ดอกไม้จันทร์

ดอกไม้จนั ทน์

ใส่ภาพ

ผ้จู ดั ทำนำยณฐั พนธ์ วิเชียรโรจน์.หนว่ ยงำนวิทยำลยั ชมุ ชนตำก

สานักงานบริหารและพฒั นาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมิว บลิ ดงิ้ ชนั้ 18-19 ถ.วิภาวดีรังสิต แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ดอกไม้จันทน์

สานักงานบริหารและพฒั นาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมิว บลิ ดงิ้ ชัน้ 18-19 ถ.วภิ าวดรี ังสิต แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ชุดความรู้ทามาหากนิ
“.ดอกไม้จันทน์.”

1.4ข้นั ตอนการจดั ทาชุดความรทู้ ามาหากิน

ออกแบบ Taxonomy
การเกบ็ ขอ้ มลู

รวบรวม สมั ภาษณ์(Primary
ข้อมูล Source)

ตารา/หนงั สือ
(Secondary Source)

จดั เรียง อาศัยรปู แบบ
ข้อมลู ข้อมลู จาก

Taxonomy

จดั ทารปู เล่ม

สานักงานบริหารและพฒั นาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมิว บลิ ดิง้ ชนั้ 18-19 ถ.วภิ าวดรี ังสิต แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ชุดความรู้ทามาหากนิ
“ ดอกไม้จนั ทน์”

กลุ่มเปา้ หมายของชดุ ความรู้ทามาหากิน

กลมุ่ ผู้สูงอายบุ ้านเชียงทอง อาเภอเมอื ง จังหวัดตาก
กลุม่ ผูส้ งู อายุบ้านนาโจน อาเภอเมือง จังหวัดตาก
กลุ่มผสู้ งู อายบุ ้านนาโบสถ์ อาเภอวงั เจา้ จังหวดั ตาก

ประโยชน์ทจี่ ะเกิดขึน
- ประโยชน์ตอ่ คนในพืนท่ี/ประชาชน

ผู้สงู อายแุ ละประชาชนทว่ั ไปในจงั หวัดตาก

- ประโยชน์ต่อหนว่ ยงาน

วทิ ยาลัยชุมชนตาก และองคก์ ารบรหิ ารสว่ นตาบล

- ประโยชนต์ อ่ ผ้จู ดั ทาองคค์ วามรู้

ได้เผยแพรค่ วามรู้และให้แนวทางผสู้ นใจที่ประกอบอาชีพการประดิษฐ์ดอกไมจ้ นั ทน์

สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมวิ บลิ ดิง้ ชนั้ 18-19 ถ.วภิ าวดีรังสติ แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ชุดความรู้ทามาหากนิ
“.ดอกไม้จนั ทน์.”

1.2 กลมุ่ เปา้ หมายของชดุ ความรทู้ ามา ผสู้ งู อายุในชุมชน หรือผู้สนในในการ
ทาอาชพี นี้ เดก็ และผ้ใู หญ่ ทว่ี ่างงานหลังจาการทางานหลกั

กลมุ่ ผ้สู ูงอายุบา้ นเชยี งทอง อาเภอเมอื ง จงั หวดั ตาก
กลุ่มผู้สงู อายบุ า้ นนาโจน อาเภอเมอื ง จังหวัดตาก
กลุ่มผสู้ ูงอายุบ้านนาโบสถ์ อาเภอวังเจ้า จงั หวัดตาก

1.3 ประโยชน์ท่ีจะเกิดขึ้นผ้สู ูงอายุสามารถมารวมตัวกนั เพือ่ ทากจิ กรรม
เกิดอาชีพเสรมิ ในครวั เรือนได้ความสามัคคีกับคนในชุมชน
ประชาชนทง้ั 3 ชมุ ชน ไดม้ โี อกาสท่จี ะพัฒนาและสง่ เสรมิ คนในชุมชน
ได้ มโี อกาสมีรายไดพ้ ิเศษทายามว่างงานและให้ลกู หลานของตนเองไดม้ ี
กิจกรรมในครัวเรือนเปน็ การสนับสนนุ ให้คนในครอบครวั มีกจิ กรรมท่ี
ทางานรว่ มกนั ในยามว่าง

สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมวิ บิลดิง้ ชนั้ 18-19 ถ.วภิ าวดีรังสติ แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ชุดความรู้ทามาหากนิ
“..ดอกไม้จันทน์..”

สว่ นที่ 1 :
ทาไมต้อง (ดอกไมจ้ ันทน์)

ในทกุ ชีวิตของมนษุ ยเ์ ราทุกคนเมอื่ มีเกิด แก่ เจ็บ แล้วสดุ ทา้ ยทุกคนตอ้ งตาย
จากไปตามการเวลาส่งิ ที่ญาตพิ ่ีน้องจะทาให้กค็ อื การทาการประกอบพิธีฌาปนกิจศพ และมี
การแสดงความไวอ้ าลัยให้แก่ผลู้ ่วงลับด้วยการแสดงความเคารพโดยการนาดอกไม้จนั ทนม์ า
ให้แกผ่ ู้ตายเพ่ือเปน็ การขอขมากบั ผูต้ ายเปน็ ครง้ั สุดทา้ ยซ่ึงสว่ นใหญท่ างเจา้ ภาพจะจัดเตรียม
ไวใ้ หก้ ับญาติพ่นี ้องท่ีมารว่ มงาน และอีกอยา่ งหนึ่งญาตพิ ่นี ้องท่ีจดั งานพิธีกจ็ ะพยายามจดั
งานใหส้ มเกยี รตแิ ละพยายามนาวตั ถหุ รือประกอบงานพิธใี หด้ ที ีส่ ุด สมฐานะเนอ่ื งจากมี
ความเชือ่ ว่าคนทเ่ี คารพรักท่ีจากไปจะได้ไปเกิดใหม่หรอื พบแตส่ ิ่งทีด่ ๆี ดอกไม้จนั ทน์จึงเปน็
สิ่งสุดท้ายที่ทุกคนทไ่ี ปรว่ มงานศพท่ีจะได้แสดงการขอขมาต่อผูจ้ ากไป ดอกไม้จนั ทนม์ ีหลาย
ชนิดและหลากหลายประเภท เชน่ ดอกอีแปะ๊ ดอกกหุ ลาบ ชอ่ 3 ชอ่ 5 ช่อ 7 และชอ่ 9
เป็นช่อประธาน

สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมิว บลิ ดิง้ ชนั้ 18-19 ถ.วิภาวดรี ังสิต แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ชุดความรู้ทามาหากนิ
“ดอกไม้จนั ทน์”

1.1 ความสาคญั ของอาชพี

ไม้จนั ทน์ เปน็ ไม้ชนดิ หนึง่ ทเี่ ชอื่ วา่ เปน็ ไมส้ ูงศกั ด์ิ มีคณุ คา่ หายาก จงึ มีการนา
ไมจ้ นั ทน์มาเปน็ สว่ นหนงึ่ ของการประกอบพิธีศพ โดยอาจจะเป็นส่วนหน่งึ ของหีบศพ
หรอื โลงศพ เปน็ ฟนื ทใ่ี ชเ้ ผาศพ ตอ่ มาไมจ้ ันทน์มนี ้อย หายากหรอื แทบหาไม่ไดเ้ ลย จงึ
นาไม้จันทน์มาเปน็ สว่ นในการประกอบพิธเี พียงเลก็ น้อยเท่านน้ั กไ็ ด้ เพราะอยา่ งน้อย
กย็ ังได้ชอ่ื ว่ามีไม้จนั ทนใ์ นการประกอบพธิ ีในครง้ั น้นั ๆ

ปัจจบุ ัน ไมจ้ ันทน์ หายากมากจนแทบหาไมไ่ ดเ้ ลย จึงมีการนาไม้ชนิดอ่ืน
มาทดแทนและประดิษฐ์ในรปู ของดอกไมป้ ระดษิ ฐเ์ ป็นสง่ิ ทดแทนเพอื่ ใหส้ ะดวกตอ่ การ
ใช้งาน เรยี กวา่ ดอกไม้จนั ทน์ ไม้ทน่ี ยิ มนามาประดิษฐ์ดอกไม้จนั ทน์ ไดแ้ ก่ ไม้โมก
สกุลต่าง ๆ ไม้มะมว่ งป่า เป็นตน้ เพราะมีคณุ สมบตั คิ ล้ายกนั คอื มีสีเหลอื งนวล
เหนียว เกบ็ ไว้ไดน้ าน ไมข่ นึ้ สีดาคลา้

สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมิว บลิ ดิง้ ชนั้ 18-19 ถ.วภิ าวดรี ังสิต แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ชุดความรู้ทามาหากนิ
“..ดอกไม้จนั ทน์..”

ส่วนท่ี 2 :
เชค็ ความพรอ้ ม
กอ่ นประกอบอาชพี

สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมิว บลิ ดิง้ ชนั้ 18-19 ถ.วภิ าวดีรังสิต แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

Infographic

สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมวิ บิลดิง้ ชนั้ 18-19 ถ.วิภาวดีรังสิต แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

Q & A ชุดความรู้ทามาหากนิ

(ดอกไม้จันทน์)

1 ความสาคัญของอาชพี 2 ความรู้/ทกั ษะสาหรับการ 3เงนิ ลงทนุ เทา่ ไร/การจดั การเงนิ
ดาเนินการ

ดอกไม้จนั ทน์ ในสังคมของ ดอกไม้จนั ทน์ เปน็ ส่งิ ประดิษฐ์ 1 เงนิ ทุนโดยกลมุ่ สมาชิกรวมตัวกัน
โดยมตี ัวแทนชมุ ชนเปน็ ผอู้ อกเงิน
เรามนุษย์เราเมอ่ื มกี ารประกอบพธิ ี ท่ีมีตอ่ บทบาทวิถีชวี ติ สงั คม หลายเชือ้ ชาติใช้ ลงทุนก่อนโดยใช้งบลงทุนประมาณ
๑๐,๐๐๐ บาท
ฌาปนกิจศพ จะมีการแสดงการไวอ้ าลัย ในงานพิธีฌาปนกจิ ศพ ในทกุ ชนช้นั เมื่อผู้
ถึงคนท่เี ราเคารพรกั จากไป ซึ่งญาติพ่นี อ้ ง มารว่ มพธิ ีจะแสดงการไวอ้ าลยั เป็นครัง้
ท่ีร่วมจดั งานพิธีกจ็ ะพยายามจัดงานให้ สุดทา้ ย กจ็ ะนาดอกไม้จนั ทนไ์ ป

สมเกียรตแิ ละพยายามนาวัตถหุ รือ แสดงการขมาศพ (เผาศพ) ดงั นน้ั ในแต่

ประกอบงานพิธีใหด้ ีที่สุด สมฐานะ ละงานถ้ามีผมู้ าร่วมพิธีมากก็จะต้องใช้

เน่ืองจากมคี วามเช่อื วา่ คนที่เคารพรกั ทจ่ี าก ดอกไมจ้ นั ทน์เป็นจานวนมากเชน่ กัน
ไปจะได้ไปเกดิ ใหม่หรอื พบแตส่ ่งิ ทดี่ ี ๆ 2 ผู้ทาต้องมคี วามรู้และทักษะในการทา
ส่งเสรมิ ใหผ้ ู้สูงอายุได้มเี วลามาพบกนั เพ่อื ดอกไม้
3 ผ้ทู าดอกไมจ้ นั ทน์มคี วามสามารถอ่านออก
รว่ มทากจิ กรรมด้วยกนั ใ
เขยี นได้

4 มสี ูงอายุสามารถใชอ้ ปุ กรณ์และเครอ่ื งมอื

ในการจดั ทาดอกไม้จันทนไ์ ดเ้ ช่นสามารถใช้

กรรไกร ได้

สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมวิ บลิ ดิง้ ชนั้ 18-19 ถ.วิภาวดีรังสิต แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

Q & A ชุดความรู้ทามาหากนิ

(ดอกไม้จนั ทน์)

4 การจดั การกาลังคน 5 เคร่อื งมอื /อุปกรณ์/วตั ถดุ ิบ 6 การลงมือทา
๑ การทาดอกอแี ปะ๊
กาลังคนในชมุ ชน 20-30 คนตอ่ ชมุ ชน จากเงินต้นทุน 5000บาท เริ่มแรก ๑ การทาดอกอแี ปะ๊ ตดั กระดาษ
ผูส้ นในในชมุ ชน แบง่ เป็น วัสดุ 3000บาท เปน็ วงกลมขนาด ๒ น้วิ
คา่ อุปกรณ์ 1000 บาท ๒ ตดั ไม้ไผข่ นาด กวา้ ง ๑.๕ เซน ยาว ๒ นว้ิ
รายจ่ายอื่นๆ 1000 บาท แยกได้ดงั น้ี นาหนวดจันทนต์ ดิ ยอดไม้ไฝ่ ใช้กระดาษพนั
วสั ดุ ปดิ ไม้ไฝแ่ ลว้ นาเทียนกบั ธปู มาตดิ ปลาย
กระดาษอดั กลบี ดา้ นลา่ ง พนั ดว้ ยฟลอร่าเทป
กาว ๓ นากระดาษใน ข้อที่ ๑ มาตดิ ปลายไมด้ า้ ย
ดา้ ย บน
ไมล้ ูกชิ้น ๔ ตัดกลีบกระดาษ ๗ แผน่ แปะ๊ ลงในข้อที่ ๓
ฟลอลา่ เทป
ธูป ๒ การทาดอกกุหลาบ
เทียน แบง่ เป็น การทาดอก
กระดาษ
หนวดจันทน์ การทาก้าน
ใบลาน / เปลอื กขา้ วโพด ทางาน การทาดอกไมจ้ นั ทนแ์ บ่งออกเปน็ 3
อุปกรณ์ งาน เช่นคนที่สามารถเขา้ ดอกสวยกใ็ ห้เข้า
กรรไกร ดอก คนไหนท่สี ามารถทากา้ นได้กใ็ หท้ าก้าน
มดี การเข้าชอ่

สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมิว บิลดงิ้ ชนั้ 18-19 ถ.วภิ าวดรี ังสติ แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

Q & A ชุดความรทู้ ามาหากนิ

(ดอกไมจ้ ันทน์)

7 การตลาด 8 ปญั หา/วิธกี ารตดั สนิ ใจ 9 ปัจจยั สู่ความสาเรจ็

1 วัด 1. วสั ดุการทาดอกไม้จนั ทน์ คือไม้โมก 1 ผูส้ ูงอายมุ องเหน็ ถึงความสาคญั ของ
2 รา้ นขายเครอ่ื งโภคภัณฑ์ ต้องไปนามาจากท่อี ืน่ เน่ืองจากใน ดอกไม้จนั ทน์

3 ตดิ ตอ่ เจ้าภาพงานศพ เขตอาเภอเมือง จงั หวัดตาก ไม่มไี ม้ 2 ทุกคนสามารถแบ่งงานกนั ทาและได้ผล

4 รา้ นขายหีบศพ โมกจงึ ตอ้ งสั่งหรอื หาวสั ดใุ นท้องถิ่นมา งานออกมาเป็นดอกไม้จันทน์

5 เฟสบคุ๊ และไลน์ แทน 3 ได้รปู แบบของดอกไมจ้ ันทน์ตามทเี่ รา
การบรรจุ หีบห่อ 100ดอกขายใน 2. การจาหน่ายดอกไมจ้ ันทน์ จะมี ต้องการ

ราคา 300 บาท ชอ่ ประธาน ช่อละ 35 บาท ปริมาณความต้องการของร้านคา้ 4 ดอกไมจ้ นั ทนท์ ี่ทาเสรจ็ เรียบแล้ว

ตวั แทนจาหนา่ ยลดลงในช่วง สามารถนาไปส่ตู ลาดหรอื ใชง้ านได้

เข้าพรรษา เน่ืองจากบางคนมคี วาม 5 ดอกไม้จนั ทนม์ รี ูปแบบท่สี ่วยงาม เลก็
เช่ือไม่เผาศพในชว่ งเข้าพรรษาแต่จะ กะทดั รดั สวยงาม

เกบ็ ไวเ้ ผาตอนออกพรรษาแลว้ แตก่ ็ไม่

สง่ ผลกระทบต่อการทาดอกไม้จันทน์

มากนัก

สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมิว บิลดงิ้ ชนั้ 18-19 ถ.วภิ าวดรี ังสิต แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ความรู้ท่ตี ้องมี

ความรู้ทีต่ อ้ งมี

1.มีทักษะในการประดษิ ฐ์ดอกไม้จนั ทนไ์ ด้
2.สามารถนาไปประกอบเปน็ อาชีพเสริมในครอบครวั
3.นาความรทู้ ่ไี ด้รบั การอบรมนาไปถา่ ยทอดให้กับคนในครอบครัวในการ
ประดษิ ฐด์ อกไมจ้ นั ทน์
4.มคี วามรใู้ นเร่ืองของประเภทและชนดิ ของดอกไมจ้ ันทนป์ ระเภทตา่ งๆ เช่น
ดอกดารารตั น์ ดอกอแี ปะ ดอกกหุ ลาบ เปน็ ต้น
5. ตอ้ งรู้จักประเภทของวัสดุอปุ กรท่จี ะใชท้ าดอกไม้จันทน์

สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมวิ บิลดิง้ ชนั้ 18-19 ถ.วิภาวดรี ังสติ แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ความเป็นมาและธรรมเนยี มการใช้
ดอกไมจ้ นั ทน์

ความเปน็ มาและธรรมเนยี มการใช้ดอกไมจ้ นั ทน์

ตามคติความเช่ือของคนไทยพทุ ธแต่โบราณ ถือว่าการจดั งานฌาปนกจิ ศพใหค้ นตาย
เปน็ กาแสดงความเคารพ และไวอ้ าลัยคร้ังสดุ ท้าย ทกุ ส่งิ ทจี่ ัดทาจะตอ้ งประณีตและดที สี่ ดุ เทา่ ท่ี
ฐานะจะเอ้ืออานวย เพราะเช่อื วา่ ผตู้ ายจะไดไ้ ปสูส่ ขุ คตแิ ละเมอื่ เกิดใหม่กจ็ ะพบแตส่ ิ่งท่ดี ีงาม

“ไม้จนั ทน์” ถอื เปน็ ไม้มงคลท่เี ปน็ ของสูง คนสมัยก่อนทจ่ี ะใชไ้ ม้จันทนไ์ ดต้ ้องเป็นเจ้า
ขนุ มูลนายหรือหน่อเน้ือเชอ้ื กษัตรยิ ์ เพราะเป็นไมท้ หี่ ายาก ราคาไมต่ ้องพูดถึง ดว้ ยคุณสมบัตแิ ละ
ความหอมของไมจ้ นั ทนน์ ้เี อง จึงมีการนามาทาเป็นหีบศพบ้าง ใช้เป็นฟนื ในการฌาปนกิจศพบ้าง
โดยเฉพาะอยา่ งยิง่ โกศสาหรับบรรจศุ พเจ้านายชนั้ สูง ล้วนแต่ใช้ไมจ้ ันทนท์ ัง้ ส้ิน จากคติความเชือ่
เร่อื งการเผาเครื่องหอม กายาน ถวายตอ่ สงิ่ ศักดสิ์ ิทธ์ิ เทพเจ้า หรอื แมแ้ ตถ่ วายพระพทุ ธรูป ดว้ ย
ธปู หอมที่ทาจากไมจ้ นั ทน์ นอกจากน้ไี ม้จันทน์ยังถกู นามาใช้ทาเป็นเครอ่ื งใช้ต่างๆ เช่น พัดไม้
จันทน์ หบี ใส่เสือ้ ผ้า (สมยั ก่อนไม่มีต้เู ส้อื ผ้า) แมแ้ ตเ่ ครอื่ งหอมตา่ งๆ ก็มไี ม้จนั ทนเ์ ป็นส่วนผสมปน
อยดู่ ว้ ย โดยนาไมจ้ ันทนม์ าบดใชเ้ ป็นผง แลว้ นาไปเป็นส่วนผสมในเครอ่ื งใช้ท่ีตอ้ งการ เชน่ ธูป
เทียนอบขนม เทยี นอบผ้า กายาน น้าอบไทย ฯลฯมีการสันนษิ ฐานวา่ ราวๆ ประมาณ ๑,๕๐๐ ปี
ก่อน มนษุ ยย์ ังไม่มกี ารฉีดยาศพ หรอื ฉดี ฟอรม์ าลีน และวธิ ีการทจ่ี ะรกั ษาศพไม่ใหม้ กี ลนิ่ เหม็น ดง้ั
นัน้ ในการประกอบพิธีฌาปนกิจศพ จึงใชไ้ ม้จันทน์มาเป็นส่วนในการประกอบพิธี เพอ่ื บรรเทา
กลิ่นศพ

สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมิว บลิ ดงิ้ ชัน้ 18-19 ถ.วภิ าวดีรังสติ แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ความเป็นมาของดอกไมจ้ นั ทน์

ความเป็นมาและธรรมเนยี มการใช้ดอกไมจ้ นั ทน์

สมยั ก่อนในการจัดทาพิธีฌาปนกจิ ศพ มีธรรมเนยี มการใช้ดอกไมจ้ นั ทน์ควบคู่
กบั ธปู สวรรค์ แต่ธรรมเนยี มการใช้ดอกไม้จนั ทน์จะใชเ้ ฉพาะผมู้ ตี ระกลู สูงเท่านน้ั สามญั
ชนจะใชไ้ ม่ได้ เพราะดอกไม้จันทนเ์ ปน็ ของสูง ตอ้ งห้าม และมีราคาแพง

ตอ่ มาในสมัยรัชกาลที่ 5ทองและเทยี นทอง เพราะเชื่อวา่ กลนิ่ หอมของดอกไม้จันทนจ์ ะ
นาดวงวิญญาณของผูท้ ลี่ ว่ งลับไปสูส่ รวง เนอ่ื งจากดอกไมจ้ นั ทน์เร่มิ หายากข้ึน จึงมีผู้
คิดคน้ ประดิษฐ์ดอกไมจ้ นั ทน์เทยี ม โดยการนาไมจ้ นั ทนม์ าทาเปน็ แผ่นบาง ๆ นามาเข้า
รูปลักษณะคลา้ ยดอกไมช้ นดิ ตา่ ง ๆ แต่รวมเรียกวา่ ดอกไมจ้ นั ทน์ ใชใ้ นงานพิธหี ลวง
ตอ่ มาจงึ แผ่ขยายการใช้ดอกไม้จนั ทน์เทียมในหมสู่ ามญั ชน จึงเรมิ่ มีธรรมเนยี มการใช้ใน
หม่สู ามญั ชน เรมิ่ ธรรมเนยี มการใช้ต้งั แต่นน้ั มา โดยแขกทีม่ ารว่ มงานจะนา
ดอกไมจ้ นั ทนไ์ ปวางไว้ทพ่ี านหนา้ โลงศพ เปน็ การเผาหลอกกอ่ น แล้วจึงนา
ดอกไม้จนั ทนท์ งั้ หมดไปใช้ในการเผาจรงิ อีกคร้งั ต่อมาไมจ้ นั ทน์ที่ใช้ทาดอกไม้จันทน์หา
ยากจนแทบหาไม่ไดเ้ ลย จงึ เปลย่ี นไปใช้วัสดุอยา่ งอน่ื แทน เพราะหาง่ายและมรี าคาถกู
แตแ่ ก่นแท้ของธรรมเนยี มการใชด้ อกไมจ้ นั ทน์ก็ยงั ไมเ่ ปลย่ี นไป

สานักงานบริหารและพฒั นาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมวิ บลิ ดงิ้ ชัน้ 18-19 ถ.วภิ าวดีรังสิต แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ดอกไมจ้ นั ทน์ช่อประธาน

สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมวิ บลิ ดงิ้ ชนั้ 18-19 ถ.วิภาวดีรังสิต แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ทกั ษะท่ตี ้องใช้

ทกั ษะท่ตี อ้ งใช้

ทักษะที่ต้องใช้ในการประกอบชอ่ ต้องมที ักษะในการเรียงดอกใหล้ ดล่นั กัน
อย่างสวยงามและเป็นระเบียบ และความประณตี ในตดิ กาว กระดาษเทปใส เพ่ือให้สวยงาม
ทักษะในการออกแบบและการประกอบดอกไมจ้ นั ทน์ มดี ังน้ี

1.ดัดกลีบดอกใหส้ วยงามตามต้องการ
2.การประกอบดอกเป็นช่อในแบบ 1 ดอก
3. การประกอบดอกเปน็ ชอ่ ในแบบ 3 ดอก
4. การประกอบดอกเปน็ ชอ่ ในแบบ 5 ดอก
5. การประกอบดอกเป็นช่อในแบบ 7 ดอก
6. การประกอบดอกเปน็ ช่อในแบบ 9 ดอก
7. เทคนิคในการพนั ก้านดว้ ยฟร่อลา่ เทปท่ีสวยงาม
8. การมัดกลบี ดอกด้วยด้ายต้องทาอย่างปราณตี

สานักงานบริหารและพฒั นาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมวิ บลิ ดิง้ ชนั้ 18-19 ถ.วิภาวดรี ังสติ แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ชุดความรู้ทามาหากนิ
“ดอกไม้จนั ทน์”

สว่ นท่ี 3 :

สานักงานบริหารและพฒั นาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมวิ บลิ ดิง้ ชนั้ 18-19 ถ.วภิ าวดรี ังสิต แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ดอกไม้จันทน์

1. สว่ นท่เี ป็นเสน้ ไม้ เรียก ฝอย ใช้ไม้โมก (เดิมใช้ไมจ้ นั ทน)์ ใชส้ ่วนทเ่ี ปน็ เนื้อไม้ตัดเปน็
ท่อนยาวประมาณ 1 ฟตุ เอาเปลอื กออกใชก้ บใสเป็นเสน้ บาง ๆ กวา้ งประมาณ
0.5 ซ.ม. เม่อื ใสแลว้ จะได้ฝอยบิดเป็นเกลียว นาไปตากแดดให้แห้ง ปจั จุบันไม้
โมกเรม่ิ หายากเหมอื นกนั มคี นทดลองใช้ไมอ้ ยา่ งอนื่ แทน เชน่ ไมม้ ะมว่ งป่า ไม้
จามจุรี ซึ่งมีสเี หลือนวลเหมอื นไมโ้ มก แตไ่ ม่ดเี ท่าไมโ้ มก เน่ืองจากเกบ็ ไว้นาน ๆ
จะขึน้ ราและสีดา แดง ไม้โมกทอ่ นหน่ึงทม่ี ีขนาดเสน้ ผ่านศูนย์กลาง 6 นิว้ จะ
ขายเมตรละ 10 บาทจะสามารถทาดอกอีแปะได้ประมาณ 100,000 ดอก แต่
บางคนทาเป็นเสน้ ฝอยมาขายเลยก็มีโดยขายในราคา 100 เสน้ 2 บาท

2. สว่ นทีเ่ ปน็ ก้านทามาจากไมไ้ ผ่ที่แกจ่ ัดผา่ ซกี ยาวประมาณ 5 น้วิ กว้าง 0.5
เซนตเิ มตร หนา 2 – 3 มลิ ลเิ มตรเพ่อื เปน็ ดา้ มจบั และใหแ้ ข็งแรง

3. ดอก ประกอบดว้ ย
3.1 ฐานดอก ทามาจากกระดาษรูปส่ีเหลยี่ มจัตุรสั (เดิมทาเปน็ รปู วงกลม) ยาวดา้ นละ

ประมาณ 2 เซนตเิ มตรอาจจะเป็นกระดาษประเภทใดก็ได้ไม่จาเพาะเจาะจง
3.2 กลีบดอก ทามาจากกระดาษปอนด์ 55 แกรม สคี รมี ตัดเป็นรปู ส่ีเหล่ียมผืนผา้

กว้างประมาณ 1 เซนตเิ มตร ยาวประมาณ 1.5 - 2 เซนติเมตรติดดว้ ยกาวรอบ
ๆ ฐานดอก โดยใชด้ อกละ 7 กลีบ(แฉก)

สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมวิ บิลดงิ้ ชนั้ 18-19 ถ.วภิ าวดรี ังสิต แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ดอกไม้จันทน์

4.เทยี น ใช้เทียนสีเหลอื งเลม่ เลก็ ตดั เปน็ ท่อน ๆ ยาวประมาณ 1 – 2 เซนติเมตร
บางคร้ังนาเทยี นไขท่เี ป็นกอ้ นมาหลอมทาใหเ้ ป็นแผ่นแลว้ ใช้มีดตดั เป็นแท่ง ๆ เลก็
ๆ ยาว 1 –เทยี น

5. กระดาษยน่ สดี า ตัดเป็นรว้ิ ยาว ๆ กว้างประมา2 เซนตเิ มตรแทนกไ็ ดเ้ หมอื นกนั เพื่อ
เป็นการลดตน้ ทุน

6.ธปู ใช้ธปู เล่มเล็กตดั เอาเฉพาะส่วนทม่ี ผี งธูปติดอยู่ สว่ นทีเ่ ป็นกา้ นธูปไมใ่ ช้ ตดั เปน็ ท่อน
ๆ ยาว 1 – 2 เซนติเมตรเชน่ เดียวกบั 0.5 เซนติเมตร

7. กาว ใช้ติดกระดาษ ประกอบดอกนิยมใช้แปง้ มนั ตม้ ใหส้ ุกเหนยี ว ๆ ใช้แทนกาวได้
8. กระดาษตดั เปน็ ร้ิวยาว ๆ กว้าง 2 เซนตเิ มตรใชพ้ ันไม้ไผ่ทีเ่ ปน็ กา้ น เพือ่ จะได้มองมิ่

เห็นไมไ้ ผ่ใชก้ ระดาษอะไรกไ็ ด้สีขาว ไม่จาเพาะเจาะจง

ดอกไม้จนั ทน์ “ ดอกกุหลาบรว่ ง ”

สานักงานบริหารและพฒั นาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมวิ บลิ ดิง้ ชนั้ 18-19 ถ.วิภาวดีรังสิต แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

วิธีการประกอบดอกไมจ้ นั ทน์

2. การประดษิ ฐด์ อกไมจ้ ันทน์
ดอกอแี ปะ

1.นาฝอย 1 เสน้ มาพับครงึ่ แล้วนาไปใส่ด้ามจบั ไม้ไผ่ติดกาวพนั ดว้ ยกระดาษขาวยาวทเ่ี ตรียม
ไว้
2.นาธูป เทยี นทีต่ ดั ไวแ้ ลว้ มาพนั ดว้ ยกระดาษย่นสดี า โดยพันใส่ตรงปลายสุดของดา้ มจบั ทา
กาวให้เรยี บร้อย
3.ตดิ ดอกดว้ ยกาวอีกปลายหน่ึงของดา้ มจับ
4.บรรจใุ สถ่ ุงพลาสติกใสใหเ้ รียบรอ้ ยป้องกนั ความช้นื จะเก็บไดน้ าน
หมายเหตุ เน่อื งจากดอกอแี ป๊ะ ไม่เปน็ ท่ีนยิ ม และราคาถกู จงึ ไม่ได้ทา
2. การเขา้ ช่อ ดอกกหุ ลาบรว่ ง
1. นาฝอย 1 เสน้ มาพบั ครึ่งแลว้ นาไปตดิ กาวพนั ดว้ ยกระดาษขาวยาวท่เี ตรียมไว้
2. นาดอกกุหลาบ 1 ดอกมาพันเขา้ กับเส้นฝอยของไม้โมกโดยใชล้ วดพนั
3. นาธปู เทียนที่ตดั ไวแ้ ลว้ มาพันดว้ ยกระดาษยน่ สีดา โดยพันใสต่ รงปลายสดุ ของปลายลวด
ก้านดอกกหุ ลาบทากาวให้เรียบร้อย
ดอกช่อ
– นาฝอย 3 – 5 เส้นมาพบั คร่ึงแล้วนาไปใสด่ ้ามจบั ไมไ้ ผ่มดั ดว้ ยลวดเหล็กให้แน่น ถา้

เป็นช่อ 5 ดอกข้ึนไปจะมดั ใส่เป็น 2 ชว่ งห่างกนั ประมาณ 3 นิว้ มัดเสรจ็ คลปี่ ลาย
ของฝอยใหก้ ระจายออกจากกัน
– นาดอกกหุ ลาบทเี่ ขา้ ชอ่ ( ทาไดโ้ ดยการนาก้านของดอกมาพนั กนั 3 ดอก 5 ดอก 7
ดอก 9 ดอก และ 15 ดอกตามตอ้ งการ )เสรจ็ เรยี บรอ้ ยมาพันเขา้ กับดา้ มจับไม้ไผ่รัด
ด้วยยางรัดให้แน่น
– นาธปู เทยี นทเี่ ตรยี มไว้แลว้ มาใสด่ า้ มจับไมไ้ ผ่ รดั ด้วยยางรดั ให้แน่น โดยรดั ใส่ตรงปลาย
สดุ ของด้ามจับไม้ไผ่ เสร็จแลว้ ใชก้ ระดาษยน่ สีดาพนั ปดิ ทับยางรัดใหด้ ูเรียบร้อยอีกที
– ผกู โบรเ์ ลก็ ๆ ดว้ ยริบบิ้นสีดา
– บรรจุใสถ่ งุ พลาสตกิ ใสให้เรียบรอ้ ยป้องกนั ความช้นื จะเกบ็ ได้นาน

สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้

69/18-19 อาคารชุดมิว บิลดงิ้ ชนั้ 18-19 ถ.วิภาวดีรังสติ แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

อุปกรณ์ดอกไมจ้ นั ทน์

• รายการสดั ส่วนวสั ดุอุปกรณ์ท่ีใชท้ าดอกจนั ทน์
• จากเงินลงทุน ต่อ คน / 1200 บาท ได้ 500 ดอก

รำยกำรวสั ดุ หนว่ ย รำคำตอ่ หนว่ ย ปริมำณทไี่ ด้
เส้นไม้โมก กิโล 500บำท 10,000 ดอก
กระดำษอดั กลบี กิโล 300บำท 4,000 ดอก
ฟลอ่ ลำ่ เทป ม้วน 15บำท
มดั 150 บำท 100ดอก
ธปู หอ่ 50 บำท 4,000ดอก
เทยี น ม้วน 50บำท 200ดอก
ริบบนิ ้ ทำโบร์ ขวด 100บำท 100ดอก
กำว เมตร 30บำท 2000 ดอก
ไม้ใผ กิโล 9 บำท 1000 อนั
กระดำษรีไซร์เคลนิ 2,000 ดอก

สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมวิ บลิ ดิง้ ชนั้ 18-19 ถ.วภิ าวดรี ังสติ แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ราคาดอกไมจ้ นั ทน์

รำยกำรวสั ดุ หนว่ ย รำคำตอ่ หน่วย ปริมำณทีไ่ ด้
เส้นไม้โมก กิโล 500บำท 10,000 ดอก
กระดำษอดั กลีบ กิโล 300บำท 4,000 ดอก
ฟลอ่ ลำ่ เทป ม้วน 15บำท
มดั 150 บำท 100ดอก
ธปู หอ่ 50 บำท 4,000ดอก
เทยี น ม้วน 50บำท 200ดอก
ริบบนิ ้ ทำโบร์ ขวด 100บำท 100ดอก
กำว เมตร 30บำท 2000 ดอก
ไม้ใผ กิโล 9 บำท 1000 อนั
กระดำษรีไซร์เคลนิ 2,000 ดอก

ประเภทดอกไม้จันทน์ ราคาจาหน่าย ร้อยละ (บำท) หมายเหตุ
ดอกละ/ช่อละ (บำท) 180
ดอกอีแปะ -
กหุ ลำบร่วง ( 1 ดอก ) 300
ช่อ 3 ดอก - 400
ชอ่ 5 ดอก 450 – 500
ชอ่ 7 ดอก 4 700
ช่อ 9 ดอก 4.5 - 5
ช่อ 15 ดอก 7 1,200
12 1,300
13

สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมิว บลิ ดิง้ ชนั้ 18-19 ถ.วภิ าวดีรังสิต แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

การประดิษฐด์ อกไมจ้ นั ทน์

1. ดอกอแี ปะ เป็นดอกไม้จนั ทนข์ นาดเลก็ ราคาถกู ประกอบดว้ ยไม้ไผ่ ฝอยไมโ้ มก
ธปู เทยี น และดอกไม้ทที่ าจากกระดาษปอนด์

ดอกอีแปะ
วธิ กี ารทา

ดอกอีแปะ
1.นาฝอย 1 เสน้ มาพบั คร่งึ แล้วนาไปใส่ดา้ มจบั ไมไ้ ผต่ ดิ กาวพันด้วยกระดาษขาวยาวท่เี ตรียมไว้
2.นาธปู เทียนที่ตดั ไวแ้ ล้วมาพนั ด้วยกระดาษย่นสีดา โดยพันใสต่ รงปลายสดุ ของด้ามจบั ทากาวให้
เรียบรอ้ ย
3.ตดิ ดอกดว้ ยกาวอีกปลายหนึ่งของด้ามจับ
4.บรรจุใส่ถงุ พลาสติกใสใหเ้ รยี บรอ้ ยป้องกันความชื้น จะเกบ็ ได้นาน

สานักงานบริหารและพฒั นาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมิว บลิ ดิง้ ชนั้ 18-19 ถ.วภิ าวดีรังสิต แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ดอกไมจ้ นั ทน์

2. ดอกชอ่ (กุหลาบ) เป็นดอกไมจ้ นั ทน์ท่ีประกอบดว้ ยดอกกุหลาบทท่ี าจาก
กระดาษปอนด์ ธูป เทียน ฝอยไม้โมก มีการผูกรบิ บนิ้ สีดาใหด้ ดู ี แบง่
ออกเปน็

2.1 กุหลาบร่วง ประกอบดว้ ยดอกกุหลาบ 1 ดอก และธูปเทยี นฝอยไมโ้ มก
2.2 ช่อ 3 ดอก ประกอบดว้ ยดอกกหุ ลาบ 3 ดอก และธปู เทียน ฝอยไมโ้ มกผูก

รบิ บน้ิ สีดา
2.3 ชอ่ 5 ดอก ประกอบดว้ ยดอกกุหลาบ 5 ดอก และธปู เทยี น ฝอยไมโ้ มกผกู

ริบบิ้นสีดา

2.4ช่อ 7 ดอก ประกอบดว้ ยดอกกหุ ลาบ 7ดอก และธูปเทยี นฝอยไมโ้ มกผูกรบิ บน้ิ สดี า
2.5 ชอ่ 9 ดอก ประกอบด้วยดอกกหุ ลาบ 9ดอก และธปู เทียนฝอยไม้โมกผูกริบบ้นิ สีดา

2.6 ชอ่ 15 ดอก ประกอบดว้ ยดอกกุหลาบ 15ดอก และธปู เทียนฝอยไมโ้ มกผกู รบิ บิ้นสีดำ

สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมวิ บิลดิง้ ชนั้ 18-19 ถ.วิภาวดรี ังสิต แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ดอกไมจ้ ันทน์

3.4 การบรหิ ารจัดการ
การตลาด

การทาการตลาด การประดษิ ฐ์ดอกไมจ้ ันทนเ์ ปน็ การทาขึ้นเพอื่ ใช้ในงานณาปนกิจศพ
หรือเป็นการไว้อาลัยแกผ่ ูต้ าย การขายหรอื การตลาดสว่ นใหญจ่ ะเนน้ ตรงไปทเี่ จา้ ภาพ
งานศพ และร้านส่งทีข่ ายเครอ่ื งโภคภัณฑ์ หรอื รา้ นขายหีบศพ หรอื วดั ถา้ ในชุมชน
ผลติ ดอกไม้จันทนต์ ้องอาศยั สมาชิกกลุ่มท่จี ดั ทาดอกไม้จนั ทนช์ ว่ ยกนั ติดต่อเจ้าภาพงาน
ศพเพื่อขาย

ชอ่ งทางการจาหน่าย

1.วัด
2.บา้ นเจา้ ภาพงานศพ
3.รา้ นขายโภคภณั ฑ์
4.เฟสบ๊สุ และ ไลน์
5.ร้านรับสง่ (พอ่ ค้าคนกลาง)

สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมวิ บิลดงิ้ ชัน้ 18-19 ถ.วิภาวดีรังสติ แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ดอกไมจ้ นั ทนร์ ูปแบบต่างๆของชุมชน
เชียงทอง

สานักงานบริหารและพฒั นาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมวิ บลิ ดงิ้ ชัน้ 18-19 ถ.วภิ าวดีรังสติ แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ชุดความรู้ทามาหากนิ
“...ดอกไม้จันทน์”

ส่วนท่ี 3 :
ลงมือทา

สานักงานบริหารและพฒั นาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมวิ บิลดิง้ ชนั้ 18-19 ถ.วิภาวดีรังสิต แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ชุดความรู้ทามาหากนิ
“...ดอกไม้จนั ทน์.......”

3.2 วสั ดุ /อวตั ถุดบิ

กระดาษกลีบ ด้าย
ธปู /เทียน หนวดจนั ทน์

กำว/แปง้ เปียก ฟรอลำ่ เทป

สานักงานบริหารและพฒั นาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมิว บิลดงิ้ ชนั้ 18-19 ถ.วิภาวดีรังสติ แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ชุดความรู้ทามาหากนิ
“.ดอกไม้จันทน์..”

• 3.3 อุปกรณป์ ระดิษฐ์ดอกไมจ้ นั ทน์

ลวด/ก้านธูป ครีมตดั ลวด

ไม้ไผ่ กระดำษพนั ก้ำน

ไม้ลกู ชิน้ กรรไกร

สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมิว บิลดิง้ ชนั้ 18-19 ถ.วิภาวดีรังสติ แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ชุดความรู้ทามาหากนิ
“.....ดอกไม้จนั ทน์.”

• ขน้ั ตอนการประดษิ ฐด์ อกไม้จันทน์

1. แบบดอกธรรมดา เรม่ิ จากการทาเกสรก่อน โดยใช้กลีบดอกเกสรทาการจบั กลีบเขา้
กบั ก้านดอก นากลีบดอกทเ่ี ตรยี มไวแ้ ลว้ มาทาการเข้าดอก โดยใช้กลบี ดอกประมาณ 4
กลีบ จากน้นั ทากาวแลว้ ใชด้ า้ ยมดั ให้แนน่ กจ็ ะได้ตวั ดอกไมจ้ นั ทน์ เมือ่ ไดต้ ัว
ดอกไมจ้ ันทนแ์ ลว้ กม็ าถงึ ข้นั ตอนการใส่หนวดจนั ทน์ ซึง่ ทาเตรียมไว้โดยพันค่กู ับธูป-
เทียนสาเรจ็ ไว้เรียบร้อยแลว้ เมอ่ื ใส่หนวดจันทน์แล้วนากระดาษย่นสดี าพันก้านดอก
แนน่ จนไม่สามารถมองเหน็ ก้านดอกได้ก็เป็นอนั เสรจ็

2. แบบช่อประธาน เร่ิมจากเตรยี มก้านไม้ช่อประธานพร้อมหนวดจันทนไ์ ว้
จากนัน้ จึงนาดอกที่ทาไว้ซึง่ ใช้ขนั้ ตอนเดียวกันกบั การทาแบบดอกธรรมดา นามา
ประกอบเขา้ ด้วยกันเป็นชอ่ โดยจะต้องทาแบบนี้เพราะจะต้องนามาติดชอ่ ประมาณชอ่
ละ 3,5,7,9 ดอก จากนนั้ ทาการตกแต่ง เป็นอันเสรจ็ ขนั้ ตอน

สานักงานบริหารและพฒั นาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมวิ บลิ ดิง้ ชนั้ 18-19 ถ.วิภาวดรี ังสิต แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ชุดความรู้ทามาหากนิ
“.ดอกไม้จนั ทน์...”

3.3 การบรหิ ารจดั การ
- การเงนิ /การลงทนุ

เงินลงทนุ

เงนิ ลงทนุ ได้
เงนิ ลงทนุ มชี มรมผู้สูงอายุ จานวน 20 คน มปี ระธานกลุม่ ออกเงนิ เพือ่ ทากจิ กรรม
ดอกไมจ้ ันทนค์ รังนอี อกเงนิ สว่ นตัวกอ่ นในปีแรกจานวน 10,000 บาท จากยอดเงินดังกล่าว
สามารถประดษิ ฐ์ดอกไมจ้ ันทน์ได้ 5,000 ดอก ขายได้ 15,000 บาท

การตงั ราคาขาย

การตังราคาขาย
1.ดอกอแี ป๊ะ ดอกละ 1บาท
2.ดอกกหุ ลาบ ดอกละ 3บาท
3.ชอ่ 3 ดอก ช่อล่ะ 35 บาท
4.ชอ่ ประธาน ชอ่ ละ่ 50 บาท

รายรับ

จากดอกไม้จันทน์ ห่อล่ะ 50 ดอก ขายท่ี 150 บาท จากดอกไม้จันทน์ที่ทาได้ จากตน้ ทนุ เงิน
10000 บาท ประดิษฐ์ดอกไมจ้ นั ทนไ์ ด้ 5000 ดอก ขาย ดอกละ่ 3 บาท ได้ 15000 บาท

กาไร

จากตน้ ทนุ 10000 บาท ขายได้ 15000 ได้กาไร 5000 บาท

สานักงานบริหารและพฒั นาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมิว บลิ ดิง้ ชนั้ 18-19 ถ.วภิ าวดรี ังสติ แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ดอกไมจ้ นั ทน์

• . ชว่ งเวลาการทาดอกไม้จันทน์

เนอื่ งดอกไม้จนั ทนเ์ ป็นสินคา้ ทม่ี กี ารซอ้ื ขายกันในช่วงท่ีมีคนเสยี ชวี ิตจงึ
จาเปน็ ตอ้ งผลติ ทม่ี ีประมาณจานวนมาก และดว้ ยชาวบ้านมีอาชีพท่แี ตกตา่ งกันการ
ผลิตดอกไม้จันทน์ในหม่บู ้านมีการทาดอกไม้จันทน์ตลอดท้งั ปไี ม่มชี ว่ งหยุด แมก้ ระท่งั
ชว่ งทชี่ าวบา้ นตอ้ งทาการเกษตร ทานา แต่ก็จะทาดอกไม้จนั ทน์ในชว่ งเวลากลางคืน
ตอนเยน็ ชว่ งพกั ผ่อน เน่อื งจากการทาดอกไมจ้ ันทน์เป็นงานท่ไี มห่ นกั คนสูงอายุ
เด็ก ๆ กส็ ามารถช่วยพ่อแม่ทาได้ หลังจากเลกิ เรยี น ดูโทรทัศน์ นง่ั พดู คยุ ไปดว้ ย
บางครง้ั ชาวบ้านทไี่ ปดูมหรสพก็จะ นาดอกไม้จนั ทน์ใส่ตะกรา้ หรือถุงไปทาในขณะรอดู
การแสดงดว้ ยก็มี

สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมิว บิลดงิ้ ชัน้ 18-19 ถ.วภิ าวดรี ังสิต แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ดอกไมจ้ ันทน์

• ความเชอ่ื เก่ยี วกับดอกไม้จันทน์
สมยั ก่อนในการจัดทาพธิ ฌี าปนกิจศพ มธี รรมเนยี มการใชด้ อกไม้จันทน์

ควบคกู่ บั ธูปทองและเทยี นทอง เพราะเชอ่ื ว่ากลน่ิ หอมของดอกไม้จันทนจ์ ะนาดวง
วญิ ญาณของผูท้ ล่ี ่วงลบั ไปสสู่ รวงสวรรค์ แต่ธรรมเนียมการใช้ดอกไมจ้ นั ทน์จะใช้
เฉพาะผ้มู ีตระกูลสงู เท่านัน้ สามัญชนจะใชไ้ มไ่ ด้ เพราะดอกไมจ้ ันทนเ์ ปน็ ของสูง
ต้องห้าม และมีราคาแพง ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 5 และในขณะนัน้ เนอ่ื งจาก
ดอกไมจ้ ันทนเ์ รมิ่ หายากขึน้ จงึ มีผู้คดิ คน้ ประดษิ ฐด์ อกไมจ้ ันทนเ์ ทียม โดยการนาไม้
จันทน์มาทาเป็นแผน่ บาง ๆ นามาเข้ารปู ลกั ษณะคล้ายดอกไมช้ นดิ ตา่ ง ๆ แตร่ วม
เรยี กว่า ดอกไม้จันทน์ ใช้ในงานพธิ หี ลวง ต่อมาจึงแผข่ ยายการใช้ดอกไม้จันทน์
เทียมในหม่สู ามญั ชน จึงเร่มิ มีธรรมเนยี มการใช้ในหมูส่ ามัญชน เร่ิมธรรมเนียมการ
ใช้ตั้งแต่นั้นมา โดยแขกท่ีมารว่ มงานจะนาดอกไมจ้ นั ทนไ์ ปวางไว้ท่พี านหนา้ โลงศพ
เปน็ การเผาหลอกก่อน แลว้ จึงนาดอกไมจ้ นั ทนท์ ั้งหมดไปใชใ้ นการเผาจรงิ อีกครั้ง
ตอ่ มาไมจ้ นั ทนท์ ใ่ี ช้ทาดอกไมจ้ ันทน์หายากจนแทบหาไมไ่ ด้เลย จึงเปลยี่ นไปใชว้ ัสดุ
อยา่ งอื่นแทน เพราะหางา่ ยและมีราคาถกู แต่แก่นแทข้ องธรรมเนียมการใช้
ดอกไม้จนั ทนก์ ็ยังไมเ่ ปลยี่ นไป

ดอกไมจ้ ันทนแ์ บบท่วั ไปทนี่ ิยมใช้กนั มาเปน็ แบบธรรมดาส่วนใหญ่ทาเปน็ รปู ดอก
กุหลาบ ดอกแกว้ มีข้ันตอนการทาทีไ่ ม่ย่งุ ยาก และมสี สี ันตายตัวคือ สขี าว สคี รมี
หรือสดี า แตใ่ นยคุ ปจั จบุ ันดว้ ยภูมิปญั ญาชาวบา้ นทีส่ ร้างสสี นั สีต่าง ๆ ของ
ดอกไม้จันทน์ ทาให้ดอกไม้จนั ทน์มีความแปลกในรูปแบบ สสี นั ทเ่ี ปลี่ยนไป ทาให้
ทัศนคตขิ องคนทีน่ าไปใชม้ คี วามรสู้ กึ วา่ การใช้ดอกไม้จนั ทน์เพือ่ เปน็ การเคารพ
ระลึกถงึ ผลู้ ่วงลบั ไมม่ บี รรยากาศของความโศกเศร้าเพยี งอยา่ งเดียว

สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมวิ บิลดงิ้ ชนั้ 18-19 ถ.วิภาวดรี ังสิต แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ชุดความรู้ทามาหากนิ
“...ดอกไม้จันทน์.”

3.3การบริหารจดั การ
- การจัดการกาลังคน
จานวนคนท่ใี ชใ้ นการทาอาชพี

จากกลุ่มเป้าหมายเป็นผ้สู ูงอายหุ มบู่ ้านละ่ 30 คน และผู้ทส่ี นใจ ถ้าผลติ ใน 1คน ใช้เวลา 1ชม
สามารถผลติ ได้ 30 ดอก

หนา้ ท่ี

ในกลุ่มแบ่งหนา้ ท่ีกนั เป็นงานๆเช่นทาดอก ทาก้าน ประกอบดอก

- การตลาด

วัด เจ้าภาพงานศพ ร้านขายโภคภณั ฑ์ เฟสบุ๊ค รา้ นขายหบี ศพ อาคารsme

ลกู คา้ เปา้ หมาย

เจ้าภาพงานศพ การคา้ ขายส่ง ร้านขายโภคภัณฑ์

สถานทจี่ าหนา่ ย

วัด เจ้าภาพงานศพ ร้านขายโภคภัณฑ์ เฟสบุค๊ ร้านขายหบี ศพ อาคารsme

สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมวิ บิลดิง้ ชนั้ 18-19 ถ.วภิ าวดีรังสติ แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ชุดความรู้ทามาหากนิ
“.ดอกไม้จนั ทน์.”

ส่วนที่ 4 :
ทาอย่างไรให้ประสบความสาเรจ็

สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมิว บลิ ดิง้ ชนั้ 18-19 ถ.วิภาวดีรังสติ แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ชุดความรู้ทามาหากนิ
“ดอกไม้จันทน์”

ปญั หาและแนวทางแก้ไข
1. ปัจจัยทท่ี าใหเ้ กดิ การพฒั นา

ชมุ ชนในชนบทท่วั ๆ ไป สว่ นใหญจ่ ะประกอบอาชพี ทางเกษตรกรรม ทานา ทาสวน
และหาปลาตามแมน่ า้ ปิง จะมเี วลาวา่ งเป็นสว่ นใหญ่ ประชากรทีอ่ ยู่ในวยั ทางานกจ็ ะ
ไปทางานต่างถนิ่ กรงุ เทพมหานครบ้าง ในตัวจังหวดั ตากบา้ ง เพราะถ้าไมท่ าอยา่ งนั้น
แล้วก็จะเป็นการปล่อยเวลาว่างใหเ้ ปล่าประโยชน์ ซ้ายงั ต้องมคี า่ ใชจ้ ่ายในการดารงชีพ
งา่ ย ๆ สามารถทาชว่ ยกนั ดงั้ ครอบครัวด้วยความรกั ความอบอนุ่ ไดอ้ ยกู่ นั พร้อมหน้า
2.อปุ กรณ์บางอยา่ งแพง จาเป็นต้องอาวัสดอุ ่นื แทนเนอื่ งจากมีการกักตนุ สินค้า

สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมิว บิลดิง้ ชนั้ 18-19 ถ.วิภาวดรี ังสิต แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ดอกไม้จันทน์

ปัญหา

การทาดอกไม้จันทนใ์ นปัจจบุ นั ใช้สว่ นใชก้ ระดาษ ซึง่ ในปัจจุบนั ที่พอใช้ทา
ดอกไมจ้ ันทน์ก็จะไม่คงทนถาวร สว่ นในเขตจงั หวดั ตากจงึ ไดป้ ระยุกต์ ใบลานมาประดิษฐ์
ดอกไมจ้ ันทนแ์ ทนกระดาษซ่งึ มคี ุณสมบัตเิ หมือนหรอื ใกล้เคยี งกบั ไม้โมกมาทดแทนก็ได้ เช่น
เปลือกขา้ วโพด ซึง่ ปลกู ขึ้นได้งา่ ยและสามารถใช้ประโยชนอ์ ย่างอนื่ ไดอ้ ีกดว้ ย

สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมิว บิลดงิ้ ชัน้ 18-19 ถ.วิภาวดรี ังสติ แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ดอกไมจ้ ันทน์

• แนวคดิ ใหม่ในการพัฒนาอาชีพ
• ปญั หาและอปุ สรรค

วสั ดกุ ารทาดอกไมจ้ ันทน์ คอื ไมโ้ มก ตอ้ งไปนามาจากทีอ่ ่ืน ไม่เพียงพอ
แน่นอนเพราะชาวบา้ นทาดอกไมจ้ ันทนต์ ลอดทงั้ ปี การจาหน่ายดอกไมจ้ ันทน์ จะมี
ปรมิ าณความตอ้ งการของรา้ นค้าตวั แทนจาหน่ายลดลงในช่วงเขา้ พรรษา เน่อื งจาก
บางคนมคี วามเช่ือไมเ่ ผาศพในชว่ งเข้าพรรษาแตจ่ ะเกบ็ ไว้เผาตอนออกพรรษาแลว้ แต่
กไ็ ม่ส่งผลกระทบต่อการทาดอกไม้จันทนม์ ากนกั ต้องการพฒั นาในเร่ืองรปู แบบ
ผลิตภณั ฑ์ ทใ่ี ช้ประกอบ เช่นกลอ่ งใส่ดอกไมจ้ ันทน์

สานักงานบริหารและพฒั นาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมวิ บิลดงิ้ ชัน้ 18-19 ถ.วิภาวดรี ังสิต แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

แหล่งอ้างองิ

• เจ้าของความรู้

องค์ความรู้.เรื่องดอกไม้จันทน์

ชื่อนางจาเนยี ร นาคเปรม
ทอี่ ยู่29ถ.ไทยชนะ ต.ระแหง อ.เมอื ง จ.ตาก
โทรศพั ท์ 0817071124

องคค์ วามรู้.. เรือ่ งดอกไม้จนั ทน.์
ช่ือนางทศั นี วันฝ่ัน
ท่อี ยู่ 167ถ.ไทยชนะ ต.ระแหง อ.เมอื ง จ.ตาก
โทรศัพท์..0875723827

สานักงานบริหารและพฒั นาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมิว บิลดิง้ ชนั้ 18-19 ถ.วิภาวดรี ังสติ แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

• เจ้าของความรู้

ชอ่ื นางละมอม เทพมงคล
ที่อยู่647/6.ไทยชนะ ต.ระแหง อ.เมอื ง จ.ตาก
โทรศพั ท์ 0838731124

ช่อื นางสมพศิ สุปินนะ
ที่อยู่264ถ.ไทยชนะ ต.ระแหง อ.เมอื ง จ.ตาก
โทรศพั ท์ 0816957971

ชือ่ นางสาวสุนนั ท์ แกว้ เชียงทอง
ที่อยู่116/2ถ.ไทยชนะ ต.ระแหง อ.เมือง จ.ตาก
โทรศพั ท์ 0895625923

ชือ่ นางสุนยี ์ เฟ่ืองฟอง
ที่อยู่163ถ.ไทยชนะ ต.ระแหง อ.เมอื ง จ.ตาก
โทรศัพท์ 0971527632

ชื่อนางภควดี นาคเปรม
ท่อี ยู่519/19 ถ.ไทยชนะ ต.ระแหง อ.เมือง จ.ตาก
โทรศพั ท์ 0612871574

ช่ือเร่ือง

.......

.......

.......

.......

สานักงานบริหารและพฒั นาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมวิ บลิ ดงิ้ ชัน้ 18-19 ถ.วิภาวดรี ังสติ แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ช่ือเร่ือง

รู้จักประชาคมอาเซียน โดย วทิ ย์ บณั ฑติ กุล

มำรู้จกั และเข้ำใจกำรเกิดขนึ ้ ของประชำคมอำเซียนที่กำลงั จะมำถึงในปี พ.ศ. 2558
คณุ จะได้ได้รู้จกั สมำชิกอำเซียนทงั้ 10 ประเทศ ยอ่ มเป็นโอกำสทองของคนไทยที่จะ
ก้ำวเดนิ ไปในควำมเปล่ียนแปลงท่ีจะมำถึงนี ้

รู้จกั ประชาคมอาเซยี น : มาเลเซีย โดย วทิ ย์ บณั ฑิตกุล

ประชำคมอำเซยี น คลนื่ ลกู ใหมม่ ำแรงกำลงั กอ่ ตวั ขนึ ้ ภำยในปี พ.ศ. 2558 เป็นที่จบั ตำมองของคนทงั้ โลก กำรเคลอ่ื นย้ำยคน มนั สมอง
บคุ ลำกร... ปรำกฎกำรณ์ทเี่ กดิ ขนึ ้ ภำยในภมู ภิ ำคประชำคมอำเซยี นกลำยเป็นโอกำสทองทท่ี กุ คน ต้องไมพ่ ลำดและปรำรถนำท่ีจะอยบู่ น
ยอดคล่นื -ประชำคมอำเซยี น หนงั สือเลม่ นีจ้ ะพำคณุ ไปรู้จกั ประชำคมอำเซียนคณุ พร้อมแล้วหรือยงั !

สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมวิ บลิ ดงิ้ ชัน้ 18-19 ถ.วิภาวดรี ังสติ แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ดอกไม้จันทน์

!
!

สานักงานบริหารและพฒั นาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมิว บลิ ดงิ้ ชัน้ 18-19 ถ.วภิ าวดีรังสิต แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ช่ือเร่ือง

กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ- http://www.dtn.go.th
มีบริกำรศนู ย์บริกำรข้อมลู เศรษฐกิจประชำคมอำเซยี นให้ข้อมลู และ
คำปรึกษำแบบตวั ตอ่ ตวั เก่ียวกบั ประชำคมเศรษฐกิจอำเซยี นและ FTA
ต่ำงๆ ของประเทศไทย

สานักอาหาร (สานักงานคณะกรรมการอาหารและยา)
http://newsser.fda.moph.go.th/food/index_1.php

สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมิว บลิ ดงิ้ ชัน้ 18-19 ถ.วิภาวดีรังสติ แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ช่ือเร่ือง

สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมิว บลิ ดงิ้ ชนั้ 18-19 ถ.วิภาวดรี ังสติ แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

แหล่งจาหน่ายวัตถุดบิ ดอกไม้จันทน์
และอุปกรณ์

ชื่อร้านชุมชนเชียงทองลา่ ง
สินค้าดอกไมจ้ ันทน์และพวงรดี
ขอ้ มลู ติดต่อ นางจาเนียร นาคเปรม

ชอื่ รา้ นดวงประทปี

สนิ ค้าดอกไมจ้ ันทนแ์ ละพวงรีด
ขอ้ มูลติดต่อ นางดวงประทปี

ช่ือรา้ นแม่ผง
สินค้าดอกไม้จันทน์และพวงรดี
ขอ้ มลู ตดิ ตอ่

สานักงานบริหารและพฒั นาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมิว บิลดิง้ ชนั้ 18-19 ถ.วิภาวดรี ังสิต แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

แผนการถ่ายทอดองค์ความรู้
และรูปแบบกจิ กรรม

ครัง้ ท่ี 1

ช่ือกจิ กรรม.ส่งเสรมิ อาชีพ
รปู แบบกิจกรรม..ให้ความรู้เร่อื งดอกไม้จันทน์
ระยะเวลาดาเนินการ.3 วนั .
สถานท่จี ดั กิจกรรม ศาลาเอนกประสงค์
กลุ่มเป้าหมาย..ผสู้ งู วยั 20 คน

ครังที่ 2

ช่ือกิจกรรม.พัฒนาผลติ ภัณท์
รปู แบบกจิ กรรมออกแบบผลิตภัณฑ์
ระยะเวลาดาเนินการกรกฏาคม
สถานท่ีจัดกจิ กรรม ศาลาเอนกประสงค์
กลุ่มเป้าหมายสมาชกิ กลมุ่ 20 คน

สานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมวิ บิลดิง้ ชนั้ 18-19 ถ.วภิ าวดีรังสติ แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ข้นั ตอนการนาเสนอ

• ขนั้ ตอนกำรจดั ทำควำมรู้