ ñ ã¹ òõ ¢Í§àʹŒ ¼Ò‹ ¹È¹Ù ¡ ÅÒ§¢Í§àʹŒ ¼ÁÁ¹ÉØ Â àÅ¡ç ¨¹¢¹¨Á¡Ùบริษทั สรางสรรคส ่อื เพอื่ การเรยี นรู (สสร.) จาํ กัด
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

¢Í§Á¹ÉØ Â·èÕ·íÒ˹ŒÒ·èÕ¡Ãͧ½Ø†¹¹éѹäÁ‹ÊÒÁÒö¡Ãͧ䴌 ¨Ö§á¾Ã‹¡ÃШÒÂࢌÒÊÙ‹
·Ò§à´Ô¹ËÒÂ㨠¡ÃÐáÊàÅÍ× ´ ¡Í‹ ãËŒà¡´Ô Í¹Ñ µÃÒµ͋ ÃÒ‹ §¡ÒÂä´Œ

๑.๒ วธิ ีกำรดำ� เนินกำร

จากปัญหาหมอกควนั และไฟปา ดังกลา่ ว ทมี ประชารฐั แมแ่ จ่ม ซง่ึ เกดิ จาก
การรวมตวั กันของสว่ นราชการ ภาคเอกชน ภาคประชาสงั คม นักวชิ าการ และ
ภาคประชาชนในพ้ืนท่ีอ�าเภอแม่แจ่ม ได้ร่วมกันวางแผนและขับเคล่ือนโครงการ

สั ง ค ม ศึ ก ษ า ป.5 2๔๑

ศาสนา และวัฒนธรรม

แม่แจ่มโมเดล โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาหมอกควันและ

ไฟปา โดยน้อมน�าศาสตร์พระราชาตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาฟนฟูดิน

น้�า และปา เพื่อลดปัญหาและผลกระทบจากหมอกควันและไฟปาในพ้ืนท่ี

อยา่ งยงั่ ยนื ดว้ ยการสรา้ งจติ สา� นกึ การพทิ กั ษแ์ ละฟน ฟสู ง่ิ แวดลอ้ ม ออกกฎหมาย

จัดระเบียบการใช้พ้ืนท่ีปาไม้กับชุมชนร่วมกัน ฟนฟูและปลูกปาคืนความสมดุล

ให้ระบบนิเวศ โดยสนับสนุนกล้าไม้ส�าหรับปลูกปา เช่น สัก ไผ่ ส่งเสริม

การปลกู พชื แบบผสมผสานตามฤดกู าลบรษิ ทั จสราดังสรรตคสอ่ื เงั้พือ่ กหารเรียนนรู (ว่สสรย.) จําอกดั าสาชมุ ชนคอยลาดตระเวน
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

เฝ้าระวัง และดับไฟปา เพื่อป้องกันการเกิดไฟปาในพื้นท่ีเสี่ยง สร้างระบบ

ชลประทานขนาดเล็กท่ีมีความเหมาะสมกับสภาพปาต้นน้�า รณรงค์ไถกลบ

ตอซังแทนการเผา ให้ความรู้เรื่องการชิงเผาในพ้ืนท่ีการเกษตรและพ้ืนที่ปา

ตามหลกั วชิ าการ สนับสนนุ เคร่อื งมอื

โดยนา� เศษวสั ดเุ หลอื ใชท้ างการเกษตร

มาแปรรูปเปนอาหารสัตว์ เช่น โค

กระบอื การนา� เปลอื กขา้ วโพดมาหมกั

เปนปุยหรือบีบอัดเปนก้อน เพื่อน�า

ไปเปนเช้ือเพลิงผลิตพลังงานไฟฟ้า

และเสริมสร้างความเข้มแข็งของทุก

ภาคสว่ น การแปรรปู เปลอื กและซังข้าวโพดใหเ้ ปนบรษิ ัท สรางสรรคสอ่ื เพื่อการเรียนรู (สสร.) จํากดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

อาหารสตั วช์ ว่ ยลดปัญหาการเผาและฝุน ควัน

๑.๓ ผลกำรด�ำเนนิ กำร

จากความร่วมมือด�าเนินการของทีมประชารัฐแม่แจ่ม สามารถคลี่คลาย
ปญั หาหมอกควันและไฟปา ในอา� เภอแมแ่ จม่ ไดอ้ ยา่ งมีประสิทธภิ าพ เหน็ ได้จาก
บรเิ วณจดุ ความรอ้ นซงึ่ เสย่ี งตอ่ การเกดิ ไฟปา ลดลงจาก ๕๔๘ จดุ ใน พ.ศ. ๒๕๕๘
เหลอื เพียง ๑๙ จดุ ใน พ.ศ. ๒๕๖๑ และจ�านวนผู้ปวยทไ่ี ดร้ ับผลกระทบจาก
หมอกควันและไฟปา กวา่ ๑๘,๐๐๐ คน ใน พ.ศ. ๒๕๕๘ ลดลงเหลอื ๒,๙๐๐ คน
ใน พ.ศ. ๒๕๖๑

2๔2 สั ง ค ม ศึ กษ า ป.5

ศาสนา และวฒั นธรรม

๑.๔ แนวทำงกำรจดั กำรส่งิ แวดล้อมของแมแ จม โมเดล
จงั หวดั เชียงใหม

จากกรณีตัวอย่างขา้ งตน้ สามารถวเิ คราะห์การจดั การสงิ่ แวดล้อมได ้ ดงั น้ี

๑. สร้างจติ ส�านกึ การพทิ ักษแ์ ละฟนฟสู งิ่ แวดล้อมแก่ทกุ ภาคสว่ น
๒. ออกกฎหมายจัดระเบียบการใช้พ้นื ทปี่ าไม้รว่ มกนั ในชุมชน
๓. จัดตงั้ หน่วยอาสาชมุ ชนคอยลาดตระเวน เฝา้ ระวัง และดบั ไฟปา

บรษิ ทั สรา งสรรคสื่อเพอ่ื การเรยี นรู (สสร.) จํากัด

๔. รณรงค์ไถกลบตอซังแทนการเผา ให้ค.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU(SSR.)CO.,LTDวามรู้เร่ืองการชิงเผาในพ้ืนที่
การเกษตรและพ้ืนท่ีปาตามหลักวชิ าการ
๕. สนบั สนุนการแปรรปู ซงั ขา้ วโพดให้เปน อาหารสัตว์ นา� เปลือกข้าวโพด
มาบีบอัดเปนเช้ือเพลงิ ผลติ ไฟฟา้

2 ภาคตะวันตก : กรณตี วั อยางการจดั การส่งิ แวดลอม
ปา ชุมชนบานหว ยสะพานสามัคคี
จัดโดยชาวบานหวยสะพาน จงั หวัดกาญจนบรุ ี

๒.๑ ปญหำ บรษิ ัท สรางสรรคส่ือเพ่ือการเรยี นรู (สสร.) จาํ กดั

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

ภาคตะวันตกมีภูเขาและปาไม้จ�านวนมากตลอดแนวด้านตะวันตก

ของภาค การบุกรุกปาไม้จึงเปนปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ส�าคัญของภาคตะวันตก

มีสาเหตุมาจากการเพิ่มข้ึนของประชากรและการขยายตัวทางเศรษฐกิจอย่าง

รวดเรว็ โดยเฉพาะในจงั หวดั กาญจนบรุ ี เกดิ ความตอ้ งการใชป้ ระโยชนจ์ ากพน้ื ทป่ี า

เช่น ที่อย่อู าศัย ทา� การเกษตร โรงงานอุตสาหกรรม เกดิ การบกุ รุกและลกั ลอบ

ตัดไม้จนพ้ืนท่ีปาลดลงอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้สัตว์ปาไม่มีท่ีอยู่อาศัย เกิดความ

แห้งแล้ง ฝนไม่ตกตามฤดู เกิดปัญหาน�้าท่วมฉับพลันและน้�าปาไหลหลาก

จากการทา� ลายปา ต้นน้�า

สั ง ค ม ศึ ก ษ า ป.5 2๔๓

ศาสนา และวัฒนธรรม

กระทรวงการทอ่ งเทีย่ วและกฬี า. น้า� ตกปาโจ. [ระบบออนไลน]์ . เข้าถงึ ไดจ้ าก: https://thailandtourism
directory.go.th/th/info/attraction/detail/itemid/1889. (วนั ทคี่ น้ ขอ้ มูล ๑๙ เมษายน ๒๕๖๒).

การทอ่ งเทยี่ วแหง่ ประเทศไทย. แผนทที่ อ่ งเทย่ี ว. [ระบบออนไลน]์ . เขา้ ถงึ ไดจ้ าก: https://www.tat.or.th/th/
central-data/map. (วันที่คน้ ขอ้ มูล ๖ พฤษภาคม ๒๕๖๒).

ศูนย์ภูมิอากาศ, กรมอุตุนิยมวิทยา. สภาวะอากาศของประเทศไทย. [ระบบออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:
http://climate.tmd.go.th/content/category/17. (วนั ที่คน้ ข้อมลู ๒๒ เมษายน ๒๕๖๒).

โครงการพฒั นาแห่งสหประชาชาติ (UNPD) ประเทศไทย. บ้านบางลา. บริษทั สรา งสรรคส อ่ื เพ่ือการเรยี นรู (สสร.) จํากดั [ระบบออนไลน์]. เขา้ ถงึ ได้จาก:
.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

https://www.th.undp.org/content/thailand/en/home/presscenter/pressreleases/2017

/06/30/baan-bang-la-conservation-group-wins-global-equator-prize-for-long-standing-

efforts-on-mangrove-conservation.html. (วันท่คี น้ ขอ้ มูล 7 ธนั วาคม 2563).

เทศบาลเมอื งแสนสุข. โครงการบรหิ ารจัดการขยะมูลฝอย “จงั หวดั สะอาด”. [ระบบออนไลน์]. เข้าถงึ ได้

จาก: https://www.saensukcity.go.th/%E0%B8%82%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B

8%A 7/gallery/1445-170404-waste-reduction-project.html. (วนั ทคี่ น้ ขอ้ มลู 7 ธนั วาคม 2563).

มลู นธิ ชิ ยั พฒั นา. “ไอคอนสยาม” รว่ มกบั มลู นธิ ชิ ยั พฒั นา โครงการ “รกั ษล์ มุ่ นา้� เจา้ พระยา รว่ มกนั พฒั นา
และจดั การนา�้ อยา่ งยงั่ ยนื ”. [ระบบออนไลน]์ . เขา้ ถงึ ไดจ้ าก: https://www.chaipat.or.th/site_content

/item/4053-7-2554914.html (วนั ท่คี ้นขอ้ มลู 7 ธันวาคม 2563).

ส�านักงานพัฒนาท่ีดิน เขต 5. โครงการพัฒนาพ้ืนที่ดินเค็มทุ่งเมืองเพีย. [ระบบออนไลน์]. เข้าถึงได ้

จาก: https://www.ldd.go.th/web_psd/Employee%20Assessment/wean/jv58/jvs58-

11.1. (วันทีค่ ้นขอ้ มูล 7 ธันวาคม 2563).

สถาบันเครือข่ายการพัฒนาแบบเปิด ประเทศไทย. แม่แจ่มโมเดล. [ระบบออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก:
บรษิ ัท สรา งสรรคสื่อเพอ่ื การเรยี นรู (สสร.) จํากดั

https://thailand.opendevelopmentmeko.SRnANgGSA.NnSUeEPHtU/AKtARhNR/IANsRUtUo(SSrR.i)eCOs.,LT/D the-mae-chaem- development

-model/. (วนั ทค่ี ้นข้อมลู 9 มกราคม 2564).

สถาบันลูกโลกสีเขียว. ชุมชนบ้านห้วยสะพานสามัคคี. [ระบบออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: https://

www.greenglobeinstitute.com/Frontend/Content.aspx?ContentID=bb2bc0af- c317-41b6-9

20d-bb48f2bdd8e1. (วนั ท่ีค้นขอ้ มลู 7 ธนั วาคม 2563).

258 สั ง ค ม ศึ กษ า ป.๕

ศาสนา และวฒั นธรรม

บริษทั สรางสรรคส ื่อเพอ่ื การเรยี นรู (สสร.) จาํ กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD

บริษทั สรางสรรคส่ือเพอื่ การเรยี นรู (สสร.) จาํ กัด

.SRANGSANSUEPHUAKARNRIANRUU (SSR.) CO.,LTD