à¤ÁÕ·Õè໚¹¾×é¹°Ò¹¢Í§ÊÔè§ÁÕªÕÇÔµ รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 คำนำ แบบฝกทักษะเรื่องเคมีที่เปนพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 จัดทำขึ้นเพื่อใชเปนสื่อการสอนเรื่องเคมีที่เปนพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 โดยจัดกิจกรรมใหนักเรียนไดศึกษา ดวยตนเองและทำกิจกรรมรวมกันในหองเรียน ซึ่งแบบฝกทักษะเรื่องเคมีที่เปนพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 ประกอบไปดวยแบบฝกทักษะ ทั้งหมด 8 เลม ไดแก เลมที่ 1 อะตอม ธาตุ และสารประกอบ เลมที่ 2 น้ำและพันธะเคมี เลมที่ 3 สารประกอบคารบอนในสิ่งมีชีวิต (คารโบไฮเดรต) เลมที่ 4 สารประกอบคารบอนในสิ่งมีชีวิต (โปรตีน) เลมที่ 5 สารประกอบคารบอนในสิ่งมีชีวิต (ลิพิด) เลมที่ 6 สารประกอบคารบอนในสิ่งมีชีวิต (กรดนิวคลีอิก) เลมที่ 7 ปฏิกิริยาเคมีในเซลลของสิ่งมีชีวิต เลมที่ 8 เอนไซมและเมแทบอลิซึม ผูจัดทำหวังเปนอยางยิ่งวาแบบฝกทักษะที่จัดทำขึ้นนี้ จะเปนประโยชนตอผูเรียน ผูสนใจ และ ผูที่ตองการสืบเสาะหาความรูดานวิชาชีววิทยา 1 และยังสามารถใชเปนแนวทางในการเรียนการสอน วิชาชีววิทยา 1 เปนอยางดี อัจฉรา คำลือเกียรติ์
à¤ÁÕ·Õè໚¹¾×é¹°Ò¹¢Í§ÊÔè§ÁÕªÕÇÔµ รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สารบัญ หนา คำชี้แจงในการใชแบบฝกทักษะ 1 ขอควรปฏิบัติในการใชแบบฝกทักษะสำหรับครูผูสอน 2 ขอควรปฏิบัติในการใชแบบฝกทักษะสำหรับนักเรียน 3 ขั้นตอนการจัดกิจกรรมการเรียนรู 4 สาระสำคัญ 6 แบบทดสอบกอนเรียน เรื่อง น้ำและพันธะเคมี 7 ใบความรูที่ 1 เรื่อง น้ำและพันธะเคมี 9 แบบสืบคนความรู เรื่อง น้ำและพันธะเคมี 15 ใบกิจกรรมที่ 1 เรื่อง น้ำและพันธะเคมี 16 แบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง น้ำและพันธะเคมี 17 ใบกิจกรรมที่ 2 เรื่อง ทันเหตุการณ 19 บรรณานุกรม 20 ภาคผนวก 21
แบบฝกทักษะ เรือง รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เล่มที่ 2 น้ำและพันธะเคมี 1 คำชี้แจงในการใชแบบฝกทักษะ แบบฝกทักษะเรื่องเคมีที่เปนพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 ประกอบไปดวยแบบฝกทักษะทั้งหมด 8 เลม ไดแก เลมที่ 1 อะตอม ธาตุ และสารประกอบ เลมที่ 2 น้ำและพันธะเคมี เลมที่ 3 สารประกอบคารบอนในสิ่งมีชีวิต (คารโบไฮเดรต) เลมที่ 4 สารประกอบคารบอนในสิ่งมีชีวิต (โปรตีน) เลมที่ 5 สารประกอบคารบอนในสิ่งมีชีวิต (ลิพิด) เลมที่ 6 สารประกอบคารบอนในสิ่งมีชีวิต (กรดนิวคลีอิก) เลมที่ 7 ปฏิกิริยาเคมีในเซลลของสิ่งมีชีวิต เลมที่ 8 เอนไซมและเมแทบอลิซึม ในการใชแบบฝกทักษะทั้ง 8 เลม มีขั้นตอนดังนี้ 1. แบบฝกทักษะเลมนี้เปนเลมที่ 2 เรื่อง น้ำและพันธะเคมีซึ่งใชควบคูกับแผนการจัดการเรียนรู ที่ 2 เรื่อง น้ำและพันธะเคมีใชเวลา 2 คาบ 2. กอนการใชควรศึกษาคำชี้แจง และขั้นตอนการใช รวมถึงสาระสำคัญและจุดประสงค การเรียนรูของแบบฝกทักษะใหเขาใจ 3. เลมที่ 2 เรื่อง น้ำและพันธะเคมีประกอบดวย - แบบทดสอบกอนเรียนเรื่อง น้ำและพันธะเคมี - ใบความรูที่ 1 เรื่อง น้ำและพันธะเคมี - แบบสืบคนความรูเรื่อง น้ำและพันธะเคมี - ใบกิจกรรมที่ 1 เรื่อง น้ำและพันธะเคมี - แบบทดสอบหลังเรียนเรื่อง น้ำและพันธะเคมี - ใบกิจกรรมที่ 2 เรื่อง ทันเหตุการณ - แนวทางการตอบใบกิจกรรมและเฉลยแบบทดสอบกอนเรียนและหลังเรียน 4. การจัดการเรียนการสอนควรมีการจัดเตรียมวัสดุอุปกรณที่ใชในการทำกิจกรรม และเปนไป ตามขั้นตอนที่ไดจัดทำกิจกรรมไว ตามรูปแบบวัฏจักรการเรียนรู 7 ขั้น โดยมีครูผูสอน เปนผูกระตุน ใหความชวยเหลือใหนักเรียนเกิดการเรียนรู มีทักษะคิดวิเคราะห เต็มตามศักยภาพตามความสามารถ
แบบฝกทักษะ เรือง รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เล่มที่ 2 น้ำและพันธะเคมี 2 ขอควรปฏิบัติในการใชแบบฝกทักษะสำหรับครูผูสอน แบบฝกทักษะเรื่องเคมีที่เปนพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เลมที่ 2 เรื่อง น้ำและพันธะเคมีใชควบคูกับแผนการจัดการเรียนรูที่ 2 เรื่อง น้ำและพันธะเคมีใชเวลา 2 คาบ เพื่อใหการใชแบบฝกทักษะเปนไปอยางมีประสิทธิภาพ ครูผูสอนควรดำเนินการตามขั้นตอนตอไปนี้ 1. ครูผูสอนควรทำความเขาใจแผนการจัดการเรียนรูที่ใชควบคูกับแบบฝกทักษะเพื่อเปน การเตรียมตัวลวงหนา และในบางกิจกรรมอาจจะตองเตรียมวัสดุอุปกรณ 2. ชี้แจงนักเรียนใหทราบกอนลงมือใชเกี่ยวกับการใชแบบฝกทักษะเรื่องเคมีที่เปนพื้นฐาน ของสิ่งมีชีวิต รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 3. ครูผูสอนเปนผูกระตุน ใหความชวยเหลือใหนักเรียนเกิดการเรียนรู มีทักษะ คิดวิเคราะห เต็มตามศักยภาพตามความสามารถ และเปนไปตามขั้นตอนการใชแบบฝกทักษะ 4. ใหนักเรียนทำแบบทดสอบกอนเรียนเรื่อง น้ำและพันธะเคมี 5. ครูผูสอนแจกแบบฝกทักษะเลมที่ 2 เรื่อง น้ำและพันธะเคมีใหกับนักเรียน ชี้แจงการใช แบบฝกทักษะ และใหนักเรียนทำการศึกษาแบบฝกทักษะในสวนของใบความรูและ ใบกิจกรรม พรอมทั้งดูแล ใหคำแนะนำขณะนักเรียนลงมือปฏิบัติ 6. ใหนักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียนเรื่อง น้ำและพันธะเคมี 7. ครูผูสอนทำการสังเกตพฤติกรรมนักเรียนขณะปฏิบัติกิจกรรม ทำการบันทึกลงในแบบบันทึก คุณลักษณะอันพึงประสงคของนักเรียน 8. ครูผูสอนตรวจใหคะแนนใบกิจกรรม แบบทดสอบกอนเรียนและหลังเรียน ทำการบันทึกผล คะแนนที่ได พรอมกับแจงคะแนนใหนักเรียนทราบ 9. ครูผูสอนใหคำแนะนำเกี่ยวกับผลคะแนนแกนักเรียน พรอมทั้งยกยองชมเชยนักเรียน
แบบฝกทักษะ เรือง รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เล่มที่ 2 น้ำและพันธะเคมี 3 ขอควรปฏิบัติในการใชแบบฝกทักษะสำหรับนักเรียน แบบฝกทักษะเรื่องเคมีที่เปนพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เลมที่ 2 เรื่อง น้ำและพันธะเคมีใชควบคูกับแผนการจัดการเรียนรูที่ 2 เรื่อง น้ำและพันธะเคมีใชเวลา 2 คาบ เพื่อใหการใชแบบฝกทักษะเปนไปอยางมีประสิทธิภาพ นักเรียนควรดำเนินการตามขั้นตอนตอไปนี้ 1. นักเรียนฟงคำชี้แจงจากครูผูสอนเกี่ยวกับการใชแบบฝกทักษะเรื่อง เคมีที่เปนพื้นฐาน ของสิ่งมีชีวิต รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 2. นักเรียนทำแบบทดสอบกอนเรียนเรื่อง น้ำและพันธะเคมี 3. นักเรียนรับแบบฝกทักษะ เลมที่ 2 เรื่อง น้ำและพันธะเคมีจากนั้นปฏิบัติตามขั้นตอนที่ไดแจง ไวในชุดกิจกรรม 4. นักเรียนทำการศึกษาแบบฝกทักษะ เลมที่ 2 เรื่อง น้ำและพันธะเคมีอยางตั้งใจ เมื่อเกิด ปญหาหรือมีขอซักถาม ครูผูสอนจะคอยดูแลและใหคำแนะนำ นักเรียนสามารถซักถาม เพื่อเกิดความเขาใจมากยิ่งขึ้นจากครูผูสอนได 5. นักเรียนคืนแบบฝกทักษะ เลมที่ 2 น้ำและพันธะเคมีใหกับครูผูสอนเพื่อตรวจสอบคะแนน และบันทึกผลที่ได 6. นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียนเรื่อง น้ำและพันธะเคมีจากนั้นรับทราบผลคะแนนและ รับฟงคำแนะนำ คำชมเชยจากครูผูสอน 7. เมื่อสิ้นสุดกิจกรรม นักเรียนชวยกันเก็บอุปกรณและจัดหองเรียนใหเรียบรอย
แบบฝกทักษะ เรือง รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เล่มที่ 2 น้ำและพันธะเคมี 4 ขั้นตอนการจัดกิจกรรมการเรียนรู แบบฝกทักษะเรื่องเคมีที่เปนพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 แบบฝกทักษะเลมที่ 2 เรื่อง น้ำและพันธะเคมีตามรูปแบบวัฏจักร การเรียนรู 7 ขั้น ดังนี้ 1. ขั้นตรวจสอบความรูเดิม (Elicitation phase) ครูจะตองทำหนาที่ในการตั้งคำถาม เพื่อกระตุน ใหเด็กไดแสดง ความรูเดิม สามารถเชื่อมโยง การเรียนรูไปยังประสบการณที่ตนมีทำใหครู ไดทราบวาเด็กแตละคนมีความรูพื้นฐานเปนอยางไร 2. ขั้นเราความสนใจ (Engagement phase) เปนการนำเขาสูเนื้อหาในบทเรียนหรือ เรื่องที่นาสนใจ ซึ่งอาจเกิดจากความสนใจของนักเรียน หรือเกิดจากการอภิปรายภายในกลุม เพื่อนำไปสูการสำรวจตรวจสอบในขั้นตอนตอไป 3. ขั้นสำรวจคนหา (Exploration phase) การวางแผนกำหนดแนวทาง การสำรวจ ตรวจสอบ ตั้งสมมติฐาน กำหนดทางเลือกที่เปนไปได ลงมือปฏิบัติ เพื่อเก็บรวบรวมขอมูลใหไดขอมูล อยางพอเพียง ครูทำหนาที่กระตุนใหผูเรียนตรวจสอบปญหาและดำเนินการสำรวจตรวจสอบ และรวบรวมขอมูลดวยตนเอง 4. ขั้นอธิบาย (Explanation phase) นักเรียนนำขอมูลมาทำการวิเคราะห แปลผล สรุปผล และนำเสนอผลที่ไดในรูปแบบตางๆ ขั้นนี้จะทำใหผูเรียนไดสรางองคความรูใหม 5. ขั้นขยายความรู (Elaboration phase) เปนการนำความรูที่สรางขึ้นเชื่อมโยงกับความรู เดิม หรือแนวคิดเดิมที่คนควาเพิ่มเติมหรือนำแบบจำลองหรือขอสรุปที่ไดไปใชอธิบายสถานการณ หรือเหตุการณอื่นๆ ครูควรสงเสริมใหนักเรียนตั้งประเด็นเพื่ออภิปรายและแสดงความคิดเห็นเพิ่มเติม ใหชัดเจนมากยิ่งขึ้น 6. ขั้นประเมินผล (Evaluation phase) เปนการประเมินการเรียนรูดวยกระบวนการตางๆ วานักเรียนรูอะไรบาง อยางไร และมากนอยเพียงใด ขั้นนี้จะชวยใหนักเรียนสามารถนำความรูที่ไดมา ประมวลและปรับประยุกตใช ครูควรเปดโอกาสใหนักเรียนไดตรวจสอบซึ่งกันและกัน 7. ขั้นนำความรูไปใช (Extention phase) ครูจะตองมีการจัดเตรียมโอกาสใหนักเรียน นำความรูที่ไดไปประยุกตใชใหเหมาะสมและเกิดประโยชนตอชีวิตประจำวัน ครูเปนผูทำหนาที่กระตุน ใหนักเรียนสามารถนำความรูไปสรางความรูใหม ซึ่งจะชวยใหนักเรียนสามารถถายโอนการเรียนรูได
แบบฝกทักษะ เรือง รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เล่มที่ 2 น้ำและพันธะเคมี 5 ศึกษาใบความรู แบบสืบคน และ ใบกิจกรรมในแบบฝกทักษะ อยางตั้งใจ โดยทำตามคำแนะนำ หรือคำชี้แจงที่ประกอบ ในแบบฝกทักษะ ไมผาน ผาน ตรวจใหคะแนนประเมินผล จากนั้นใหศึกษา แบบฝกทักษะชุดตอไป ทำแบบทดสอบหลังเรียน แผนภาพขั้นตอนการจัดกิจกรรมการเรียนรู ชี้แจงการใชแบบฝกทักษะ รับแบบฝกทักษะ เรื่องเคมีที่เปนพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 ทำแบบทดสอบกอนเรียน
แบบฝกทักษะ เรือง รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เล่มที่ 2 น้ำและพันธะเคมี 6 สาระสำคัญ มาตรฐานการเรียนรู สาระที่ 1 สิ่งมีชีวิตกับกระบวนการดำรงชีวิต สาระที่ 8 ธรรมชาติของวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี ผลการเรียนรู สืบคนขอมูล อธิบาย และยกตัวอยางเกี่ยวกับเคมีเปนพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต สาระสำคัญ น้ำเปนสารประกอบที่พบมากในสิ่งมีชีวิต รางกายมนุษยมีน้ำประมาณ 65% หรือประมาณ 2 ใน 3 ของน้ำหนักตัว น้ำมีบทบาทสำคัญในการรักษาดุลยภาพของรางกาย เชน เปนตัวกลาง ของการเกิดปฏิกิริยาเคมีของกระบวนการเมแทบอลิซึมในรางกาย การลำเลียงสาร การยอยอาหาร การหมุนเวียนเลือด การขับถายของเสียออกจากรางกาย การขับกากอาหารในลำไสใหญ รวมถึง การรักษาดุลยภาพของอุณหภูมิ และความเปนกรด-เบสของเลือดและของเหลวในรางกาย สารที่พบในสิ่งมีชีวิตมีหลายประเภท ซึ่งเกิดจากการรวมตัวกันของอะตอมหรือไอออนดวย แรงยึดเหนี่ยวที่เรียกวา พันธะเคมี (Chemical bond) ซึ่งพันธะเคมีเกี่ยวของกับเวเลนซอิเล็กตรอน ของคูอะตอมที่รวมสรางพันธะกัน การยึดเหนี่ยวระหวางอะตอมธาตุ 2 อะตอม โดยการใชเวเลนซ อิเล็กตรอนรวมกันเกิดเปนพันธะโคเวเลนต สวนการใหและรับเวเลนซอิเล็กตรอนระหวางอะตอม เปนการยึดเหนี่ยวระหวางประจุไฟฟาของไอออนบวกและไอออนลบเกิดเปนพันธะไอออนิก นอกจากนี้โมเลกุลยังเกิดแรงยึดเหนี่ยวระหวางโมเลกุลได โดยอาจเกิดจากโมเลกุลชนิดเดียวกัน หรือตางชนิดกันเชนพันธะไฮโดรเจน จุดประสงคการเรียนรู ดานความรู (K) 1. สืบคนขอมูล อธิบาย และยกตัวอยางเกี่ยวกับโครงสรางโมเลกุลของน้ำและ พันธะเคมี ดานทักษะกระบวนการ (P) 1. เขียนสรุปโครงสรางโมเลกุลของน้ำและพันธะเคมีทั้ง 3 แบบ ดานเจตคติ(A) 1. มีความสนใจ ตั้งใจเรียน ทำงานสำเร็จตามเปาหมาย ทำงานตามขั้นตอน และทำงานทันตามเวลาที่กำหนด
แบบฝกทักษะ เรือง รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เล่มที่ 2 น้ำและพันธะเคมี 7 แบบทดสอบกอนเรียน เรื่อง น้ำและพันธะเคมี คำชี้แจง - ขอสอบเปนแบบปรนัย 5 ตัวเลือกจำนวน 5 ขอ - ใชเวลาทำแบบทดสอบ 5 นาที - ใหนักเรียนกากบาทคำตอบที่ถูกตองที่สุดเพียงคำตอบเดียวลงในกระดาษคำตอบ 1. การรวมตัวของโมเลกุลของน้ำตั้งแต 2 โมเลกุลขึ้นไป จะยึดเหนี่ยวกันดวยพันธะอะไร 1. พันธะเพปไทด 2. พันธะไกลโคซิดิก 3. พันธะเอสเทอร 4. พันธะไฮโดรเจน 5. พันธะโคเวเลนซ 2. จากสูตรกรดอะมิโน A นาจะเปนหมูฟงกชันใด H H2N C A R1 1. ไฮดรอกซิล 2. คารบอกซิล 3. คีโตน 4. อัลดีไฮด 5. อะมิโน 3. หมูฟงกชันคารบอนิล สามารถพบใน สารอาหารชนิดใด 1. ไขมัน 2. โปรตีน 3. วิตามิน 4. เกลือแร 5. คารโบไฮเดรต 4. ขอใดจัดเปนสารที่มีสมบัติไฮโดรโฟบิก 1. ขี้ผึ้ง 2. เกลือแกง 3. น้ำตาลทราย 4. น้ำสมสายชู 5. น้ำยาลางจาน 5. ขอใดไมใชคุณสมบัติของน้ำ 1. น้ำกับความเปนกรด เบส 2. น้ำกับการดูดซับความรอน 3. น้ำกับคุณสมบัติไฮโดรฟลิก 4. น้ำกับการเปนตัวทำละลาย 5. น้ำกับแรงแอดฮีชันและโคฮีชัน
แบบฝกทักษะ เรือง รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เล่มที่ 2 น้ำและพันธะเคมี 8 กระดาษคำตอบ ชื่อ..........................................................................................ชั้น........................เลขที่............... คำชี้แจง - ขอสอบเปนแบบปรนัย 5 ตัวเลือกจำนวน 5 ขอ - ใชเวลาทำแบบทดสอบ 5 นาที - ใหนักเรียนกากบาทคำตอบที่ถูกตองที่สุดเพียงคำตอบเดียวลงในกระดาษคำตอบ ตัวเลือก ขอที่ 1 2 3 4 5 1. 2. 3. 4. 5.
แบบฝกทักษะ เรือง รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เล่มที่ 2 น้ำและพันธะเคมี 9 ใบความรูที่ 1 เรื่อง น้ำและพันธะเคมี สารอนินทรีย (inorganic substance) เปนสารที่มีโมเลกุลขนาดเล็ก มีโครงสรางที่ไมซับซอน ไดแก น้ำ และแรธาตุ สารอินทรีย (organic substance) เปนสารที่มีธาตุคารบอนและไฮโดรเจนเปนองคประกอบหลักไดแก คารโบไฮเดรต โปรตีน ไขมัน วิตามินและกรดนิวคลีอิก พันธะเคมี (Chemical bond) แรงยึดเหนี่ยวระหวางอะตอมหรือไอออน เรียกวา พันธะเคมีโดยเรื่องนี้มีพันธะเคมีที่ เกี่ยวของ 2 พันธะดังนี้ 1. พันธะโคเวเลนต (Covalent bond) ภาพที่ 1 พันธะโคเวเลนต ที่มา : หนังสือเรียนรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี วิชาชีววิทยา ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เลม 1 หนา 69 • การยึดระหวางอะตอมธาตุ 2 อะตอม โดยใชเวเลนซ อิเล็กตรอนรวมกัน เกิดเปนพันธะโคเวเลนซ • แบงเปน 3 ชนิดดวยกัน
แบบฝกทักษะ เรือง รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เล่มที่ 2 น้ำและพันธะเคมี 10 2. พันธะไอออนิก (Ionic bond) ภาพที่ 2 พันธะไอออนิก ที่มา : หนังสือเรียนรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี วิชาชีววิทยา ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เลม 1 หนา 69 นอกจากนี้ยังมีอีกหนึ่งพันธะที่เกี่ยวของคือ พันธะไฮโดรเจน (Hydrogen bond) ภาพที่ 3 พันธะไฮโดรเจน ที่มา : หนังสือเรียนรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี วิชาชีววิทยา ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เลม 1 หนา 70 • พันธะที่มีการ ใหและรับเวเลนซอิเล็กตรอน ระหวางอะตอม เปนการยึดระหวางประจุ ไฟฟาของไอออนบวกและไอออนลบ เกิด เปนพันธะไอออนิก
แบบฝกทักษะ เรือง รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เล่มที่ 2 น้ำและพันธะเคมี 11 ภาพที่ 4 โมเลกุลของน้ำ ที่มา : https://il.mahidol.ac.th/e-media/ap-biology1/Chapter2/Part2.html ง ภาพที่ 5 สภาพขั้วของน้ำ ที่มา :https://il.mahidol.ac.th/e-media/ap-biology1/Chapter2/Part2.html น้ำ H กับ O ยึดเหนี่ยวกันดวย พันธะโคเวเลนส (covalent bond) โครงสรางน้ำ 1. น้ำเปนสารมีขั้ว สภาพขั้วของน้ำ น้ำแตละโมเลกุล ยึดเหนี่ยวกันดวย พันธะไฮโดรเจน (hydrogen bond) คุณสมบัติของน้ำ
แบบฝกทักษะ เรือง รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เล่มที่ 2 น้ำและพันธะเคมี 12 2. น้ำกับการเปนตัวทำละลาย ตัวอยางเชน โซเดียมคลอไรดโซเดียมไอออน (Na+ ) จะเกาะกับอะตอมของออกซิเจนซึ่งเปน ขั้วลบ สวนคลอไรดไอออน (Cl- ) จะเกาะกับอะตอมของไฮโดรเจนซึ่งเปนขั้วบวก ภาพที่ 6 โซเดียมคลอไรด ที่มา : http://www.satriwit3.ac.th/external_newsblog.php?links=1286 3. น้ำกับการที่มีสมบัติไฮโดรฟลิกและไฮโดรโฟบิก ภาพที่ 7 เยื่อหุมเซลล ที่มา :https://assignmentpoint.com/hydrophilic/ สารมีขั้วที่ละลายน้ำไดดี จัดเปนสารที่มีสมบัติไฮโดรฟลิก (Hydrophilic) ซึ่งหมายถึง ชอบน้ำ เชน โซเดียมคลอไรด (เกลือแกง) ซูโครส (น้ำตาลทราย) สวนสารไมมีขั้ว ละลายน้ำไดนอยจัดเปนสารที่มีสมบัติไฮโดรโฟบิก (Hydrophobic) ไมชอบน้ำ เชน น้ำมันพืช ขี้ผึ้ง ละลายน้ำไดดี : ชอบน้ำ ไมละลายน้ำ : ไมชอบน้ำ
แบบฝกทักษะ เรือง รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เล่มที่ 2 น้ำและพันธะเคมี 13 4. น้ำกับความเปนกรด - เบส น้ำสามารถแตกตัวไดเล็กนอยใหไฮโดรเจนไอออน (H + ) และไฮดรอกไซดไอออน (OH- ) ดัง สมการ ถามีความเขมขนของไฮโดรเจนไอออนสูง จะมีคา pH ต่ำแสดงความเปนกรด สวนสารละลายที่มีความเขมขนของไฮโดรเจนไอออนต่ำจะมีคา pH สูงแสดงความเปนเบส 5. น้ำกับการดูดซับพลังงานความรอน น้ำมีความจุความรอนจำเพาะ (Specific heat capacity) สูงสมบัติดังกลาวทำใหน้ำดูดซับ ความรอนไดดีดังนั้นการที่สิ่งมีชีวิตมีน้ำเปนองคประกอบสวนใหญ อุณหภูมิภายในรางกายจึง เปลี่ยนแปลงไดเล็กนอย คา c ของน้ำ = 4.2 kJ/kg o c 6. น้ำกับแรงโคฮีชันและแรงแอดฮีชัน การลำเลียงน้ำในไซเลม จะอาศัยแรงโคฮีชันและแรงแอดฮีชัน ซึ่งเปนการลำเลียงน้ำในพืช เกิดขึ้นไดเมื่อมีแรงดึงจากการคายน้ำ ซึ่งจะเกิดขึ้นไดดีเมื่อโมเลกุลของน้ำตอกันไมขาดตอน แรงยึด เหนี่ยวดวยพันธะไฮโดรเจนระหวางโมเลกุลของน้ำเรียกวา แรงโคฮีชัน (Cohesion) และแรงยึดเหนี่ยว ระหวางโมเลกุลน้ำกับพื้นผิว เชนผนังเซลล เรียกวา แรงแอดฮีชัน (Adhesion) ภาพที่ 8 แรงแอดฮีชันและโคฮีชัน ที่มา : https://np.thai.ac/client-upload/np/uploads/files
แบบฝกทักษะ เรือง รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เล่มที่ 2 น้ำและพันธะเคมี 14 หมูฟงกชันบางชนิดที่พบในสารประกอบคารบอน สรุป ภาพที่ 9 หมูฟงกชัน ที่มา :หนังสือเรียนรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี วิชาชีววิทยา ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เลม 1 หนา 76 น้ำตาล Hydroxyl Carbonyl ketone Carbonyl aldehyde โปรตีน Carboxyl Amino Sulfhydryl ไขมัน กรดไขมัน Carboxyl กลีเซอรอล Hydroxyl กรดนิวคลีอิก Phosphate
แบบฝกทักษะ เรือง รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เล่มที่ 2 น้ำและพันธะเคมี 15 แบบสืบคนความรูเรื่อง น้ำและพันธะเคมี ชื่อ....................................................................................... ชั้น ........................... เลขที่ ...................... คำชี้แจง : ใหนักเรียนสืบคนความรูโดยใชใบความรูที่ 1 เรื่อง น้ำและพันธะเคมีจากนั้นสรุป เปน ขอความสั้นๆลงในชองสี่เหลี่ยมที่กำหนดให สารอาหารที่สิ่งมีชีวิตไดรับเขาไปแบงไดเปน 2 กลุมคือ น้ำ ....................................................................................................................... ....................................................................................................................... ....................................................................................................................... ....................................................................................................................... คุณสมบัติน้ำ พันธะเคมี
แบบฝกทักษะ เรือง รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เล่มที่ 2 น้ำและพันธะเคมี 16 ใบกิจกรรมที่ 1 เรื่อง น้ำและพันธะเคมี ชื่อ .......................................................................................... ชั้น ....................... เลขที่ ................... คำชี้แจง : ใหนักเรียนเลือกโยงเสนจับคูคำตอบที่ถูกตอง 1. เปนสารอนินทรียที่ประกอบไปดวย ก. อะมิโน ไฮโดรเจน 2 และออกซิเจน 1 2. พันธะที่ยึดระหวาง H และ O ของน้ำ ข. ไฮโดรโฟบิก 3. เปนพันธะที่ทำใหน้ำอยูในสภาพของเหลว ค. ไฮโดรฟลิก หรือสารละลาย 4. น้ำมันจัดเปนสารประเภทไมละลายในน้ำ ง. โคเวเลนต จึงแยกชั้นเมื่อนำไปผสมกับน้ำ 5. สวนหัวของฟอสโฟลิพิดในเยื่อหุมเซลล จ. ไฮโดรเจน น้ำสามารถผานเขาออกไดเพราะมีคุณสมบัติใด 6. พันธะที่มีการใหและรับเวเลนซอิเล็กตรอนระหวางอะตอม ฉ. โคฮีชัน 7. หมูฟงกชันใดพบเฉพาะในโปรตีนเทานั้น ช. น้ำ 8. กลีเซอรอลพบหมูฟงกชันใด ซ. คีโตน 9. แรงยึดเหนี่ยวดวยพันธะไฮโดรเจนระหวางโมเลกุลของน้ำ ฌ. ไอออนิก เรียกวาแรงอะไร 10. น้ำตาลฟรักโทสมีหมูฟงกชันใดซิล ญ. ไฮดรอกชิล
แบบฝกทักษะ เรือง รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เล่มที่ 2 น้ำและพันธะเคมี 17 แบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง น้ำและพันธะเคมี คำชี้แจง - ขอสอบเปนแบบปรนัย 5 ตัวเลือกจำนวน 5 ขอ - ใชเวลาทำแบบทดสอบ 5 นาที - ใหนักเรียนกากบาทคำตอบที่ถูกตองที่สุดเพียงคำตอบเดียวลงในกระดาษคำตอบ 1. การรวมตัวของโมเลกุลของน้ำตั้งแต 2 โมเลกุลขึ้นไป จะยึดเหนี่ยวกันดวยพันธะอะไร 1. พันธะเพปไทด 2. พันธะไกลโคซิดิก 3. พันธะเอสเทอร 4. พันธะไฮโดรเจน 5. พันธะโคเวเลนซ 2. จากสูตรกรดอะมิโน A นาจะเปนหมูฟงกชันใด H H2N C A R1 1. ไฮดรอกซิล 2. คารบอกซิล 3. คีโตน 4. อัลดีไฮด 5. อะมิโน 3. หมูฟงกชันคารบอนิล สามารถพบใน สารอาหารชนิดใด 1. ไขมัน 2. โปรตีน 3. วิตามิน 4. เกลือแร 5. คารโบไฮเดรต 4. ขอใดจัดเปนสารที่มีสมบัติไฮโดรโฟบิก 1. ขี้ผึ้ง 2. เกลือแกง 3. น้ำตาลทราย 4. น้ำสมสายชู 5. น้ำยาลางจาน 5. ขอใดไมใชคุณสมบัติของน้ำ 1. น้ำกับความเปนกรด เบส 2. น้ำกับการดูดซับความรอน 3. น้ำกับคุณสมบัติไฮโดรฟลิก 4. น้ำกับการเปนตัวทำละลาย 5. น้ำกับแรงแอดฮีชันและโคฮีชัน
แบบฝกทักษะ เรือง รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เล่มที่ 2 น้ำและพันธะเคมี 18 กระดาษคำตอบ ชื่อ........................................................................................ ชั้น ....................... เลขที่............... คำชี้แจง - ขอสอบเปนแบบปรนัย 5 ตัวเลือกจำนวน 5 ขอ - ใชเวลาทำแบบทดสอบ 5 นาที - ใหนักเรียนกากบาทคำตอบที่ถูกตองที่สุดเพียงคำตอบเดียวลงในกระดาษคำตอบ ตัวเลือก ขอที่ 1 2 3 4 5 1. 2. 3. 4. 5.
แบบฝกทักษะ เรือง รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เล่มที่ 2 น้ำและพันธะเคมี 19 ใบกิจกรรมที่ 2 เรื่อง ทันเหตุการณ ชื่อ........................................................................................ ชั้น ....................... เลขที่............... คำชี้แจง : ใหนักเรียนหาบทความ ขาว หรือเอกสารประชาสัมพันธที่เกี่ยวกับการขาดสารบางอยาง ที่สงผลตอรางกายโดยเลือกมา 1 บทความ นำมาแปะติดลงในที่วางดานลางนี้
แบบฝกทักษะ เรือง รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เล่มที่ 2 น้ำและพันธะเคมี 20 บรรณานุกรม จิตเกษม หลำสะอาด. ติวเขม PAT2 ชีววิทยา. กรุงเทพฯ : พ.ศ. พัฒนา จำกัด , 2559. นันทนภัส ฟกทอง. Biology สาระสำคัญในรายวิชาชีววิทยา. เชียงใหม : เชียงใหมการพิมพ, 2559. มูลนิธิสงเสริมโอลิมปกวิชาการและพัฒนามาตรฐานวิทยาศาสตรศึกษา (สอวน.). ชีววิทยา สัตววิทยา 1. กรุงเทพฯ : ดานสุทธาการพิมพ จำกัด , 2557. สถาบันสงเสริมการสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี. หนังสือเรียนรายวิชาเพิ่มเติม ชีววิทยา เลม 1. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ สกสค. , 2560. ภาพพันธะโคเวเลนต. ไดจากหนังสือเรียนรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี วิชาชีววิทยา ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เลม 1 หนา 69. ภาพพันธะไอออนิก. ไดจากหนังสือเรียนรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี วิชาชีววิทยา ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เลม 1 หนา 69. ภาพพันธะไฮโดรเจน. ไดจากหนังสือเรียนรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี วิชาชีววิทยา ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เลม 1 หนา 70. ภาพโมเลกุลของน้ำ.(ออนไลน). ไดจาก https://il.mahidol.ac.th/e-media/apbiology1/Chapter2/Part2.html [สืบคนเมื่อวันที่ 24 ตุลาคม 2564] ภาพ สภาพขั้วของน้ำ.(ออนไลน). ไดจาก https://il.mahidol.ac.th/e-media/apbiology1/Chapter2/Part2.html [สืบคนเมื่อวันที่ 24 ตุลาคม 2564] ภาพโซเดียมคลอไรด. (ออนไลน). ไดจาก http://www.satriwit3.ac.th/external_newsblog.php?links=1286 [สืบคนเมื่อวันที่ 24 ตุลาคม 2564] ภาพเยื่อหุมเซลล. (ออนไลน). ไดจาก https://assignmentpoint.com/hydrophilic/ [สืบคนเมื่อ วันที่ 24 ตุลาคม 2564] ภาพแรงแอดฮีชันและโคฮีชัน. (ออนไลน). ไดจาก https://np.thai.ac/clientupload/np/uploads/files [สืบคนเมื่อวันที่ 24 ตุลาคม 2564] ภาพหมูฟงกชัน. ไดจากหนังสือเรียนรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี วิชาชีววิทยา ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เลม 1 หนา 76.
แบบฝกทักษะ เรือง รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เล่มที่ 2 น้ำและพันธะเคมี 21 ภาคผนวก
แบบฝกทักษะ เรือง รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เล่มที่ 2 น้ำและพันธะเคมี 22 เฉลยแบบทดสอบกอนเรียน เรื่อง น้ำและพันธะเคมี ตัวเลือก ขอที่ 1 2 3 4 5 1. X 2. X 3. X 4. X 5. X
แบบฝกทักษะ เรือง รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เล่มที่ 2 น้ำและพันธะเคมี 23 แบบสืบคนความรูเรื่อง น้ำและพันธะเคมี ชื่อ....................................................................................... ชั้น ........................... เลขที่ ...................... คำชี้แจง : ใหนักเรียนสืบคนความรูโดยใชใบความรูที่ 1 เรื่อง น้ำและพันธะเคมีจากนั้นสรุป เปน ขอความสั้นๆลงในชองสี่เหลี่ยมที่กำหนดให สารอาหารที่สิ่งมีชีวิตไดรับเขาไปแบงไดเปน 2 กลุมคือ น้ำ ....................................................................................................................... ....................................................................................................................... ....................................................................................................................... ....................................................................................................................... คุณสมบัติน้ำ พันธะเคมี สารอินทรีย สารอนินทรีย อะตอมของไฮโดรเจนและคารบอนเชื่อมกันดวยพันธะโคเวเลนต แต ระหวางโมเลกุลของน้ำ เชื่อมกันดวยพันธะไฮโดรเจน 1. น้ำเปนตัวทำละลาย 3. น้ำเกี่ยวกับคุณสมบัติไฮโดรโฟบิกและไฮโดรฟลิก 4. น้ำเกี่ยวของกับกรด เบส 5. น้ำเปนตัวดูดซับพลังงานความรอน 6. น้ำเกี่ยวกับแรงแอดฮีชันและโคฮีชัน 2. น้ำเปนสารมีขั้ว 1. พันธะโคเวเลนต 3. พันธะไฮโดรเจน 2. พันธะไอออนิก
แบบฝกทักษะ เรือง รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เล่มที่ 2 น้ำและพันธะเคมี 24 เฉลยใบกิจกรรมที่ 1 เรื่อง น้ำและพันธะเคมี ชื่อ .......................................................................................... ชั้น ....................... เลขที่ ................... คำชี้แจง : ใหนักเรียนเลือกโยงเสนจับคูคำตอบที่ถูกตอง 1. เปนสารอนินทรียที่ประกอบไปดวย ก. อะมิโน ไฮโดรเจน 2 และออกซิเจน 1 2. พันธะที่ยึดระหวาง H และ O ของน้ำ ข. ไฮโดรโฟบิก 3. เปนพันธะที่ทำใหน้ำอยูในสภาพของเหลว ค. ไฮโดรฟลิก หรือสารละลาย 4. น้ำมันจัดเปนสารประเภทไมละลายในน้ำ ง. โคเวเลนต จึงแยกชั้นเมื่อนำไปผสมกับน้ำ 5. สวนหัวของฟอสโฟลิพิดในเยื่อหุมเซลล จ. ไฮโดรเจน น้ำสามารถผานเขาออกไดเพราะมีคุณสมบัติใด 6. พันธะที่มีการใหและรับเวเลนซอิเล็กตรอนระหวางอะตอม ฉ. โคฮีชัน 7. หมูฟงกชันใดพบเฉพาะในโปรตีนเทานั้น ช. น้ำ 8. กลีเซอรอลพบหมูฟงกชันใด ซ. คีโตน 9. แรงยึดเหนี่ยวดวยพันธะไฮโดรเจนระหวางโมเลกุลของน้ำ ฌ. ไอออนิก เรียกวาแรงอะไร 10. น้ำตาลฟรักโทสมีหมูฟงกชันใดซิล ญ. ไฮดรอกซิล
แบบฝกทักษะ เรือง รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เล่มที่ 2 น้ำและพันธะเคมี 25 เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง น้ำและพันธะเคมี ตัวเลือก ขอที่ 1 2 3 4 5 1. X 2. X 3. X 4. X 5. X
แบบฝกทักษะ เรือง รายวิชา ว31241 ชีววิทยา 1 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 4 เล่มที่ 2 น้ำและพันธะเคมี 26 แนวคำตอบใบกิจกรรมที่ 2 เรื่อง ทันเหตุการณ ชื่อ........................................................................................ ชั้น ....................... เลขที่............... คำชี้แจง : ใหนักเรียนหาบทความ ขาว หรือเอกสารประชาสัมพันธที่เกี่ยวกับการขาดสารบางอยาง ที่สงผลตอรางกายโดยเลือกมา 1 บทความ นำมาแปะติดลงในที่วางดานลางนี้ หรือพิจารณาตามผลงานของนักเรียน เทียบกับแบบประเมินทาย แผนการจัดการเรียนรู