ผลงานนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ 1 การบริหารกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาพฤติกรรมการดำเนินชีวิตตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง สำหรับผู้เรียนศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย อำเภอเลาขวัญ จังหวัดกาญจนบุรี บทคัดย่อ การศึกษา เรื่อง การบริหารกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาพฤติกรรมการดำเนินชีวิตตามหลักปรัชญา ของเศรษฐกิจพอเพียงสำหรับผู้เรียนศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเลาขวัญ จังหวัดกาญจนบุรี ครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาการบริหารกิจกรรมการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียง สำหรับผู้เรียนศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเลาขวัญ จังหวัดกาญจนบุรี 2) ศึกษาความคิดเห็นของครูและบุคลากรที่มีต่อการบริหารกิจกรรมการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง สำหรับผู้เรียนศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเลาขวัญ จังหวัดกาญจนบุรี 3) ศึกษาความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของผู้เรียนศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย อำเภอเลาขวัญ จังหวัดกาญจนบุรี 4) ศึกษาพฤติกรรมการดำเนินชีวิตตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของผู้เรียน ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเลาขวัญ จังหวัดกาญจนบุรี กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ 1) ครูและบุคลากรที่ได้รับการแต่งตั้งของศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเลาขวัญ จังหวัดกาญจนบุรี จำนวน 13 คน 2) ผู้เรียนศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเลาขวัญ จังหวัดกาญจนบุรี ในปีงบประมาณ 2565 โดยใช้วิธีการ สุ่มตัวอย่างแบบง่าย จำนวน 180 คน เครื่องมือที่ใช้เก็บ รวบรวมข้อมูล จำนวน 3 ชุด ได้แก่ 1) แบบสอบถามความคิดเห็นของครูและบุคลากรที่มีต่อการดำเนินงานตามการ บริหารกิจกรรมการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 2) แบบทดสอบความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับปรัชญา ของเศรษฐกิจพอเพียงของผู้เรียน 3) แบบสอบถามพฤติกรรมการดำเนินชีวิตตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของ ผู้เรียน สถิติที่ใช้ใน การวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการศึกษา พบว่า 1. การบริหารกิจกรรมการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง มีกรอบการบริหารจัดกิจกรรมการ เรียนรู้ 4 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านการบริหารจัดการพัฒนาศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยตามวงจร คุณภาพ PDCA 2) ด้านนวัตกรรมการบริหารจัดการศึกษา SARAN MODEL 3) ด้านกิจกรรมการเรียนรู้ตามหลักปรัชญา ของเศรษฐกิจพอเพียง 7 กิจกรรม 4) ด้านแหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่น 9 แห่ง 2. ครูและบุคลากร กศน. อำเภอเลาขวัญ จังหวัดกาญจนบุรี มีความคิดเห็นต่อการบริหารกิจกรรมการเรียนรู้ ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 3. ผู้เรียนศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเลาขวัญ จังหวัดกาญจนบุรี มีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงส่วนใหญ่อยู่ในระดับปานกลาง 4. ผู้เรียนศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเลาขวัญ จังหวัดกาญจนบุรี มีพฤติกรรมการดำเนินชีวิตตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด
ผลงานนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ 2 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศ มหาภูมิพลอดุยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระราชทาน พระราชดำรัสเกี่ยวกับปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อเป็นแนวทางการดำเนินชีวิตและวิถีปฏิบัติแก่พสกนิกร ชาวไทยมาโดยตลอดนานกว่า 40 ปี และได้ทรงเน้นย้ำแนวทางการพัฒนาที่ตั้งอยู่บนฐานของ ทางสายกลางและ ความไม่ประมาท โดยคำนึงถึงความพอประมาณ ความมีเหตุผล การสร้างภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี ตลอดจน ใช้คุณธรรม ความรู้ และการดำเนินชีวิตด้วยความเพียร เพื่อป้องกันให้รอดพ้นจากวิกฤต และสามารถดำรง อยู่ได้อย่างมั่นคงและยั่งยืนภายใต้กระแสโลกาภิวัฒน์และการเปลี่ยนแปลงต่างๆ หลักปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียงที่พระราชทานให้ความสำคัญกับ “การพัฒนาคน” ในการดำเนินวิถีชีวิตอย่างมั่นคงบนพื้นฐานของการ พึ่งตนเอง ความพอมีพอกิน การรู้จักพอประมาณ การคำนึงถึงความมีเหตุผล การสร้างภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี ไม่ประมาท ตระหนักถึงความถูกต้องในหลักวิชา มีคุณธรรมเป็นกรอบในการดำเนินชีวิต โดยมีแนวคิดในการ ทำงาน คือ “เข้าใจ เข้าถึง และร่วมพัฒนา” อย่างสอดคล้องกับ “ภูมิสังคม” ที่หลากหลายของระบบภูมินิเวศ เศรษฐกิจ วัฒนธรรม ประเพณี เพื่อผลประโยชน์ของประชาชน โดยประชาชนมีส่วนร่วมตัดสินใจ เป็นการมุ่งสู่ “การพึ่งตนเอง” ดำเนินการด้วยความรอบคอบระมัดระวัง “ทำตามลำดับขั้นตอน” มีการทดลองด้วยความเพียร จนมั่นใจ จึงนำไปใช้ประโยชน์ และมีการเผยแพร่การดำเนินการสู่สาธารณะ (คณะกรรมการพิเศษเพื่อการ ประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ, 2556) “ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง” เป็นปรัชญานำทางในการจัดทำแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม แห่งชาติ ฉบับที่ 9 (พ.ศ. 2545 - 2549) จนถึงฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560 - 2565) เพื่อนำสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน รวมทั้งได้เสริมสร้างความเข้าใจไปยังภาคส่วนต่าง ๆ เพื่อให้เกิดความเข้าใจ เห็นคุณค่า และน้อมนำไป ประยุกต์ใช้ในวิถีชีวิตอย่างเป็นรูปธรรมและต่อเนื่อง รวมถึงการถอดบทเรียนการประยุกต์ใช้ปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียงเพื่อขยายผลสู่การพัฒนาระดับโลก เพื่อสนับสนุนการขับเคลื่อนการประยุกต์ใช้เศรษฐกิจ พอเพียงไปสู่การพัฒนาประเทศอื่นๆ การขยายผลการใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่เป้าหมายการ พัฒนาเศรษฐกิจฐานรากชุมชนเข้มแข็ง รวมทั้งขยายผลการใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงให้เกิดความยั่งยืน โดยการสร้างเครือข่ายนักวิชาการ พัฒนาผู้นำการเปลี่ยนแปลงปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง จัดกิจกรรม แลกเปลี่ยนเรียนรู้ให้แก่กลุ่มองค์กรเครือข่าย ชุมชน และครอบครัวต้นแบบภายในตำบล และจัดกิจกรรม แลกเปลี่ยนเรียนรู้ให้แก่กลุ่มตำบลเครือข่ายที่สนใจ การขับเคลื่อนการพัฒนาโดยใช้ทุนทางสังคม รวมถึงการ จัดการความรู้ภายใต้กระบวนการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในสังคมในการประยุกต์ใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียงสำหรับการพัฒนาในมิติต่างๆ รวมทั้งการจัดทำแผนที่การประยุกต์ใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและ การจัดทำสื่อสาธารณะ ขยายผลการใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงให้เกิดความยั่งยืน (สำนักงาน คณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ, 2564)
ผลงานนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ 3 สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยจังหวัดกาญจนบุรี เป็นหน่วยงาน ในสังกัดสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย ทำหน้าที่การจัดการศึกษาให้กับ ประชาชนกลุ่มเป้าหมายให้มีความรู้และความเข้าใจตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง มีความสามารถ ในการปฏิบัติในการดำเนินชีวิตได้ โดยใช้การจัดกิจกรรมการศึกษาเพื่อพัฒนาชุมชน เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ ตามแนวหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง มีแนวทางการดำเนินงานขับเคลื่อนเศรษฐกิจพอเพียงสู่ชุมชน โดยกระบวนการ กศน. ดังนี้ 1) พัฒนาบุคลากร กศน. ให้มีความรู้และความเข้าใจ และมีเจตคติเกี่ยวกับการ ดำเนินการขับเคลื่อนหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่ชุมชน และสามารถนำสู่การปฏิบัติได้อย่างเป็นรูปธรรม 2) พัฒนาสถานศึกษา องค์กรทุกระดับให้สามารถนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่การปฏิบัติได้อย่างมี ประสิทธิภาพ 3) สามารถบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในกิจกรรมการเรียนรู้ทุกหลักสูตร กศน. ทั้งหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน บูรณาการในการหลักสูตรวิชาชีพ ทักษะชีวิต 4) จัดกิจกรรมการเรียนรู้ตาม แนวทางหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ด้วยรูปแบบการเรียนที่หลากหลาย เช่น เรียนรู้จากภูมิปัญญา ปราชญ์ ศึกษาตามโครงการพระราชดำริที่ให้มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้จนสามารถนำสู่การปฏิบัติในชีวิตประชาชน นอกจากนี้ผู้วิจัยได้ศึกษาสภาพพฤติกรรมการดำเนินชีวิตของผู้เรียนศูนย์การศึกษานอกระบบและ การศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเลาขวัญ พบว่า ด้วยสภาวะเศรษฐกิจที่เปลี่ยนแปลงไปทำให้ผู้ปกครองต้อง ขวนขวายหารายได้ จนทำให้บทบาทหน้าที่ของครอบครัวมีการเปลี่ยนแปลงไปตามสภาพสังคม การอบรมเลี้ยงดู เป็นไปในแบบเข้มงวดกวดขันในเชิงปล่อยปละละเลย ขาดความใกล้ชิดเอาใจใส่อย่างจริงจัง ทำให้เกิดพฤติกรรม การดำเนินชีวิตที่สังคมไม่ต้องการ ผู้เรียนมีพฤติกรรมที่เบี่ยงเบนไปจากบรรทัดฐานของสังคม เช่น การแสดง ความก้าวร้าว การเสพยาเสพติด การดื่มเหล้า การสูบบุหรี่ การชอบทดลองเสี่ยงภัยทำให้เกิดอุบัติเหตุ อุปนิสัย ที่ต้องการเป็นที่ยอมรับของเพื่อน การไม่มีสัมพันธภาพอันดีกับผู้ปกครองมีปัญหาการเรียน มีปัญหาครอบครัว เป็นต้น และเมื่อวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึก พบว่า พฤติกรรมการดำเนินชีวิตของผู้เรียนเกิดการเปลี่ยนแปลง เนื่องมาจากการไม่สามารถปรับตัวให้เข้ากับสภาพเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไปได้ ซึ่งหาก ไม่สามารถปรับตัวจะส่งผลให้ขาดทักษะในการแก้ปัญหา ขาดวิจารณญาณในการดำรงชีวิต ตลอดจนไม่รู้บทบาท หน้าที่ของตนเอง การเปลี่ยนแปลงค่านิยมอย่างรวดเร็วทำให้ผู้เรียนมีแนวคิดและค่านิยมที่เปลี่ยนแปลงไปตาม ยุคสมัย ซึ่งผู้เรียนบางส่วนอาจขาดการไตร่ตรองและรอบคอบในการตัดสินใจ เช่น พฤติกรรมการเลือกใช้สินค้า ชนิดต่าง ๆ ถ้าเป็นของไม่มียี่ห้อหรือไม่เป็นที่ยอมรับในหมู่กลุ่มเพื่อนหรือสังคม สินค้านั้น ๆ ก็จะไม่เป็นที่สนใจ และถูกเลือกซื้อ เพราะถ้าเลือกมาใช้แล้วจะรู้สึกไม่มั่นใจ กลัวเข้ากับกลุ่มเพื่อนไม่ได้ เข้าสังคมไม่ได้ หรือ พฤติกรรมการใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่ ต้องเลือกใช้โทรศัพท์ที่ทันสมัยและมีราคาสูง เพื่อทำตัวให้เหมือนเพื่อน ๆ พฤติกรรมการใช้สินค้าเหมือน ๆ กัน จึงจะได้รับการยอมรับจากลุ่มเพื่อน ซึ่งปัญหาที่เกิดขึ้นในผู้เรียนส่วนใหญ่ เกิดขึ้นเพราะสาเหตุสำคัญ คือ การเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมรอบตัวต่าง ๆ มากมาย
ผลงานนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ 4 กศน.อำเภอเลาขวัญ จังหวัดกาญจนบุรี จึงได้ประชุมชี้แจงบุคลากร คณะกรรมการสถานศึกษา เพื่อร่วมคิดวิเคราะห์ข้อมูลองค์กร (SWOT) สภาพบริบทของพื้นที่ เพื่อสร้างนวัตกรรมการบริหารจัดการเรียนรู้ ตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อพัฒนา “สถานศึกษาพอเพียง” ให้เป็น “ศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญา ของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษา” จึงได้ SARAN MODEL การทำงานสู่ความสำเร็จ เพื่อเป็นใช้เป็นเครื่องมือ ในการบริหารจัดการสถานศึกษาให้สามารถจัดกระบวนการเรียนการสอนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง สร้างคุณลักษณะของผู้เรียน ผู้รับบริการอยู่อย่างพอเพียง เมื่อนำ SARAN MODEL การทำงานสู่ความสำเร็จ มาใช้ในการบริหารจัดการสถานศึกษา ทำให้สถานศึกษาสามารถกำหนดนโยบาย ทิศทางการทำงาน มีการ วางแผนกลยุทธ์โดยใช้กระบวนการมีส่วนร่วมของบุคลากรภายในและบุคลากรภายนอกสถานศึกษา วิเคราะห์ สภาพแวดล้อมของสถานศึกษา (SWOT Analysis) กำหนดทิศทางของสถานศึกษาภายใต้กรอบวิสัยทัศน์ พันธกิจ และเป้าประสงค์ทั้งด้านการบริการวิชาการ การบริหารบุคลากร การบริหารงบประมาณ การบริหาร ทั่วไป ส่งผลให้สถานศึกษา มีระบบบริหารจัดการตามแนวหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงได้อย่างถูกต้อง เหมาะสม สามารบริหารจัดการงบประมาณให้เกิดประโยชน์สูงสุด และคุ้มค่า ผู้วิจัย ในฐานะผู้อำนวยการศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเลาขวัญ (กศน.อำเภอเลาขวัญ) ตระหนักและเห็นความสำคัญในการแก้ปัญหาที่กล่าวมาข้างต้น จึงได้ศึกษาเอกสารและ งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง จากแนวคิดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงที่กล่าวมาข้างต้น ผู้วิจัยได้วิเคราะห์และนำมา จัดทำนวัตกรรม SARAN MODEL การทำงานสู่ความสำเร็จ บริหารกิจกรรมการเรียนรู้ตามหลักปรัชญา ของเศรษฐกิจพอเพียงซึ่งเป็นกระบวนการนำทางในการบริหารจัดกิจกรรมการเรียนรู้ใน 4 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านการบริหารจัดการพัฒนาศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเลาขวัญ มีการบริหารจัดการตามวงจรคุณภาพ PDCA โดยมีการวางแผนกำหนดเป้าหมายนำไปสู่การปฏิบัติตาม กระบวนการต่าง ๆ ที่กำหนดไว้ ติดตามตรวจสอบผลการปฏิบัติ และปรับปรุงกระบวนการปฏิบัติงานอย่าง ต่อเนื่อง 2) ด้านนวัตกรรมการบริหารจัดการศึกษา มีนวัตกรรมการบริหารการศึกษา SARAN MODEL การทำงานสู่ความสำเร็จ ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ดังนี้ S : Strategy การบริหารเชิงกลยุทธ์ A : Art มีศิลปะในการใช้คน ได้ใจ ได้งาน R : Relevancy มีการเรียนรู้และการปรับตัวให้ทันกับปัญหา A : Ability เอาใจใส่หน้าที่ด้วยความสามารถ N : Needs สามารถสนองความต้องการให้กับผู้เรียน ผู้รับบริการ และประชาชนในพื้นที่ได้ 3) ด้านกิจกรรมการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ประกอบด้วย 7 กิจกรรม ดังนี้ (1) กิจกรรมการเรียนรู้เรื่องกล้วย ๆ (2) กิจกรรมการเรียนรู้สะระพันธุ์ผัก (3) กิจกรรมการเรียนรู้การบริหารจัดการขยะ (4) กิจกรรมการเรียนรู้การทำปุ๋ยหมักอินทรีย์
ผลงานนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ 5 (5) กิจกรรมการเรียนรู้การเลี้ยงปลาดุก (6) กิจกรรมการเรียนรู้แก๊สชีวภาพ (7) กิจกรรมการเรียนรู้การทำไข่เค็มใบเตย 4) ด้านแหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่น ประกอบด้วยแหล่งเรียนรู้ 9 แห่ง ดังนี้ (1) ศูนย์เรียนรู้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โคก หนอง นา โมเดล ไร่วณิดา (2) ศูนย์เรียนรู้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โคก หนอง นา โมเดล สวนไผ่ไฮเทค (3) ศูนย์เรียนรู้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โคก หนอง นา โมเดล ไร่ใจยิ้ม (4) ศูนย์เรียนรู้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โคก หนอง นา โมเดล ไร่ปลัดชัยวัสส์ (5) ศูนย์เรียนรู้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โคก หนอง นา โมเดล ไร่ใจฝัน (6) วิสาหกิจชุมชนเฉลิมขวัญเปลญวณ (7) วิสาหกิจชุมชนทอผ้าอำเภอเลาขวัญ (8) วิสาหกิจชุมชนแปรรูปผลิตภัณฑ์จากอ้อย และ (9) วิสาหกิจชุมชนแปรรูปผลิตภัณฑ์จากหม่อนไหม ในที่นี้จะบูรณาการนวัตกรรมการบริหารจัดการศึกษา SARAN MODEL การทำงานสู่ความสำเร็จ โดยมุ่งมั่นตั้งใจอย่างแน่วแน่ในการขับเคลื่อนหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง บริหารจัดการสถานศึกษา ตามหลัก 2 เงื่อนไขคือ “คุณธรรมกำกับความรู้” 3 หลักการ “พอประมาณ มีเหตุผล ภูมิคุ้มกัน” เพื่อให้เกิด ความสมดุลพร้อมรับการเปลี่ยนแปลงใน 4 มิติสมดุลคือ “เศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม วัฒนธรรม” 3 ศาสตร์ “ศาสตร์ชาวบ้าน ศาสตร์สากล ศาสตร์พระราชา” และ 4 พระบรมราโชบาย “พระบรมราโชบาย ด้านการศึกษา ในหลวงรัชกาลที่ 10” ใช้การบริหารงานด้วยวงจรคุณภาพ PDCA ทุกกิจกรรม/โครงการให้บรรลุ วัตถุประสงค์ของการได้มาซึ่งงบประมาณให้คุ้มค่า เกิดประโยชน์สูงสุด วิเคราะห์ศักยภาพองค์กร (SWOT) ยึด หลักการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน กำหนดนโยบายการจัดการศึกษาตามแนวปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เป็นนโยบายสำคัญของสถานศึกษา พัฒนบุคลากรทั้งผู้บริหาร ครู และคระกรรมการสถานศึกษาให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ ตระหนัก มีทักษะการปฏิบัติ และนำปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปถือปฏิบัติในชีวิตประจำวัน มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาคุณภาพการเรียนรู้ให้บรรลุวิสัยทัศน์ เป้าหมาย และภารกิจบนพื้นฐานความสัมพันธ์แบบกัลยาณมิตร และการทำงานเป็นทีม มีการเผยแพร่ความรู้ ประชาสัมพันธ์สร้างความเข้าใจแก่ผู้เกี่ยวข้องหลากหลายช่องทาง มีการพัฒนาหลักสูตรบูรณาเนื้อหาสาระ เศรษฐกิจพอเพียง จัดการเรียนการสอนส่งเสริมให้ผู้เรียนมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์
ผลงานนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ 6 1. ชื่อผลงานนวัตกรรม SARAN MODEL การทำงานสู่ความสำเร็จ 2. ชื่อเจ้าของผลงาน นางศรัณย์พัทธ์ เพ็ญปัญญา ตำแหน่ง ผู้อำนวยการสถานศึกษา 3. ชื่อสถานศึกษา ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเลาขวัญ 4. สังกัด สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยจังหวัดกาญจบุรี สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงศึกษาธิการ รายละเอียดเกี่ยวกับผลงานนวัตกรรม 1. ความสำคัญของผลงาน 1.1 ความสำคัญสภาพปัญหา พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2545 และ แผนการศึกษาแห่งชาติ (พ.ศ. 2560 - 2579) มุ่งการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาคนอย่างรอบด้าน ให้ทุกคน ได้รับ การศึกษาและเรียนรู้ตลอดชีวิตอย่างมีคุณภาพ ดำรงชีวิตอย่างเป็นสุข สอดคล้องกับหลักปรัชญาของ เศรษฐกิจ พอเพียง และการเปลี่ยนแปลงของโลกศตวรรษที่ 21 ซึ่งเป็นกรอบนโยบายและแนวทางในการปฏิรูป การศึกษา ของประเทศ โรงเรียนและหน่วยงานทางการศึกษาซึ่งหมายรวมถึง กศน.อำเภอเลาขวัญด้วย ได้ดำเนินการปฏิรูป การศึกษาตามกรอบแนวทางดังกล่าวมาโดยตลอด เนื่องจาก หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงตามแนว พระราชดำริ คือ การยึดหลักทางสายกลางและความไม่ประมาท คำนึงถึงความพอประมาณ ความมีเหตุผล การ สร้างภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว ตลอดจนการใช้ความรู้ด้วยความรอบคอบ ระมัดระวังและมีคุณธรรมเป็นพื้นฐานในการ ตัดสินใจและการกระทำ หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสามารถนำมาประยุกต์ใช้กับการปฏิบัติตนได้ในทุก ระดับทุกหน้าที่ เป็นการดำเนินตามทางสายกลาง ก้าวทันต่อโลก ไม่ใช่การปิดประเทศแต่ก็ไม่ได้เปิดเสรีเต็มที่ อย่างไม่มีทางควบคุมดูแล ไม่ใช่อยู่อย่างโดดเดี่ยวหรืออยู่โดยพึ่งพิงภายนอกทั้งหมด มุ่งเน้นถึงการกระทำที่มี ความพอประมาณบนพื้นฐานของความมีเหตุผล และการสร้างภูมิคุ้มกันที่ดีในตัวเอง 1.2 แนวทางการแก้ไขปัญหา กศน.อำเภอเลาขวัญ ใช้นวัตกรรมการบริหารด้วยรูปแบบ SARAN MODEL การทำงานสู่ ความสำเร็จ บนพื้นฐานปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง บูรณาการในการดำเนินการ การวิเคราะห์ ความพอประมาณด้านงบประมาณ ที่จะต้องใช้ในการดำเนินโครงการ ความพอเพียงของครูและบุคลากร หลักการและเหตุผลในการดำเนินโครงการ ความคุ้มค่า ประสิทธิผลและประสิทธิภาพ มีการวางแผนการทำงาน ตามวงจร PDCA เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันที่ดีให้กับการทำงาน นอกจากนี้ยังบริหารจัดการโดยใช้หลักการกระจาย อำนาจ การมีส่วนร่วม และหลักธรรมาภิบาล ตามเงื่อนไขคุณธรรม มีการกำกับ ติดตามและประเมินผลอย่าง รอบคอบ เพื่อใช้เป็นแนวทางในการดำเนินการพัฒนาสถานศึกษาให้มีคุณภาพการปฏิบัติงานสูงขึ้น และมี ผลงานนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ
ผลงานนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ 7 มาตรฐานการทำงานเทียบเคียงกับมาตรฐานสากล ปฏิบัติงานโดยมุ่งเน้นให้การนำองค์กรเป็นไปอย่างมีวิสัยทัศน์ มีความรับผิดชอบต่อสังคม ให้ความสำคัญกับ ผู้เรียนและและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ปรับปรุงระบบบริหารจัดการให้ มีความยืดหยุ่นคล่องตัว ส่งเสริมให้ครูและบุคลากรของสถานศึกษาพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง และทำงานโดย มุ่งเน้นผลลัพธ์ขององค์กร เพื่อยกระดับ คุณภาพขององค์กร ซึ่งมีผลต่อพัฒนาและยกระดับคุณภาพการศึกษา 2. จุดประสงค์และเป้าหมาย จุดประสงค์ เพื่อยกระดับคุณภาพองค์กรด้วยการบริหารสถานศึกษาโดยใช้รูปแบบ SARAN MODEL การทำงานสู่ ความสำเร็จ เป้าหมายเชิงคุณภาพ 1. เพื่อให้สถานศึกษามีรูปแบบการบริหารจัดการและกระบวนการทำงานสู่ความสำเร็จ 2. เพื่อให้สถานศึกษาจัดการศึกษาอย่างมีคุณภาพสนองความต้องการของผู้เรียน และชุมชน 3. เพื่อให้ครู ผู้เรียนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียกับสถานศึกษามีส่วนร่วมในการพัฒนาสถานศึกษา เป้าหมายเชิงปริมาณ ครูและผู้เรียน กศน.อำเภอเลาขวัญ ร้อยละ 80 มีความเข้าใจรูปแบบการบริหารจัดการ และกระบวนการทำงานสู่ความสำเร็จ และสามารถดำเนินงานภายใต้การบริหารสถานศึกษาโดยใช้รูปแบบ SARAN MODEL การทำงานสู่ความสำเร็จ อย่างมีความสุข 3. กระบวนการผลิตงานหรือขั้นตอนการดำเนินงาน 3.1 การออกแบบผลงาน/นวัตกรรม ศึกษาสภาพปัจจุบัน ปัญหา และอุปสรรคในการบริหารจัดการศึกษา เพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษา ของสถานศึกษา โดยให้ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องมีส่วนร่วม ได้แก่ ผู้บริหาร ครูคณะกรรมการสถานศึกษา ผู้เรียน และ ชุมชน วิเคราะห์ข้อมูลที่ได้จากการศึกษา และศึกษาแนวทางการบริหารจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาคุณภาพ สถานศึกษาอย่างยั่งยืน ที่เหมาะสมกับบริบทของสถานศึกษา เพื่อกำหนดรูปแบบ ขอบข่าย แนวทางในการ พัฒนา และ แก้ปัญหาการบริหารจัดการศึกษา สร้างรูปแบบการบริหารที่เหมาะสมกับบริบทของสถานศึกษา และเอื้อต่อการบริหารจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาคุณภาพสถานศึกษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยใช้รูปแบบการ บริหารชื่อ SARAN MODEL การทำงานสู่ความสำเร็จ S : Strategy การบริหารเชิงกลยุทธ์(Strategic Management) มีการวางแผนกลยุทธ์โดยใช้กระบวนการมีส่วนร่วมของบุคลากรภายในและบุคลากรภาย นอกสถานศึกษา วิเคราะห์สภาพแวดล้อมของสถานศึกษา (SWOT Analysis) กำหนดทิศทางของสถานศึกษา ภายใต้กรอบวิสัยทัศน์ พันธกิจและเป้าประสงค์ จัดทำแผนกลยุทธ์6 ขั้นตอนสำคัญคือ 1) การกำหนดวิสัยทัศน์ และพันธกิจ 2) การกำหนดแผนกลยุทธ์3) การจัดทำแผนกลยุทธ์4) การจัดทำแผนปฏิบัติราชการ ระยะยาว และแผนปฏิบัติราชการประจำปี5) การสื่อสารและการถ่ายทอดไปสู่การปฏิบัติและกำกับดูแล และ 6) การติดตาม และประเมินผลการปฏิบัติงาน
ผลงานนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ 8 A : Art มีศิลปะในการใช้คน ได้ใจ ได้งาน มีการสอนงาน เป็นพี่เลี้ยง พูดคุยเป็นระยะๆ ให้คำแนะนำถึงวิธีการและขั้นตอนการทำงาน อย่างต่อเนื่อง ในฐานะที่ปรึกษา ต้องควบคุมให้การดำเนินงานเป็นไปในทิศทางที่ต้องการ เพื่อมิให้พลาด จากเป้าหมายจึงต้องมีการประเมินอย่างต่อเนื่อง แต่ควรเข้าไปดูแลในฐานะที่ปรึกษา โดยวางระบบการรายงาน ผลการทำงานอย่างสม่ำเสมอ ทำหน้าที่ให้คำปรึกษาหารือ ช่วยแก้ไขปัญหา รวมทั้งให้กำลังใจทีมงาน เพื่อผลักดันงานให้สำเร็จได้ในที่สุด ให้หัวหน้ากลุ่มงานติดตามตรวจสอบการทำงานเป็นระยะ ๆ ปลุกเร้าให้คน เห็นคุณค่าของงาน สื่อสารวิสัยทัศน์ที่พวกเขาอยากมีส่วนร่วมทำให้สำเร็จ ให้เกิดความรู้สึกว่าเป็นส่วนหนึ่ง เป็นเจ้าของงาน และเกิดความปรารถนาทำงานนั้นให้สำเร็จ การทำให้คนทำงานเกิดความตระหนักว่า งานนั้นสำคัญ งานนั้นมีคุณค่า ผลลัพธ์ที่จะเกิดจากงานนั้นจะส่งผลต่ออนาคตที่ดีขององค์กรหรือสังคม คนทำงานจะเกิดความภาคภูมิใจในการเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้สิ่งนี้เกิดขึ้น ความสำเร็จในการใช้คนให้ทำงานที่เรา ต้องการ โดยไม่ได้ใช้อำนาจ ไม่ได้ล่อด้วยทรัพย์สิน ตำแหน่งหรือหยิบยื่นแรงจูงใจภายนอกแต่อย่างใด แต่ให้คนทำงานเพราะเขารู้สึกต้องการทำ รู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของงาน รู้สึกอยากเห็นงานนั้นสำเร็จ นับเป็นความสำเร็จอีกขั้น R : Relevancy มีการเรียนรู้และการปรับตัวให้ทันกับปัญหา มีการปรับตัวเพื่อตอบรับกับการก้าวเข้าสู่ยุคดิจิทัล เพื่อรับมือต่อปัญหา และตอบสนองต่อบริบท ของข้อมูลที่มีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา โดยอาศัยการวางแผนที่มีประสิทธิภาพ มีความยืดหยุ่นทางความคิด ทั้งของตนเองและผู้อื่น มีรูปแบบการคิดที่หลากหลาย รวมถึงต้องมีทักษะในการทำงานเป็นทีมเพื่อเปิดรับ แนวความคิดที่หลากหลายจากเพื่อนร่วมทีม เพื่อเสริมสร้างความรู้ตามความสนใจของเรา โดยสามารถค้นหา ความรู้และแนวทางที่เหมาะสมกับตัวเองได้อย่างไม่รู้จบ ในการทำงาน และการแก้ปัญหา ทักษะการต่อรอง มีความสำคัญเป็นอย่างมาก เนื่องจากเป็นทักษะที่ต้องอาศัยทั้งความรู้สึก และความคิด เพราะจะต้องทำความ เข้าใจถึงสถานการณ์ของปัญหา ความคิดของอีกฝ่าย จึงจะสามารถเข้าใจสถานการณ์ที่แท้จริงอันจะนำไปสู่ การคิดค้นทางออก หรือข้อตกลงระหว่างกันที่มีความเหมาะสม และรักษาไว้ซึ่งผลประโยชน์ของทั้งสองฝ่าย ได้มากที่สุด A : Ability เอาใจใส่หน้าที่ด้วยความสามารถ งานที่ประสบผลสำเร็จ คืองานที่ทำแล้วได้ผลบรรลุตามเป้าหมายที่ตั้งไว้ได้ผลเกินกว่าเป้าหมาย ดังนั้นไม่ว่าจะทำอะไรงานเล็ก/ใหญ่ ถ้าเราตั้งเป้าหมายไว้และทำให้บรรลุผล จึงถือว่าประสบผลสำเร็จ ต้องทำงานด้วยใจ มีความมุ่งมั่น และตระหนักถึงความรับผิดชอบที่มีต่องาน มีใจรักในงานทำ ก็พร้อมและ เต็มใจที่ จะทำงานนั้น ส่วนจะทำได้ดีเพียงใด คือ ความรับผิดชอบต่องานที่มีมากหรือน้อย เพราะสิ่งนี้จะส่งผล ถึง คุณภาพของงานถ้ามีความรับผิดชอบสูง งานที่ทำออกมาก็จะมีคุณภาพ แต่ถ้าความรับผิดชอบน้อย คุณภาพ ก็น้อยตามไป การมีความรับผิดชอบต่องานนั้นคือการทำงานด้วยความเอาใจใส่ทุกรายละเอียด สิ่งที่สำคัญ คือการวางแผนการทำงาน เพราะงานแต่ละชิ้น ไม่อาจทำสำเร็จได้โดยคนเดียว จำเป็นต้องอาศัยความสามัคคี ของบุคลากรทุกคน ยอมรับความคิดเห็นของผู้อื่น รู้จักเอาใจเขามาใส่ใจเรา ย่อมเป็นสิ่งสำคัญอีกสิ่งหนึ่ง เพราะ หากขาดความเข้าใจในงาน และขาดความเข้าใจในคนที่ร่วมงานกันแล้ว ก็ยากที่งานจะสำเร็จได้อย่างมีคุณภาพ
ผลงานนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ 9 N : Needs สามารถสนองความต้องการให้กับผู้เรียน ผู้รับบริการและประชาชนในพื้นที่ได้ สถานศึกษา ให้บริการด้านการศึกษานอกระบบ การศึกษาตามอัธยาศัย การศึกษาต่อเนื่อง และให้ ความช่วยเหลือแก่ผู้เรียน ผู้รับบริการ และประชาชนในพื้นที่ กิจกรรม/งานที่ปฏิบัติ เกิดจากการปฏิสัมพันธ์ ระหว่างผู้ที่ต้องการใช้บริการกับผู้ให้บริการ ในรูปแบบกิจกรรมผลประโยชน์หรือความพึงพอใจที่สถานศึกษา จัดทำขึ้น เพื่อสนองความต้องการแก่ผู้รับบริการทุกประเภท จะต้องมีหลักยึดถือปฏิบัติ และคำนึงถึงความ สอดคล้องตรงตามความต้องการของผู้รับบริการ ทำให้ผู้รับบริการเกิดความพอใจ ปฏิบัติโดยถูกต้องสมบูรณ์ ครบถ้วน เหมาะสมแก่สถานการณ์และไม่ก่อผลเสียหายแก่บุคคลอื่น ๆ การให้บริการแก่คนที่ดี มักไม่มีปัญหา เพราะเราย่อมมีความเต็มใจจะให้บริการเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว แต่การให้บริการแก่ผู้ซึ่งไม่ต้องชะตาหรือไม่ถูกโฉลก กันเป็นเรื่องที่ต้องฝืนใจ การบริการประชาชนเราไม่สามารถเลือกปฏิบัติได้ เพราะจะต้องให้บริการอย่างเท่าเทียม กัน จะเลือกให้เป็นราย ๆ หรือปฏิบัติแตกต่างกันไม่ได้ โดยได้วิเคราะห์ นวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ตามหลัก 2 เงื่อนไขคือ “คุณธรรมกำกับความรู้” 3 หลักการ “พอประมาณ มีเหตุผล ภูมิคุ้มกัน” 4 มิติสมดุลคือ “เศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม วัฒนธรรม” 3 ศาสตร์ “ศาสตร์ชาวบ้าน ศาสตร์สากล ศาสตร์พระราชา” และ 4 พระบรมราโชบาย “พระบรมราโชบายด้านการศึกษา ในหลวงรัชกาลที่ 10” ได้ดังนี้ 2 เงื่อนไข ได้แก่ 1) เงื่อนไขความรู้ประกอบด้วย ความรอบรู้เกี่ยวกับวิชาการต่าง ๆ อย่างรอบด้านในเรื่องที่เกี่ยวข้อง เพื่อประโยชน์พื้นฐานการนำไปใช้ในการปฏิบัติอย่างพอเพียง ความรอบคอบ มีการวางแผนนำความรู้และ หลักวิชาการต่าง ๆ มาพิจารณาให้เชื่อมโยงกันสัมพันธ์กัน และความระมัดระวัง มีสติ ตระหนักถึงความ เปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น ในการนำแผนที่กำหนดไว้ไปปฏิบัติ ใช้ Strategy การบริหารเชิงกลยุทธ์ มากำหนด นโยบาย ทิศทางการทำงาน มีการวางแผนกลยุทธ์โดยใช้กระบวนการมีส่วนร่วมของบุคลากรภายในและ บุคลากรภายนอกสถานศึกษา วิเคราะห์สภาพแวดล้อมของสถานศึกษา (SWOT Analysis) กำหนดทิศทางของ สถานศึกษาภายใต้กรอบวิสัยทัศน์ พันธกิจและเป้าประสงค์ทั้งด้านการบริการวิชาการ การบริหารบุคลากร การบริหารงบประมาณ การบริหารทั่วไป มีความรู้ความเข้าใจหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ใช้ Art มีศิลปะ ในการใช้คน ได้ใจ ได้งาน มีเทคนิคนำความรู้สู่การปฏิบัติจูงใจใฝ่ผลสัมฤทธิ์ 2) เงื่อนไขคุณธรรม ตระหนักในคุณธรรม มีความซื่อสัตย์สุจริตและมีความอดทน มีความเพียร ใช้สติปัญญาในการดำเนินชีวิต ความพอเพียงเป็นทั้งวิธีการและผลจากการกระทำ ทำให้เกิดวิถีการพัฒนาและ ผลของการพัฒนาที่สมดุลและพร้อมรับการเปลี่ยนแปลงในทุกด้าน ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม สิ่งแวดล้อม ความรู้ และเทคโนโลยี ใช้หลักธรรมาภิบาลมาใช้ในการบริหารงาน ได้แก่หลักนิติธรรม
ผลงานนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ 10 หลักคุณธรรม หลักการมีส่วนร่วม หลักความรับผิดชอบ หลักความโปร่งใส ตรวจสอบได้ และใช้หลักคุณธรรม สำหรับผู้บริหาร (พรหมวิหาร 4) ได้แก่ เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา และหลักการทำงานสู่ความสำเร็จ (อิทธิบาท 4) ได้แก่ ฉันทะ วิริยะ จิตตะ วิมังสา หลักความกตัญญูกตเวที 3 หลักการ ได้แก่ 1) ความพอประมาณ หมายถึง ความพอดี ที่ไม่น้อยเกินไปและไม่มากเกินไปโดยไม่เบียดเบียน ตนเองและผู้อื่น เช่น การผลิตและการบริโภคที่อยู่ในระดับสมดุล การใช้จ่ายและการออมอยู่ในระดับที่ไม่สร้าง ความเดือดร้อนให้แก่ตนเอง พร้อมรับการเปลี่ยนแปลง จากการวิเคราะห์ SWOT บริบทของ กศน.อำเภอเลา ขวัญ ได้รู้ถึงศักยภาพภายในองค์กร จุดแข็ง จุดอ่อน ปัญหา/อุปสรรค และโอกาส ปัจจัยเกื้อหนุนภาคีเครือข่าย และบริบทของพื้นที่แล้วเห็นว่า กศน.อำเภอเลาขวัญ มีความพร้อมทั้งด้านบุคลากร สถานที่ งบประมาณ และผู้ที่ จะสนับสนุนให้สามารถพัฒนาสถานศึกษาพอเพียงให้เป็นศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ด้านการศึกษาได้โดยไม่เดือดร้อนและสามารถทำได้ตามศักยภาพที่มีอยู่ Ability เอาใจใส่หน้าที่ ด้วยความสามารถ งานที่ประสบผลสำเร็จ คืองานที่ทำแล้วได้ผลบรรลุตามเป้าหมายที่ตั้งไว้ได้ผลเกินกว่า เป้าหมาย ดังนั้นไม่ว่าจะทำอะไรงานเล็ก/ใหญ่ ถ้าเราตั้งเป้าหมายไว้และทำให้บรรลุผล จึงถือว่าประสบผลสำเร็จ 2) ความมีเหตุผล หมายถึง การตัดสินใจเกี่ยวกับระดับของความพอเพียงนั้นต้องเป็นไปอย่างมี เหตุผล โดยพิจารณาจากเหตุปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนคำนึงถึงผลที่คาดว่าจะเกิดขึ้นจากการกระทำนั้น ๆ อย่างรอบคอบ จากรูปแบบการจัดการเรียนการสอนและหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้น พื้นฐาน ของ กศน.มีความยืดหยุ่น ปรับให้เหมาะสมกับสถานการณ์ต่าง ๆ ได้ งานวิชาการ ปรับปรุงและพัฒนา หลักสูตรของสถานศึกษา บูรณากรสาระวิชาจัดการเรียนการสอนเพื่อมุ่งส่งเสริมการเรียนรู้ ปลูกฝัง และ เสริมสร้างให้ผู้เรียนผู้รับบริการมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ในการดำเนินชีวิตตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียง มีการปรับตัวเพื่อตอบรับกับการก้าวเข้าสู่ยุคดิจิทัลเพื่อรับมือต่อปัญหา และ Needs สามารถสนอง ความต้องการให้กับผู้เรียน ผู้รับบริการและประชาชนในพื้นที่ได้ตอบสนองต่อบริบทของข้อมูลที่มีการ เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา โดยอาศัยการวางแผนที่มีประสิทธิภาพ มีความยืดหยุ่นทางความคิด ทั้งของตนเองและ ผู้อื่น จึงสามารถปรับปรุงพัฒนาคุณภาพการศึกษาเพื่อยกระดับสถานศึกษาพอเพียงให้เป็นศูนย์การเรียนรู้ตาม หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษา เพื่อยกระดับคุณภาพองค์กรด้วยการบริหารสถานศึกษาโดยใช้ รูปแบบ SARAN MODEL การทำงานสู่ความสำเร็จ ครู ผู้เรียนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียกับสถานศึกษามีส่วนร่วม ในการพัฒนาสถานศึกษา มีรูปแบบการบริหารจัดการและกระบวนการทำงานสู่ความสำเร็จ มีคุณภาพสนอง ความต้องการของผู้เรียน และชุมชน 3) การมีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดีหมายถึง การเตรียมตัวให้พร้อมรับผลกระทบและการ เปลี่ยนแปลงด้านต่าง ๆ ที่จะเกิดขึ้น โดยคำนึงถึงความเป็นไปได้ของสถานการณ์ต่างๆ ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นใน อนาคตทั้งใกล้และไกล โดยเงื่อนไข การตัดสินใจ การดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ ให้อยู่ในระดับพอเพียงนั้น ใช้หลัก Relevancy
ผลงานนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ 11 มีการวางแผนการทำงานทั้งแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษา และแผนปฏิบัติการประจำปี ใช้หลักการบริหาร คุณภาพวงจรคุณภาพ PDCA มีการวางแผนทุกกิจกรรม/โครงการ ลงมือปฏิบัติ มีการนิเทศติดตาม และ รายงานผล เพื่อปรับปรุงพัฒนา มีการเรียนรู้และการปรับตัวให้ทันกับปัญหา มีการปรับตัวเพื่อตอบรับกับการ ก้าวเข้าสู่ยุคดิจิทัล เพื่อรับมือต่อปัญหา และตอบสนองต่อบริบทของข้อมูลที่มีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา โดย อาศัยการวางแผนที่มีประสิทธิภาพ มีความยืดหยุ่นทางความคิดทั้งของตนเองและผู้อื่น มีรูปแบบการคิดที่ หลากหลาย รวมถึงต้องมีทักษะในการทำงานเป็นทีมเพื่อเปิดรับแนวความคิดที่หลากหลายจากเพื่อนร่วมทีม เพื่อเสริมสร้างความรู้ตามความสนใจของเรา มีความสมดุลใน 4 มิติได้แก่ 1) วัตถุ เศรษฐกิจ ลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ ใช้ชีวิตอย่างพอควร คิดและวางแผนอย่างรอบคอบ มีภูมิคุ้มกัน ไม่เสี่ยงเกินไป มีการเผื่อทางเลือกสำรอง 2) สังคม ช่วยเหลือเกื้อกูล รู้รักสามัคคี สร้างความเข้มแข็งให้ครอบครัวและชุมชน 3) สิ่งแวดล้อม รู้จักใช้และจัดการอย่างฉลาดและรอบคอบ เลือกใช้ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างรู้ค่า และเกิดประโยชน์สูงสุด ฟื้นฟูทรัพยากรเพื่อให้เกิดความยั่งยืนสูงสุด 4) วัฒนธรรม รักและเห็นคุณค่าในความเป็นไทย เอกลักษณ์ไทย เห็นประโยชน์และคุ้มค่า ของภูมิปัญญาไทย ภูมิปัญญาท้องถิ่น รู้จักแยกแยะและเลือกรับวัฒนธรรมอื่น ๆ 3 ศาสตร์ ได้แก่ ศาสตร์ชาวบ้าน/ศาสตร์ภูมิปัญญาท้องถิ่น คือ องค์ความรู้จากการสั่งสมความรู้และ ประสบการณ์ของคนในชุมชนหรือท้องถิ่นที่มีการถ่ายทอดกันมาจากรุ่นสู่รุ่นจนเป็นวิถีชีวิต มรดกทางวัฒนธรรม ที่มีคุณค่าและมีความหมายเป็นอัตลักษณ์ของแต่ละท้องถิ่นที่นำมาใช้ในการแก้ปัญหาและพัฒนาชีวิตของคน ในท้องถิ่น ยึดถือปฏิบัติเสมอมา คือ การนำศาสตร์พระราชามาใช้ควบคู่ไปกับภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สืบทอดกันมา แต่บรรพบุรุษ โดยปราชญ์ชาวบ้านผู้เรียนรู้จากประสบการณ์จริงสั่งสมเป็นองค์ความรู้ที่มีค่ายิ่ง รวมถึงความรู้ ที่เกิดขึ้นจากคนรุ่นใหม่ที่อิงหลักวิชาการ เพื่อมุ่งไปสู่จุดหมายเดียวกันคือการพึ่งตนเองได้อย่างยั่งยืน ศาสตร์สากล คือ ความรู้ที่เรียนจากหนังสือ ตำรา เอกสารต่าง ๆ งานวิจัย การพัฒนาการอ่านจับ ใจความ ข้อมูลจากสื่ออินเตอร์เน็ต หลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ยังให้ความสำคัญกับการปฏิรูปการศึกษา ไปสู่ยุคศตวรรษที่ 21 ซึ่งเน้นให้ผู้เรียนมีความคิดวิเคราะห์ ความคิด ริเริ่ม มีจินตนาการมีการสนใจข้อมูลข่าวสารรอบตัว ที่ส่งผลกระทบต่อการตัดสินใจ และการดำเนินชีวิต การประกอบอาชีพ และการประกอบกิจการใด ๆ ความสนใจใฝ่รู้ และศึกษาแนวโน้ม คาดการณ์อนาคต บนพื้นฐานของฐานข้อมูลและสถิติ และการศึกษา เพื่อการประกอบอาชีพ “ทุกคนมีงานทำ” ซึ่งได้มีการ ดำเนินการที่สำคัญ ได้แก่ นโยบาย “ลดเวลาเรียน เพิ่มเวลารู้” นโยบายด้านการศึกษาผ่านโครงการการเรียนรู้ ผ่านการปฏิบัติ (Active Learning) และโครงการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (P.L.C.) เพื่อให้ผู้เรียน มีทั้งความรู้ทางวิชาการความรู้ทางฏิบัติการ และความรู้คิดอ่านตามเหตุผลความเป็นจริง ให้เกิดผลสัมฤทธิ์ ให้ได้มากที่สุด และนำไปใช้ปฏิบัติได้จริง และใช้กระบวนการคิดเป็นจากข้อมูลตนเอง ข้อมูลวิชาการ และข้อมูล บริบทของสังคม
ผลงานนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ 12 ศาสตร์พระราชา คือ แนวทางการพัฒนาของในหลวงรัชกาลที่ 9 ที่มีความลุ่มลึก รอบด้าน มองการณ์ไกล และเน้นความยั่งยืนยาวนาน ก่อนที่ประชาคมโลกจะตื่นตัวในเรื่องนี้ เป็นแนวทางการพัฒนาที่ มุ่งยกระดับคุณภาพชีวิต ของคนไทยทุกหมู่เหล่า องค์ประกอบของศาสตร์พระราชา คือ การศึกษาและสุขภาพ การเพิ่มผลิตภาพการผลิต การค้นคว้าวิจัยการบริหารความเสี่ยง การอนุรักษ์ธรรมชาติ และปรัชญาเศรษฐกิจ พอเพียง แต่ละองค์ประกอบล้วนมีส่วนช่วย ยกระดับคุณภาพชีวิตของทุกผู้ทุกคน โดยเฉพาะ คนจนผู้ยากไร้ หลักการทรงงาน ตามศาสตร์พระราชา เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา เป็นวิธีการแห่งศาสตร์พระราชาเพื่อการพัฒนา ที่ยั่งยืน ที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหา ภูมิพลอดุลยเดช ทรงใช้เป็นวิธีการทรงงานมาตลอดรัชสมัย ศาสตร์พระราชา มีนัยยะกว้างขวางมาก ความรู้ที่เป็นระบบ เชื่อถือได้ ผ่านการพิสูจน์มาแล้ว ความรู้ของพระเจ้า แผ่นดินพระองค์นี้ มีทั้งด้านที่เป็นวิทยาศาสตร์ธรรมชาติ มีทั้งวิทยาศาสตร์ประยุกต์ มีทั้งสังคมศาสตร์ มีทั้งมานุษยวิทยา มนุษยศาสตร์ คือ มีทุกมิติ ถ้าเราติดตาม/ดูงานที่พระองค์ท่านทรงงานมามากว่า 70 ปี พระองค์ทรง ทำเป็นตัวอย่างมาให้ดู ทั้งหมด 1,500 กว่าแห่ง มีทุกศาสตร์ มีทั้งจริยธรรมศาสตร์ ศาสนา มีทุกมิติ ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เป็นศาสตร์ว่าด้วยการพัฒนามนุษย์ที่สำเร็จที่สุดในโลก มีศาสตร์ว่าด้วยการเกษตร ศาสตร์ว่าด้วยเรื่องดิน ศาสตร์เรื่องน้ำ เรื่องดินพระองค์ท่านทรงมีความเชี่ยวชาญ จนทั่วโลกยกย่อง ให้วันเกิด พระองค์ท่าน คือวันที่ 5 ธันวาคม เป็น “วันดินโลก” เช่น - ทฤษฎีบันได 9 ขั้นสู่ความพอเพียง ศาสตร์พระราชา ความสุขอย่างยั่งยืน ลองปรับใช้ไม่จนแน่นอน บันไดขั้นที่ 1-4 คือ เศรษฐกิจพอเพียงขั้นพื้นฐาน ขั้นที่ 1 พอกิน ขั้นที่ 2-4 พอใช้ พออยู่ พอร่มเย็น บันได ขั้นที่ 5-9 คือ เศรษฐกิจพอเพียงขั้นก้าวหน้า ขั้นที่ 5-6 บุญและทาน ขั้นที่ 7 เก็บรักษา ขั้นที่ 8 ขาย - หลักการทรงงานของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถ บพิตร เป็นอีกหนึ่งในหลักที่จิตอาสา 904 น้อมนำมาใช้ในชีวิตประจำวันและการปฏิบัติงานเพื่อประชาชน ซึ่ง ทุกคนสามารถเลือกนำมาปรับใช้ให้เหมาะกับตนเองได้เสมอ 1 ซื่อสัตย์ สุจริต จริงใจต่อกัน 2 อ่อนน้อม ถ่อมตน 3 ความเพียร 4 รู้ รัก สามัคคี5 ทำเรื่อย ๆ ทำแบบสังฆทาน 6 มีความสุขในการทำประโยชน์ให้กับผู้อื่น 7 ศึกษาข้อมูลอย่างเป็นระบบ ทำงานอย่างผู้รู้จริง 8 ระเบิดจากข้างใน 9 ทำตามลำดับขั้น 10 ภูมิสังคม 11 องค์รวม 12 ประหยัด เรียบง่าย ได้ประโยชน์สูงสุด 13 ขาดทุนคือกำไร 14 ปลูกป่าในใจคน 15 ใช้ธรรมชาติ ช่วยธรรมชาติ16 อธรรมปราบอธรรม 17 ประโยชน์ส่วนรวม 18 การพึ่งตนเอง 19 เศรษฐกิจพอเพียง 20 เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา 21 แก้ปัญหาที่จุดเล็ก คิด Macro เริ่ม Micro 22 ไม่ติดตำรา ทำให้ง่าย 23 การมีส่วน ร่วม 24 พออยู่พอกิน 25 บริการรวมที่จุดเดียว 26 ร่าเริง รื่นเริง คึกคัก ครึกครื้น กระฉับกระเฉง มีพลัง เป็นปัจจัยของการทำงานที่มีประสิทธิภาพ 27 ชัยชนะของการพัฒนา 4 พระบรมราโชบายด้านการศึกษา ในหลวงรัชกาลที่ 10” ดังนี้ 1. มีทัศนคติที่ถูกต้องต่อบ้านเมือง ต้องมีความรู้ความเข้าใจที่มีต่อชาติบ้านเมือง ยึดมั่นในศาสนา มั่นคงในสถาบันพระมหากษัตริย์ และมีความเอื้ออาทรต่อครอบครัวและชุมชนของตน
ผลงานนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ 13 2. มีพื้นฐานชีวิตที่มั่นคง มีคุณธรรมจริยธรรม ให้รู้จักแยกแยะสิ่งที่ผิด-ที่ถูก สิ่งชั่ว-สิ่งดี เพื่อปฏิบัติแต่ สิ่งที่ชอบที่ดีงาม ปฏิเสธสิ่งที่ผิดที่ชั่ว เพื่อสร้างคนดีให้แก่บ้านเมือง 3. มีงานทำ มีอาชีพสุจริต ต้องให้เด็กรักงาน สู้งาน ทำงานจนสำเร็จ อบรมให้เรียนรู้การทำงาน ให้ สามารถเลี้ยงตัวและเลี้ยงครอบครัวได้ 4. เป็นพลเมืองดีการเป็นพลเมืองดีเป็นหน้าที่ของทุกคน สถานศึกษาและสถานประกอบการต้อง ส่งเสริมให้ทุกคนมีโอกาสทำหน้าที่พลเมืองดี การเป็นพลเมืองดีหมายถึงการมีน้ำใจ มีความเอื้ออาทร ต้องทำงาน อาสาสมัคร งานบำเพ็ญประโยชน์ “เห็นอะไรที่จะทำเพื่อบ้านเมืองได้ก็ต้องทำ” พระบรมราโชบายทั้งหมดนี้ ไม่ใช่สิ่งที่ยากเกินกว่าครูจะทำและสั่งสอนศิษย์ให้ทำได้ หากครูตั้งใจสร้าง ศิษย์ให้ได้ผลตามพระบรมราโชบายทั้ง 4 ข้อนี้ก็จะทำให้ชาติบ้านเมืองเจริญ ไม่มีคนที่นิ่งดูดายปล่อยให้เกิด ความชั่ว ความไม่ดีในบ้านเมือง ที่สำคัญประการหนึ่งคือ การรู้จักแยกแยะสิ่งที่ถูกที่ผิด สิ่งที่ดีที่ชั่ว และเลือกรับ เลือกทำแต่ทางที่ถูกที่ดี เด็กไทยควรรู้จักใช้วิจารณญาณของตน ไม่ตามแฟชั่นตามสังคมโดยไร้สติ อีกประการ หนึ่งที่ควรน้อมนำมาใส่เกล้าฯ คือ พระบรมราโชบายที่ว่า เห็นอะไรที่ควรทำเพื่อบ้านเมืองก็ต้องทำ คนไทยเห็น อะไรที่ควรทำเพื่อบ้านเมืองก็ต้องลงมือทำ ไม่ปล่อยให้ผ่านไปด้วยความคิดว่า “ธุระไม่ใช่”
ผลงานนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ 14 นวัตกรรมการบริหารการศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ ความรู้ คุณธรรม 1. นโยบายจุดเน้นของรัฐบาล กรอบการดำเนินงานของ กศน. 2. การบริหารเชิงกลยุทธ์และการวางแผนกลยุทธ์ การบริหารงาน งบประมาณ งานวิชาการ งานบุคลากร งานบริหารทั่วไป 3. มีความรู้ ความเข้าใจหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 4. มีศิลปะ เทคนิคการจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์การนำความรู้สู่การปฏิบัติงาน 1. หลักธรรมาภิบาล หลักนิธิธรรม คุณธรรม ความรับผิดชอบ มีส่วนร่วม ความคุ้มค่า ความโปร่งใสตรวจสอบได้ 2. หลักพรหมวิหาร 4 (คุณธรรมสำหรับผู้บริหาร) 3. หลักอิทธิบาท 4 (การทำงานสู่ความสำเร็จ) 4. หลักความซื่อสัตย์ สุจริต และความกตัญญู มีเหตุผล พอประมาณ มีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี 1. เพื่อให้การปฏิบัติงานไปสู่ความสำเร็จ 2. เพื่อยกระดับสถานศึกษาพอเพียงให้เป็นศูนย์ การเรียนรู้ตามตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียงด้านการศึกษา 3. จัดกิจกรรมได้ตอบสนอบความต้องการของ ผู้เรียน ผู้รับบริการ 4. ใช้หลักการคิดเป็น 1 1. ผู้บริหารและบุคลากร ผู้เรียนผู้รับบริการ มีความรู้ ความสามารถพอเหมาะพอดี กับการปฏิบัติตนในพื้นที่อย่างเหมาะสม 2. 2. ผู้บริหารมีหลักการบริหาร (คน เงิน วัสดุ การจัดการ) อย่างเหมาะสม คุ้มค่า เกิดประโยชน์สูงสุด สอดคล้องกับบริบท สถานศึกษา 3. 3. ให้ภาคีเครือข่ายมีส่วนร่วมคิด ร่วมทำ ร่วมรับผิดชอบ 1. มีการวิเคราะห์ศักยภาพองค์กรอย่างถูกต้องและ ถูกวิธี (SWOT) มีการปรับตัวให้ทันกับสถานการณ์ 2. กำหนดปรัชญา วิสัยทัศน์ พันธกิจ เป้าหมายวิธีการ ปฏิบัติงานที่ชัดเจน 3. มีแผนพัฒนา และแผนปฏิบัติการประจำปี PDCA 4. มีการนิเทศติดตามการจัดกิจกรรมในพื้นที่และ รายงานผลอย่างต่อเนื่อง 5. ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนและภาคีเครือข่าย เศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม วัฒนธรรม 1. มีการใช้ทรัพยากร (คน เงิน วัสดุการ จัดการ) อย่างคุ้มค่าและเกิด ประโยชน์สูงสุดตามศักยภาพที่มีอยู่ 2. ผู้รับบริการมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น มีความสุข มีอัตลักษณ์อยู่อย่าง พอเพียง 1. เกิดความร่วมมือมีส่วนร่วม 2. การทำงานเป็นทีม 3. มีการขยายผลสู่สถานศึกษา และภาคีเครือข่าย 4. เผยแพร่ ประชาสัมพันธ์ 1. อาคารสถานที่สะอาด ร่มรื่น เอื้อต่อการเรียนรู้ 2. มีฐานการเรียนรู้ สื่อวัสดุ อุปกรณ์อย่างเพียงพอ 3. ลดปัญหามลพิษ ขยะ เพิ่มพื้นที่สีเขียว 1. เห็นคุณค่าของการปฏิบัติงาน 2. ปฏิบัติตนตามหลักปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียง 3. เสริมสร้างวัฒนธรรมองค์กร Team Win 4. สร้างคุณลักษณะอยู่อย่างพอเพียง ศาสตร์ชาวบ้าน ศาสตร์สากล ศาสตร์พระราชา 1. แนวปฏิบัติงานด้านวิชาการ อดีต ผอ.กศน. จังหวัด นายกิตติศักดิ์ รัตนฉายา การบริหารงานทั้ง 4 ด้าน ต้องถูกต้อง ชัดเจน โปร่งใส ตรวจสอบได้ 2. นายพิสิฐ มาศวิจิตร ภูมิปัญญาชาวบ้าน นำเกษตรแบบผสมผสาน ตามหลักปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการบริหารจัดการ จนประสบความสำเร็จ สามารถเป็นวิทยากร ถ่ายทอดความรู้ และมีผู้มาศึกษาดูงานที่บ้าน 1. หลักการ “ คิดเป็น ” เป็นกระบวนการคิดเพื่อตัดสินใจ โดยใช้ข้อมูล 3 ด้าน คือ ข้อมูลส่วนตัว ข้อมูล ทางสังคม หรือสิ่งแวดล้อมและข้อมูลทาง วิชาการ บุคคลคิดเป็นจะสามารถเผชิญ ปัญหาในชีวิตประจำวันได้อย่างมีระบบ 2. บูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียงเข้ากับสาระการเรียนรู้รายวิชา พัฒนาหลักสูตร และส่งเสริมอาชีพให้ เหมาะสมกับพื้นที่ 1. หลักการทรงงานของในหลวงรัชกาลที่ 9 หลักธรรม ข้อที่ 3 ความเพียร ข้อที่ 4 รู้รัก สามัคคี หลักคิด ข้อที่ 7 ศึกษาข้อมูลอย่างเป็นระบบทำงาน อย่างผู้รู้จริง ข้อที่ 11 องค์รวม ข้อที่ 12 ประหยัด เรียบง่ายได้ประโยชน์สูงสุด - หลักปฏิบัติ ข้อที่ 20 เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา ข้อที่ 23 การมีส่วนร่วม ข้อที่ 26 ร่าเริง รื่นเริง คึกคัก ครึกครื้น กระฉับกระเฉง มีการทำงานที่มีประสิทธิภาพ 2. ทฤษฎีบันได 9 ขั้นสู่ความสำเร็จ 3. ทฤษฎีเกษตรผสมผสาน พระบรมราโชบายด้านการศึกษา ในหลวงรัชกาลที่ 10 ข้อที่ 1 มีทัศนคติที่ดีที่ถูกต้องต่อบ้านเมือง ข้อที่ 2 มีพื้นฐานชีวิตมั่นคง – มีคุณธรรม (ข้อที่ 2) ปฏิบัติแต่สิ่งที่ชอบ สิ่งที่ดีงาม ข้อที่ 3 มีงานทำ - มีงานชีพ (ข้อที่ 2) การฝึกฝนอบรมทั้งในหลักสูตรและนอกหลักสูตรต้องมีจุดมุ่งหมายให้ผู้เรียนทำงานเป็นและมีงานทำในที่สุด ข้อที่ 4. การเป็นพลเมืองดี (ข้อที่ 3) การเป็นพลเมืองดี คือ “ เห็นอะไรที่จะทำเพื่อบ้านเมืองได้ก็ต้องทำ”
ผลงานนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ 15
ผลงานนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ 16 3.2 การดำเนินงานตามกิจกรรม สร้างความรู้ความเข้าใจกับบุคลากรทุกฝ่าย เพื่อนำนวัตกรรมรูปแบบการบริหารสถานศึกษา SARAN Mode การทำงานสู่ความสำเร็จ ไปใช้ดำเนินงานในทุกกลุ่มงาน มีการกำหนดแนววิธีดำเนินการ เพื่อให้ บรรลุเป้าหมายใน อนาคต เน้นการพัฒนาศักยภาพของคนให้สามารถพัฒนานวัตกรรม มีการทำงานเป็นทีม เพื่อ สร้างคุณค่าให้กับสถานศึกษาผ่านกระบวนการบริหารจัดการอย่างเป็นระบบ สร้างรูปแบบการบริหารศึกษา สภาพปัจจุบัน ศึกษาปัญหาและอุปสรรค วิเคราะห์ข้อมูลเพื่อนำมาปรับปรุงแก้ไข การดำเนินงานโดยใช้กระบวนการ PDCA ในบริหารงานสถานศึกษาตามหลักธรรมาภิบาล แผนงาน โครงการ กิจกรรมส่งเสริมสนับสนุนให้ความรู้ โครงสร้าง PDCA ประกอบ 4 ขั้นตอน ดังนี้ P – Plan คือ การวางแผน กศน.อำเภอเลาขวัญ มีการบริหารงานโดยมีการกำหนดกลยุทธ์ วิสัยทัศน์ พันธกิจ มีการวางแผนการจัดกิจกรรม/โครงการทุกกิจกรรม มีการจัดทำแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาและ แผนปฏิบัติงานประจำปีทุกปี มีการบริหารจัดการงบประมาณ งานวิชาการ งานบุคลากร และงานบริหารทั่วไป พัฒนาอาคารสถานที่ มีแผนการจัดการเรียนรู้ที่มีคุณภาพสอดคล้องกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง D – DO คือ การปฏิบัติตามแผน กศน.อำเภอเลาขวัญ ลงมือปฏิบัติตามแผนทุกิจกรรม จัดทำหลักสูตร ใช้ และพัฒนาหลักสูตร พัฒนาแหล่งเรียนรู้ในสถาศึกษาและในพื้นที่ ประสานสัมพันธ์กับชุมชน ผู้เรียนมีส่วนร่วม ในการจัดการเรียนรู้ เพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะอยู่อย่างพอเพียง มีแหล่งเรียนรู้ ภูมิปัญญาท้องถิ่น ครูมีการจัด หน่วยการเรียนรู้ที่บูรณาการเศรษฐกิจพอเพียง จัดหา จัดทำ ผลิต และใช้สื่อและเผยแพร่หลากหลายช่องทาง C – Check คือ การตรวจสอบ กศน.อำเภอเลาขวัญ มีคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการนิเทศภายใน สถานศึกษา มีแผนการนิเทศติดตามงานทุกกิจกรรม มีการสรุปรายงานผลทุกกิจกรรม ศึกษา วิเคราะห์ข้อมูล จากการนิเทศ เพื่อตรวจสอบปัญหา อุปสรรค์ และหาแนวทางในการพัฒนาต่อไป ได้รับการนิเทศติดตามการจัด กิจกรรม และได้รับคำแนะนำ จากหน่วยงานต้นสังกัด A – Act คือ การปรับปรุงการดำเนินการ กศน.อำเภอเลาขวัญ ได้นำข้อเสนอแนะมาปรับปรุง แก้ไข พัฒนา เพื่อให้ผู้เรียนมีคุณลักษณะอยู่อย่างพอเพียง มีทัศนคติที่ดี มีจิตอาสา มีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาตนเอง สังคม ชุมชนได้ 3.3 ประสิทธิภาพของการดำเนินงาน ผู้บริหาร ครู และบุคลากรของ กศน.อำเภอเลาขวัญ เกิดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียง สามารถบูรณาการสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดำเนินชีวิตได้อย่างถูกต้องเหมาะสม และ มีความเข้าใจในการดำเนินงานตามการบริหารกิจกรรมการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง สามารถจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาพฤติกรรมการดำเนินชีวิตตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของ ผู้เรียนได้ครอบคลุม ครบถ้วน และมีความคิดเห็นเชิงบวกต่อการบริหารกิจกรรมการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียง
ผลงานนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ 17 4. ผลที่เกิดตามจุดประสงค์ สถานศึกษายกระดับคุณภาพองค์กร ด้วยการบริหารสถานศึกษาโดยใช้รูปแบบ SARAN MODEL การบริหารงานสู่ความสำเร็จ มีรูปแบบ การบริหารจัดการและกระบวนการทำงานด้วยระบบคุณภาพ มีมาตรฐานการจัดการเรียนรู้เทียบเคียง มาตรฐานสากล สนองความต้องการของผู้เรียน และชุมชน ผู้เรียนมี คุณภาพตามมาตรฐานการศึกษา ครู บุคลากรทางการศึกษา ผู้เรียนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียกับสถานศึกษาในการ พัฒนาสถานศึกษา มีการกำหนด มาตรฐาน และตัวชี้วัด และเป้าประสงค์ของสถานศึกษา ผลการดำเนินงาน ตามกิจกรรมที่ออกแบบตามแผนปฏิบัติราชการ ครอบคลุมทุกมาตรฐานและตัวชี้วัด บรรลุวัตถุประสงค์ ของ งาน/กิจกรรม/โครงการ สำหรับกิจกรรม/ โครงการ ที่ไม่บรรลุเป้าหมายก็นำมาปรับปรุงและพัฒนาในปี การศึกษาต่อไป 5. ประโยชน์ที่ได้รับ จากการดำเนินงานตามกิจกรรมที่ออกแบบตามแผนปฏิบัติราชการ โดยใช้การบริหารสถานศึกษา โดยใช้รูปแบบ SARAN Model การทำงานสู่ความสำเร็จ ครอบคลุมทุกมาตรฐาน ก่อให้เกิดงาน/กิจกรรม/ โครงการ ที่หลากหลาย ร่วมกันส่งผลให้เกิดผลในทางพัฒนาผู้เรียนอย่างรอบด้านและทั่วถึงเพราะงาน/กิจกรรม/ โครงการของสถานศึกษา มีหลายลักษณะ สถานศึกษาต้องจัดการพัฒนาคุณภาพของผู้เรียนทั้งระบบ ทั้งด้าน ความรู้ความสามารถและคุณลักษณะที่พึงประสงค์ การประเมินสถานศึกษาแบบอย่างการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ และการบริหารจัดการตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ผู้เรียนต้องมีความรู้ ความเข้าใจในหลัก 2 เงื่อนไข เงื่อนไขความรู้และคุณธรรม 3 ห่วง มีเหตุผล มีภูมิคุ้มกันที่ดี มีความพอประมาณ 4 มิติ วัตถุ สังคม สิ่งแวดล้อม วัฒนธรรม สมดุลพร้อมรับการเปลี่ยนแปลง 3 ศาสตร์ ศาสตร์ชาวบ้าน ศาสตร์สากล ศาสตร์พระราชา และ 4 พระบรมราโชบาย พระบรมราโชบายด้านการศึกษา ในหลวงรัชกาลที่ 10 และนำไปประยุกต์เป็นแนวทางใน การดำเนินชีวิตประจำวันได้ 6. การเผยแพร่/การได้รับการยอมรับ/รางวัลที่ได้รับ 6.1 การเผยแพร่ สถานศึกษาได้เผยแพร่ผลงานทางเว็บไซต์ของสถานศึกษา Facebook Fanpage ของสถานศึกษา เผยแพร่ผลงานไปยังสถานศึกษาอื่น และจัดกิจกรรมการศึกษาตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของ สถานศึกษาตลอดปีการศึกษา 2565 จากการบริหารงานทั้ง 4 ด้าน ทั้งงานงบประมาณ งานวิชาการ งานบุคลากร งานบริหารทั่วไป และการ บริหารกิจกรรมการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ผู้วิจัยได้จัดทำผลงานวิจัย เรื่อง การบริหาร กิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาพฤติกรรมการดำเนินชีวิตตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสำหรับผู้เรียน ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเลาขวัญ จังหวัดกาญจนบุรีและใช้นวัตกรรม SARAN MODEL การทำงานสู่ความสำเร็จ ร่วมวางแผนระบบดูแลช่วยเหลือผู้เรียนโดยการใช้กิจกรรมชุมชนแห่ง การเรียนรู้ทางวิชาชีพ (Professional Learning Community : PLC) ส่งผลให้ครู บุคลกร ผู้เรียน ผู้รับบริการ มีความรู้ เข้าใจหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และสามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรม มีคุณลักษณะอันพึง ประสงค์ในการดำเนินชีวิตตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงต่อไป
ผลงานนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ 18 ภาพประกอบการเผยแพร่/การได้รับการยอมรับ/รางวัลที่ได้รับ
ผลงานนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ 19 เผยแพร่ผลงานทางเว็บไซต์ของสถานศึกษา www.nfe-lk.thai.ac เผยแพร่ผลงานทางFacebook Fanpage ของสถานศึกษา กศน.อำเภอเลาขวัญ สำนักงาน กศน.จังหวัดกาญจนบุรี
ผลงานนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ 20 เผยแพร่ผลงานทางFacebook Fanpage ครูนอกกรอบ
ผลงานนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ 21
ผลงานนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ 22
ผลงานนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ 23
ผลงานนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ 24
ผลงานนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ 25
ผลงานนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ 26
ผลงานนวัตกรรมการบริหารสถานศึกษา “SARAN MODEL” การทำงานสู่ความสำเร็จ 27 6.2 รางวัลที่ได้รับ ได้ส่งเสริม และให้ความรู้ด้านเศรษฐกิจพอเพียงกับประชาชนในอำเภอเลาขวัญ จากอำเภอเลาขวัญ จังหวัดกาญจนบุรี