บทปฏิบัติการที่ 1 เรื่อง การวัดความสูงของต้นไม้โดยการใช้เครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ไคลโนมิเตอร์และการปก คลุมเรือน ยอดและพืชปกคลุมดินโดยการใช้เครื่องมือทางวิทยาศาสตร์เดนซิโอมิเตอร์ วันที่ทำการสำรวจ:7/08/65 ผู้ทำการสำรวจ นางสาวภัทรพร องอาจ รหัสนักศึกษา 6410941112 นางสาวสาวิตรี พรหมบังเกิด รหัสนักศึกษา 6410941118 นายอินทรัชน์ จีนหมวกดำ รหัสนึกศึกษา 6410941125 อาจารย์ผู้สอน ดร.วรางคณา ทองนพคุณ วัตถุประสงค์ 1.เพื่อฝึกการทำและการใช้เครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ไคลโนมิเตอร์และเดนซิโอ มิเตอร์ได้ถูกต้องตามหลักการ 2.เพื่อเป็นการสำรวจความสูงของต้นไม้และความชุกชุมของเรือนยอดของต้นไม้ใน พื้นที่ที่เราต้องการสำรวจ หลักการและเหตุผล หลักการและเหตุผล การสำรวจและลงพื้นที่เพื่อการศึกษาระบบนิเวศภายในท้องถิ่นหรือภายในชุมชน เราสามารถสำรวจ และรวบรวมข้อมูลได้โดยจากการสังเกตและการใช้ประสาทสัมผัสทั้งห้าโดยการสำรวจการ ปกคลุมเรือน ยอดของต้นและพืชปกคลุมดินและการวัดความสูงของต้นไม้ซึ่งเป็นการสำรวจที่เป็นไปได้ยากเรา จึงต้องใช้ อุปกรณ์ทางวิทยาศาสตร์ที่มีชื่อว่าเดนซิโอมิเตอร์ใช้ในการสำรวจความหนาแน่นของเรือนยอดและ พืชปกคลุมดินและใช้ไคลโนมิเตอร์ซึ่งเป็นเครื่องมือแบบง่ายๆ สำหรับวัดมุมเพื่อหาความสูงของวัตถุ มีเส้นโค้ง วงกลมที่มีขีดแบ่งช่ององศาตั้งแต่ 0 ถึง 90 องศาเมื่อเรายกไคลโนมิเตอร์ขึ้นมองวัตถุผ่านหลอดพลาสติกเส้น เชือกที่ผูกแหวนรองน็อตไว้ก็จะตกลงมาตามแรงโน้มถ่วงมาสัมผัสส่วนโค้งของวงกลมก็จะเกิดมุม BMW ซึ่ง จะ มีค่าเท่ากับมุม BAC หลักการของไคลโนมิเตอร์จะทำให้เราหาความสูงของต้นไม้ได้อย่างง่ายดาย นอกกจากการวัดความสูงของต้นไม้แล้วในการวัดเส้นรอบวงของต้นไม้เราสามารถทำได้โดยใช้ สายวัด เพื่อศึกษาการเจริญเติบโตของต้นไม้ของต้นที่เราสำรวจได้โดยการวัดจากระดับพื้นดินสูงขึ้นไป 1.35 เมตร ใน สภาพของต้นไม้แล้วจึงวัดขนาดของเส้นรอบวง
นอกจากนี้ยังมีอุปกรณ์ที่ใช้ตรวจวัดการปกคลุมของเรือนยอดเรียกว่า เดนซิโอมิเตอร์ (Densiometer) วิธีการใช้โดยให้ผู้สำรวจมองผ่านเดนซิโอมิเตอร์ ให้ตุ้มถ่วงน้ำหนักอยู่ตรงกับจุดตัดของกากบาทของเชือกที่ ส่วนบนของท่อแล้วส่งดูยอดของต้นไม้ การสำรวจ วัสดุ / อุปกรณ์ 1.ไดโคลมิเตอร์ 1 อัน 2.เดนซิโอมิเตอร์1 อัน 3.ตลับเมตร 1 ตลับ 4.เชือก 1 ม้วน 5.สายวัด 1 สาย 6.กล้องถ่ายภาพ 7.สมุดจดบันทึก 8.ปากกาหรือดินส วิธีการทำเดนซิโอมิเตอร์ 1.ใช้เชือกคาดเป็นกากบาทหรือใช้แผ่นพลาสติกที่มีเส้นตรง 2 เส้นตัดกันเป็นกากบาทสำหรับใช้เล็งติด ไว้ที่ท่อพลาสติก PVC ด้านหนึ่ง 2.ปลายท่อพลาสติกอีกด้านหนึ่งผูกแหวนโลหะไว้ด้วยด้ายเส้นเล็ก ๆ ยาวพอประมาณ โดยให้ตุ้ม น้ำหนักอยู่ในแนวเดียวกับเครื่องหมายกากบาท วิธีการทำไคลโนมิเตอร์ 1.ติดแผ่นสำเนาไคลนมิเตอร์ ลงในแผ่นกระดาษแข็งที่มีขนาดเดียวกันทั้งหน้าและหลัง 2.เจาะรูผ่าตรงวงกลมบนแผ่นสำเนา และผูกปลายข้างหนึ่งด้วยเชือกที่มีความยาว 15 เซนติเมตร 3.ผูกน็อตโลหะ หรือวงแหวนที่ปลายอีกข้างหนึ่งของเชือก (โดยให้ตุ้มน้ำหนักตกอยู่บนแผ่นกระดาษ ทุกขณะ ซึ่งจะทำให้ง่ายต่อการอ่านมุม) 4.ติดหลอดพลาสติกบนเส้นที่บอกไว้ และใช้เป็นจุดมอง
วิธีการสำรวจการปกคลุมของเรือนยอดและพืชปกคลุมดิน 1.กำหนดพื้นที่ในการศึกษา ซึ่งทางกลุ่มของเราเลือกเป็นสวนสาธารณะข้างโรงเรียนนานาชาติอยู่ใน พื้นที่ ละติจูดที่ 7.9487337 ลองติจูดที่ 98.3705085 2.หลังจากได้ตำแหน่งจุดศูนย์กลางของพื้นที่ศึกษาให้ผู้สำรวจจับคู่กันกับเพื่อนเดินตามแนวเส้นทแยง มุม 3.เริ่มจากตำแหน่งจุดศูนย์กลางของพื้นที่ศึกษาให้เป็นจุดเริ่มต้นออกจากนั้นเดินหน้า 1 ช่วงก้าวจึงเริ่ม ตรวจวัดการปกคลุมเรือนยอดและพืชปกคลุมดิน 4.ให้ผู้สำรวจคนหนึ่งแหงนหน้าดูเรือนยอด โดยมองผ่านเดนซิโอมิเตอร์ให้ตุ้มถ่วงน้ำหนักอยู่ตรงกับ จุดตัดของกากบาทของเชือกที่ส่วนบนของท่อ วิธีการเลือกต้นไม้ พืชเด่น : ต้นไม้ที่มีเยอะในบริเวณที่สำรวจ (ต้นกระถิ่นณรงค์) พืชรอง : ต้นไม้ที่มีเยอะรองลงมาจากพืชเด่นในบริเวณที่สำรวจ (ต้นจามจุรี) เลือกต้นที่สูงที่สุดหนึ่งต้น เลือกต้นที่เตี้ยที่สุดหนึ่งต้น เลือกต้นที่มีความสูงเฉลี่ยของต้นที่สูงที่สุดกับต้นที่เตี้ยที่สุด 3 ต้น วิธีการวัดความสูงของต้นไม้ 1.ผู้ที่ถือ Clinometer เดินถอยห่างออกมาจากต้นไม้ที่ต้องการวัดให้สามารถมองเห็นยอดต้นไม้ต้น นั้นๆ โดย ไม่เงยหน้ามากไปจนปวดคอ 2.วัดระยะห่างจากจุดที่ยืนไปจนถึงต้นไม้ต้นนั้น ๆ หน่วยเป็น เมตร 3.ถือ Clinometer ที่ระดับสายตาด้วยมือข้างใดข้างหนึ่งมองผ่านหลอดกาแฟจนเห็นยอดของต้นไม้ ปล่อยให้ลูกตุ้มเหวี่ยงอิสระจนหยุดจากนั้นใช้มืออีกข้างจับลูกตุ้มให้แนบกับตารางพร้อมอ่านค่ามุม
4.สมมติว่าลูกตุ้มหยุดเหวี่ยงที่ …. องศา นำ … องศาไปหาค่ามุม Tangent จากตารางอีกด้าน จะได้ เท่ากับ …. นำค่าTangent จากตารางมา คูณ กับระยะห่างจุดที่ยืนดูกับต้นไม้ สมมติว่า เรายืนห่างจากต้นไม้ ….. เมตร มุม ที่ส่องดูลูกตุ้มหยุดหมุนที่ …. องศา ค่าTangent คือ ….. ความสูงของต้นไม้ ….*….. = …… เมตร แต่ .... เมตร ไม่ใช่ความสูงของต้นไม้จริง เพราะต้อง บวก ระดับความสูงสายตาที่เรามองด้วย สมมติความสูง ระดับ สายตาขอผู้วัดคือ …. เมตรความสูงของต้นไม้ต้นนั้นจะเท่ากับ ......+.....=....... เมตร วิธีวัดเส้นรอบวงของต้นไม้ 1.สำรวจลักษณะของต้นไม้ที่เราต้องการศึกษา 2.วัดความสูงจากต้นไม้จากระดับพื้นดินถึงลำต้น 1.35 เมตร 3.เมื่อได้ระยะที่กำหนดให้นำสายวัดวัดรอบๆบริเวณต้นไม้ ณ บริเวณความสูงที่เราวัดไว้ในระยะ 1.35 เมตร ผลการสำรวจ การวัดความสูงของต้นไม้ ประเภทของพืช ความสูงของต้นไม้ (เมตร) ค่าเฉลี่ย 1 2 3 พืชเด่น 5.95 5.5 6.65 6.03 พืชรอง 4.35 4.1 3.9 4.11 การวัดขนาดของเส้นรอบวงต้นไม้ ประเภทของพืช เส้นรอบวงของต้นไม้ (เมตร) ค่าเฉลี่ย 1 2 3 พืชเด่น 1.16 0.85 0.93 0.98 พืชรอง 0.65 0.33 0.58 0.52
การสำรวจการปกคลุมของเรือนยอดและพืชปกคลุมดิน เส้นทแยงมุมล่างซ้าย ช่วงก้าวที่ สิ่งที่สำรวจ เรือนยอด (+,-) พืชปกคลุมดิน 1 + G 2 - G 3 - G 4 - G 5 - G 6 + G 7 + G 8 - G 9 - G 10 - G 11 + G 12 - G 13 + G 14 + G เส้นทแยงมุมบนซ้าย ช่วงก้าวที่ สิ่งที่สำรวจ เรือนยอด (+,-) พืชปกคลุมดิน 1 - B 2 - B 3 - G 4 + G 5 + G 6 + G 7 + G 8 - G
9 - G 10 - G 11 - G 12 + G 13 + G 14 - G เส้นทแยงมุมล่างขวา ช่วงก้าวที่ สิ่งที่สำรวจ เรือนยอด (+,-) พืชปกคลุมดิน 1 - G 2 - G 3 - G 4 - G 5 + B 6 + G 7 + B 8 + B 9 + G 10 + G 11 - G 12 - G 13 - G 14 - G
เส้นทแยงมุมบนขวา ช่วงก้าวที่ สิ่งที่สำรวจ เรือนยอด (+,-) พืชปกคลุมดิน 1 - G 2 - G 3 - G 4 + B 5 + B 6 - G 7 - G 8 - G 9 + G 10 + B 11 + B 12 + B 13 - G 14 + G ผลของการสำรวจ ผลรวมของพืชปกคลุมเรือนยอด (+) เท่ากับ 25 ผลรวมของพืชปกคลุมเรือนยอดไม่พบเรือนยอด ( - ) เท่ากับ 31 ผลรวมของพืชปกคลุมดินพบพืชปกคลุมดินสีเขียว ( G ) เท่ากับ 46 ผลรวมของพืชปกคลุมดินพบพืชปกคลุมดินสีน้ำตาล ( B ) เท่ากับ 10 ผลรวมของพืชปกคลุมดินไม่พบทั้งสองอย่าง เท่ากับ 0 ผลการคำนวณหาร้อยละของเรือนยอดและพืชปกคลุมดิน ร้อยละ% ของเรือนยอด เท่ากับ 44.64 % ร้อยละ% ของพืชปกคลุมดินสีเขียว เท่ากับ82.14 %
ร้อยละ% ของพืชปกคลุมดินสีน้ำตาลเท่ากับ 17.86% ร้อยละ% ของพืชปกคลุมดินทั้งหมด เท่ากับ100 % สรุปผลการทดลอง จากการสำรวจ การวัดความสูงของต้นไม้โดยใช้โคลโนมิเตอร์พบว่าพืชเด่นมีความสูงเฉลี่ย 6.03เมตร และพืช รอง4.11เมตร จาการสำรวจเส้นรอบวงของต้นไม้โดยใช้สายวัดพบว่าพืชเด่นมีเส้นรอบวงเฉลี่ย0.98เมตรและพืชรองมี เส้น เฉลี่ย0.52เมตร จากการสำรวจการปกคลุมของเรือดยอดและพืชปกคลุมดินสวนสาธาราณะข้างโรงเรียนนานาชาติบริติชด้วย เดนซิโอมิตเตอร์พบว่าพืชปกคลุมเรือนยอด (+) เท่ากับ 25 พืชปกคลุมเรือนยอดไม่พบเรือนยอด ( - ) เท่ากับ 31 พืชปกคลุมดินพบพืชปกคลุมดินสีเขียว ( G ) เท่ากับ 46 พืชปกคลุมดินพบพืชปกคลุมดินสีน้ำตาล ( B ) เท่ากับ 10 พืชปกคลุมดินไม่พบทั้งสองอย่าง เท่ากับ 0 ซึ่งคำนวณหาร้อยละของเรือนยอดและพืชปกคลุมดินได้ดังนี้ ร้อยละ% ของเรือนยอด เท่ากับ 44.64 % ร้อยละ% ของพืชปกคลุมดินสีเขียว เท่ากับ82.14 % ร้อยละ% ของพืชปกคลุมดินสีน้ำตาลเท่ากับ 17.86% ร้อยละ% ของพืชปกคลุมดินทั้งหมด เท่ากับ100 %
ภาคผนวก