ระบบเวลาโลก

ระบบเวลา

ระบบเวลา

809

ระบบเวลา

เวลาปานกลางกรีนิช

ความสัมพนั ธร์ ะหวา่ ง ระบบเวลา เส้นวันทสี่ ากล
ลองจจิ ูดกับเวลา

เปรียบเทยี บวันเวลาของ เวลาท้องถนิ่ และ
ประเทศไทยกับประเทศอน่ื ๆ เวลามาตรฐาน

พกิ ัดภมู ิศาสตร์ (ระบบเวลา)

จุดประสงค์การเรียนรู้
1.นกั เรียนอธิบายพกิ ดั ภูมิศาสตร์ (ละติจูด ลองจิจูด เส้นแบ่งเวลา
และเปรียบเทียบวนั เวลาของโลก

แบบทดสอบกอ่ นเรียน
หน่วยการเรียนรู้ที่ 11

ระบบเวลา

812

เลอื กคาตอบทถี่ กู ต้องทสี่ ุดเพยี งคาตอบเดยี ว

1. เสน้ เมริเดยี น 180 องศาเรียกอกี อยา่ งหน่ึงว่าเส้นอะไร

ก เสน้ เวลา ข เสน้ ขนาน

ค เสน้ แบง่ เขตวนั ง เสน้ เมรเิ ดียนแรก

อธิบาย ค ถูก เพราะเสน้ เมริเดียนท่ี 180 องศาลองจิจูดจะมีเวลาแตกต่างจากเสน้ เมริเดียนท่ี 0 องศา

ลองจิจดู ถึง 12 ช่วั โมง (4 x 180 = 720 นาที หรอื เท่ากบั 720/60 = 12 ช่วั โมง) ดงั นนั้ เม่ือนับเวลาจาก 0

องศาลองจิจูดไปท่ี 180 องศาลองจิจูดทงั้ ทางดา้ นตะวนั ออกและตะวันตกจะไดเ้ วลาแตกต่างกันถึง 24

ช่วั โมง หรอื 1 วนั เพราะฉะนนั้ ท่ีเสน้ เมรเิ ดียน 180 องศาลองจิจดู ทางดา้ นตะวนั ออกและทางดา้ นตะวนั ตก

ของเสน้ นีจ้ ะมีเวลาท่ีแตกต่างกนั อยถู่ งึ 1 วนั จงึ มีการกาหนดเสน้ สมมตุ ขิ นึ้ อีกเสน้ หน่งึ ทบั ลงบนเสน้ เมรเิ ดียน

ท่ี 180 องศาลองจิจดู ใหเ้ ป็นเสน้ แบ่งเขตวนั ของทางดา้ นตะวนั ออกและดา้ นตะวนั ตก เสน้ เมริเดียนท่ี 180
813
องศาจงึ มีช่ือเรยี กอีกอยา่ งหนง่ึ วา่ “เสน้ แบง่ เขตวนั ”

2. ข้อใดคอื เวลาสากล
ก เวลาเท่ียงวนั
ข เวลาปานกลางกรนี ิช
ค เวลาท่ีใชใ้ นซีกโลกตะวนั ตก
ง เวลาทอ้ งถ่ินของประเทศนนั้

อธิบาย ข ถูก เพราะเวลาปานกลางกรนี ิช คือ เวลาทอ้ งถ่ินของตาบลกรีนิช กรุงลอนดอน ประเทศ
สหราชอาณาจักร ซ่ึงเป็นจุดท่ีกาหนดให้มีเส้นเมริเดียนท่ี 0 องศาลองจิจูดลากผ่านพอดี จึง
กาหนดใหเ้ วลาของทอ้ งถ่ินนีเ้ ป็นเวลาสากลท่ีท่วั โลกใชส้ าหรบั การเปรียบเทียบเวลามาตรฐานของ
พืน้ ท่ีตนเอง

814

3. ช่วงหา่ งทางลองจจิ ูดช่วงละ 15 องศา เทยี บเวลาได้เท่าไร
ก 30 นาที
ข 45 นาที
ค 1 ช่วั โมง
ง 2 ช่วั โมง

อธิบาย ค ถูก เพราะเวลา 1 ช่วั โมง จะเท่ากบั 60 นาที จะมีชว่ งหา่ ง 60/4 = 15 องศาลองจิจดู พอดี

815

4. ประเทศตอ่ ไปนีป้ ระเทศใดจะเหน็ ดวงอาทติ ยเ์ ป็ นประเทศแรก
ก ลาว
ข อินเดีย
ค ศรลี งั กา
ง สหรฐั อเมรกิ า

อธิบาย ก ถกู เพราะโลกหมนุ รอบตวั เองจากทิศตะวนั ตกไปยงั ทิศตะวนั ออก ทาใหพ้ ืน้ ท่ีทางดา้ น
ตะวนั ออกจะไดร้ บั แสงจากดวงอาทิตยก์ ่อน ดงั นนั้ ประเทศท่ีตงั้ อยใู่ นตาแหนง่ ท่ีมีค่าลองจิจดู
ตะวนั ออกมากเทา่ ไหร่ ก็จะไดร้ บั แสงจากดวงอาทิตยก์ ่อนมากกวา่ ในขอ้ นี้ ประเทศลาวตงั้ อย่ทู ่ี
ประมาณ 105 องศาตะวนั ออก ประเทศอินเดยี และประเทศศรลี งั กาตงั้ อย่ทู ่ีประมาณ 75 องศา
ตะวนั ออก และประเทศสหรฐั อเมรกิ าตงั้ อย่ทู ่ีประมาณ 75 องศาตะวนั ตก ดงั นนั้ ประเทศลาวจงึ เป็น
ประเทศแรกจากทงั้ 4 ประเทศนีท้ ่ีจะมองเหน็ ดวงอาทิตยก์ ่อน

816

5. เส้นเมริเดยี นมคี วามสัมพันธก์ ับสงิ่ ใด
ก เวลา
ข ภมู ิอากาศ
ค พืชพรรณธรรมชาติ
ง ลกั ษณะภมู ิประเทศ

อธิบาย ก ถูก เพราะเสน้ เมรเิ ดยี นเป็นเสน้ สมมตุ ทิ ่ีเกิดขนึ้ ตามคา่ ระยะทางเชิงมมุ ลองจิจดู ท่ีวดั จาก
ตะวนั ตกไปยงั ตะวนั ออกและตะวนั ออกไปยงั ตะวนั ตกมีคา่ ไมเ่ กิน 180 องศา ซง่ึ การท่ีโลกหมนุ รอบ
ตวั เองจากตะวนั ตกไปยงั ตะวนั ออก และโคจรรอบดวงอาทิตยท์ าใหเ้ กิดเวลาท่ีแตกตา่ งกนั การหมนุ
รอบตวั เองของโลกนีเ้ ป็นไปในทิศทางเดยี วกบั คา่ ลองจิจดู ทาใหเ้ สน้ เมรเิ ดียนจงึ มีความเก่ียวขอ้ งกบั
เวลาท่ีเกิดจากการหมนุ รอบตวั เองของโลกดว้ ยเชน่ กนั

817

คำถำมชวนคดิ ?

นกั เรียนเคยดูการถา่ ยทอดฟุตบอลโลกหรือป่ าว
นกั เรียนเคยสังเกตไหมวา่ ทาไมเวลาถา่ ยทอดระหวา่ ง
ประเทศเขาและประเทศเราทาไมถึงไม่ตรงกนั เราจะได้
คเปือรยีกบารเทรวียบบรแรับขอวง่ชยมขมา่ นัพงกเใาจิปนรา็นถเรวรา่ณละยบาาทกบอไลตดวารใงิธต่นวีกรนเั าวอรลงทาตกาีคงลปวางารคะมวืนหตั แลศิตกั าป่ฐสารตนะรเทแ์ มศลีหเว้ ขา้นาขาจนั้ มะตาอน ไดแ้ ก่

พิกัดภมู ิศำสตร์

คือ การรวบรวม พจิ ารณา ไตรต่ รอง ตีความหลกั ฐาน แลว้ นามา
เปรยี บเทียบอยา่ งเป็นระบบ วิธีการทางประวตั ิศาสตร์ มีหา้ ขนั้ ตอน ไดแ้ ก่

พกิ ดั ภมู ศิ าสตร์คือ

ระบบทบี่ อกตาแหน่งบนพืน้ โลกโดยอ้างองิ ตาแหน่งละตจิ ูด
และลองจิจูดทตี่ ดั กนั เป็ นหลกั โดยมคี ่าตาแหน่งเป็ นละตจิ ูด
และลองจจิ ูด

ละติจูดคือ

ค่าของมุมทว่ี ัดจากศูนย์กลางของโลกจากเสน้ ศนู ย์สตู ร ไปยงั ข้วั โลกเหนอื
และขั้วโลกใต้ โดยลากรอบโลกตามแนวนอน เสน้ ละตจิ ูดขนานกบั เส้น
ศูนยส์ ูตร เสน้ ศูนย์สูตร มีค่า ละติจูดที่ 0 องศา คา่ ละติจดู จึงมี 2 คา่ คอื
ตาแหน่งทอ่ี ย่เู หนือเส้นศูนย์สูตร เรยี กวา่ องศาเหนือ ตาแหน่งทอ่ี ย่ใู ต้เส้น
ศูนย์สูตร เรียกว่า องศาใต้ ใช้ตัวยอ่ N และ S ซงึ่ แตซ่ ีกโลก จะมคี า่ ละตจิ ดู
สูงสุด คอื 90 องศาเหนือ, 90 องศาใต้ (เสน้ ละตจิ ูดจงึ มที ้ังหมด 180 เสน้ )
เส้นละติจดู มคี วามสัมพนั ธก์ ับภูมอิ ากาศ

ละตจิ ูดคอื

ลองจจิ ูด

ระยะทางเชิงมุมทวี่ ดั จากเส้นเมริเดยี นแรกไปทางตะวนั ออกและตะวันตก
เรียกว่า เส้นโครงแนวต้ัง
เส้นเมริเดยี นแรกมคี ่าลองจจิ ูดท่ี 0 องศา ลากผ่านเมืองกรีนิช กรุงลอนดอน
ประเทศองั กฤษ
หากวดั ไปทางตะวนั ออกของเส้นเมริเดยี นแรก มคี ่า เป็ น องศาตะวนั ออก
และหากวนั ไปทางตะวนั ตกของเส้นเมริเดยี นแรก มคี ่าเป็ นองศาตะวนั ตก
ลองจจิ ูดมคี ่าสูงสุด 180 องศา ตะวนั ออกและตะวนั ตก
(เส้นเมริเดยี นจงึ มที ้งั หมด 360 เส้น) เส้นลองจิจูดมคี วามสัมพนั ธ์กบั เวลา

ลองจจิ ดู

นักเรียนรู้ไหมว่า เวลาบนพนื้ ผิวโลก
เช้า เทย่ี ง เยน็ กลางวนั กลางคนื
เกดิ ขนึ้ อยา่ งไร

825

ลองจจิ ูดทอ่ี ยตู่ รงข้าม โลกหมุนรอบตวั เองและ
คอื เวลาเทยี่ งคนื หมุนรอบดวงอาทติ ยต์ ลอดเวลา

บริเวณเส้นเมรเิ ดยี นทาง บริเวณเส้นเมริเดยี นทาง
ตะวันตกจะเป็ นเวลาก่อนเทย่ี ง ตะวันออกจะเป็ นเวลาหลังเทย่ี ง

พนื้ ผิวโลกไดร้ ับแสงอาทติ ย์ เมอื่ พระอาทติ ยอ์ ยูเ่ หนือเส้นเมรเิ ดยี นใด

ไม่พร้อมกัน ทาให้เกดิ เวลา บริเวณนั้นจะเป็ นเวลาเทยี่ ง
เช้า เทย่ี ง เยน็ ตา่ งกัน

826

เส้นเมริเดยี นแรกลากผ่านที่
ตำบลกรีนิช กรุงลอนดอน
ประเทศสหรำชอำณำจักร

กาหนดใหเ้ ขตเวลามาตรฐาน
ของโลกยดึ ตามเส้นเมรเิ ดยี น
แรกเป็ นเวลาสากล

พนื้ ทท่ี างทศิ ตะวนั ตกของเสน้ นี้ พนื้ ทที่ างทศิ ตะวันออกของเสน้ นี้
มเี วลาช้ำกว่ำ 1 ชม. ต่อ 15 เสน้ เมริเดยี น มีเวลาเรว็ กว่ำ 1 ชม. ตอ่ 15 เสน้ เมริเดยี น

827

เรื่องน่ารู้

นาฬิกาโครโนมเิ ตอร์
นาฬิกาทตี่ งั้ ตามเวลากรีนิช เพอื่ ใช้ในการจับเวลาในการ

ตรวจวตั ถุทอ้ งฟ้าทางดาราศาสตร์ และใชใ้ นการเดนิ เรือ
เป็ นนาฬิกาทร่ี ักษาเวลาไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง
และเทย่ี งตรงมากทส่ี ุด

828

เส้นวนั ทส่ี ากล
เสน้ วนั ที่สากล เป็นเขตกาหนดการเปลี่ยนวนั โดยจะใชเ้ สน้ เมริเดียนแรกเริ่มวดั ไปทาง

ทิศตะวนั ตกและทิศตะวนั ออกขา้ งละ 180 องศา โดยเส้นเมริเดียนที่ 180 องศาตะวนั ตกและ
180 องศาตะวนั ออกจะทบั กนั พอดี ถา้ เอาลูกโลกมาดูจะเห็นวา่ เสน้ เมริเดียนที่ 180 องศาน้ี
อยตู่ รงขา้ มกบั เส้นเมริเดียนเร่ิมแรกพอดี เช่น ตาบลกรีนิชต้งั อยเู่ สน้ เมริเดียนแรกเป็นเวลา
12.00 น.หรือ เที่ยงวนั ของวนั อาทิตย์ เวลาของตาบลที่อยทู่ างทิศตะวนั ตกของเส้นน้ีจะชา้
กวา่ ตาบลกรีนิช เช่น ที่ลองจิจูด 90 องศาตะวนั ออกเป็นเวลา 6.00 น. ของวนั อาทิตยแ์ ละ
เสน้ เมริเดียนที่ 180 องศาตะวนั ตก จะเป็นเวลา 24.00 น. วนั เสาร์หรือ 0.00 น. ของวนั
อาทิตย์ กล่าวคือสิ้นสุดวนั เสาร์และเร่ิมข้ึนวนั อาทิตย์ ขณะเดียวกนั ตาบลท่ีต้งั อยบู่ นเส้นเม
ริเดียนที่ 90 องศาตะวนั ออก จะมีเวลามาตรฐานตรงกบั 18.00 น. ของวนั อาทิตยแ์ ละตาบลที่
ต้งั อยบู่ นเสน้ เมริเดียนท่ี 180 องศา ตะวนั ออก จะเป็นเวลา 24.00 น. ของวนั อาทิตยห์ รือ
0.00 น. ของวนั จนั ทร์ กลา่ วคือ สิ้นสุดวนั อาทิตยแ์ ละเริ่มข้ึนวนั จนั ทร์

829

ตะวนั ตก 90°
ตะวนั ออก

0°

830

เส้นเมริเดยี นที่ 180° คือ เส้นแบ่งวัน นักเรียนรู้ไหมว่า...
ทำงทศิ ตะวันออกและทศิ ตะวันตก
มีเวลำแตกต่ำงกัน 1 วัน เพรำะเหตุใดเส้นวันทีส่ ำกล
จึงมีลักษณะคดเคีย้ วไปมำ
เมอื่ นักเรียนออกเดนิ ทำงจำก
กรุงเทพฯ วันพุธ เมอื่ ถงึ นิวยอร์ก เพอื่ หลกี เลยี่ งไม่ให้ลำกผ่ำนแผ่นดิน
จะต้องลดลง 1 วัน เป็ นวันอังคำร เพรำะต้องกำรให้ดนิ แดนทอี่ ย่ใู น
บริเวณเดยี วกันมีเวลำอยู่
ซีกโลกตะวันตกของเส้นวันทสี่ ำกล ในวันเดยี วกัน

 ซีกโลกตะวันออกของเส้นวันทสี่ ำกล



831

832

เวลาทอ้ งถ่ิน คือ เวลาท่ใี ชเ้ สน้ เมรเิ ดยี น
ของทอ้ งถ่ินเป็นเกณฑใ์ นการกาหนดเวลา

ระยะหา่ ง 1 องศา มีเวลาแตกตา่ งกนั 4 นาที

ถา้ กรุงเทพฯ ตงั้ อยูท่ ลี่ องจิจูด 100°ตะวนั ออก เวลาทอ้ งถ่นิ จะเรว็ กวา่ เวลาปานกลางกรนี ชิ 6 ชม. 40 นาที

ดงั นนั้ ประเทศดงั ตอ่ ไปนี้ มเี วลาชา้ หรอื เรว็ กวา่ เวลาปานกลางกรนี ิชก่ีช่วั โมง

ประเทศ เร็วกว่า/ช้ากวา่ ช่ัวโมง

1. ปาปัวนิวกนิ ี เรว็ กว่ำ 10

2. อยี ปิ ต์ เรว็ กว่ำ 2

3. อารเ์ จนตนิ า ช้ำกว่ำ 10

4. บราซลิ ช้ำกว่ำ 4

5. อนิ เดยี เรว็ กว่ำ 5.30 833

GMT+6.30 - เร็วกวา่ เวลาปานกลางกรีนิช 6 ชม. 30 นาที GMT+7
GMT+7 - เร็วกว่าเวลาปานกลางกรนี ิช 7 ชม.
GMT+8 - เร็วกว่าเวลาปานกลางกรีนิช 8 ชม. GMT+7 GMT+8
GMT+8
GMT+6.30
G8M34 T+8
GMT+7
GMT+7

GMT+8
GMT+8

*Greenwich Mean Time (GMT)

การตดิ ตอ่ สอื่ สารระหว่างประเทศหรือทวปี

ไม่สามารถใชเ้ วลาทอ้ งถนิ่ ของตนตดิ ตอ่ กนั ได้ จงึ มกี ารกาหนดเวลามาตรฐาน แบ่งออก
เป็ น เขตภำคเวลำ (time zone) โดยมชี ว่ งหา่ งของลองจจิ ดู ชว่ งละ 15° ในทอ้ งถน่ิ ทอี่ ยู่
ในเขตภาคเวลาเดยี วกนั
ใหม้ เี วลามาตรฐานเดยี วกัน

ประเทศทม่ี พี นื้ ทก่ี ว้างใหญ่
มาก ๆ จะแบง่ เขตเวลามาตรฐาน
เป็ นหลายเขต เชน่ สหรัฐอเมริกา
แบง่ เขตเวลามาตรฐาน เป็ น 4 เขต

835

ถา้ กาหนดให้ในประเทศไทยเป็ นวนั จันทร์ เวลา 08.00 น.
ประเทศตอ่ ไปนีเ้ ป็ นวันอะไร เวลาเท่าไหร่

ประเทศ วนั เวลา

1. ไต้หวนั วันจันทร์ 09.00 น.

2. พมา่ วันจันทร์ 07.30 น.

3. อังกฤษ วันจันทร์ 01.00 น.

4. ควิ บา วันอำทิตย์ 20.00 น. 836
5. ญปี่ ่ ุน วันจันทร์ 10.00 น.
6. อติ าลี 02.00 น.
7. ชลิ ี วันจันทร์
วันอำทิตย์ 21.00 น.

ประเทศทอี่ ยู่ใน ประเทศทเี่ วลาช้ากว่า ประเทศทเ่ี วลาเร็วกว่า
เขตภาคเวลา ประเทศไทย
เดยี วกัน ประเทศไทย
ประเทศ เวลำเร็วกว่ำ
กับประเทศไทย ประเทศ เวลำช้ำกว่ำ
มาเลเซยี 1 ช่ัวโมง
ลาว เมยี นมา 30 นาที

กัมพชู า สงิ คโปร์ 1 ช่วั โมง

เวยี ดนาม อนิ โดนีเซยี 1 ช่วั โมง

ฟิ ลปิ ปิ นส์ 1 ช่ัวโมง

บรูไนดารุสซาลาม 1 ช่ัวโมง

837

ใบงานท่ี การเปรียบเทยี บวันเวลาของโลก
ใหน้ กั เรียนเปรียบเทียบเวลามาตรฐานของประเทศไทยกบั เวลาประเทศในแถบ
เอเชีย ออสเตรเลียและโอเชียเนีย และใส่ขอ้ มูลเวลามาตรฐานของประเทศน้นั
พร้อมระเวลา วา่ ชา้ หรือเร็วกวา่ ประเทศไทย

838

ใหน้ กั เรียนเปรียบเทียบเวลามาตรฐานของประเทศไทยกบั เวลาประเทศในแถบเอเชีย ออสเตรเลียและโอเชียเนีย
และใส่ขอ้ มูลเวลามาตรฐานของประเทศน้นั พร้อมระเวลา วา่ ชา้ หรือเร็วกวา่ ประเทศไทย

19.00 น. เร็วกวา่ 3 ชม. 839
เร็วกวา่ 2 ชม.
16.00 น. เร็วกวา่ 1 ชม.
16.00 น. เร็วกวา่ 5 ชม.
เร็วกวา่ 1 ชม.
23.00 น. ชา้ กวา่ 2 ชม.
14.00 น. ชา้ กวา่ 4 ชม.
21.00 น. ชา้ กวา่ 3 ชม.
02.00 น. ชา้ กวา่ 2 ชม.
01.00 น.
07.00 น.

เลือกคาถาม？

1 23
456

คาถามที่ 1

ลองจิจูดกับเวลามีความสมั พันธก์ นั อย่างไร

เฉลย สามารถนามาใช้ในการจัดระบบเวลาบรเิ วณ
ส่วนต่างๆ บนพน้ื ผิวโลกได้

Home

คาถามที่ 2

ประเทศไทยมเี วลาแตกต่างจากเวลาปานกลางกรนี ชิ
เทา่ ไร นกั เรียนมวี ิธกี ารคิดอยา่ งไร

เฉลย 7 ช่ัวโมง วิธีการคดิ องศาไทย 105 x 4 = 7 ชวั่ โมง
60

Home

คาถามท่ี 3

เพราะเหตุใดเส้นวันท่จี งึ ไมล่ ากผ่านสว่ นท่เี ป็นพ้ืน
แผ่นดิน

เฉลย ตอ้ งการใหด้ นิ แดนทีอ่ ยใู่ นบริเวณเดียวกนั มเี วลาอยู่
ในวนั เดียวกนั

Home

คาถามที่ 4

เสน้ สมมุติใดถอื เป็นเสน้ เวลาสากลของโลก

เฉลย เสน้ เมริเดียนแรก

Home

สรปุ
ระบบเวลา

โลกหมนุ รอบตวั เอง 1 รอบ ดงั นัน้ ลองจจิ ดู ลองจจิ ดู ทางตะวนั ออก
= 360 องศา ใชเ้ วลา 24 1 องศา = 4 นาที
ชม. เวลาเร็วกวา่ ทาง

ตะวนั ตก

เวลาปานกลางกรนี ชิ กาหนดให ้ ใหป้ ระเทศตา่ ง ๆ ใชอ้ า้ งองิ
(GMT) หรอื เวลาสากล เสน้ เมรเิ ดยี น เพอื่ กาหนดเวลามาตรฐาน
เป็ นเวลาทอ้ งถน่ิ ของ ที่ 0° ลองจจิ ดู
ตาบลกรนี ชิ กรงุ ลอนดอน ใชใ้ นประเทศของตน
ประเทศสหราชอาณาจักร ลากผา่ น

845

สรปุ
ระบบเวลา

เสน้ วนั ที่ คอื เสน้ สมมตุ ทิ ่ี ทศิ ตะวนั ออกและ ใชเ้ ป็ นเขตกาหนดการ
อยบู่ นเสน้ เมรเิ ดยี นของ ทศิ ตะวนั ตกของเสน้ นี้ เปลยี่ นวนั เมอื่ เดนิ ทาง
ลองจจิ ดู ท่ี 180 องศา มเี วลาแตกตา่ งกนั 1 วัน
ขา้ มเสน้ น้ี

เวลามาตรฐาน คอื เวลาท่ี
กาหนดขน้ึ ใชใ้ นเขตภาคเวลา

เวลาทอ้ งถน่ิ คอื เวลาท่ี ทอ้ งถนิ่ ทอี่ ยใู่ นเขตภาค ลองจจิ ดู
กาหนดขน้ึ ในทอ้ งถนิ่ ถอื เวลาเดยี วกนั ใหม้ เี วลา ชว่ งละ 15°
เวลาหา่ งกนั
ตามลองจจิ ดู ทเี่ ป็ น มาตรฐานเดยี วกนั
ศนู ยก์ ลางของทอ้ งถนิ่ 1 ชม.

846

แบบทดสอบหลังเรยี น
หน่วยการเรียนรู้ที่ 11

ระบบเวลา

847

เลอื กคาตอบทถ่ี กู ตอ้ งทส่ี ุดเพยี งคาตอบเดยี ว

1. เสน้ สมมุตใิ ดถอื เป็ นเส้นเวลาสากลของโลก
ก เสน้ วนั ท่ี
ข เสน้ ขนาน
ค เสน้ ศนู ยส์ ตู ร
ง เสน้ เมรเิ ดียนแรก

อธิบาย ง ถูก เพราะเสน้ เมรเิ ดยี นแรกเป็นเสน้ ท่ีลากผ่านตาบลกรนี ิช กรุงลอนดอน ประเทศสหราช

อาณาจกั ร ซง่ึ ในการประชมุ สภาคองเกรสนานาชาติ ณ กรุงวอชิงตนั ดี.ซี. ใน พ.ศ. 2427 ได้

กาหนดใหเ้ วลาทอ้ งถ่ินของตาบลกรนี ิช ซง่ึ มเี สน้ เมรเิ ดยี นแรกลากผา่ นนีเ้ ป็นเวลาสากลของโลก

ดงั นนั้ เสน้ เมรเิ ดียนแรกจงึ เป็นเสน้ สมมตุ ิท่ีถือเป็นเวลาสากลของโลก 848

2. ข้อใดกล่าวถงึ ค่าลองจจิ ูดกับเวลาไดถ้ ูกตอ้ ง
ก 1 องศา = 15 นาที
ข 1 องศา = 360 นาที
ค 15 องศา = 1 ช่วั โมง
ง 360 องศา = 15 ช่วั โมง

อธิบาย ค ถกู เพราะ 1 องศา มีคา่ เทา่ กบั 4 นาที ดงั นนั้ 15 องศา จงึ มีคา่ เทา่ กบั 15 x 4 = 60 นาที
หรอื 1 ช่วั โมง

849

3. เส้นวันทมี่ ลี ักษณะคดเคยี้ วไปมาเพอ่ื อะไร
ก ไมใ่ หล้ ากทบั พืน้ แผน่ ดิน
ข ไมใ่ หท้ บั เสน้ ท่ี 180 องศา
ค ใหเ้ ป็นลกั ษณะพเิ ศษในแผนท่ี
ง ขอ้ ก และ ข ถกู

อธิบาย ก ถกู เพราะความตอ้ งการใหพ้ ืน้ ท่ีเดียวกนั ประเทศเดยี วกนั มีวนั และเวลาท่ีเทา่ กนั บาง
พืน้ ท่ีตงั้ อย่บู นเสน้ เมรเิ ดียนท่ี 180 องศาลองจิจดู พอดี หรอื ตงั้ อย่ใู กลเ้ คียง จงึ จาเป็นตอ้ งลากเสน้
วนั ท่ีออ้ มพืน้ แผน่ ดนิ ใหเ้ สน้ วนั ท่ีลากผา่ นผืนนา้ เทา่ นนั้ ทาใหเ้ สน้ วนั ท่ีมีลกั ษณะคดเคยี้ วไปมา

850

4. ถ้าเดนิ ทางจากประเทศญีป่ ่ ุนไปสหรัฐอเมริกาในวันอาทติ ย์
ต้องปรับเวลาเป็ นอย่างไร
ก ลดลงเป็นวนั ศกุ ร์
ข ลดลงเป็นวนั เสาร์
ค เพ่มิ ขนึ้ เป็นวนั จนั ทร์
ง ไมต่ อ้ งปรบั เวลา ใชเ้ วลาเดิมได้

อธิบาย ข ถกู เพราะการเดนิ ทางจากประเทศญ่ีป่นุ ไปยงั ประเทศสหรฐั อเมรกิ าตอ้ งขา้ มผ่านเสน้ วนั ท่ี
ซง่ึ ทาใหต้ อ้ งปรบั เวลาโดยลดวนั ลง 1 วนั ดงั นนั้ ถา้ ออกเดนิ ทางในวนั อาทิตย์ เวลาท่ีประเทศ
สหรฐั อเมรกิ าจะตอ้ งลดลงเป็นวนั เสาร์

851

5. เมอื งใดมเี วลาท้องถนิ่ หา่ งจากเวลาท้องถน่ิ ทกี่ รีนิชมากทส่ี ุด
ก ซิดนีย์
ข นิวเดลี
ค โตเกียว
ง กรุงเทพมหานคร

อธิบาย ก ถกู เพราะเมืองซิดนียต์ งั้ อยทู่ ่ีประมาณ 150 องศาลองจิจดู ตะวนั ออก จะมีเวลาหา่ งจาก
เวลาทอ้ งถ่ินของกรนี ิชมากท่ีสดุ ท่ีประมาณ 150 x 4 = 600 นาที หรอื ประมาณ 10 ช่วั โมง

852

6. ประเทศใดมเี ขตเวลามาตรฐานมากทส่ี ุดในโลก
ก รสั เซีย
ข บราซิล
ค ออสเตรเลีย
ง สหรฐั อเมรกิ า

อธิบาย ก ถูก เพราะประเทศรสั เซียมีเขตเวลามาตรฐานมากท่ีสดุ ในโลก มีมากถงึ 11 เขตเวลา

853

7. ประเทศไทยมเี วลาเร็วกว่าประเทศสหราชอาณาจักรเท่าไร
ก 4 ช่วั โมง
ข 5 ช่วั โมง
ค 6 ช่วั โมง
ง 7 ช่วั โมง

อธิบาย ง ถกู เพราะประเทศไทยมีเวลาตา่ งจากท่ีกรนี ิช 7 ช่วั โมง เน่ืองจากเวลามาตรฐานกาหนดให้
ประเทศไทยตงั้ อย่บู นลองจิจดู ท่ี 105 องศา จงึ มีเวลาหา่ งจากท่ีประเทศสหราชอาณาจกั ร 105/15 =
7 ช่วั โมง

854

8. ถา้ ทเ่ี มอื งเพริ ท์ เป็ นเวลา 14.00 น. เมอื งแคนเบอรร์ าจะเป็ น
เวลาเทา่ ใด
ก 14.00 น.
ข 14.30 น.
ค 16.00 น.
ง 16.30 น.

อธิบาย ค ถกู เพราะจากคาอธิบายคาตอบในขอ้ ก จะเหน็ ไดว้ า่ เมืองแคนเบอรร์ าจงึ มีเวลาเรว็ กว่า
เมืองเพิรท์ 2 ช่วั โมง ดงั นนั้ ถา้ ท่ีเมืองเพิรท์ เป็นเวลา 14.00 น. แลว้ เวลาท่ีเมืองแคนเบอรร์ าจะเท่ากบั
14.00 + 02.00 = 16.00 น.

855

9. ถ้าทเ่ี มอื งกรีนิชเป็ นเวลา 10.30 น. ของวนั พุธ อกี 2 ช่ัวโมงต่อมา

นักเรียนออกเดนิ ทางไปประเทศญปี่ ่ ุน จงหาเวลาทปี่ ระเทศญ่ีป่ ุน

ขณะทอี่ อกเดนิ ทาง
ก 19.30 น. วนั พธุ
ข 21.30 น. วนั พธุ
ค 19.30 น. วนั พฤหสั บดี
ง 21.30 น. วนั พฤหสั บดี

อธิบาย ข ถูก เพราะประเทศไทยอย่หู า่ งจากเมืองกรนี ิช 7 ช่วั โมง ถา้ ท่ีเมืองกรนี ิชเป็นเวลา 10.30 น.

ของวนั พธุ ประเทศไทยจะเป็นเวลา 10.30 + 07.00 = 17.30 น. ของวนั พธุ เช่นกนั ยงั ไมข่ า้ มไปอีก 1

วนั แลว้ อีก 2 ช่วั โมงตอ่ มาเป็นเวลาออกเดินทาง ซง่ึ จะเป็นเวลา 17.30 + 02.00 = 19.30 น. ของวนั

พธุ เป็นเวลาออกเดินทางตามเวลาของประเทศไทย และญ่ีป่นุ จะมีเวลาหา่ งจากประเทศไทย 2

ช่วั โมง และมีเวลาเรว็ กว่า เพราะฉะนนั้ เวลาท่ีประเทศญ่ีป่นุ ขณะท่ีออกเดินทางจะได้ 19.30 +

02.00 = 21.30 น. ของวนั พธุ 856

10. ประเทศใดทม่ี เี วลาเร็วกว่าประเทศไทยไม่เกนิ 3 ช่ัวโมง
ก บราซลิ
ข ฝร่งั เศส
ค นิวซีแลนด์
ง ออสเตรเลยี

อธิบาย ง ถูก เพราะประเทศออสเตรเลยี มีเวลาเรว็ กวา่ ประเทศไทย 1-3 ช่วั โมง เน่ืองจากประเทศ
ออสเตรเลียมีพืน้ ท่ีกวา้ งขวาง มี 3 เขตเวลามาตรฐาน โดยเขตเวลาท่ีอยหู่ ่างจากประเทศไทยมาก
ท่ีสดุ จะตงั้ อย่บู นลองจิจดู ท่ี 150 องศาลองจิจดู ไปทางดา้ นตะวนั ออก ดงั นนั้ จะอยหู่ ่างจากประเทศ
ไทย 150 – 105 = 45 องศาลองจิจดู และ 15 องศาลองจิจดู เท่ากบั 1 ช่วั โมง แลว้ ประเทศ
ออสเตรเลยี จะเรว็ กวา่ ประเทศไทย 45/15 = 3 ช่วั โมง

857

คาถามเตรยี มบทเรยี นตอ่ ไป

1. นักเรยี นทราบหรอื ไมว่ า่ นักเรยี นอาศยั อยใู่ นทวปี อะไรของโลก
เพราะอะไรจงึ คดิ เชน่ นัน้

2. ทวปี ทเี่ ราอาศยั อยมู่ ลี กั ษณะเป็ นอยา่ งไร และมอี ะไรเป็ นลกั ษณะ
เดน่ ทสี่ าคญั ของทวปี

858