SEJ T3 B4 (4.1)

18 JUN 2021

SEJARAH TINGKATAN 3

BAB 4:
PENTADBIRAN NEGERI-NEGERI

MELAYU TIDAK BERSEKUTU

4.1:
PEMERINTAHAN
KESULTANAN
MELAYU DI
PERLIS, KEDAH,
KELANTAN,
TERENGGANU
DAN JOHOR

1. KERAJAAN PERLIS

LATAR BELAKANG PENTADBIRAN
•Wilayah terpisah daripada Kedah (1842) • Raja dibantu pembesar tempatan
• 1843 – Syed Hussin Jamalullail diiktiraf •Tuan Syed Abdullah ibni Syed Harun
sebagai Raja Perlis yang pertama oleh Jamallulail dilantik sebagai Raja Muda Perlis
Maharaja Siam. Menggunakan gelaran Phya •Dato’Arau sebagai Perdana Menteri
Songkhram RamaWichitWillis Asmara Phya (gelaran - Dato’ Belat Paduka Seri Perdana
Pelit. Menteri)
•Istiadat pengisytiharan diadakan di Istana •Perlis dibahagi kepada 22 mukim
Arau – pemberitahuan kepada rakyat.

PERUNDANGAN HUBUNGAN LUAR
•Undang-Undang Kesultanan Kedah sebagai •Menjalin hubungan baik dengan Siam
rujukan •Sebagai stategi untuk tidak diganggu gugat
•Menitikberatkan kebajikan terhadap rakyat oleh kuasa lain

2. KESULTANAN KEDAH

LATAR BELAKANG PENTADBIRAN
•Kerajaan terawal bermula sejak abad ke-7 •Diketuai oleh sultan, dibantu oleh pembesar
•Islam bertapak di Kedah sejak abad ke-12, memulakan •Mempunyai undang-undang yang kemas dan
sistem pentadbiran Islam
•Pusat pemerintahan – Kota Bukit Meriam teratur
•Sultan Mudzaffar Shah – Sultan Pertama • wujud pembahagian wilayah (pengawasan

Pembesar Daerah)
• wujud mukim-mukim yang diketuai oleh

penghulu
•Terdapat 128 mukim pada abad ke-19

PERUNDANGAN HUBUNGAN LUAR
•Kanun Undang- undang Kedah yang pertama ditulis •Menjalin hubungan diplomatik, bantuan
ketenteraan, pentadbiran dan kewangan
pada 1650 dengan Siam
•Memberi hak dan kuasa kepada raja dan golongan • merupakan strategi untuk mempertahankan
negeri daripada ancaman Burma
pemerintah
• Lima bab Undang-Undang Kedah
a) Undang-Undang 1060H

b) Tembera Dato’ Seri PadukaTuan 1075H

c) Hukum Kanun Dato’ Kota Setar,Adat Bunga Emas

d) Adat Kebesaran, Pada MasaTabal, Orang Besar

e) Adat Meminang dan Undang-Undang 1199H

3. KESULTANAN KELANTAN

LATAR BELAKANG PENTADBIRAN
•Wujud sebelum abad ke-17 •Sultan dibantu oleh pembesar
• disatukan semasa pemerintahan LongYunus (1776- •Sistem Jemaah Menteri dibentuk oleh Sultan

1794) dengan gelaranYang Dipertuan Muhammad II
• berlaku pertelingkahan denganTerengganu serta • Kelantan dibahagikan kepada jajahna
• 1904 – terdapat 3 jajahan → Selatan Batu
pengaruh Siam pada tahun 1812 Mekebang,Pasir Puteh dan Pasir Mas
• Sultan Muhammad I membuat persetiaan dengan • peringkat paling bawah – pentadbiran

Siam bagi mengelak ancamanTerengganu. dijalankan oleh Tok Kweng dibantu oleh
•Maharaja Siam mengurniakan gelaran Phya Pipit Pakdi
Imam.
kepada Sultan Muhammad I - mengakui kedudukan

baginda di Kelantan
• Siam meluaskan pengaruhnya di Kelantan sehingga

1909

PERUNDANGAN HUBUNGAN LUAR
•Pelaksanaan Undang-Undang Syarak semasa •Menjalinkan hubungan dengan kerajaan Siam
pemerintahan Sultan Muhammad II –wujud suasana
aman dan makmur sebagai pusat perdagangan semasa pemerintahan Sultan Muhammad I
• Menjalin hubungan denganTerengganu,

Kedah, Patani dan negeri-negeri Melayu yang

lain.

4. KESULTANAN TERENGGANU

LATAR BELAKANG PENTADBIRAN
•Diasaskan oleh Sultan ZainalAbidin I pada tahun •Sultan dibantu oleh pembesar (penasihat dalam

1708-1733 hal pentadbiran wilayah dan daerah)
• Membawa kemajuan, memelihara kedaulatan • sistem penghulu diperkemaskans emasa

kerajaan dan merupakan negeri terakhir menerima pemerintahan Sultan Omar (1839 – 1876)
• Pemerintahan Sultan ZainalAbidin III dibantu
penasihat British oleh Tengku Musa,Tuan Hitam dan Che Abdul

Rahim.
• Dato’ Mata-mata (pembesar) – menyambut

kedatangan pelawat atau orang kenamaan

Terengganu
•Sistem Jemah Mesyuarat Kerajaan dibentuk –

memutuskan hukuman atatu perisytiharan negeri

PERUNDANGAN HUBUNGAN LUAR
•Sistem perundangan dan kehakiman berasaskan •Menjalin hubungan dengan Kerajaan Siam (abad

prinsip keadilan Islam ke-18)
•Tengku Musa - Ketua Jabatan Mahkamah • Menjalin hubungan dengan Kelantan, Patani dan
•Undang-Undang Diri Bagi KerajaanTerengganu
Kelantan
digubal dan diamalkan (1911)

5. KESULTANAN JOHOR

LATAR BELAKANG PENTADBIRAN
•Institusi Kesultanan Johor daripada jurai •Mengalami pemodenan semasa

Kesultanan Melayu Melaka berakhir pada pemerintahan Maharaja Abu bakar
1699 • mewujudkan Majlis Jemaah Diraja Johor,
• Kesultanan Johor diperintah oleh keturunan Jemaah Menteri dan jabatan-jabatan kerajaan.
• Jawatan menteri Besar dan Setiausaha
Bendahara

• berlaku konflik politik → membolehkan Kerajaan diwujudkan – melicinkan

keturunanTemenggung Daeng Ibrahim pentadbiran
• Dato’ Seri Amar Diraja dan Dato’ Bentara
menjadi pemerintah di Johor
• anakanda baginda, Daeng Abu Bakar
Dalam – membantu pemerintahan sultan.

menjadi Sultan Johor pada 1885

PERUNDANGAN HUBUNGAN LUAR
* 1895 - Undang-Undang Tubuh Kerajaan •Maharaja Abu Bakar menjalin hubungan
dimasyhurkan, digunakan sebagai aturan denganTerengganu, Pahang, Perak dan
dalam pemerintahan. Selangor
• Menjalin hubungan dengan negara luar
melalui lawatan ke Eropah dan Jepun

TAHNIAH KERANA:

I. TELAH BERSEDIA
MENGIKUTI PDPR HARI
INI.

II. TELAH MEMBANTU DIRI
SENDIRI UNTUK BERJAYA

 TUGASAN HARI INI:
i. Menyalin nota
ii. Melengkapkan TP 1 (Rujuk panduan guru)
iii. Menjawab kuiz mudah melalui pautan diberikan.