БИОCФЕРА. ЭКОЖҮЙЕ. ПОПУЛЯЦИЯ спикер:Нұрсұлу
қамтитын тақырыптар 1 2 3 4 5 Моноклонды антиденелер көмегімен ауруларды диагостикалау және емдеу Экологиялық пирамидалар Трофикалық деңгейлер Қарым-қатынас түрлері Харди-Вайнбергтің генетикалық тепе-теңдік заңы
Моноклоналды антиденелер Моноклоналды антиденелер ферменттер сияқты жоғары ерекшелікке ие. Яғни олар антигендердің қатаң тек белгілі бір бөліктерін «таныпбіледі және әрекеттеседі». Моноклоналды антидене өзіне тән емес басқа антигенмен байланыса алмайды, сәйкесінше оған қарсы әрекет ете де алмайды. Барлық моноклоналды антиденені В-лимфоциттер бұл жасуша антигенді «кездестірген» соң қалыптастырады. Нәтижесінде иммундық жад жасушаларының «тікелей ұрпақтары» антигенмен қайтадан кездескен кезде өте тез антиденелер өндіруге қабілетін сақтайды. Енді ағза «жауын танып-білу үшін» уақыт жоғалтпайды. Ол «бірден қаруын алып, жауын жеңіп тастайды».
Жалпы біз білетіндей осыдан он бес жыл бұрын иммунохимия мен инжинерлік энзимологияның тоғысында пайда болған иммуноферменттік талдау қазіргі кезде кеңінен тараған әдістердің біріне айналды Моноклонды антиденелердің көмегімен – идентификацияланған беткі жасушалық антигендердің тізімі тез өседі. Алынған моноклонды антиденелер гендік инженерия арқылы жүктілікті диагностикалауға, диабетке, қатерлі ісікке ревматоидті артритке бейімдікті анықтауға, тұқым қуалайтын ауруларды идентификациялауға мүмкіндік береді:
Әрбір трофикалық деңгейдегі даралар санын, олардың биомассасының немесе олардағы энергияның мөлшерін бейнелейтін және трофикалық деңгейдің артуымен барлық көрсеткіштердің төмендеуін көрсететін графикалық модельдер: экологиялық пирамидалар Экологиялық пирамидалардың үш түрі: ✔ энергиялық ✔ биомассалық ✔ сандық пирамида. ЭКОЛОГИЯЛЫҚ ПИРАМИДАЛАР Пирамидада орналасады: ✔ Продуценттер (өсімдіктер); ✔ Бірінші реттік консументтер (шөпқоректіклер); ✔ Екінші реттік консументтер (жыртқыштар); ✔ Ірі жыртқыштар;
трофикалық деңгейлер Трофикалық деңгейлер олар экожүйе ішіндегі қоректік заттар мен энергия ағынында бірдей позицияға ие организмдер түрлерінің жиынтығы. Әдетте, негізгі үш трофикалық деңгей бар: біріншілік өндірушілер, екінші ретті өндірушілер және ыдыратушылар. Жайылымдық қоректік тізбектерде - бірінші трофикалық деңгейде жасыл өсімдіктер орналасады, екіншіде жайылымдық жануарлар, ал үшіншіде жыртқыштар орын алады. ● Жайылымдық қоректік тізбектер : ✔ Өсімдік материалы – шыбын – өрмекші – жерқазушы – жапалақ. ✔ Қызғылт бұтақ шырыны – күйе – қоңыз – өрмекші – жәндікқоректі құс – жыртқыш құс. ● Детриттік қоректік тізбек: Детрит – детритофаг – жыртқыш. ● Танымал детриттік қоректік тізбек: орманның жапырақты жабыны – шұбалшаң – қарақарға – қырғи.
Қарым-қатынас түрлері Табиғатта әрбір тірі организмдер оқшау, жеке тіршілік ете алмайды. Оны көптеген табиғаттың басқа өкілдері қоршайды және бұлардың барлығы бір бірімен күрделі қарым қатынаста болады. Организмдер арасындағы қарым қатынастар, сонымен қатар олардың тіршілік жағдайларына әсері қоршаған ортаның биотикалық факторларының жиынтығын құрайды. Экологиялық қарым қатынастар, әдетте, өте күрделі сипатта болады, көптеген факторларға байланысты және әртүрлі жағдайларда өзгеше өтеді. Табиғаттағы тірі организмдердің өзара қарым-қатынас типтерінің бірнеше классификациясы: ✔ бәселекестік ✔ кооперация ✔ комменсализм ✔ мутуализм ✔ паразитизм ✔ жыртқыштық ✔ аменсализм.
Харди-Вайнбергтің генетикалық тепетеңдік заңы Популяция: белгілі бір аумақта (ареалдың бөлігінде) ұзақ уақыт тіршілік еткен және сол түрдің басқа топтарынан салыстырмалы түрде оқшауланған, бір түрдің еркін шағылысатын дараларының жиынтығы. ● Популяцияның маңызды белгісі: салыстырмалы түрде еркін шағылысу. ● Популяцияның генетикалық қасиеттерін сипаттау үшін енгізілген осы популяцияда кездесетін гендердің жиынтығын білдіретін ұғым: «генофонд» Мінсіз популяцияның белгілері: ✔ Даралар саны айтарлықтай көп; ✔ Даралар еркін шағылыса алады; ✔ Мутация жүрмейді; ✔ Көрші популяциялар миграцияланбайды; ✔ Табиғи сұрыпталу болмайды.
СҰРАҚ ТАЙМ! Шө п - ш е г е р т к е - қ ұ р б а қ а - т ы р н а С Ұ Р АҚ? Е г е р о с ы ш а б ы н д ы қ т а , қ ұ р б а қ а л а р м е н қ о р е к т е н г е н т ы р н а н ы ң с а л м а ғ ы н а 1 к г қ о с ы л с а , о н д а ш а б ы н д ы қ т а н е ш е к г ш ө п ж е л і н г е н
СҰРАҚ ТАЙМ! Шө п - ш е г е р т к е - қ ұ р б а қ а - т ы р н а с ұ р а қ ? Б ұ л р е т т е о л б а с қ а е ш т е ң е ж е м е г е н , а л б а қ а л а р т е к ш е г е р т к е л е р д і ж е г е н , а л ш е г е р т к е л е р т е к о с ы ш ө п т е р м е н қ о р е к т е н г е н , с о н д а 1 к г б а қ а л а р д ы ң ж а л п ы с а л м а ғ ы н ы ң 1 0 % - і б о л ы п ш ы ғ а д ы , д е м е к , о л а р д ы ң с а л м а ғ ы 1 0 к г т е ң , а л ш е г е р т к е л е р д і ң с а л м а ғ ы 1 0 0 к г , а л ж е л і н г е н ш ө п т і ң с а л м а ғ ы б ү т і н 1 т ж е т е д і
СҰРАҚ ТАЙМ! А М Е Н С А Л И З М ДЕ Г Е Н М І З Н Е ? О Ғ А Н ҚА Т Ы С Т Ы Ғ А Л Ы М ДА Р А Й ТҚА Н Қ Ы З Ы ҚТ Ы С Ұ Р АҚ?
Назарыңа рақмет!❤️