ประเภทของงานใบตอง

ประเภทของงานใบตอง

งานใบตองสามารถแบง่ เป็นประเภทตามลกั ษณะการนาํ ไปใช้งานได้ดงั น้ี

1. ประเภทใช้ห่อหรือบรรจอุ าหาร ซึง่ งานใบตองประเภทนีพ้ บเหน็ ได้โดยท่วั ไปในชีวิตประจาํ วัน ในยุคหนึ่งใบตองไม่ไดร้ ับการ
นิยม เนอ่ื งจากความทันสมัยและความสะดวกของพลาสติก แตป่ ัจจุบนั ได้มกี ารรณรงค์ใหห้ นั กลบั มาใชช้ ีวติ ตามธรรมชาตจิ งึ มี
การนาํ ใบตองกลับมาใชใ้ นชวี ติ ประจําวันใหม่ งานใบตองประเภทใชห้ อ่ หรอื บรรจอุ าหาร ไดแ้ กก่ ารห่อแบบตา่ ง ๆ กระทง ถาด
และกระเชา้

การห่อขนมและอาหาร เช่น การห่อสวม ห่อทรงเตี้ย และห่อทรงสงู ซง่ึ สามารถนําไปใชบ้ รรจุอาหารประเภทอาหารแหง้ เชน่
การหอ่ ขา้ วเหนยี วหนา้ ตา่ งๆ ขนมใส่ไสห้ ่อหมก เป็นต้น

กระทงใส่ขนมและอาหาร เช่น กระทงมุมเดียว กระทงสองมุม กระทงสีม่ ุม เราสามารถนาไปใช้บรรจุอาหารประเภทของแห้ง หรอื ท่ีมีน้าํ
ขลุกขลิก ได้แกข่ นมกล้วย ขนม ตาล ขนมต้มแดงต้มขาว เป็นต้น

ถาดใบตอง ซ่งึ สามารถประดษิ ฐ์เป็นถาดได้หลายรปู แบบ เช่น ถาดรปู กลมถาดรปู รีถาดรูปหวั ใจ เป็นตน้ โดยเย็บเป็นแบบตา่ งๆ เชน่ ลาย
เล็บครฑุ ลายกลีบผกา หรือลายผีเส้ือ เป็นตน้ นํามาบรรจุอาหารหรือผลไมใ้ นงานเลี้ยงต่างๆ

กระเชา้ ใบตอง ส่วนมากมักพบในโอกาสพิเศษ ใช้สําหรับบรรจุขนมไทย เพื่อนาํ ไปกราบผใู้ หญ่ที่เคารพ เช่น กระเชา้ แบบมีหใู ส่ขนมไทย
ชนิดตา่ ง ๆ ตกแตง่ ดว้ ยดอกไมส้ ด สวยงาม เปน็ ตน้

2. ประเภทกระทงดอกไม้ กระทงดอกไม้มี
หลายรูปแบบ ซ่ึงในแต่ละแบบผปู้ ระดษิ ฐ์
พยายามพัฒนาและ สรา้ งสรรค์ได้อยา่ ง
สวยงาม กระทงทกุ ๆ แบบสามารถนาํ ไปใชไ้ ด้
หลายโอกาส เช่น – ใช้เป็นเครือ่ งสกั การบชู า
พระรตั นตรัย- ใชเ้ ป็นเคร่ืองสักการะ
พระมหากษัตรยิ แ์ ละพระราชวงศ์ - นาํ ไป
กราบลาอปุ สมบท - กราบพ่อแม่ครอู าจารย์ -
ขอขมาลาโทษ - ชดุ ขนั หมาก เป็นต้น

3. ประเภทกระทงลอย กระทงลอย คอื ภาชนะสําหรับใสด่ อกไม้ ธูป เทยี น สงิ่ ของ ทีล่ อยนาํ้ ได้ สว่ นใหญ่ประดษิ ฐจ์ ากใบตองซึ่ง
ใชใ้ นเทศกาลวนั ลอยกระทง เพ่อื บชู าและขอขมาพระแม่คงคา

4. ประเภทบายศรี บายศรี คอื ภาชนะที่ตกแตง่ สวยงามเป็นพเิ ศษ เพอื่ เป็นสาํ รับใส่อาหารคาว หวานในพิธีสงั เวยบูชาและพธิ ี
ทําขวัญตา่ งๆ ท้งั พระราชพิธีและพธิ ีของราษฎร์ “บายศรหี ลวง” คอื บายศรีทีใ่ ชใ้ นการประกอบราชพธิ ตี ่าง ๆ สว่ น “บายศรี
ราษฎร์” คอื บายศรที ีใ่ ช้สําหรับสามัญชนทว่ั ไป แตห่ ากจําแนกตามการนาํ ไปใช้ สามารถจําแนกได้หลายแบบ เช่น บายศรเี ทพ,
บายศรีพรหม, บายศรีใหญ่, บายศรบี ัลลงั ก์ บายศรีตน้ , บายศรีปากชาม เป็นต้น ด้วยบายศรีเป็นสิง่ สําคัญเก่ียวข้องกับความเปน็
ความตาย การประดิษฐ์บายศรจี ึงตอ้ งระมัดระวัง ประดษิ ฐอ์ งคป์ ระกอบต้องครบถ้วน และความระมดั ระวงั การนําไปใชอ้ ย่าง
เหมาะสม เพอ่ื ความเปน็ มงคลสริ สิ วสั ดิใ์ นชวี ิต

แบบฝึกหดั เร่อื ง ประเภทของงานใบตอง

คาํ ชแี้ จง จงตอบคําถามตอ่ ไปนใ้ี ห้ถกู ตอ้ ง
1. งานใบตองสามารถแบง่ เป็นประเภทตามลักษณะการได้กี่ประเภท อะไรบา้ ง
2. จงยกตวั อย่างการนาํ ไปหอ่ ขนมและอาหารชนดิ ใดได้บ้าง
3. ขนมตาล ขนมตะโก้ นยิ มบรรจุลงในกระทงแบบใด
4. ถาดใบตองมีประโยชนอ์ ยา่ งไร
5. กระเช้าใบตองช่วยอนรุ ักษ์ธรรมชาติอยา่ งไร
6. กระทงท่ีนยิ มใช้เปน็ เคร่อื งสกั การบูชาพระรตั นตรยั ใช้เป็นเครอ่ื งสักการะพระมหากษตั ริย์และพระราชวงศ์ คอื กระทงประเภทใด
7. กระทงลอย หมายถึง
8. กระทงลอยจดั ทําขึน้ เพื่อวตั ถุประสงคอ์ ะไร
9. บายศรีทใี่ ช้ในการประกอบราชพิธตี ่าง ๆ เรยี กว่า
10. การประดิษฐ์บายศรีต้องมีความระมดั ระวัง เพราะเหตใุ ด