เทคนิคหน้ารู้ สู่หลักการ บัญชีภาครัฐ เทคนิคหน้ารู้ สู่หลักการ บัญชีภาครัฐ
คำ นำ หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-Book) นี้จัดทำ ขึ้นเพื่อเป็นสื่อการเรียรีน รู้ไห้กับผู้ที่สนใจได้เข้าถึงเนื้อหาหลักการบัญชีภาครัฐ ได้มากขึ้น สามารถเข้าถึงหลักการบัญชีภาครัฐ เเละเป็นเเนวทางไห้กับผู้ที่สนใจ ได้นำ ไปใช้ในการพัฒนาความรู้เกี่ยวกับหลักการบัญชีภาครัฐ คณะผู้จัดทำ หวังวัว่า หนังสืออิเล็กทรอนิกส์(E-Book)เล่มนี้จะเป็น ประโยชน์กับผู้ที่สนใจเกี่ยวกับหลักการบัญชีภาครัฐ ได้ใช้ประโยชน์ จากหนังสืออิเล็กทรอนอกส์ไม่มากก็น้อย คณะผู้จัดทำ
สารบัญ บั หลักการเเละนโยบายบัญบัชีเชีกี่ยวกับหนี้สิ นี้ นสิเเละส่ว ส่ นทุนทุ หลักการเเละนโยบายบัญบัชีเชีกี่ยวกับรายได้ หลักการเเละนโยบายบัญบัชีเชีกี่ยวกับค่าใช้จ่ ช้ า จ่ ย หน้า น้ ๑ ๑๘ ๓๒
ในการพิจพิารณาว่าว่รายการใดจะบันบัทึกเป็นหนี้สินสิจะต้องเข้าข้หลักเกณฑ์ ๒ประการ ได้แก่ ความหมายของหนี้สินสิและเกณฑ์การรับรัรู้หรู้นี้สินสิดังนี้ • มีคมีวามเป็นไปได้ค่อนข้าข้งแน่ที่หน่วยงานจะสูญสูเสียสีทรัพรัยากรที่มี ประโยชน์ เชิงชิเศรษฐกิจเพื่อพื่นำ ไปชำ ระภาระผูกผูพันพันั้นนั้ • มูลค่าของภาระผูกผูพันพัที่จะต้องชำ ระนั้นนั้สามารถวัดวั ได้อย่าย่งมี เหตุผตุลน่าเชื่อชื่ถือ หลักการเกี่ยวกับนโยบาย หนี้สินสิเเละส่ว ส่ นทุนทุ ตามคำ อธิบธิายศัพท์ดังดักล่าว หนี้สิ นี้ นสิจะเกิดขึ้นขึ้เมื่อมื่มี ภาระผูกผูพันพั ในปัจจุบันบัที่เกิดจากเหตุกตุารณ์ใณ์นอดีตดีกล่าว คือ มีเมีหตุกตุารณ์ใณ์นอดีตดีที่ส่งส่ผลให้เห้กิด “ภาระหน้าน้ที่หรือรื ความรับรัผิดผิชอบ” ต่อบุคคลหรือรืองค์กรใด ๆ และส่งส่ ผลกระทบทางการเงินในเชิงชิลบแก่หน่วน่ยงาน กล่าวคือ หน่วน่ยงานจะต้องก่อหนี้เ นี้ พิ่มพิ่ขึ้นขึ้หรือรืจ่าจ่ยเงินสดหรือรื สินสิทรัพรัย์อื่ย์อื่นเพื่อพื่ชำ ระภาระผูกผูพันพันั้นนั้ ๑
ภาระผูกผูพันพัดังดักล่าวอาจเกิดจากผลของ รายการที่มีคมีวามสัมสัพันพัธ์ใธ์นเชิงชิแลกเปลี่ยน โดยตรงระหว่าว่งกัน เช่นช่การซื้อซื้สินสิค้าหรือรืบริกริาร หรือรือาจเกิดจากผลของรายการที่ไม่มีม่คมีวาม สัมสัพันพัธ์ใธ์นเชิงชิแลกเปลี่ยนโดยตรงระหว่าว่งกัน เช่นช่ หน่วน่ยงานจัดจัเก็บรายได้แด้ผ่นผ่ดินดิแทนรัฐรับาล และมี ภาระผูกผูพันพัที่จะต้องนำ ส่งส่คลัง ลักษณะะสำ คัญของหนี้สิ นี้ นสิคือ ต้องเป็นป็ภาระผูกผูพันพั ในปัจจุบันบัของหน่วน่ย งาน ภาระผูกผูพันพั ในปัจจุบันบัอาจเกิดจากสัญสัญาข้อข้ผูกผูมัดมัทางกฎหมาย หรือรื เกิดจากการดำ เนินนิงานตามปกติของหน่วน่ยงาน เช่นช่ ในกรณีกณีารดำ เนินนิ กิจกรรมต่าง ๆ ของหน่วน่ยงานภาระผูกผูพันพั ในปัจจุบันบัจะเกิดขึ้นขึ้เมื่อมื่มี เหตุกตุารณ์หณ์รือรืรายการในอดีตดีที่ทำ ให้หห้น่วน่ยงานไม่สม่ามารถใช้ดุช้ลดุยพินิพิจนิหรือรืใช้ ดุลดุยพินิพิจนิ ได้น้ด้อน้ยมากที่จะหลีกเลี่ยงการสูญสูเสียสีทรัพรัยากรในอนาคต ๒
ประมาณการหนี้สิ นี้ นสิคือ หนี้สิ นี้ นสิที่มีคมีวามไม่แม่น่นน่อนเกี่ยวกับจังจัหวะเวลาหรือรื จำ นวนที่ต้องจ่าจ่ยชำ ระหน่วน่ยงานจะรับรัรู้ปรู้ระมาณการหนี้สิ นี้ นสิเป็นป็หนี้สิ นี้ นสิของ หน่วน่ยงานเมื่อมื่ประมาณการหนี้สิ นี้ นสินั้นนั้ทำ ให้หห้น่วน่ยงานมีภมีาระผูกผูพันพั ในปัจจุบันบั แล้วและมีคมีวามเป็นป็ ไปได้ค่ด้ ค่อนข้าข้งแน่ที่น่ ที่ หน่วน่ยงานจะสูญสูเสียสีทรัพรัยากรที่มี ประโยชน์เน์ชิงชิเศรษฐกิจเพื่อพื่จ่าจ่ยชำ ระภาระผูกผูพันพันั้นนั้รวมทั้งทั้สามารถประมาณ มูลค่าของภาระผูกผูพันพันั้นนั้ ได้อด้ย่าย่งสมเหตุสตุมผลเช่นช่การฟ้อฟ้งร้อร้งตาม กฎหมาย หากหน่วน่ยงานพิจพิารณาจากหลักฐานทั้งทั้หมดที่มีอมียู่แยู่ล้วเห็นห็ว่าว่จาก ผลของเหตุกตุารณ์ใณ์นอดีตดีทำ ให้หห้น่วน่ยงานมีภมีาระผูกผูพันพัณ วันวัที่ในงบแสดง ฐานะการเงินแล้วหน่วน่ยงานจะต้องรับรัรู้ปรู้ระมาณการหนี้สิ นี้ นสิดังดักล่าวด้วด้ย จำ นวนประมาณการที่ดีที่ดี ที่ สุดสุของรายจ่าจ่ยที่หน่วน่ยงานจะต้องจ่าจ่ย ณ วันวัที่ใน งบแสดงฐานะการเงินเพื่อพื่ชำ ระภาระผูกผูพันพันั้นนั้แต่หากหน่วน่ยงานพิจพิารณา จากหลักฐานทั้งทั้หมดแล้วเห็นห็ว่าว่หน่วน่ยงานไม่น่ม่าน่จะมีภมีาระผูกผูพันพั ในปัจจุบันบัอยู่ ณ วันวัที่ในงบแสดงฐานะการเงิน ก็ยังยัไม่ต้ม่ ต้องรับรัรู้เรู้ป็นป็หนี้สิ นี้ นสิ ในงบแสดงฐานะ การเงิน แต่ให้เห้ปิดปิเผยข้อข้มูลไว้ใว้นหมายเหตุปตุระกอบงบการเงินหากข้อข้มูลดังดั กล่าวมีนัมียนัสำ คัญสำ หรับรัการวิเวิคราะห์แห์ละการตัดสินสิ ใจของผู้ใผู้ช้งช้บการเงิน ใน กรณีที่ณี ที่ หน่วน่ยงานรับรัรู้ปรู้ระมาณการหนี้สิ นี้ นสิ ในงบแสดงฐานะการเงินนั้นนั้หน่วน่ย งานต้องทบทวนประมาณการหนี้สิ นี้ นสิณ วันวัที่ในงบแสดงฐานะการเงินและ ปรับรั ปรุงรุประมาณการหนี้สิ นี้ นสิดังดักล่าวให้เห้ป็นป็ ประมาณการที่ดีที่ดี ที่ สุดสุสำ หรับรัวันวั นั้นนั้และหน่วน่ยงานจะต้องกลับบัญบัชีปชีระมาณการหนี้สิ นี้ นสิหากความน่าน่จะเป็นป็ที่ หน่วน่ยงานจะสูญสูเสียสีทรัพรัยากรเชิงชิเศรษฐกิจเพื่อพื่ชำ ระภาระผูกผูพันพันั้นนั้ ไม่อม่ยู่ ในระดับดัเป็นป็ ไปได้ค่ด้ ค่อนข้าข้งแน่อีน่ อีกต่อไป ประมาณการหนี้้สินสิ ๓
หนี้สิ นี้ นสิที่อาจเกิดขึ้นขึ้หมายถึงรายการข้อข้ ใดข้อข้หนึ่งนึ่ดังดันี้ ภาระผูกผูพันพัที่อาจเกิดขึ้นขึ้จากเหตุกตุารณ์ใณ์นอดีตดีซึ่งซึ่ภาระผูกผูพันพันี้จ นี้ ะเกิด ขึ้นขึ้จริงริก็ต่อเมื่อมื่ ได้รัด้บรัการยืนยืยันยัจากการเกิดขึ้นขึ้หรือรืไม่เม่กิดขึ้นขึ้ของ เหตุกตุารณ์ใณ์นอนาคตอย่าย่งน้อน้ยหนึ่งนึ่เหตุกตุารณ์แณ์ละเหตุกตุารณ์ใณ์นอนาคต นั้นนั้ต้องเป็นป็เหตุกตุารณ์ที่ณ์ ที่ หน่วน่ยงานไม่สม่ามารถควบคุมคุได้ทั้ด้ ทั้งทั้หมด ภาระผูกผูพันพั ในปัจจุบันบัที่เกิดขึ้นขึ้จากเหตุกตุารณ์ในอดีตดีแต่ไม่ สามารถบันบัทึกรับรัรู้เรู้ป็นป็หนี้สิ นี้ นสิ ได้เด้นื่อนื่งจากยังยัมีคมีวามไม่แม่น่นอนว่าว่ หน่วน่ยงานจะต้องสูญสูเสียสีทรัพรัยากรที่มีปมีระโยชน์เน์ชิงชิเศรษฐกิจเพื่อพื่ นำ ไปชำ ระภาระผูกผูพันพันั้นนั้หรือรืไม่สม่ามารถวัดวัมูลค่าของภาระผูกผูพันพั นั้นนั้ ได้อด้ย่าย่งน่าน่เชื่อชื่ถือเพียพีงพอ หน่วน่ยงานไม่ต้ม่ ต้องรับรัรู้หรู้นี้สิ นี้ นสิที่อาจเกิดขึ้นขึ้ ในงบแสดงฐานะการเงิน แต่ให้เห้ปิดปิเผยข้อข้มูลไว้ใว้นหมายเหตุปตุระกอบงบการเงิน หากข้อข้มูล ดังดักล่าวมีนัมียนัสำ คัญสำ หรับรัการวิเวิคราะห์แห์ละการตัดสินสิ ใจของผู้ใผู้ช้ งบการเงิน หนี้สินสิที่อาจเกิดขึ้น ขึ้ ๔
• เจ้าจ้หนี้ • ค่าใช้จ่ช้าจ่ยค้างจ่าจ่ย • รายได้จด้ากเงินงบประมาณรับรัล่วงหน้า • รายได้แด้ผ่นผ่ดินดิรับรัล่วงหน้าน้ • รายได้รัด้บรัล่วงหน้าน้ • รายได้แด้ผ่นผ่ดินดิรอนำ ส่งส่คลัง • เงินทดรองราชการรับรัจากคลัง • เงินรับรั ฝาก • รายได้รด้อการรับรัรู้ • เงินกู้ • ประมาณการหนี้สิ นี้ นสิ • หนี้สิ นี้ นสิอื่น โดยทั่วทั่ ไปหนี้สิ นี้ นสิควรวัดวัมูลค่าด้วด้ยจำ นวนเงินที่ได้รัด้บรัจากการ ก่อภาระผูกผูพันพัหรือรืบันบัทึกด้วด้ยจำ นวนเงินสดหรือรืรายการเทียบ เท่าเงินสดที่คาดว่าว่จะต้องจ่าจ่ยเพื่อพื่ชำ ระภาระผูกผูพันพันั้นนั้ การวัด วั มูลค่าหนี้สินสิ ประเภทของหนี้สินสิ หนี้สิ นี้ นสิอาจจัดจัแบ่งบ่เป็นป็ ประเภทต่าง ๆ ได้ดัด้ ดังนี้ ๕
เจ้าจ้หนี้จ นี้ ะเกิดขึ้นขึ้จากภาระผูกผูพันพัที่หน่วน่ยงานมี ต่อบุคคลภายนอกเช่นช่เจ้าจ้หนี้จ นี้ ากการซื้อซื้สินสิค้าและ บริกริารเจ้าจ้หนี้ร นี้ ายจ่าจ่ยประเภททุนทุเจ้าจ้หนี้อื่ นี้ อื่น เป็นต้น หน่วน่ยงานจะรับรัรู้เรู้จ้าจ้หนี้จ นี้ ากการซื้อซื้สินสิค้าและบริกริาร และเจ้าจ้หนี้ร นี้ ายจ่าจ่ยประเภททุนทุเมื่อมื่หน่วน่ยงานได้รัด้บรั สินสิค้าและบริกริาร และสินสิทรัพรัย์จย์ากผู้ขผู้ ายแล้ว การรับรั สินสิค้าและบริกริาร และสินสิทรัพรัย์นี้ย์ห นี้ มายถึงจุดที่หน่วน่ย งานได้มีด้กมีารตรวจรับรัเรียรีบร้อร้ยแล้ว และให้หห้น่วน่ยงาน แสดงรายการเจ้าจ้หนี้เ นี้ป็นป็หนี้สิ นี้ นสิหมุนเวียวีนในงบแสดง ฐานะการเงิน โดยให้เห้ปิดปิเผยรายละเอียดประเภทเจ้าจ้ หนี้ไนี้ ว้ใว้นหมายเหตุปตุระกอบงบการเงิน หลักการและนโยบายบัญ บั ชีสำ ชี สำหรับ รั หนี้สินสิแต่ละประเภท เจ้า จ้ หนี้ ๖
ค่าใช้จ่ช้าจ่ยค้างจ่าจ่ย คือจำ นวนเงินค่าใช้จ่ช้าจ่ยที่เกิดขึ้นขึ้แล้วในรอบ ระยะเวลาบัญบัชีปัชี ปัจจุบันบัแต่ยังยัไม่ไม่ด้มีด้กมีารจ่าจ่ยเงิน การจ่าจ่ยเงินจะกระทำ ในรอบระยะเวลาบัญบัชีถัชี ถัดไป ค่าใช้จ่ช้าจ่ยดังดักล่าวอาจเกิดจากข้อข้กำ หนด ของกฎหมาย ข้อข้ตกลงในสัญสัญา หรือรืจากบริกริารที่ได้รัด้บรัแล้ว เช่นช่ เงินเดือดืนหรือรืค่าจ้าจ้งค้างจ่าจ่ย ค่าใช้จ่ช้าจ่ยในการดำ เนินนิงานค้างจ่าจ่ย ดอกเบี้ย บี้ ค้างจ่าจ่ย หน่วน่ยงานจะรับรัรู้ค่รู้ค่าใช้จ่ช้าจ่ยค้างจ่าจ่ยเมื่อมื่เกิดค่าใช้จ่ช้าจ่ย โดยการประมาณค่าตามระยะเวลาที่เกิดค่าใช้จ่ช้าจ่ยนั้นนั้และให้หห้น่วน่ยงาน แสดงค่าใช้จ่ช้าจ่ยค้างจ่าจ่ยเป็นป็หนี้สิ นี้ นสิหมุนเวียวีนในงบแสดงฐานะการเงิน ค่าใช้จ่ ช้ า จ่ ยค้างจ่า จ่ ย รายได้แด้ผ่นผ่ดินดิรับรัล่วงหน้าน้คือจำ นวนเงินรายได้แด้ผ่นผ่ดินดิที่หน่วน่ยงาน ได้รัด้บรัล่วงหน้าน้แล้ว แต่ยังยัไม่สม่ามารถรับรัรู้เรู้ป็นป็รายได้ขด้องแผ่นผ่ดินดิ ใน ขณะนั้นนั้เช่นช่รายได้แด้ผ่นผ่ดินดิ ประเภทค่าเช่าช่สินสิทรัพรัย์ ซึ่งซึ่หน่วน่ยงานได้ รับรัเงินค่าเช่าช่แล้วแต่หน่วน่ยงานยังยัไม่ไม่ด้ใด้ห้บห้ริกริารในขณะนั้นนั้หน่วน่ยงาน จะรับรัรู้รรู้ายได้แด้ผ่นผ่ดินดิรับรัล่วงหน้าน้เมื่อมื่ ได้รัด้บรัเงิน และเมื่อมื่หน่วน่ยงานส่งส่ มอบสินสิทรัพรัย์หย์รือรืให้บห้ริกริารแล้วจึงจึจะรับรัรู้เรู้ป็นรายได้แด้ผ่นผ่ดินดิและให้ หน่วน่ยงานแสดงรายการรายได้แด้ผ่นผ่ดินดิรับรัล่วงหน้าน้ไว้ใว้นรายการ ประเภทรายได้รัด้บรัล่วงหน้าน้เป็นป็หนี้สิ นี้ นสิหมุนเวียวีนในงบแสดงฐานะการ เงิน รายได้แผ่น ผ่ ดินรับรัล่วงหน้า น้ ๗
หน่วน่ยงานภาครัฐรัอาจได้รัด้บรัเงินงบประมาณในหลายลักษณะ เช่นช่ ได้รัด้บรังบประมาณเป็นป็การล่วงหน้าน้ตามแผนการใช้จ่ช้าจ่ยเงินโดยมี เงื่อนไขว่าว่ ให้นำห้นำไปใช้เช้พื่อพื่ผลิต ผลผลิตตามบทบาทภารกิจที่ตกลงกัน ไว้ หากใช้ไช้ม่หม่มดจะต้องนำ เงินที่เหลือส่งส่คืนคลัง ได้รัด้บรังบประมาณมา ในลักษณะจ่าจ่ยขาดจากรัฐรับาลโดยไม่มีม่เมีงื่อนไข ได้รัด้บรัเงินงบประมาณที่ เบิกบิมาแต่ละรายการเพื่อพื่จ่าจ่ยชำ ระภาระผูกผูพันพัของรายการที่เกิดค่าใช้ จ่าจ่ยขึ้นขึ้แล้ว หรือรืได้รัด้บรังบประมาณในลักษณะไม่มีม่ตัมี ตัวเงินผ่าผ่นมือมืที่ หน่วน่ยงาน แต่เป็นป็การเบิกบิหักหัผลักส่งส่หรือรืเป็นป็การจ่าจ่ยตรงจาก รัฐรับาลให้กัห้ กับเจ้าจ้หนี้ข นี้ องหน่วน่ยงาน หากเป็นการรับรัเงินงบประมาณ เป็นป็การล่วงหน้าน้ตามแผนการใช้จ่ช้าจ่ยเงินดังดักล่าว ให้หห้น่วน่ยงานรับรัรู้ เป็นป็รายได้จด้ากเงินงบประมาณรับรัล่วงหน้าน้เมื่อมื่ ได้รัด้บรัเงิน และให้รัห้บรัรู้ เป็นป็รายได้จด้ากเงินงบประมาณเมื่อมื่เกิดค่าใช้จ่ช้าจ่ยรายได้จด้ากเงินงบ ประมาณรับรัล่วงหน้าน้ที่ไม่ไม่ด้รัด้บรัอนุญนุาตให้เห้ก็บไว้หว้รือรืให้ยห้กไปใช้จ่ช้าจ่ยในปี ต่อไป จะต้องนำ ส่งส่คลังเป็นป็รายได้แด้ผ่นผ่ดินดิและให้หห้น่วน่ยงานแสดง รายๆได้จด้ากเงินงบประมาณรับรัล่วงหน้าน้ที่จะยกไปใช้จ่ช้าจ่ยปีต่ปี ต่อไปไว้ใว้น รายการประเภทรายได้รัด้บรัล่วงหน้าน้เป็นป็หนี้สิ นี้ นสิหมุนเวียวีนในงบแสดง ฐานะการเงิน รายได้เงินงบประมาณล่วงหน้า น้ ๘
รายได้แด้ผ่นผ่ดินดิรอนำ ส่งส่คลัง คือ จำ นวนเงินรายได้ที่ด้ ที่ หน่วน่ยงานได้รัด้บรัหรือรืจัดจัเก็บแทนรัฐรับาล และมีภมีาระผูกผูพันพั ที่จะต้องนำ ส่งส่คลังเป็นป็รายได้ขด้องแผ่นผ่ดินดิเช่นช่รายได้ ภาษี รายได้ค่ด้ ค่าธรรมเนียนีม และค่าปรับรัรายได้จด้ากการขาย สินสิทรัพรัย์แย์ละบริกริาร เป็นป็ต้น หน่วน่ยงานจะรับรัรู้รรู้ายได้แด้ผ่นผ่ ดินดิรอนำ ส่งส่คลังเมื่อมื่หน่วน่ยงานปิดปิบัญบัชีรชีายได้แด้ผ่นผ่ดินดิ และบัญบัชีรชีายได้แด้ผ่นผ่ดินดินำ ส่งส่คลัง ณ วันวัที่จัดจัทำ รายงาน และให้แห้สดงรายได้แด้ผ่นผ่ดินดิรอนำ ส่งส่คลังเป็นป็หนี้สิ นี้ นสิ หมุนเวียวีนในงบแสดงฐานะการเงินของหน่วน่ยงาน โดย เปิดปิเผยประเภทของรายได้แด้ผ่นผ่ดินดิที่หน่วน่ยงานได้รัด้บรั ทั้งทั้หมดตั้งตั้แต่ต้นปีงปีบประมาณหักหัด้วด้ยจำ นวนรายได้ แต่ละประเภทที่นำ ส่งส่คลังแล้วจนถึงวันวัที่จัดจัทำ รายงาน และจำ นวนรายได้แด้ผ่นผ่ดินดิที่รอนำ ส่งส่คลังไว้ใว้นหมายเหตุ ประกอบงบการเงิน รายได้แผ่น ผ่ ดินรอนำ ส่ง ส่ คลัง ๙
รายได้รัด้บรัล่วงหน้าน้คือจำ นวนเงินที่หน่วน่ยงานได้รัด้บรัล่วง หน้าน้เป็นป็ค่าสินสิทรัพรัย์หย์รือรืบริกริารที่หน่วน่ยงานยังยัไม่ไม่ด้ส่ด้งส่ มอบสินสิทรัพรัย์ หรือรืบริกริารให้ให้นขณะนั้นนั้แต่จะส่งส่มอบให้ ในอนาคต หรือรืได้รัด้บรัเงินนอกงบประมาณล่วงหน้าน้โดยมี เงื่อนไขให้ให้ช้เช้พื่อพื่วัตวัถุปถุระสงค์ใดโดยเฉพาะ และต้องนำ เงินที่ใช้ไช้ม่หม่มดส่งส่คืนคลัง รายได้รัด้บรัล่วงหน้าน้จึงจึเป็นป็หนี้ สินสิหรือรืภาระผูกผูพันพัของหน่วน่ยงานที่จะต้องส่งส่มอบ สินสิทรัพรัย์หย์รือรืให้บห้ริกริารในอนาคต จึงจึจะถือเป็นป็รายได้ หน่วน่ยงานจะรับรัรู้รรู้ายได้รัด้บรัล่วงหน้าน้เมื่อมื่ ได้รัด้บรัเงิน และให้ หน่วน่ยงานแสดงรายได้รัด้บรัล่วงหน้าน้เป็นป็หนี้สิ นี้ นสิหมุนเวียวีน ในงบแสดงฐานะการเงิน โดยเปิดปิเผยรายละเอียดของ รายได้รัด้บรัล่วงหน้าน้แต่ละประเภทไว้ใว้นหมายเหตุปตุระกอบ งบการเงิน รายได้รับ รั ล่วงหน้า น้ ๑๐
เงิดทดรองราชการรับรัจากคลัง คือ จำ นวนเงินทดรองราชการที่ หน่วน่ยงานได้รัด้บรัจากรัฐรับาลไม่ว่ม่าว่จะเป็นป็เงินทดรองราชการของหน่วน่ย งานซึ่งซึ่ได้รัด้บรัเพื่อพื่เก็บไว้ทว้ดรองจ่าจ่ยเป็นป็ค่าใช้จ่ช้าจ่ยในการดำ เนินงาน ภายในหน่วน่ยงานตามวงเงินที่ได้รัด้บรัอนุมันุติมั ติและจะต้องส่งส่คืนรัฐรับาลเมื่อมื่ หมดความจำ เป็นป็ต้องใช้หช้รือรืเมื่อมื่ยุบเลิกหน่วน่ยงาน หรือรืเงินทดรอง ราชการที่หน่วน่ยงานบางแห่งห่ ได้รัด้บรัเพื่อพื่นำ ไปใช้จ่ช้าจ่ยตามวัตวัถุปถุระสงค์ เฉพาะ เช่นช่เงินทดรองราชการรับรัจากคลังเพื่อพื่ช่วช่ยเหลือผู้ปผู้ ระสบภัย พิบัพิติบั ติเงินทดรองราชการรับรัจากคลังตามโครงการเงินกู้ต่กู้ต่างประเทศ เงินทดรองราชการดังดักล่าวนี้ เมื่อมื่หน่วน่ยงานนำ ไปใช้จ่ช้าจ่ยแล้ว จะต้อง ส่งส่ ใบสำ คัญไปเบิกบิเงินงบประมาณหรือรืเงินกู้มกู้าชดใช้ หน่วน่ยงานจะบันบั ทึกรับรัรู้เรู้งินทดรองราชการรับรัจากคลังเมื่อมื่ ได้รัด้บรัเงิน และให้แห้สดง รายการเงินทดรองราชการรับรัจากคลังเป็นหนี้สิ นี้ นสิหมุนเวียวีน หรือรืหนี้ สินสิ ไม่หม่มุนเวียวีนแล้วแต่กรณีใณีนงบแสดงฐานะการเงินของหน่วน่ยงาน เงินทดรองราชการรับ รั จากคลัง ๑๑
เงินรับรั ฝาก คือ จำ นวนเงินที่หน่วน่ยงานได้รัด้บรั ฝากไว้ อาจเป็นป็เงิน นอกงบประมาณประเภทเงินฝาก เงินมัดมัจำ ประกันสัญสัญา หรือรืเงิน อื่นใด ซึ่งซึ่จะต้องจ่าจ่ยคืนให้แห้ก่ผู้ฝผู้ าก หรือรืเป็นป็เงินผ่าผ่นมือมืที่จะต้องส่งส่ ต่อไปยังยับุคคลที่สาม หน่วน่ยงานจะบันบัทึกเป็นป็หนี้สิ นี้ นสิ ไว้จว้นกว่าว่จะมีกมีาร จ่าจ่ยคืน หรือรืจ่าจ่ยต่อไปยังยับุคคลที่สาม หน่วน่ยงานจะรับรัรู้เรู้งินรับรั ฝาก เมื่อมื่ ได้รัด้บรัเงินและให้แห้สดงรายการในงบแสดงฐานะการเงินประเภท หนี้สิ นี้ นสิหมุนเวียวีนหรือรืหนี้สิ นี้ นสิ ไม่หม่มุนเวียวีนแล้วแต่กรณี และหาก รายการและจำ นวนเงินมีสมีาระสำ คัญ ให้เห้ปิดเผยประเภทของเงินที่รับรั ฝากไว้ใว้นหมายเหตุปตุระกอบงบการเงิน เงินรับ รั ฝาก ๑๒
หน่วน่ยงานอาจได้รัด้บรัเงินบางประเภท เช่นช่ ได้รัด้บรัเงินตาม โครงการช่วช่ยเหลือร่วร่มมือมืจากรัฐรับาลต่างประเทศ องค์การ ระหว่าว่งประเทศ หรือรืบุคคลใด ๆ เพื่อพื่สนับสนุนนุการดำ เนินนิ งานของหน่วน่ยงานให้บห้รรลุวัลุตวัถุปถุระสงค์ หรือรืได้รัด้บรัเงิน บริจริาคโดยมีผู้มีมผู้ อบให้หห้น่วน่ยงานไว้ใว้ช้ใช้นการดำ เนินนิงาน ถ้า หน่วน่ยงานได้รัด้บรัเงินช่วช่ยเหลือหรือรืบริจริาคไม่ว่ม่าว่จะเป็นป็เงินสด หรือรืได้รัด้บรัเป็นป็สินสิทรัพรัย์แย์ต่หน่วน่ยงานยังยัไม่อม่าจรับรัรู้เรู้ป็นป็ราย ได้จด้ากเงินช่วช่ยเหลือ หรือรืเงินบริจริาคตามเกณฑ์ให้หห้น่วน่ยงาน ตั้งตั้พักพัรายได้ได้ว้ทว้างด้าด้นหนี้สิ นี้ นสิก่อนเป็นป็รายได้รด้อการรับรัรู้ แล้วจึงจึทยอยตัดบัญบัชีเชีป็นป็รายได้ตด้ามเกณฑ์ที่เป็นระบบและ สมเหตุสตุมผลตลอดระยะเวลาที่จำ เป็นป็เพื่อพื่จับจัคู่รคู่ายได้กัด้ กับค่า ใช้จ่ช้าจ่ยที่เกี่ยวข้อข้ง เช่นช่ทยอยรับรัรู้รรู้ายได้ตด้ามเกณฑ์สัดสัส่วส่น ของค่าเสื่อสื่มราคาของสินสิทรัพรัย์ที่ย์ ที่ได้รัด้บรัความช่วช่ยเหลือหรือรื บริจริาค และให้แห้สดงรายการรายได้รด้อการรับรัรู้ใรู้นงบแสดง ฐานะการเงินประเภทหนี้สิ นี้ นสิ ไม่หม่มุนเวียวีน รายได้รอการรับ รั รู้ ๑๓
เงินกู้เกู้ป็นป็รายการแสดงจำ นวนหนี้สิ นี้ นสิของหน่วน่ยงานภาครัฐรั นอกจากส่วส่นราชการที่รับรัผิดผิชอบในการกู้เกู้งินแทนรัฐรับาลแล้ว หน่วน่ยงานภาครัฐรับางประเภทได้รัด้บรัอนุญนุาตให้กู้ห้ กู้เกู้งินได้ตด้ามหลัก เกณฑ์ที่คณะรัฐรัมนตรีกำรี กำหนด เช่นช่องค์การมหาชน หน่วน่ยงาน จะรับรัรู้เรู้งินกู้เกู้มื่อมื่ ได้รัด้บรัเงิน หรือรืเมื่อมื่ ได้รัด้บรัแจ้งจ้จากแหล่งเงินผู้ใผู้ห้ กู้ว่กู้าว่ ได้มีด้กมีารเบิกบิจ่าจ่ยเงินกู้ใกู้ห้เห้จ้าจ้หนี้โนี้ ดยตรงในกรณีเณีป็นการกู้ เงินแบบจ่าจ่ยตรงให้เห้จ้าจ้หนี้ และให้แห้สดรายการ เงินกู้ที่กู้ที่ ถึง กำ หนดชำ ระคืนภายในหนึ่งนึ่รอบระยะเวลาบัญบัชีแชีละเงินกู้รกู้ะยะ ยาวที่จะถึงกำ หนดชำ ระภายใน ๑ ปี เป็นป็หนี้สิ นี้ นสิหมุนเวียวีน และ รายการเงินกู้ที่กู้ที่ ถึงกำ หนดชำ ระคืนเกินกว่าว่หนึ่งนึ่รอบระยะเวลา บัญบัชีเชีป็นป็หนี้สิ นี้ นสิ ไม่หม่มุนเวียวีนในงบแสดงฐานะการเงิน สำ หรับรั การกู้เกู้งินที่เป็นป็สกุลกุเงินตราต่างประเทศ เงินกู้ ๑๔
ประมาณการหนี้สิ นี้ นสิหมายถึง หนี้สิ นี้ นสิที่มีคมีวามไม่แม่น่นน่อนเกี่ยวกับ จังจัหวะเวลา หรือรืจำ นวนที่ต้องจ่าจ่ยชำ ระ แต่เป็นป็ภาระผูกผูพันพั ในปัจจุบันบั ซึ่งซึ่มีคมีวามเป็นป็ ไปได้ค่ด้ ค่อนข้าข้งแน่ที่น่ ที่ หน่วน่ยงานจะต้องจ่าจ่ยชำ ระภาระ ผูกผูพันพันั้นนั้ ในอนาคต และสามารถประมาณมูลค่าภาระผูกผูพันพันั้นนั้ ได้ อย่าย่งน่าน่เชื่อชื่ถือ เช่นช่หนี้สิ นี้ นสิค่าชดเชยความเสียสีหาย หนี้สิ นี้ นสิบำ เหน็จน็ บำ นาญ หน่วน่ยงานจะรับรัรู้ปรู้ระมาณการหนี้สิ นี้ นสิด้วด้ยจำ นวนประมาณ การที่ดีที่ดี ที่ สุดสุของรายจ่าจ่ยที่จะต้องจ่าจ่ยชำ ระภาระผูกผูพันพั ในปัจจุบันบัณ วันวัที่จัดจัทำ รายงาน และให้หห้น่วน่ยงานแสดงประมาณการหนี้สิ นี้ นสิเป็นป็หนี้ สินสิ ไม่หม่มุนเวียวีนในงบแสดงฐานะการเงินของหน่วน่ยงาน ประมาณการหนี้สินสิ หนี้สิ นี้ นสิอื่น หมายถึง หนี้สินสิ ประเภทอื่น ๆ นอกเหนือนืจากที่ กล่าวข้าข้งต้นหน่วน่ยงานจะรับรัรู้หรู้นี้สิ นี้ นสิอื่น เมื่อมื่หนี้สินสิ ประเภท นั้นนั้เข้าข้หลักเกณฑ์ และให้แห้สดงรายการดังดักล่าวเป็นหนี้สิ นี้ นสิ หมุนเวียวีน หรือรืหนี้สิ นี้ นสิ ไม่หม่มุนเวียวีนแล้วแต่กรณีใณีนงบแสดง ฐานะการเงิน หนี้สินสิอื่น ๑๕
รัฐรับาลจะถือส่วส่นทุนทุหรือรืสินสิทรัพรัย์สุย์ทสุธิขธิองหน่วน่ยงานแทน ประชาชนส่วส่นทุนทุหรือรืสินสิทรัพรัย์สุย์ทสุธิขธิองหน่วน่ยงาน ประกอบ ด้วด้ย • ทุนทุ • รายได้สูด้งสู /(ต่ำ ) กว่าว่ค่าใช้จ่ช้าจ่ยสะสม • กำ ไร/ขาดทุนทุที่ยังยัไม่เม่กิดขึ้นขึ้ของเงินลงทุนทุ ส่ว ส่ นทุน ทุ /สินสิทรัพรัย์สุ ย์ ท สุ ธิ หน่วน่ยงานจะบันบัทึกบัญบัชีทุชีนทุเมื่อมื่เริ่มริ่ตั้งตั้หน่วยงานหรือรืเมื่อมื่เริ่มริ่ปฏิบัติบั ติ ตามระบบบัญบัชีเชีกณฑ์คงค้าง โดยหน่วน่ยงานจะต้องสำ รวจสินสิทรัพรัย์แย์ละ หนี้สิ นี้ นสิเพื่อพื่ตั้งตั้ยอดบัญบัชีด้ชีวด้ยจำ นวนผลต่างระหว่าว่งสินสิทรัพรัย์แย์ละหนี้สิ นี้ นสิ ในบัญบัชีทุชีนทุ ๑๖ทุน ทุ
กำ ไร/ขาดทุน ทุ ที่ยังยั ไม่เ ม่ กิดขึ้น ขึ้ ของเงินลงทุน ทุ รายได้สูด้งสู /(ต่ำ ) กว่าว่ค่าใช้จ่ช้าจ่ยสะสมจะแสดงผลการดำ เนินนิงานทางการเงิน ของหน่วน่ยงานที่สะสมมาในแต่ละรอบระยะเวลาบัญบัชี ซึ่งซึ่หน่วน่ยงานจะนำ มาบันบัทึกเพิ่มพิ่หรือรืลดส่วส่นทุนทุหรือรืสินสิทรัพรัย์สุย์ทสุธิ ณ วันวัที่จัดจัทำ รายงาน หน่วน่ยงานที่ได้รัด้บรัอนุญนุาตให้นำห้นำเงินไปลงทุนทุได้นั้ด้นนั้หากนำ เงินไป ลงทุนทุในหลักทรัพรัย์ ในความต้องการของตลาดประเภทหลัก ทรัพรัย์เย์ผื่อผื่ขาย จะต้องปรับรัราคาทุนทุของหลักทรัพรัย์ หรือรืเงิน ลงทุนทุนั้นนั้ ให้เห้ป็นป็มูลค่ายุติธรรม โดยหน่วน่ยงานจะบันบัทึกกำ ไรหรือรื ขาดทุนทุที่ยังยั ไม่เม่กิดขึ้นขึ้ของเงินลงทุนทุด้วด้ยจำ นวนเงินผลต่าง ระหว่าว่งราคาตามบัญบัชีแชีละมูลค่ายุติธรรม ของเงินลงทุนทุณ วันวั สิ้นสิ้รอบระยะเวลาบัญบัชี กำ ไร/ขาดทุนทุที่ยังยัไม่เม่กิดขึ้นขึ้ของเงิน ลงทุนทุนี้ จะปิดปิ โอนไปรับรัรู้เรู้ป็นป็รายได้หด้รือรืค่าใช้จ่ช้าจ่ยเมื่อมื่มีกมีาร จำ หน่าน่ยเงินลงทุนทุนั้นนั้ รายได้สูง สู /(ต่ำ ) กว่า ว่ ค่าใช้ จ่า จ่ ยสะสม ๑๗
การพิจพิารณาว่าว่รายการใดจะรับรัรู้เรู้ป็นรายได้จด้ะต้องเข้าข้หลัก เกณฑ์ ๒ประการ ได้แด้ก่ ความหมายของรายได้ตด้ามคำ อธิบธิาย ศัพท์ และ เกณฑ์การรับรัรู้รรู้ายได้ ดังดันี้ • มีคมีวามเป็นป็ ไปได้ค่ด้ ค่อนข้าข้งแน่ใน่นการเกิดขึ้นขึ้ของรายได้ • สามารถวัดวัมูลค่าของรายการดังดักล่าวได้อด้ย่าย่งมีเมีหตุผตุลน่าน่ เชื่อชื่ถือ หลักการและนโยบายบัญ บั ชี เกี่ยวกับรายได้การรับ รั รู้ร รู้ ายได้ รายได้ตด้ามคำ อธิบธิายศัพท์ดังดักล่าวเป็นการไหลเข้าข้ของประโยชน์เน์ชิงชิ เศรษฐกิจตลอดรอบ ระยะเวลาบัญบัชีซึ่ชีซึ่งซึ่เกิดจากการดำ เนินนิกิจการตาม ปกติของหน่วน่ยงาน ประโยชน์เน์ชิงชิเศรษฐกิจที่เพิ่มพิ่ขึ้นขึ้จะเกี่ยวเนื่อนื่งกับ การเพิ่มพิ่ขึ้นขึ้ ในส่วส่นของสินสิทรัพรัย์ หรือรืการลดลงในส่วส่นของหนี้สิ นี้ นสิซึ่งซึ่มี ผลทำ ให้สิห้นสิทรัพรัย์สุย์ทสุธิขธิองหน่วยงานเพิ่มพิ่ขึ้นขึ้เช่นช่รายได้จด้ากการขาย สินสิค้าและบริกริาร รายได้ดด้อกเบี้ย บี้ การส่งส่มอบสินสิค้าหรือรืบริกริารเพื่อพื่ ชำ ระหนี้สิ นี้ นสิฯลฯ กระแสเงินสดเข้าข้เช่นช่เงินกู้ยืกู้มยื ไม่ถืม่ ถือเป็นป็รายได้ เนื่อนื่งจากทำ ให้เห้กิดการเปลี่ยนแปลงในสินสิทรัพรัย์แย์ละหนี้สิ นี้ นสิ ในจำ นวนที่ เท่ากันจึงจึไม่มีม่ผมีลกระทบต่อสินสิทรัพรัย์สุย์ทสุธิขธิองหน่วน่ยงาน ๑๘
หน่วน่ยงานจะรับรัรู้รรู้ายได้ใด้นงบแสดงผลการดำ เนินนิงาน เมื่อมื่ประโยชน์เน์ชิงชิเศรษฐกิจเพิ่มพิ่ขึ้นขึ้เนื่อนื่งจากการเพิ่มพิ่ขึ้นขึ้ของ สินสิทรัพรัย์หย์รือรืการลดลงของหนี้สิ นี้ นสิและเมื่อมื่หน่วน่ยงานสามารถ วัดวัมูลค่าของประโยชน์เน์ชิงชิเศรษฐกิจที่เพิ่มพิ่ขึ้นขึ้ ได้อด้ย่าย่งน่าน่เชื่อชื่ถือ หรือรือีกนัยนัหนึ่งนึ่การรับรัรู้รรู้ายได้จด้ะเกิดขึ้นขึ้พร้อร้มกับการรับรัรู้ส่รู้วส่นที่ เพิ่มพิ่ขึ้นขึ้ของสินสิทรัพรัย์หย์รือรืส่วส่นที่ลดลงของหนี้สิ นี้ นสิ รายได้คด้วรวัดวัมูลค่าโดยใช้มูช้มูลค่ายุติธรรมของสิ่งสิ่ตอบแทนที่ ได้รัด้บรัหรือรืค้างรับรั - โดยทั่วทั่ ไปหน่วน่ยงานจะกำ หนดจำ นวนรายได้ตด้ามที่หน่วน่ย งานตกลงกับผู้ซื้ผู้ ซื้อซื้หรือรืผู้ใผู้ช้ สินสิทรัพรัย์ ซึ่งซึ่จำ นวนรายได้ดัด้งดั กล่าวเป็นป็มูลค่ายุติธรรมของสิ่งสิ่ตอบแทนที่ได้รัด้บรัหรือรืค้าง รับรัหลังจากหักหัส่วส่นลดต่าง ๆ (ถ้ามี)มี ๑๙
รายได้อ ด้ าจจัดจัแบ่ง บ่ เป็น ป็ ประเภทต่าง ๆ ได้ดั ด้ งดันี้ • รายได้จ ด้ ากเงินงบประมาณ • รายได้แ ด้ ผ่น ผ่ ดินดิ • รายได้จ ด้ ากการขายสินสิค้าและบริกริาร • รายได้จ ด้ ากเงินช่ว ช่ ยเหลือ • รายได้จ ด้ ากการรับรับริจริาค • รายได้จ ด้ ากเงินกู้ขกู้องรัฐรับาล • รายได้ด ด้ อกเบี้ย บี้ • กำ ไร/ขาดทุนทุจากการจำ หน่า น่ ยสินสิทรัพรัย์ • กำ ไร/ขาดทุนทุจากการจำ หน่า น่ ยเงินลงทุนทุ • กำ ไร/ขาดทุนทุจากการแปลงค่าเงินตราต่างประเทศ • รายได้อื่ ด้ อื่น ประเภทของรายได้ด้ ด้ด้ ๒๐
หน่วน่ยงานภาครัฐรัอาจได้รัด้บรัเงินงบประมาณประเภทต่าง ๆ เช่นช่งบบุคลากร งบดำ เนินนิงาน งบลงทุนทุในหลายลักษณะ เช่นช่ ได้รัด้บรัเงินงบประมาณเป็นป็การล่วงหน้าน้ตามแผนการใช้ จ่าจ่ยเงิน โดยมีเมีงื่อนไขว่าว่ ให้นำห้นำไปใช้เช้พื่อพื่ผลิตผลผลิตตามบทบาท ภารกิจ ที่ตกลงกันไว้หว้ากใช้ไช้ม่หม่มดต้องนำ เงินที่เหลือส่งส่คืนคลัง ได้รัด้บรั เงินงบประมาณมาในลักษณะจ่าจ่ยขาดจากรัฐรับาลโดยไม่มีม่ มี เงื่อนไขได้รัด้บรัเงินงบประมาณที่เบิกบิมาแต่ละรายการเพื่อพื่จ่าจ่ย ชำ ระภาระผูกผูพันพัของรายการที่เกิดค่าใช้จ่ช้าจ่ยขึ้นขึ้แล้ว หรือรืได้รัด้บรั เงินงบประมาณในลักษณะไม่มีม่ตัมี ตัวเงินผ่าผ่นมือมืที่หน่วน่ยงานแต่ เป็นป็การเบิกบิหักหัผลักส่งส่หรือรืเป็นป็การจ่าจ่ยตรง จากรัฐรับาลให้กัห้ กับ เจ้าจ้หนี้ข นี้ องหน่วน่ยงาน หากเป็นป็กรณีที่ณี ที่ หน่วน่ยงานได้รัด้บรัเงินงบ ประมาณมาในลักษณะจ่าจ่ยขาด จากรัฐรับาลโดยไม่มีม่เมีงื่อนไข หรือรื ได้รัด้บรัเงินงบประมาณที่เบิกบิมาแต่ละรายการเพื่อพื่จ่าจ่ย ชำ ระภาระ ผูกผูพันพัของรายการที่เกิดค่าใช้จ่ช้าจ่ยขึ้นขึ้แล้ว ให้หห้น่วน่ยงานรับรัรู้รรู้าย ได้จด้ากเงินงบประมาณเมื่อมื่ ได้รัด้บรัเงิน และหากเป็นป็กรณีที่ณี ที่ หน่วน่ย งานได้รัด้บรังบประมาณในลักษณะไม่มีม่ตัมี ตัวเงินผ่าผ่นมือมืที่หน่วน่ยงาน แต่เป็นป็การเบิกบิหักหัผลักส่งส่หรือรืเป็นป็การจ่าจ่ยตรงจากรัฐรับาลให้ กับผู้มีผู้ สิมีทสิธิรัธิบรัเงินของหน่วน่ยงาน ให้หห้น่วน่ยงานรับรัรู้รรู้ายได้จด้าก เงินงบประมาณเมื่อมื่ ได้ รับรัหลักฐานแจ้งจ้การจ่าจ่ยเงินให้ผู้ห้มีผู้ สิมีทสิธิ รับรัเงินแล้ว และให้หห้น่วน่ยงานแสดงรายได้จด้ากเงินงบประมาณใน งบแสดงผลการดำ เนินนิงานทางการเงิน โดยให้เห้ปิดปิเผยประเภท ของเงินงบประมาณที่ได้รัด้บรัไว้ใว้นหมายเหตุปตุระกอบงบการเงิน หลักการและนโยบายบัญ บั ชี สำ หรับ รั รายได้แต่ละประเภท ๒๑ รายได้จากเงินงบประมาณ
รายได้แด้ผ่นผ่ดินดิเป็น ป็ รายได้ที่ด้ ที่ หน่วน่ยงานได้รัด้บรัและจะต้องนำ ส่งส่ คลัง รายได้แด้ผ่นผ่ดินดิ ประกอบด้วด้ย รายได้แด้ผ่นผ่ดินดิ ประเภทภาษี และ รายได้แด้ผ่นผ่ดินดิที่ไม่ใม่ช่ภช่าษี ได้แด้ก่ รายได้จด้ากการขายสินสิทรัพรัย์แย์ละ บริกริาร รายได้จด้ากรัฐรัพาณิชณิย์ และรายได้อื่ด้ อื่น หน่วน่ยงานจะรับรัรู้เรู้งิน รายได้ แผ่นผ่ดินดิเมื่อมื่เกิดรายได้ และเนื่อนื่งจากรายได้แด้ผ่นผ่ดินดิเป็น ป็ ราย ได้ที่ด้ ที่ หน่วน่ยงานไม่สม่ามารถ นำ มาใช้จ่ช้าจ่ยในการดำ เนินนิงานได้ ดังดันั้นนั้ ณ วันวัที่จัดจัทำ รายงาน ให้หห้น่วน่ยงานปิดปิบัญบัชี รายได้แด้ผ่นผ่ดินดิและ บัญบัชีรชีายได้แด้ผ่นผ่ดินดินำ ส่งส่คลังไปเข้าข้บัญบัชีรชีายได้แด้ผ่นผ่ดินดิรอนำ ส่งส่ คลัง เพื่อพื่แสดงภาระผูกผูพันพัที่หน่วน่ยงานจะต้องนำ เงินส่งส่คลังในงวด บัญบัชีต่ชี ต่อไป รายได้ด้แ ด้ด้ ผ่ผ่น ผ่ผ่ ดิดินดิดิ ๒๒
รายได้จ ด้ ากการขายสินสิค้าและบริกริาร เป็น ป็ รายได้ที่ ด้ ที่ หน่ว น่ ยงานได้รั ด้ บรัจากการขายสินสิค้าและบริกริาร และหน่ว น่ ย งานนั้นนั้ ได้รั ด้ บรัอนุญนุาตให้เ ห้ ก็บรายได้จ ด้ ากการขายสินสิค้าและ บริกริารนั้นนั้ ไว้เ ว้ พื่อพื่ ใช้จ่ ช้ า จ่ ยในการดำ เนินนิงานของหน่ว น่ ยงาน รายได้ที่ ด้ ที่ได้รั ด้ บรัอนุญนุาตให้เ ห้ ก็บรักรัษาไว้นี้ ว้ จ นี้ ะถือเป็น ป็ รายได้ที่ ด้ ที่ อยู่ใยู่ นความควบคุมคุของหน่ว น่ ยงาน และจะรับรัรู้เรู้ป็น ป็ รายได้ จากการขายสินสิค้าและบริกริารเมื่อมื่หน่ว น่ ยงานส่ง ส่ มอบสินสิค้า หรือรืบริกริารให้กั ห้ กับผู้ซื้ผู้ ซื้อซื้หรือรืผู้ใผู้ช้แ ช้ ล้ว และให้แ ห้ สดงรายการ ดังดักล่าวในงบแสดงผลการดำ เนินนิงานทางการเงินของ หน่ว น่ ยงาน รายได้จากการขายสินสิค้าและบริกริาร ๒๓
หน่วน่ยงานอาจได้รัด้บรัเงินตามโครงการช่วช่ยเหลือร่วร่มมือมืจาก รัฐรับาลต่างประเทศ องค์การระหว่าว่งประเทศ หรือรืบุคคลใด เพื่อพื่ สนับนัสนุนนุการดำ เนินนิงานของหน่วน่ยงานให้บห้รรลุ วัตวัถุปถุระสงค์ หน่วย งานจะรับรัรู้รรู้ายได้จด้ากเงินช่วช่ยเหลือเมื่อมื่เข้าข้เกณฑ์ ดังดันี้ ผ่าผ่นเกณฑ์คุณคุสมบัติบั ติของผู้มีผู้ สิมีทสิธิไธิด้รัด้บรัความช่วช่ยเหลือ รัฐรับาลหรือรืหน่วน่ยงานที่ให้คห้วามช่วช่ยเหลือได้อนุมันุติมั ติและยืนยืยันยัว่าว่ จะโอนเงินให้ จำ นวนเงินช่วช่ยเหลือที่จะได้รัด้บรัสามารถกำ หนดได้อด้ย่าย่งน่าน่เชื่อชื่ถือ เงินช่วช่ยเหลืออาจมีข้มีอข้จำ กัดในการใช้หช้รือรืไม่ก็ม่ ก็ได้ หากเป็นป็เงินช่วช่ย เหลือที่มีข้มีอข้จำ กัดในการใช้ใช้ห้หห้น่วน่ยงานรับรัรู้รรู้ายได้จด้ากเงินช่วช่ยเหลือ ตามเกณฑ์ที่เป็นป็ระบบและสมเหตุสตุมผลตลอดระยะเวลาที่จำ เป็นต่อ การจับจัคู่รคู่ายได้ จากเงินช่วช่ยเหลือกับค่าใช้จ่ช้าจ่ยที่เกี่ยวข้อข้ง เช่นช่กรณี ได้รัด้บรัความช่วช่ยเหลือเป็นป็สินสิทรัพรัย์ ให้หห้น่วน่ยงานรับรัรู้รรู้ายได้จด้ากเงิน ช่วช่ยเหลือตามสัดสัส่วส่นของค่าเสื่อสื่มราคาของสินสิทรัพรัย์นั้ย์ นั้นั้ตลอดอายุ การใช้งช้านของสินสิทรัพรัย์ หรือรืในกรณีไณีด้รัด้บรัความช่วช่ยเหลือโดยมี เงื่อนไขที่จะต้องปฏิบัติบั ติาม หน่วน่ยงานจะรับรัรู้รรู้ายได้จากเงินช่วช่ย เหลือเมื่อมื่ ได้มีด้กมีารปฏิบัติบั ติามเงื่อนไขนั้นนั้และให้หห้น่วน่ยงานแสดงราย ได้จด้ากเงินช่วช่ยเหลือไว้ใว้นงบแสดงผลการดำ เนินนิงานทางการเงินของ หน่วน่ยงาน รายได้จากเงินช่ว ช่ ยเหลือ ๒๔
หน่วน่ยงานอาจได้รัด้บรับริจริาคเงินเพื่อพื่ ไว้ใว้ช้จ่ช้าจ่ยในการดำ เนินนิงาน หน่วน่ยงานจะรับรัรู้รรู้ายได้จด้ากการรับรับริจริาคเมื่อมื่ ได้รัด้บรัเงิน อย่าย่งไร ก็ตามการรับรับริจริาคอาจมีข้มีอข้จำ กัดในการใช้หช้รือรืไม่ก็ม่ ก็ได้ เช่นช่หน่วน่ย งานอาจได้รัด้บรับริจริาคเป็น ป็ เงินสดที่ระบุวัตวัถุปถุระสงค์ให้ให้ช้จ่ช้าจ่ยเพื่อพื่การ ใดการหนึ่งนึ่โดยเฉพาะเจาะจง หรือรือาจได้รัด้บรับริจริาคเป็น ป็ สินสิทรัพรัย์ซึ่ย์ซึ่งซึ่ ก่อให้เห้กิดผลประโยชน์แน์ก่หน่วน่ยงานเกินกว่าว่หนึ่งนึ่รอบระยะเวลาบัญบัชี ในกรณีดัณีงดักล่าวให้หห้น่วน่ยงานรับรัรู้รรู้ายได้จด้ากการรับรับริจริาคตาม เกณฑ์ที่เป็นป็ระบบและสมเหตุสตุมผลตลอดระยะเวลาที่จำ เป็นป็ต่อ การจับจัคู่รคู่ายได้จด้ากการรับรับริจริาคกับค่าใช้จ่ช้าจ่ยที่เกี่ยวข้อข้ง เช่นช่ ในกรณีไณีด้รัด้บรัเงินบริจริาคที่ระบุวัตวัถุปถุระสงค์ให้ให้ช้จ่ช้าจ่ยเพื่อพื่การใด การหนึ่งนึ่โดยเฉพาะเจาะจง ให้รัห้บรัรู้รรู้ายได้จด้ากการรับรับริจริาคใน งวดเดียดีวกับการเกิดค่าใช้จ่ช้าจ่ยเพื่อพื่การนั้นนั้หรือรืในกรณีไณีด้รัด้บรั บริจริาคเป็นป็สินสิทรัพรัย์ใย์ห้รัห้บรัรู้รรู้ายได้จด้ากการรับรับริจริาคตลอดอายุ การใช้งช้านของสินสิทรัพรัย์ และให้หห้น่วน่ยงานแสดงรายได้จด้ากการ รับรับริจริาคไว้ใว้นงบแสดงผลการดำ เนินนิงานทางการเงินของ หน่วน่ยงาน รายได้จากการรับ รั บริจริาค ๒๕
ในการดำ เนินนิงานของรัฐรับาล นอกจากจะใช้จ่ช้าจ่ยจากเงินงบ ประมาณแล้ว บางส่วส่นอาจจำ เป็นต้องใช้จ่ช้าจ่ยจากเงินกู้ ซึ่งซึ่ รัฐรับาลจะเป็นป็ผู้กู้ผู้ กู้แกู้ละรับรัภาระชดใช้หช้นี้เ นี้ งินกู้โกู้ดยมีหมีน่วน่ยงาน ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อข้งเป็นป็ผู้ดำผู้ ดำเนินนิงานตามโครงการเงินกู้ หน่วน่ย งานเหล่านั้นนั้จะถือเงินที่ได้รัด้บรัจากแหล่งเงินกู้เกู้ป็นป็รายได้เด้พื่อพื่ นำ มาใช้จ่ช้าจ่ยดำ เนินนิงานตามโครงการที่หน่วน่ยงานเป็นผู้รัผู้ บรัผิดผิ ชอบ แต่หน่วน่ยงานเหล่านั้นนั้ ไม่ต้ม่ ต้องรับรัภาระชดใช้หช้นี้เ นี้ งินกู้ หน่วน่ยงานจะรับรัรู้รรู้ายได้จด้ากเงินกู้ขกู้องรัฐรับาลเมื่อมื่ ได้รัด้บรัเงินใน กรณีที่ณี ที่ แหล่งเงินกู้จ่กู้าจ่ยเงินกู้ใกู้ห้กัห้ กับหน่วน่ยงานโดยตรง หรือรืรับรั รู้รรู้ายได้จด้ากเงินกู้ขกู้องรัฐรับาลพร้อร้มกับรับรัรู้ค่รู้ค่าใช้จ่ช้าจ่ยในกรณีที่ณี ที่ แหล่งเงินกู้จ่กู้าจ่ยเงินตรงให้แห้ก่เจ้าจ้หนี้ และให้แห้สดงรายได้จด้าก เงินกู้ขกู้องรัฐรับาลไว้ใว้นงบแสดงผลการดำ เนินนิงานทางการเงิน ของหน่วน่ยงาน โดยเปิดปิเผยรายละเอียดโครงการเงินกู้ไกู้ว้ใว้น หมายเหตุปตุระกอบงบการเงิน รายได้เงินกู้จ กู้ ากรัฐ รั บาล ๒๖
รายได้ดด้อกเบี้ย บี้ เป็นป็ค่าตอบแทนที่หน่วน่ยงานได้รัด้บรั เนื่อนื่งจากการให้ผู้ห้อื่ผู้ อื่นใช้ปช้ระโยชน์จน์ากเงินหรือรืเงินทุนทุ หน่วน่ยงานจะรับรัรู้รรู้ายได้ดด้อกเบี้ย บี้ เมื่อมื่เกิดรายได้ตด้าม เกณฑ์สัดสัส่วส่นของเวลา และให้หห้น่วน่ยงานแสดงรายการ ดังดักล่าวในงบแสดงผลการดำ เนินนิงานทางการเงินของ หน่วน่ยงาน รายได้ดอกเบี้ย บี้ ๒๗
กำ ไรที่เกิดจากการจำ หน่ายสินสิทรัพรัย์ที่ย์ ที่ อยู่ใยู่นความควบคุมคุ ของหน่วน่ยงาน ซึ่งซึ่หน่วน่ยงานนั้นนั้สามารถเก็บไว้ใว้ช้ใช้นการดำ เนินนิ งานต่อไปได้โด้ดยไม่ต้ม่ ต้องนำ ส่งส่คลัง ให้ถืห้ ถือเป็นป็รายได้ของหน่วย งาน หากการจำ หน่าน่ยสินสิทรัพรัย์ที่ย์ ที่ อยู่ใยู่นความควบคุมคุของ หน่วน่ยงานเกิดผลขาดทุนทุให้ถืห้ ถือเป็นป็ค่าใช้จ่ช้าจ่ยของหน่วน่ยงาน หน่วน่ยงานจะรับรัรู้กำรู้กำ ไรหรือรืขาดทุนทุจากการจำ หน่าน่ยสินสิทรัพรัย์ เมื่อมื่หน่วน่ยงานนั้นนั้ส่งส่มอบสินสิทรัพรัย์ใย์ห้กัห้ กับผู้ซื้ผู้ ซื้อซื้และให้หห้น่วน่ย งานแสดงรายการดังดักล่าวในงบแสดงผลการดำ เนินนิงาน ทางการเงินของหน่วน่ยงาน ในกรณีกณีารจำ หน่าน่ยสินสิทรัพรัย์ที่ย์ ที่ หน่วน่ยงานไม่สม่ามารถเก็บเงินที่ได้ รับรัจากการจำ หน่าน่ยไว้ใว้ช้จ่ช้าจ่ยในการดำ เนินนิงานได้ แต่มีภมีาระ ผูกผูพันพัต้องนำ ส่งส่คลังเป็นป็รายได้แด้ผ่นผ่ดินดิ ให้บัห้นบัทึกจำ นวนเงินที่ ได้รัด้บรัจากการจำ หน่าน่ยในบัญบัชีรชีายได้แด้ผ่นผ่ดินประเภทรายได้จด้าก การจำ หน่าน่ยสินสิทรัพรัย์แย์ละบริกริาร และถ้าสินสิทรัพรัย์ที่ย์ ที่ จำ หน่ายนั้นนั้ ยังยัมีมูมีมูลค่าสุทสุธิตธิามบัญบัชีอชียู่ใยู่ห้บัห้นบัทึกล้างสินสิทรัพรัย์นั้ย์นนั้กับส่วส่นทุนทุ ของหน่วน่ยงาน กำ ไรขาดทุน ทุ จากกการ จำ หน่า น่ ยสินสิทรัพ รั ย์ ๒๘
หน่วน่ยงานที่ได้รัด้บรัอนุญนุาตให้นำห้นำเงินไปลงทุนทุในตราสารหนี้ หรือรืตราสารทุนทุนั้นนั้หากมีกมีารจำ หน่าน่ยเงินลงทุนทุหน่วน่ยงาน ต้องบันบัทึกผลต่างระหว่าว่งสิ่งสิ่ตอบแทนสุทสุธิที่ธิ ที่ได้รัด้บรักับราคา ตามบัญบัชีขชีองเงินลงทุนทุเป็นป็รายได้หด้รือรืค่าใช้จ่ช้าจ่ยทันทีที่เกิด ในบัญบัชีกำชี กำ ไร/ขาดทุนทุจากการจำ หน่าน่ยเงินลงทุนทุและบันบัทึก กลับรายการที่เกี่ยวข้อข้งกับเงินลงทุนทุที่จำ หน่าน่ย เช่นช่กำ ไร/ ขาดทุนทุที่ยังยัไม่เม่กิดขึ้นขึ้ของเงินลงทุนทุและให้แห้สดงรายการดังดั กล่าวในงบแสดงผลการดำ เนินนิงานทางการเงินของหน่วน่ย งาน กำ ไร/ขาดทุน ทุ จากการ จำ หน่า น่ ยเงินลงทุน ทุ ๒๙
กำ ไร/ขาดทุนทุจากการแปลงค่าเงินตราต่างประเทศ คือ ราย ได้หด้รือรืค่าใช้จ่ช้าจ่ยที่เกิดขึ้นขึ้เนื่อนื่งจากการเปลี่ยนแปลง มูลค่า ของรายการที่เป็นป็เงินตราต่างประเทศ หน่วน่ยงานจะบันบัทึกรับรัรู้ กำ ไร/ขาดทุนทุจากการแปลงค่าเงินตราต่างประเทศเมื่อมื่ มีกมีาร ชำ ระเงินของรายการที่เป็นป็ตัวเงิน หรือรืเมื่อมื่มีกมีารจัดจัทำ รายงาน การเงิน และให้แห้สดงรายการดังดักล่าวในงบแสดงผลการ ดำ เนินนิงานทางการเงินของหน่วน่ยงาน กำ ไร/ขาดทุน ทุ จากการแปลงค่า เงินตราต่างประเทศ ๓๐
รายได้อื่ด้ อื่น คือ รายได้ปด้ระเภทอื่น ๆ นอกเหนือนืจากที่กล่าว ข้าข้งต้น และหน่วน่ยงานไม่มีม่ภมีาระผูกผูพันพัต้องนำ ส่งส่คลัง หน่วน่ย งานจะบันบัทึกรับรัรู้รรู้ายได้อื่นเมื่อมื่เกิดรายได้ และเข้าข้เกณฑ์การ รับรัรู้รรู้ายได้ และให้หห้น่วน่ยงานแสดงรายการดังดักล่าวในงบ แสดงผลการดำ เนินนิงานทางการเงินของหน่วน่ยงาน รายได้อื่น ๓๑
การพิจพิารณาว่าว่รายการใดจะรับรัรู้เรู้ป็นป็ค่าใช้จ่ช้าจ่ยจะต้องเข้าข้หลัก เกณฑ์ ๒ประการได้แด้ก่ ความหมายของค่าใช้จ่ช้าจ่ย และ เกณฑ์ การรับรัรู้ค่รู้ค่าใช้จ่ช้าจ่ย ดังดันี้ หลักการและนโยบายบัญบัชี เกี่ยวกับค่าใช้จ่ ช้ า จ่ ย การรับ รั รู้ค่ รู้ ค่ าใช้จ่ ช้ า จ่ ย • มีคมีวามเป็น ป็ ไปได้ค่ด้ ค่อนข้าข้งแน่ใน่นการเกิดขึ้นขึ้ของค่าใช้จ่ช้าจ่ย • สามารถวัดวัมูลค่าของค่าใช้จ่ช้าจ่ยได้อด้ย่าย่งมีเมีหตุผตุลน่าน่เชื่อชื่ถือ ๓๒
ความหมายของค่าใช้จ่ช้าจ่ย ไม่รม่วมถึงการจ่าจ่ยสำ หรับรัการดำ เนินนิงาน ที่เกี่ยวข้อข้งกับรอบระยะเวลาบัญบัชีก่ชี ก่อน หรือรืรอบระยะเวลาบัญบัชีถัชี ถัดไป การจ่าจ่ยที่เกี่ยวข้อข้งกับรอบระยะเวลาบัญบัชีก่ชี ก่อนเกิดขึ้นขึ้เมื่อมื่หน่วน่ยงาน ได้รัด้บรัสินสิค้าหรือรืบริกริารในระหว่าว่งรอบระยะเวลาบัญบัชีก่ชี ก่อน แต่การจ่าจ่ย มากระทำ ในรอบระยะเวลาบัญบัชีปัชี ปัจจุบันบัรายการดังดักล่าวจะบันบัทึกรับรัรู้ เป็นป็ค่าใช้จ่ช้าจ่ยคู่กัคู่กับหนี้สิ นี้ นสิที่เพิ่มพิ่ขึ้นขึ้ ในรอบระยะเวลาบัญบัชีก่ชี ก่อน ส่วส่นการ จ่าจ่ยเงินจริงริซึ่งซึ่เกิดขึ้นขึ้ ในรอบระยะเวลาบัญบัชีปัชี ปัจจุบันบั ไม่ถืม่ ถือเป็นป็ค่าใช้ จ่าจ่ย แต่เป็นป็การลดลงของหนี้สิ นี้ นสิการจ่าจ่ยที่เกี่ยวข้อข้งกับรอบระยะเวลา บัญบัชีถัชี ถัดไปเกิดขึ้นขึ้เมื่อมื่มีกมีารจ่าจ่ยเงินล่วงหน้าน้ในรอบระยะเวลาบัญบัชี หนึ่งนึ่ซึ่งซึ่จะบันบัทึกรับรัรู้เรู้ป็นป็สินสิทรัพรัย์ใย์นรอบระยะเวลาบัญบัชีนั้ชีนนั้และจะบันบั ทึกรับรัรู้เรู้ป็นป็ค่าใช้จ่ช้าจ่ยในรอบระยะเวลาบัญบัชีถัชี ถัดไปเมื่อมื่หน่วน่ยงานได้รัด้บรั สินสิค้าหรือรืบริกริารจากการจ่าจ่ยเงินล่วงหน้าน้นั้นนั้แล้วกระแสเงินสดออก เช่นช่การชำ ระหนี้สิ นี้ นสิหรือรืกระแสการลงทุนทุเช่นช่การซื้อซื้สินสิทรัพรัย์ถย์าวร การนำ เงินไปลงทุนทุซื้อซื้พันพัธบัตบัร ไม่ถืม่ ถือเป็นป็ค่าใช้จ่ช้าจ่ย เนื่อนื่งจากการ ชำ ระหนี้สิ นี้ นสิหรือรืการลงทุนทุดังดักล่าวไม่มีม่ผมีลทำ ให้สิห้นสิทรัพรัย์สุย์ทสุธิลธิดลง ความหมายของค่าใช้จ่ ช้ า จ่ ย ๓๓
ค่าใช้จ่ ช้ า จ่ ยอาจจัดจัแบ่ง บ่ เป็น ป็ ประเภทต่าง ๆ ได้ดั ด้ งดันี้ • ค่าใช้จ่ ช้ า จ่ ยด้า ด้ นบุคลากร • ค่าใช้จ่ ช้ า จ่ ยในการดำ เนินนิงาน • ค่าใช้จ่ ช้ า จ่ ยเงินอุดหนุนนุ • หนี้ส นี้ งสัยสัจะสูญสูและหนี้สู นี้ ญสู • ขาดทุนทุจากการตีราคาสินสิค้าลดลง • ค่าเสื่อสื่มราคา • ค่าตัดจำ หน่า น่ ย • ดอกเบี้ย บี้ จ่า จ่ ย • รายได้แ ด้ ผ่น ผ่ ดินดินำ ส่ง ส่ คลัง • ค่าใช้จ่ ช้ า จ่ ยอื่น ประเภทของค่าใช้จ่ ช้ า จ่ ย ๓๔
ค่าใช้จ่ช้าจ่ยด้าด้นบุคลากร คือค่าใช้จ่ช้าจ่ยทั้งทั้หมดที่เกี่ยวกับบุคคลและ การจ้าจ้งงาน เช่นช่เงินเดือดืน ค่าจ้าจ้ง บำ เหน็จน็บำ นาญ ค่าใช้จ่ช้าจ่ย สวัสวัดิกดิาร เป็นป็ต้น หน่วน่ยงานจะรับรัรู้ค่รู้ค่าใช้จ่ช้าจ่ยด้าด้น บุคลากรเมื่อมื่ ค่าใช้จ่ช้าจ่ยเยอะนั้นนั้เกิดขึ้นขึ้และให้แห้สดงรายการดังดักล่าวในงบแสดง ผลการดำ เนินนิงานทางการเงินของหน่วน่ยงาน โดยเปิดปิเผยค่าใช้ จ่าจ่ยด้าด้นบุคลากรประเภทต่าง ๆ ไว้ใว้นหมายเหตุปตุระกอบงบการเงิน หลักการและนโยบายบัญบัชี สำ หรับรัค่าใช้จ่ ช้ า จ่ ยแต่ละประเภท ค่าใช้จ่ ช้ า จ่ ยด้านบุคลากร ๓๕
ค่าใช้จ่ช้าจ่ยในการดำ เนินนิงาน คือ ค่าใช้จ่ช้าจ่ยที่ใช้จ่ช้าจ่ยไปเพื่อพื่ การดำ เนินนิงานของหน่วน่ยงาน เช่นช่ค่าวัสวัดุ ค่าใช้สช้อย ค่า สาธารณูปณูโภค ค่าใช้จ่ช้าจ่ยที่เกี่ยวข้อข้งกับสินสิค้าที่ขายไม่ว่ม่าว่ จะเป็นป็การซื้อซื้หรือรืผลิตเอง เป็นป็ต้น รายการเหล่านี้จ นี้ ะรับรั รู้เรู้ป็นป็ค่าใช้จ่ช้าจ่ยเมื่อมื่ค่าใช้จ่ช้าจ่ยนั้นนั้เกิดขึ้นขึ้และให้แห้สดง รายการดังดักล่าวไว้ใว้นงบแสดงผลการดำ เนินนิงาน ทางการเงินของหน่วน่ยงาน โดยเปิดปิเผยค่าใช้จ่ช้าจ่ยในการ ดำ เนินนิงานประเภทต่าง ๆ ไว้ใว้นหมายเหตุปตุระกอบงบการ เงิน ค่าใช้จ่ ช้ า จ่ ยในการดำ เนินนิงาน ๓๖
ค่าใช้จ่ช้าจ่ยเงินอุดหนุนนุเป็นป็ค่าใช้จ่ช้าจ่ยที่รัฐรัจ่าจ่ยเป็นป็เงินอุดหนุนนุหรือรืจ่าจ่ย เป็นป็เงินช่วช่ยเหลือ ให้แห้ก่องค์กรหรือรืบุคคลอื่น โดยไม่ไม่ด้รัด้บรัผลตอบแทน ทางการเงิน หรือรืไม่ไม่ด้รัด้บรัสินสิค้าและ บริกริารใดเป็นการแลกเปลี่ยน ค่าใช้ จ่าจ่ยเงินอุดหนุนนุนี้อ นี้ าจจ่าจ่ยตามกฎหมาย ตามนโยบายของรัฐรับาล หรือรื เพื่อพื่วัตวัถุปถุระสงค์ในการช่วช่ยเหลือชุมชน เช่นช่ค่าใช้จ่ช้าจ่ยเงินช่วช่ยเหลือ เกษตรกร ค่าใช้จ่ช้าจ่ยเงินช่วช่ยเหลือผู้ปผู้ ระสบภัยพิบัพิติบั ติเป็นต้น โดยทั่วทั่ ไป หน่วน่ยงานจะรับรัรู้ค่รู้ค่าใช้จ่ช้าจ่ยเงินอุดหนุนนุเมื่อมื่เงินอุดหนุนนุหรือรืเงินช่วช่ย เหลือนั้นนั้ ได้รัด้บรัอนุมันุติมั ติให้จ่ห้าจ่ยแก่องค์กร หรือรืผู้มีผู้ สิมีทสิธิแธิล้วและให้หห้น่วน่ย งานแสดงรายการค่าใช้จ่ช้าจ่ยเงินอุดหนุนนุไว้ใว้นงบแสดงผลการดำ เนินนิงาน ทางการเงินของหน่วน่ยงาน โดยเปิดปิเผยรายละเอียดค่าใช้จ่ช้าจ่ยเงิน อุดหนุนนุไว้ใว้นหมายเหตุปตุระกอบงบการเงิน ค่าใช้จ่ ช้ า จ่ ยเงินอุดหนุน นุ ๓๗
หนี้ส นี้ งสัยสัจะสูญสูคือ ลูกลูหนี้จ นี้ ากการขายสินสิค้าและบริกริารที่คาดว่าว่จะ เรียรีกเก็บเงินไม่ไม่ด้ หน่วน่ยงานจะประมาณจำ นวนหนี้ส นี้ งสัยสัจะสูญสูณ วันวั สิ้นสิ้รอบระยะเวลาบัญบัชี และรับรัรู้หรู้นี้ส นี้ งสัยสัจะสูญสูเป็นป็ค่าใช้จ่ช้าจ่ยคู่กัคู่กับค่า เผื่อผื่หนี้ส นี้ งสัยสัจะสูญสูในรอบระยะเวลาบัญบัชีนั้ชีนนั้ หน่วน่ยงานจะเลือกใช้วิช้ธีวิ ใธีดในการประมาณหนี้ส นี้ งสัยสัจะสูญสูให้พิห้จพิารณา จากประสบการณ์ที่ณ์ ที่ ผ่าผ่นมาเกี่ยวกับจำ นวนลูกลูหนี้ที่ นี้ ที่ เก็บไม่ไม่ด้ การประมาณ หนี้ส นี้ งสัยสัจะสูญสูมีวิมีธีวิดัธีงดันี้ ประมาณหนี้ส นี้ งสัยสัจะสูญสูโดยคำ นวณเป็นป็ร้อร้ยละของรายได้จด้ากการขาย สินสิค้าและบริกริารของหน่วน่ยงาน หน่วน่ยงานสามารถเลือกประมาณจากราย ได้จด้ากการขายสินสิค้าและบริกริารทั้งทั้หมด หรือรืจากรายได้จด้ากการขายสินสิค้า และบริกริารเฉพาะส่วส่นที่เป็นป็การขายเชื่อชื่ ประมาณหนี้ส นี้ งสัยสัจะสูญสูโดยคำ นวณเป็นป็ร้อร้ยละของยอดลูกลูหนี้จ นี้ ากการ ขายสินสิค้าและบริกริาร หน่วน่ยงานสามารถเลือกประมาณจากยอดลูกลูหนี้จ นี้ าก การขายสินสิค้าและบริกริารทั้งทั้หมด หรือรืจากกลุ่มลุ่ของอายุลูกลูหนี้จ นี้ ากการขาย สินสิค้าและบริกริารที่ค้างชำ ระ ประมาณหนี้ส นี้ งสัยสัจะสูญสูโดยพิจพิารณาลูกลูหนี้จ นี้ ากการขายสินสิค้าและ บริกริารแต่ละราย และรับรัรู้เรู้ฉพาะลูกลูหนี้ที่ นี้ ที่ คาดว่าว่จะเรียรีกเก็บไม่ไม่ด้เด้ท่านั้นนั้เป็น หนี้ส นี้ งสัยสัจะสูญสู หนี้สงสัยสัจะสูญสู ๓๘
หน่วน่ยงานสามารถตัดจำ หน่าน่ยหนี้สู นี้ ญสูได้ เมื่อมื่ ได้ติด้ ติดตามทวงถามโดยมีหมีลัก ฐานที่แน่นน่อนว่าว่จะไม่ไม่ด้รัด้บรัชำ ระหนี้แ นี้ ละได้รัด้บรัอนุมันุติมั ติให้จำห้จำหน่าน่ยหนี้สู นี้ ญสูจากผู้มีผู้ มี อำ นาจแล้วให้ตัห้ ตัดจำ หน่าน่ย ลูกลูหนี้จ นี้ ากการขายสินสิค้าและบริกริารโดยการบันบัทึก บัญบัชีหชีนี้สู นี้ ญสูและลดจำ นวนลูกลูหนี้พ นี้ ร้อร้มกับลดจำ นวนค่าเผื่อผื่หนี้ส นี้ งสัยสัจะสูญสู และหนี้ส นี้ งสัยสัจะสูญสูด้วด้ยจำ นวนเดียดีวกัน และให้หห้น่วน่ยงานแสดงหนี้สู นี้ ญสูใน รายการค่าใช้จ่ช้าจ่ยอื่นในงบแสดงผลการดำ เนินนิงานทางการเงินของหน่วน่ย งาน หนี้สูญสู มูลค่าสุทสุธิที่ธิ ที่ จะได้รัด้บรัของสินสิค้าคงเหลืออาจลดลงต่ำ กว่าว่ราคาทุนทุของ สินสิค้าคงเหลือ เนื่อนื่งจากความเสียสีหาย ล้าสมัยมัหรือรืราคาขายลดลง มูลค่าที่ ลดลงของสินสิค้าคงเหลือมูลค่าสุทสุธิที่ธิ ที่ จะได้รัด้บรัของสินสิค้าคงเหลืออาจลดลง ต่ำ กว่าว่ราคาทุนทุของสินสิค้าคงเหลือ เนื่อนื่งจากความเสียสีหาย ล้าสมัยมัหรือรื ราคาขายลดลง มูลค่าที่ลดลงของสินสิค้าคงเหลือ ขาดทุน ทุ จากการตีราคา สินสิค้าลดลง ๓๙
ค่าเสื่อสื่มราคา คือการปันส่วส่นต้นทุนทุของสินสิทรัพรัย์ถย์าวรอย่าย่ง เป็นป็ระบบตลอดอายุการใช้งช้านของสินสิทรัพรัย์ ค่าเสื่อสื่มราคา เกิดจากการสูญสูเสียสีศักยภาพในการให้บห้ริกริารของสินสิทรัพรัย์ ถาวรอันเนื่อนื่งมาจากเวลาการใช้งช้าน และความล้าสมัยมัหน่วน่ย งานจะต้องรับรัรู้กรู้ารสูญสูเสียสีศักยภาพในการให้บห้ริกริารของ สินสิทรัพรัย์ถย์าวรในรูปรูของค่าเสื่อสื่มราคาคู่กัคู่กับค่าเสื่อสื่มราคาสะสม เป็นป็ ประจำ ในแต่ละรอบระยะเวลาบัญบัชี ค่าเสื่อสื่มราคาสำ หรับรั หน่วน่ยงานในภาครัฐรัให้คำห้ คำนวณโดยใช้วิช้ธีวิเธีส้นส้ตรง ที่ดินดิ ไม่ต้ม่ ต้อง คิดค่าเสื่อสื่มราคา เนื่อนื่งจากที่ดินดิมีอมีายุการใช้งช้านไม่จำม่จำกัด ค่าเสื่อ สื่ มราคา ๔๐
การคำ นวณค่าเสื่อสื่มราคาให้หห้น่วน่ยงานใช้ดุช้ลดุยพินิพิจนิ ในการกำ หนด อายุการใช้งช้านของสินสิทรัพรัย์โย์ดยใช้ตช้ารางการกำ หนดอายุการใช้งช้าน และอัตราค่าเสื่อสื่มราคาสินสิทรัพรัย์ถย์าวรเป็นป็เกณฑ์ในการพิจพิารณา อายุการใช้งช้านของสินสิทรัพรัย์ คือ อายุการใช้งช้านที่คาดว่าว่หน่วน่ยงาน จะได้รัด้บรั ประโยชน์เน์ชิงชิเศรษฐกิจจากสินสิทรัพรัย์นั้ย์ นั้นั้หน่วน่ยงานต้อง ประมาณอายุการใช้งช้านของสินสิทรัพรัย์ตย์ามดุลดุยพินิพิจนิซึ่งซึ่ต้องอาศัย ประสบการณ์จณ์ากการใช้สิช้นสิทรัพรัย์ที่ย์ ที่ คล้ายคลึงกันในอดีตดี โดยคำ นึงนึถึง ปัจจัยจัดังดันี้ ประโยชน์ที่น์ ที่ หน่วน่ยงานคาดว่าว่จะได้รัด้บรัจากการใช้สิช้นสิทรัพรัย์โย์ดยประเมินมิ จากผลผลิตที่คาดว่าว่จะได้จด้ากสินสิทรัพรัย์นั้ย์นนั้ • ค่าเสื่อสื่มราคาการชำ รุดรุเสียสีหายที่คาดว่าว่จะเกิดจากการใช้งช้าน สินสิทรัพรัย์ซึ่ย์ซึ่งซึ่เป็นป็ผลมาจากสาเหตุ ต่าง ๆ เช่นช่ความถี่ในการใช้งช้าน • ความล้าสมัยมัทางด้าด้นเทคนิคนิ • ข้อข้จำ กัดทางกฎหมายหรือรืข้อข้จำ กัดอื่นในการใช้สิช้นสิทรัพรัย์ การคำ นวณค่าเสื่อ สื่ ม ๔๑
หน่วน่ยงานต้องปันส่วส่นมูลค่าเสื่อสื่มสภาพของสินสิทรัพรัย์ไย์ม่มีม่ตัมี ตัวตน อย่าย่งมีรมีะบบตลอดอายุการให้ปห้ระโยชน์ขน์องสินสิทรัพรัย์นั้ย์นนั้หน่วน่ยงานจะ รับรัรู้กรู้ารสูญสูเสียสีศักยภาพในการให้บห้ริกริาร ของสินสิทรัพรัย์ที่ย์ ที่ไม่มีม่ตัมี ตัวตน ในรูปรูของค่าตัดจำ หน่าน่ยคู่กัคู่กับค่าตัดจำ หน่าน่ยสะสมเป็นป็ ประจำ ในแต่ละ รอบระยะเวลาบัญบัชี โดยใช้วิช้ธีวิคำธี คำนวณค่าใช้จ่ช้าจ่ยตามวิธีวิเธีส้นส้ตรงเช่นช่ เดียดีวกับการคิดค่าเสื่อสื่มราคา ค่าตัดจำ หน่า น่ ย การคำ นวนค่าตัดจำ หน่า น่ ย การคำ นวณค่าตัดจำ หน่วน่ย ให้หห้น่วน่ยงานใช้ดุช้ลดุยพินิพิจนิ ในการกำ หนด อายุการให้ปห้ระโยชน์ขน์องสินสิทรัพรัย์ที่ย์ ที่ไม่มีม่ตัมี ตัวตนโดยให้สัห้นสันิษนิฐานไว้ก่ว้ ก่อน ว่าว่อายุการให้ปห้ระโยชน์ขน์องสินสิทรัพรัย์ไย์ม่มีม่ตัมี ตัวตนต้องไม่เม่กิน 20 ปี นับนั จากวันวัที่สินสิทรัพรัย์นั้ย์นนั้สามารถให้ปห้ระโยชน์ไน์ด้ ๔๒
ในการกำ หนดอายุการให้ปห้ระโยชน์ขน์องสินสิทรัพรัย์ไย์ม่มีม่ตัมี ตัวตน หน่วน่ย งานต้องใช้ดุช้ลดุยพินิพิจนิ โดยคำ นึงนึถึงปัจจัยจัดังดันี้ ประโยชน์ที่น์ ที่ หน่วน่ยงานคาดว่าว่จะได้รัด้บรัจากการใช้สิช้นสิทรัพรัย์ไย์ม่มีม่ตัมี ตัวตน วงจรชีวิชีตวิของสินสิทรัพรัย์ไย์ม่มีม่ตัมี ตัวตน และข้อข้มูลสาธารณะเกี่ยวกับ ประมาณการอายุการให้ปห้ระโยชน์ขน์องสินสิทรัพรัย์ที่ย์ ที่ คล้ายคลึงกันที่นำ มาใช้ ประโยชน์ใน์นลักษณะเดียดีวกันหมด ความล้าสมัยมัด้าด้นเทคนิคนิความล้าสมัยมัเนื่อนื่งจากวิทวิยาการสมัยมั ใหม่ หรือรืความล้าสมัยมัที่เกิดจากปัจจัยจัอื่น การเปลี่ยนแปลงในความต้องการของผู้ใผู้ช้ต่ช้ ต่อผลผลิตหรือรืบริกริารที่ เป็นป็ผลจาก สินสิทรัพรัย์ไย์ม่มีม่ตัมี ตัวตนนั้นนั้ ระดับดัค่าใช้จ่ช้าจ่ยในการบำ รุงรุรักรัษาสินสิทรัพรัย์ไย์ม่มีม่ตัมี ตัวตน เพื่อพื่ดำ รงไว้ซึ่ว้ ซึ่งซึ่ ประโยชน์ เชิงชิเศรษฐกิจในอนาคตที่คาดว่าว่จะได้รัด้บรัจากสินสิทรัพรัย์นั้ย์นนั้ อายุการให้ปห้ระโยชน์ขน์องสินสิทรัพรัย์ไย์ม่มีม่ตัมี ตัวตนอาจถูกถูจำ กัดโดยอายุการ ใชงานของสินสิทรัพรัย์อื่ย์อื่นที่ต้องใช้ร่ช้วร่มกัน ข้อข้จำ กัดทางกฎหมาย หรือรืข้อข้จำ กัดอื่นในการใช้สิช้นสิทรัพรัย์ ๔๓
ดอกเบี้ย บี้ จ่า จ่ ย เป็น ป็ ค่าตอบแทนที่หน่ว น่ ยงาน จ่า จ่ ยให้เ ห้ นื่อนื่งจากการใช้ปช้ ระโยชน์จน์ากเงินหรือรื เงินทุนทุหน่ว น่ ยงานจะรับรัรู้ดรู้อกเบี้ย บี้ จ่า จ่ ยเมื่อมื่เกิด ค่าใช้จ่ ช้ า จ่ ย ตามเกณฑ์สัดสัส่ว ส่ นของเวลา และให้ หน่ว น่ ยงานแสดงรายการดังดักล่าวในงบแสดง ผลการดำ เนินนิงานทางการเงินของหน่ว น่ ยงาน ดอกเบี้ย บี้ จ่า จ่ ย ๔๔
รายได้แด้ผ่นผ่ดินดินำ ส่งส่คลัง หมายถึง เงินรายได้แผ่นผ่ดินที่หน่วน่ยงาน จัดจัเก็บมาแล้ว และนำ ไปส่งส่คลัง ไม่ว่ม่าว่จะเป็นป็รายได้ค่าภาษีประเภทต่าง ๆ รายได้จด้ากการขายสินสิทรัพรัย์แย์ละบริกริาร รายได้จด้ากรัฐรัพาณิชณิย์ หรือรื รายได้อื่ด้ อื่นที่มีกมีฎหมายกำ หนดให้ต้ห้ ต้องนำ ส่งส่คลัง หน่วน่ยงานจะรับรัรู้รรู้ายได้ แผ่นผ่ดินดินำ ส่งส่คลังเมื่อมื่หน่วน่ยงานนำ เงินสดส่งส่คลัง และ ณ วันวัที่จัดจัทำ รายงานให้ปิห้ดปิบัญบัชีรชีายได้แด้ผ่นผ่ดินดินำ ส่งส่คลัง และบัญบัชีรชีายได้แด้ผ่นผ่ดินดิ ไปเข้าข้บัญบัชีรชีายได้แด้ผ่นผ่ดินดิรอนำ ส่งส่คลัง เพื่อพื่แสดงให้เห้ห็นห็ภาระผูกผูพันพั ของหน่วน่ยงานที่จะต้องนำ รายได้แด้ผ่นผ่ดินดิ ไปส่งส่คลังในงวดบัญบัชีต่ชี ต่อไป รายได้แผ่น ผ่ ดินนำ ส่ง ส่ คลัง ๔๕
ค่าใช้จ่ช้าจ่ยอื่น คือ ค่าใช้จ่ช้าจ่ยประเภทอื่นๆ นอกเหนือนืจากที่กล่าว ข้าข้งต้น หน่วน่ยงานจะรับรัรู้ค่รู้ค่าใช้จ่ช้าจ่ยอื่นเมื่อมื่เกิดค่าใช้จ่ช้าจ่ยนั้นนั้และ ให้หห้น่วน่ยงานแสดงรายการดังดักล่าวในงบแสดงผลการดำ เนินนิ งานทางการเงินของหน่วน่ยงาน โดยเปิดปิเผยประเภทของค่าใช้ จ่าจ่ยอื่นไว้ใว้นหมายเหตุปตุระกอบงบการเงิน ค่าใช้จ่ ช้ า จ่ ยอื่น ๔๖
อ้างอิง หลักการบัญชีภาครัฐ เข้าถึงได้จาก กรมบัญชีกลาง http://www.cgd.go.th/ เข้าถึงเมื่อวัน วั ที่ ๕ สิงหาคม ๒๕๖๖