หน่วยที่ 6 การรักษาความปลอดภัยเกี่ยวกับบุคคล

การรกั ษาความปลอดภยั เกีย่ วกับบุคคล

เสนอ
นางสาวปรยี า ปนั ธิยะ

จัดทำโดย
นางสาวฉันทยา ตามแผน่ เลขท่ี 3

หอ้ ง สบจ.64.1

รายงานเลม่ นีเ้ ป็นสว่ นหน่งึ ของวชิ า 30216-2004 หลกั การจัดการเอกสาร
ภาคเรยี นท่ี 2 ปีการศกึ ษา 2564

แผนกวชิ าการจดั การสำนักงาน วิทยาลยั อาชวี ลำปาง
กระทรวงศึกษาธิการ

คำนำ

รายงานเลม่ นีเ้ ปน็ ส่วนหนึ่งของรายวิชา 30216-2004 หลกั การจัดการเอกสาร ผู้จดั ทำได้รบั มอบหมาย
จากครผู ้สู อน ครูปรยี า ปนั ธิยะ ใหน้ ักศึกษาค้นควา้ เกย่ี วกับ การรักษาความปลอดภัยเกีย่ วกับบคุ คล จาก
แหล่งขอ้ มูลทางอินเทอร์เน็ต

ผ้จู ัดทำหวังเปน็ อย่างย่ิงวา่ รายงานเลม่ นีค้ งจะเป็นประโยชนต์ ่อผทู้ ี่สนใจ ผิดพลาดประการใดผ้จู ัดทำ
ขอรับไว้เพยี งผเู้ ดียว

นางสาวฉันทยา ตามแผ่น
ผู้จัดทำ

หน่วยที่ 5
การรักษาความปลอกภัยเกยี่ วกับบคุ คล

หน้าท่ีของเจา้ หน้าที่ รักษาความปลอดภัย นอกจากหนา้ ท่หี ลักอยา่ งการดูแลความปลอดภัยอาคาร
สถานทแ่ี ล้ว บางคร้ังเจ้าหนา้ ที่ รปภ ก็มหี นา้ ท่ีในการอารกั ขา รกั ษาความปลอดภยั ให้กับบคุ คลสำคัญอีกด้วย
โดยเปน็ การอารักขาเพ่อื ลดความเส่ียงการเกิดเหตกุ ารณ์ร้ายหรือความรุนแรงกับบคุ คล เพอ่ื ใหเ้ กิดความ
ปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สนิ สูงสุด ซึง่ การอารกั ขาบุคคลสำคญั ตอ้ งมีการวางแผนการดูแลความปลอดภยั การ
ดำเนนิ การตามแผน และสดุ ทา้ ยประเมินผลแผนงานการดแู ลความปลอดภยั ท่เี กิดขึน้ เพอ่ื การปรับปรุงในครั้ง
หนา้ ซงึ่ การดูแลความปลอดภัยของบุคคลสำคญั อาจมหี ลายมาตรการร่วมกัน เชน่

การดูแลตรวจสอบสถานท่ี เช่น แผนผังอาคาร สถานทที่ ตี่ อ้ งไปอารกั ขา การมองสภาพแวดลอ้ มรอบ
ดา้ น การตรวจอุปกรณ์ตา่ ง ๆ บรเิ วณลิฟต์ ทางเดนิ ทางเขา้ -ออก เปน็ ต้น

การดูแลตรวจสอบบุคคลทม่ี ลี กั ษณะไม่ปกติ เช่น วกิ ลจรติ มพี ฤติกรรมนา่ สงสยั มีการเตรียมการปอง
รา้ ย แสดงกริ ยิ าไม่เหมาะสม เป็นต้น

การทำหนา้ ทด่ี ูแลความปลอดภยั บคุ คลน้ัน มดี ้วยกันหลายสถานการณ์ เชน่

1. การดแู ลอารักขาความปลอดภัยแบบใกลช้ ดิ / ตวั ตอ่ ตวั
2.การดูแลอารกั ขาความปลอดภยั แบบเปน็ กลุ่ม
3.การดูแลอารกั ขาความปลอดภัยในการเดินทาง / การประชมุ / ระหวา่ งอยู่ในยานพาหนะ
4.การให้คำปรกึ ษาดา้ นความปลอดภยั

เจา้ หนา้ ท่ี รปภ ที่ทำหนา้ ท่ดี ูแลความปลอดภยั ควรมคี ุณสมบตั คิ ือ มีปฏภิ าณไหวพรบิ ทดี่ ี หม่ัน
สังเกตสถานการณแ์ ละสภาพแวดล้อม มีทกั ษะการตอ่ สู้ การใช้อาวุธ ทักษะการใช้อปุ กรณ์และเครอ่ื งมือดแู ล
ความปลอดภัย สามารถประเมนิ ความเสีย่ งไดด้ ี มคี วามละเอียดรอบคอบ ทราบแผนงานการดูแลความ
ปลอดภยั ทั้งหมดเปน็ อยา่ งดี มปี ระสบการณ์การดูแลความปลอดภัยบุคคลสำคญั มากอ่ น มบี คุ ลิกภาพท่ีดี มี
มารยาท มีความอดทน สามารถสื่อสาร ประสานงานไดเ้ ป็นอย่างดี เป็นต้น ซึ่งทง้ั หมดนสี้ ามารถเรียนรกู้ ันได้
ผา่ นการฝกึ ฝนหรอื การฝึกสอนจากสถานฝกึ อบรมทน่ี ายทะเบียนกลางรบั รอง

การรักษาความปลอดภยั เกยี่ วกบั บุคคล

ตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรวี า่ ดว้ ยการรกั ษาความปลอดภัยแห่งชาติ พ.ศ.2552
การรปภ. เกย่ี วกับบุคคลคือมาตรการทก่ี ำหนดขึ้นเพื่อเลอื กเฟน้ และตรวจสอบสำหรับใช้ปฏิบัติ

ต่อขา้ ราชการหรอื ผทู้ ่จี ะไดร้ บั ความไว้วางใจใหเ้ ขา้ ถงึ สิง่ ทเ่ี ปน็ ความลับของทางราชการหรอื ใหป้ ฏบิ ตั ิหนา้ ท่ี
ราชการท่ีสำคญั เพ่อื ใหเ้ ป็นทเี่ ชอ่ื แนว่ า่ ตอ้ งเปน็ ผทู้ ่ไี ม่เป็นภยั และไมก่ อ่ ใหเ้ กิดความเสียหายตอ่ ความม่นั คง
และประโยชนแ์ หง่ รัฐและประเทศชาติ

ความม่งุ หมาย

เพอื่ เลอื กเฟ้นตรวจสอบใหไ้ ด้บคุ คลทม่ี ีคณุ สมบตั ิ ดงั น้ี
ผูท้ ่อี ยู่ระหวา่ งการรอบรรจุหรอื แต่งต้ังเป็น จนท.รฐั
เหมาะแกก่ ารบรรจุเข้ารบั ราชการหรือใหป้ ฏิบัตหิ น้าท่ี
กาํ หนดระดบั ความไวว้ างใจในการมอบหมายใหป้ ฏิบตั ิหนา้ ท่เี ก่ยี วกับความลับ

2

ความรบั ผดิ ชอบของหัวหนา้ ส่วนราชการ

ตรวจสอบประวตั ิ และพฤติการณ์ขา้ ราชการทกุ คนในสงั กดั
บันทึกความเปลยี่ นแปลงประวตั หิ รอื พฤตกิ ารณข์ องบุคคล แจง้ ตอ่ องค์การรกั ษาความปลอดภยั หาก
ปรากฏวา่ มีพฤติการณ์ท่ไี มน่ ่าไว้วางใจ
ถ้าพจิ ารณาเห็นวา่ บุคคลดังกล่าวจะเปน็ ภยั ตอ่ ความม่นั คงของชาตหิ รอื แสดงออก หรอื ก่อใหเ้ กดิ
ความสงสยั เก่ยี วกบั ความไมซ่ ่อื สัตย์ ตอ้ งใหย้ า้ ยไปจากตำแหนง่ หนา้ ทน่ี ัน้ โดยเร็วทีส่ ดุ แลว้ จดั หาบุคคลอ่นื มา
บรรจแุ ทน
รบั รองความไว้วางใจบคุ คลเพอ่ื ใหเ้ ขา้ ถึงสิ่งทีเ่ ปน็ ความลับของทางราชการ
ได้รับมอบหมายใหป้ ฏิบัตงิ านในหน้าทหี่ รือตำแหนง่ ทส่ี ำคญั ของทางราชการ เกย่ี วขอ้ งกบั ส่ิงทีเ่ ปน็
ความลบั ของทางราชการหรอื ทรพั ย์สนิ มคี า่ ของแผ่นดนิ

องคก์ ารรกั ษาความปลอดภัย

เปน็ ผดู้ ำเนินการตรวจสอบประวัติ และพฤติการณ์ข้าราชการ ได้แก่
1. ข้าราชการฝา่ ยพลเรอื นคอื สํานักขา่ วกรองแห่งชาติ (สนช.) สํานักนายกรัฐมนตรี
2. ข้าราชการทหารคอื ศูนยร์ ักษาความปลอดภยั (ศรภ.) กองบญั ชาการกองทพั ไทย

กระทรวงกลาโหม
3. ข้าราชการฝา่ ยตำรวจคือกองบญั ชาการตำรวจสันติบาลสำนกั งานตำรวจแห่งชาติ

การตรวจสอบประวัตแิ ละพฤตกิ ารณบ์ ุคคล

หลักการตรวจสอบประวตั ิ และพฤติการณ์บคุ คลเพ่ือใหไ้ ด้บุคคลทมี่ คี ณุ ลักษณะ ดังต่อไปน้ี
มคี ุณสมบัติครบถ้วนตามกฎหมายขอ้ บงั คับหรือระเบียบว่าดว้ ยการบรรจุเข้าเปน็ ขา้ ราชการ
ต้องไม่มีพฤติการณท์ ข่ี ดั ตอ่ ระบบการรปภ.
มีความซื่อสตั ยส์ ุจรติ และเป็นท่ีไวว้ างใจในความจงรกั ภกั ดตี อ่ ทางราชการ
มีคุณลักษณะ เชน่ อปุ นสิ ัยความสขุ ุมรอบคอบมมี นุษยสมั พันธ์ดี ซ่งึ แสดงว่าบุคคลนน้ั ควรไว้วางใจให้

ปฏิบัตงิ านตามหน้าที่นัน้ ได้

บคุ คลทต่ี อ้ งตรวจสอบโดยละเอยี ดเปน็ พิเศษ

บคุ คลทเี่ ขา้ ถงึ เร่อื งลับทส่ี ดุ ลับมากหรือการรหสั
บคุ คลทม่ี เี ช้อื ชาตสิ ญั ชาติหรือมีภูมลิ ำเนาเดมิ อยู่ในประเทศทีม่ ีนโยบายเป็นภยั ต่อความม่นั คงของ
ประเทศบคุ คลท่ีมกี ารตดิ ต่อ
บุคคลหรือองค์การทงั้ ภายในและภายนอกประเทศท่ีมีพฤตกิ ารณ์เปน็ ภัยต่อความมนั่ คง และ
ผลประโยชนข์ องประเทศ
บคุ คลที่มีพฤตกิ ารณ์หรือปรากฏขา่ วสารทส่ี ่อให้เหน็ วา่ อาจอยใู่ นสภาพถูกบบี บังคับจากต่างประเทศ
หรอื จากแหล่งอน่ื ให้กระทําการอันเปน็ ภยั ต่อประเทศ
บคุ คลที่จะได้รบั มอบหมายให้ทำหน้าทหี่ รือแต่งต้งั ใหด้ ำรงตำแหน่งที่สำคญั ในสว่ นราชการ หรอื
เก่ียวข้องกบั ส่งิ ท่ีเปน็ ความลับของทางราชการหรอื ทรพั ยส์ ินมคี ่าของแผน่ ดิน

3

บุคคลท่จี ะตอ้ งทาํ การตรวจสอบประวัติและพฤตกิ ารณ์

ก่อนท่ีจะบรรจบุ ุคคลเข้ารบั ราชการเพ่ือให้ทราบว่าบคุ คลผูน้ ้ันมลี กั ษณะเหมาะสม และไม่เป็นภัยตอ่
ทางราชการในดา้ นการรปภ. และเมอ่ื จะมอบหมายให้บุคคลใดทำงานในหน้าทส่ี ำคญั เกย่ี วกับความลับของทาง
ราชการจะต้องตรวจสอบเพ่อื กำหนดระดับความไวว้ างใจอกี ช้ันหน่งึ

กรณที ่ีส่วนราชการรบั บคุ คลเข้าเป็นนกั เรยี นนกั ศึกษาของส่วนราชการนั้น ๆ ซ่งึ มขี ้อผกู พันวา่ เม่อื
สำเรจ็ การศกึ ษาหรอื เรยี นจบตามหลักสตู รแล้วจะต้องบรรจเุ ข้าทำงานในสว่ นราชการนนั้ ๆ ใหต้ รวจสอบฯ
เบื้องหลังในโอกาสแรกทีเ่ ขา้ เรียนเช่นนกั เรยี นนายรอ้ ย, นกั เรยี นแพทยพ์ ยาบาลเปน็ ตน้

ผู้ยังอยู่ระหว่างรอบรรจเุ พือ่ แต่งต้งั เปน็
จนท. ของรัฐจนท. ของรัฐท่ยี งั มิไดร้ บั การตรวจสอบประวัติและพฤตกิ ารณ์บคุ คล
ผทู้ ไ่ี ดร้ ับการศกึ ษาทัง้ ในประเทศหรือตา่ งประเทศของแตล่ ะของรฐั
ผทู้ ี่เป็นลูกจ้างทดลองปฏิบตั ิงานหรอื ฝึกงานกอ่ นบรรจเุ ข้าปฏบิ ตั งิ าน

กรรมวธิ ีในการตรวจสอบประวตั แิ ละพฤติการณบ์ คุ คล

ในการบรรจุบคุ คลเข้าเป็นข้าราชการหรอื เข้าเป็นนกั เรยี นนักศึกษา และทหารกองประจำการในส่วน
ราชการนน้ั ๆ ดำเนนิ กรรมวิธี ดังนี้

ขอให้สำนกั งานตำรวจแหง่ ชาตติ รวจสอบพิมพ์ลายนว้ิ มอื และประวตั อิ าชญากร (เฉพาะบคุ คลทีจ่ ะ
เขา้ รบั ราชการ)

ใหผ้ ู้รับการตรวจสอบกรอกประวตั ขิ องตนในแบบประวตั ิบุคคล (รปภ.1) ในความกำกบั ดูแลของ
เจา้ หนา้ ทคี่ วบคมุ การรปภ. ของส่วนราชการนัน้ เพอื่ สง่ ให้องคก์ ารรกั ษาความปลอดภยั ดำเนินการตรวจสอบถา้ มี
บนั ทึกขอ้ คดิ เหน็ เพิม่ เติมของจนท. ผ้รู บั ผิดชอบการลงบันทึกประวัติบคุ คล (รปภ.2) และหลกั ฐานอืน่ กใ็ หส้ ่งไป
ดว้ ย

ในการใหอ้ งคก์ ารรักษาความปลอดภยั ตรวจสอบต้องระบวุ ัตถปุ ระสงค์ในหนงั สือนำ เชน่
1) ขอให้เขา้ ถงึ ชั้นความลบั ชนั้ ใดรวมท้งั การรหัสดว้ ยหรอื ไม่
2) ปจั จุบันดำรงตำแหน่งใดจะขอใหด้ ำรงตำแหน่งใด
3) เคยได้รับความไว้วางใจช้นั ใดเมอ่ื ใด-เคยผา่ นการตรวจสอบมาแลว้ หรอื ไม่

การรับรองความไว้วางใจ

หน.หน่วยงานของรัฐมหี นา้ ทร่ี บั รองความไว้วางใจบคุ คลโดยยดึ ถือผลการตรวจสอบประวัติ และ
พฤตกิ ารณ์ของบคุ คลผู้นนั้ เป็นแนวทางพจิ ารณาตามทเ่ี ห็นสมควร

ในกรณจี ำเป็นหรอื เร่งดว่ นหน.หนว่ ยงานของรัฐอาจรับรองความไว้วางใจบุคคลไดโ้ ดยไม่ตอ้ งรอฟงั ผล
การตรวจสอบประวัติ และพฤตกิ ารณ์จากองคก์ ารรักษาความปลอดภยั ตามเง่ือนไขดงั ต่อไปน้ี

1) ในกรณบี รรจุบคุ คลเขา้ เปน็ ขา้ ราชการระหว่างท่ีกำลงั รอฟังผลการตรวจสอบประวตั ิ
และพฤติการณ์ถ้าจำเปน็ จะต้องบรรจุบุคคลเขา้ ทำงานก็ผอ่ นผนั ใหบ้ รรจหุ รอื จ้างไว้กอ่ นได้

2) ในกรณีมอบความไว้วางใจให้บุคคลปฏบิ ตั ิหนา้ ที่เฉพาะภารกิจเป็นการช่ัวคราวที่เก่ยี วกับ
ความลบั ของทางราชการช้นั ลับท่ีสดุ ลับมากหรือลับ

4

กอ่ นทบ่ี คุ คลจะได้รับรองความไวว้ างใจจะต้องผา่ นการอบรมในเรอ่ื งการรปภ. ตามระเบียบเสียกอ่ น
และใหบ้ ุคคลผนู้ ั้นลงนามในบนั ทกึ การรบั รองการรักษาความลับเม่ือเขา้ รบั ตำแหนง่ (รปภ. 17) และใหห้ น.
หน่วยงานของรฐั ลงนามในใบรับรองความไว้วางใจ (รปภ. 3)

การรับรองความไวว้ างใจใหบ้ ุคคลใดกระทำหนา้ ทเี่ กีย่ วกบั การรหัสตอ้ งระบไุ วใ้ น รปภ.3 บคุ คลน้ัน
ดว้ ย

การทะเบียนความไว้วางใจ

หน่วยงานของรัฐทป่ี ฏิบตั ิงานเก่ียวกับความลับจะต้องมที ะเบยี นความไว้วางใจ (รปภ.4) ของจนททุก
คนตามระดบั ความไวว้ างใจทแี่ ตล่ ะบุคคลไดร้ ับอนมุ ตั แิ ล้ว และจะต้องรวบรวมแกไ้ ข รปภ. 4 ใหต้ รงกบั รปภ.3
ตามตำแหน่งหนา้ ทีข่ องบุคคลน้ันอยเู่ สมอ

การอบรมเร่ืองการรักษาความปลอดภยั

สว่ นราชการมีหนา้ ท่รี บั ผดิ ชอบจัดการอบรมให้ข้าราชการทกุ คน และบุคคลที่ทำงานในตำแหนง่ ที่
เกี่ยวกบั ความลบั ของทางราชการได้ทราบโดยละเอียดถงึ ความจำเปน็ และมาตรการของการรปภ. และจะตอ้ ง
ใหม้ ีการอบรมเพม่ิ เติมอยูป่ ระจำหรือตามหว้ งระยะเวลาทเี่ หน็ สมควร

การให้ปฏบิ ัตหิ นา้ ทเี่ ก่ยี วกับเร่อื งลบั ทส่ี ุด หรอื ลบั มาก

ก่อนท่จี ะมอบหมายใหบ้ ุคคลใดปฏิบตั ิหนา้ ที่ จะตอ้ งผา่ นการตรวจสอบประวัติและพฤตกิ ารณโ์ ดย
ละเอยี ดเปน็ พิเศษแล้ว

ให้หนว่ ยงานของรัฐคำสัง่ เป็นลายลักษณ์อักษรแตง่ ตงั้ บคุ คล ซึง่ ได้รบั ความไวว้ างใจให้ปฏบิ ตั ิหน้าที่ท่ี
เก่ียวกบั ความลบั ของทางราชการโดยเฉพาะชนั้ ลับทส่ี ดุ หรือลบั มาก และใหล้ งทะเบยี นช่ือบคุ คลดังกลา่ วใน
ทำเนียบลบั ทส่ี ดุ หรือลับมาก (รปภ.5) ของสว่ นราชการน้ัน ๆ ด้วย

ถ้าจะสง่ บุคลให้ไปประชุมหรอื เขา้ ร่วมกจิ การอ่ืน ๆ นอกสว่ นราชการตน้ สงั กดั ทเี่ ป็นเร่ืองลบั ที่สดุ หรอื
ลบั มากแล้วจะต้องมีหนงั สือใบรบั รองความไว้วางใจ (รปภ.3) ไปใหส้ ว่ นราชการท่ีจัดใหม้ ีการประชุมหรือท่ไี ป
ร่วมกจิ การดังกลา่ วเป็นหลกั ฐาน

กรณที ี่บุคคลผเู้ คยไดร้ ับมอบหมายให้ปฏบิ ัตหิ น้าทีเ่ กย่ี วกับเรอ่ื งลับที่สุดหรือลบั มากแล้วพน้ หน้าท่ี
ดว้ ยประการใด ๆ ก็ตามจะตอ้ งดำเนินการ ดงั ตอ่ ไปน้ี

1) คัดช่ือออกจากทะเบยี นความไวว้ างใจ
2) ให้มอบคนื ข้อมูลข่าวสารลบั หรอื หลกั ฐานตา่ ง ๆ ที่เคยปฏิบัติอยทู่ ง้ั หมด
3) ใหล้ งนามในบนั ทึกรับรองการรักษาความลบั เมอ่ื พ้นจากตำแหน่งหน้าท่ี (รปภ.18) ไว้เป็น
หลักฐานเพอื่ เป็นการประกันวา่ ความลบั จะไม่รั่วไหล
หากบุคคลท่พี น้ จากตำแหนง่ หรือหนา้ ที่ไปแล้ว แตก่ ลบั เขา้ ทำงานใหม่ในตำแหน่งหรอื หน้าที่เกี่ยวกับ
ความลับชน้ั ลบั ที่สดุ หรอื ลับมาก ตอ้ งสง่ คำขอให้องค์การรกั ษาความปลอดภัยตรวจสอบโดยละเอยี ดอกี คร้ัง
หนง่ึ จะใชค้ วามไวว้ างใจท่ีได้รับอยูเ่ ดิมไม่ได้ เพราะห้วงระยะเวลาทผ่ี า่ นมาอาจมีการเปลยี่ นแปลงประวตั ิและ
พฤติการณ์ในลกั ษณะทเ่ี ป็นภยั ในด้านการรกั ษาความปลอดภยั เกดิ ขนึ้ กไ็ ด้

5

ตวั ชว้ี ดั การรักษาความปลอดภยั

1. รักษาความปลอดภยั แบบพน้ื ฐาน
a. ใช้ CCTV เพ่ือตรวจสอบภาพ เม่อื เกดิ เหตุฉุกเฉนิ (ทั้งภาพย้อนหลงั และภาพในเหตกุ ารณ์

ขณะนนั้ )
b. ใช้ระบบคีย์การ์ด ลายน้วิ มอื หรอื อ่นื ๆ ในการจำกดั สทิ ธ์ิผู้เขา้ -ออก
c. ใช้เคร่ืองตรวจจบั โลหะ เพอื่ ตรวจสอบ และปอ้ งกันการนำสงิ่ ของอันตรายเข้ามา หรือ

ปอ้ งกนั การลักขโมย
d. ใช้ระบบติดตาม (Tracking) สนิ ค้า เพอื่ ปอ้ งกันการลักขโมยสิ่งของจากคลังสนิ ค้าหรอื

โรงงาน
e. กำหนดรหัสผ่านในคอมพวิ เตอร์ (เพ่ือปอ้ งกันการล้วงข้อมูลทีเ่ ปน็ ความลบั สำคญั หรือ

ขอ้ มลู สว่ นตัว)
2. ปรับปรงุ การดแู ลพนกั งาน ระบบการประเมนิ และสภาพแวดลอ้ มในการทำงาน
a. สร้างสภาพแวดลอ้ มใหบ้ คุ คลากรในบริษทั ร้สู กึ ปลอดภยั
3. ทำใหส้ ภาพแวดล้อมขององคก์ รนา่ ปฏิบตั ติ าม
a. คณะกรรมการตอ้ งตระหนักถึงหลักการทำงานของบรษิ ัท และคำนงึ ถึงความสำคัญในการ

รกั ษาความปลอดภัยอยเู่ สมอ
b. จัดตงั้ คณะกรรมท่มี าจากสาขาวชิ าชพี ที่หลากหลาย และรเิ ร่ิมจัดกจิ กรรมในองค์กร

ส่งิ ท่กี ล่าวมาด้านบนนนั้ เพื่อให้เกิดประสทิ ธภิ าพสูงสดุ จะต้องทำพรอ้ ม ๆ กนั หลาย ๆ ประการ
ถ้าหากทำเพยี งอย่างใดอย่างหน่ึงก็จะไม่เหน็ ผล ซึง่ ถา้ หากสามารถทำได้ พนักงานจะเกิดจติ สำนกึ ท่ีดี
และตระหนักว่าไม่ควรทำความผิด องค์กรกจ็ ะมภี าพลักษณท์ ีด่ ี โดยสำหรบั บุคคลภายนอกแลว้ องค์กรนจี้ ะดู
เปน็ องค์กรท่มี ีความปลอดภัยสูง

มาตรการการรบั มอื วิกฤต

ทุกวันนีม้ ีอัตตราการกอ่ อาชญากรรม และกอ่ การรา้ ยในประเทศไทยมแี นวโนม้ เพม่ิ ข้นึ และมกี ารกอ่
จราจลรวมไปถงึ ประท้วงบอ่ ยคร้งั รวมไปถงึ การระบาดไขห้ วดั สายพนั ธใ์ุ หม่ ซึ่งมคี วามอันตรายมาก ๆ
การรบั มอื กบั ภยั อันตรายตา่ ง ๆ เหลา่ น้ี ไมส่ ามารถปอ้ งกนั ไดง้ า่ ยนกั ไมว่ ่าจะดว้ ยวิธตี ่าง ๆ ทก่ี ล่าวไปดา้ นบน
ก็ตาม ดังนัน้ องค์กรจึงจำเป็นจะตอ้ งมมี าตรการทม่ี ีความยดื หยุ่นเพอื่ ใหเ้ กิดความปลอดภัยสงู สดุ แกพ่ นักงาน
และทรัพย์สนิ ดังตอ่ ไปน้ี

1. ปฏิบัติตามแนวทางการรับมอื วิกฤตขององคก์ รทมี่ ีอยู่
2. จัดตัง้ คณะกรรมการควบคมุ วิกฤต และคอยอพั เดทขอ้ มูลขา่ วสารโลกภายนอกอยเู่ สมอ
3. รวบรวมข้อมูลจากท้งั สถานฑูต สมาคมตา่ ง ๆ รวมไปถงึ รัฐบาล
4. ตรวจสอบการใชง้ านชอ่ งทางการตดิ ต่อฉุกเฉินภายในบริษัท ในยามทเี่ กดิ เหตุการณ์วิกฤต
5. จดั ทำมาตราการรบั มือวิกฤตทุกระดับ ตงั้ แต่ระดบั รนุ แรงมากไปจนถงึ รนุ แรงน้อย

การรับมือวิกฤตในระดับตา่ ง ๆ

1. วิกฤตในระดับรา้ ยแรงที่สดุ ตวั อย่างการรบั มือกบั วกิ ฤตรา้ ยแรงที่เคยเกิดข้ึน มีดังต่อไปนี้
ประกาศหยุดการทำงาน, ปดิ ออฟฟิศ และสำนักงาน, ประกาศให้ประชาชนรับทราบ

(ในวิกฤตระดบั ไมร่ า้ ยแรงก็มกี ารปฏบิ ตั )ิ , จดั ทำแหล่งพักพิง, ประกาศอพยพนอกประเทศ และอื่น ๆ
2. วกิ ฤตในระดับกลาง ตวั อยา่ งการรบั มือกับวกิ ฤตท่คี วามเสียหายมแี นวโนม้ จะเพ่ิมขน้ึ

6

เตรยี มรบั มือกับวิกฤตรา้ ยแรง, รวบรวมข่าวสาร, ตรวจสอบระบบการสื่อสาร, ประกาศกกั กนั
ผู้ป่วยทต่ี ดิ เช้อื , ประกาศให้ประชาชนเตรียมตวั กลบั ประเทศบ้านเกดิ และอื่น ๆ

3. วิกฤตในระดับต่ำ ตวั อย่างของการรบั มอื ในกรณที เ่ี กิดเหตกุ ารณท์ ี่องค์กรแต่ละองค์กรไมส่ ามารถ
รับมือไดด้ ว้ ยตนเอง

รวมตวั คณะกรรมการควบคุมวกิ ฤต, ดำเนินการป้องกันการแพรก่ ระจายเชื้อโรค, จำกัดการ
เข้าออกพ้ืนทอี่ ันตราย, รณรงคใ์ ห้ประชาชนรับทราบถงึ การรกั ษาสุขภาพ, จดั เตรยี มเบอร์ตดิ ตอ่ ฉกุ เฉิน, เตรียม
รับมือเหตุการณ์ในกรณที ี่วิกฤตเพมิ่ ระดับกลายเปน็ ระดับร้ายแรงทสี่ ดุ และอื่น ๆ

การรกั ษาความปลอดภยั ขน้ั พน้ื ฐาน

คือมาตรการที่กำหนดขึ้น ตลอดจนการดำเนินการเพอ่ื การพทิ ักษร์ ักษาชวี ติ รา่ งกาย และทรัพยส์ ิน
ซ่งึ สามารถแบง่ ได้ เปน็ 3 แบบ

1. เกี่ยวกบั บุคคล (ปฏิบัติต่อขา้ ราชการ จดุ ม่งุ หมายเพ่ือการตรวจสอบเฟ้นให้ได้บุคคลท่ี
ลกั ษณะเหมาะสมแก่การเปน็ ข้าราชการ และเพ่ือให้เปน็ ทเ่ี ช่ือแนว่ ่าตอ้ งเปน็ ผทู้ ่ไี ม่เป็นภัยต่อความม่นั คงของ
ประเทศชาติ )

2. เกี่ยวกบั เอกสาร (ใชใ้ นสว่ นราชการ เพอื่ พทิ กั ษร์ กั ษาความลบั ของทางราชการ )
3. เกยี่ วกับสถานที่ (ปฏบิ ตั หิ น้าที่เป็น รปภ แก่อาคาร สถานท่ี รวมทัง้ วัสดอุ ุปกรณ์ ให้พน้ จาก
การโจรกรรม การจารกรรม และการกอ่ วินาศกรรม)
หน้าทขี่ องพนกั งานดแู ลความปลอดภัย อาจจะเกีย่ วขอ้ งในท้งั 3 ข้อ แตจ่ ะเก่ียวขอ้ งมากทส่ี ุดในข้อ
ที่ 3 การดูแลความปลอดภยั สถานท่ี ซง่ึ ต้องมีการวางแผน พจิ ารณา เพื่อวางมาตรการการป้องกนั โดยดูจาก
ปจั จัยต่าง ๆ เช่น จำนวนเจา้ หนา้ ท่ที ่ีปฏบิ ัติงานต่อพนื้ ท่ี สถานทต่ี ั้ง ลกั ษณะภูมิศาสตร์ สภาพแวดล้อม เป็นตน้
จากมาตรการการปอ้ งกัน อาจตอ้ งปรบั เปล่ียนเพิม่ เตมิ ในพื้นท่ี เช่น มกี ารเตรียมสง่ิ กดี ขวาง การบงั คับการเข้า
ออกเพอ่ื ให้เข้าพ้นื ทีอ่ ย่างชา้ ๆ และเป็นการลดจำนวนเจ้าหนา้ ทใี่ นการดแู ลพน้ื ทด่ี ว้ ย มีการเพมิ่ แสงสว่างเพอ่ื ให้
สามารถดูแลสถานที่ มองเห็นได้อยา่ งทัว่ ถึงทัง้ ในช่วงกลางวนั และกลางคนื เปน็ ตน้
นอกจากพจิ ารณาแผนและปรบั ปรุงสภาพพ้นื ทีแ่ ลว้ กต็ ้องมแี ผนสำหรบั สว่ นงานของเจ้าหน้าท่ี เชน่
หน้าที่ของเจา้ หน้าท่ที ีต่ ้องปฏิบัตใิ นแต่ละวนั จำนวนของเจา้ หนา้ ที่ ทต่ี ั้งของสถานที่ การติดตอ่ ส่อื สารสำหรับ
เจ้าหน้าที่ ระบบสญั ญาณแจ้งภยั ในสถานท่ี การควบคุมยานพาหนะ การดแู ลพื้นท่ีหวงหา้ ม ขอ้ ควรสงั เกตของ
บุคคลผู้ตอ้ งสงสัย การจำรูปพรรณสณั ฐานของบคุ คลทเ่ี ข้า – ออก เปน็ ต้น
สุดทา้ ยต้องมีการเรียนรฝู้ กึ ฝนการควบคุมฝูงชน หรือการเคล่ือนย้ายคนไปยงั ทีป่ ลอดภัยหากเกดิ
เหตกุ ารณร์ า้ ยแรง

หลกั การตรวจสอบประวตั ิ และพฤตกิ ารณบ์ ุคคล

1. การตรวจสอบประวตั แิ ละพฤติการณบ์ คุ คล มีวัตถุประสงคเ์ พ่ือหาคุณลกั ษณะดังตอ่ ไปน้ี
2. มีคุณสมบตั คิ รบถ้วนตามกฎหมายข้อบังคับหรอื ระเบยี บวา่ ดว้ ยการบรรจเุ ข้าเป็นข้าราชการ
3. ตอ้ งไม่มพี ฤตกิ ารณท์ ี่ขัดตอ่ ระบบการรักษาความปลอดภัย
4. มคี วามซ่อื สตั ย์สจุ รติ และเป็นท่ีไวว้ างใจในความจงรักภักดตี อ่ ทางราชการ
5. มคี ณุ ลกั ษณะ เช่นอปุ นสิ ยั ความสุขุมรอบคอบ และการสมาคมท่ีแสดงวา่ บคุ คลนน้ั ควรไว้วางใจให้
ปฏบิ ัติงานตามหนา้ ทนี่ น้ั ๆ ได้
6. บุคคลดังจะกล่าวต่อไปนตี้ อ้ งตรวจสอบโดยละเอยี ดเป็นพเิ ศษ
7. บุคคลท่จี ะเข้าถึงเร่ืองลบั ที่สุด ลับมากหรอื การรหัส

7
8. บคุ คลทมี่ ีเชอื้ ชาติ สัญชาติ หรือมีภมู ิลำเนาเดมิ อยูใ่ นประเทศทีม่ นี โยบายเปน็ ภัยตอ่ ความมัน่ คง
ของประเทศ
9. บคุ คลที่มีการติดตอ่ กบั บคุ คล หรอื องคก์ ารทม่ี ีพฤติการณ์เปน็ ภยั ต่อความม่ันคงของประเทศ
10. บคุ คลท่ีมพี ฤตกิ ารณ์หรอื ปรากฏข่าวสารท่สี อ่ ใหเ้ หน็ ว่าอาจอย่ใู นสภาพถกู บีบบังคับจาก
ต่างประเทศหรอื จากแหล่งอ่ืน ให้กระทำการอนั เป็นภัยตอ่ ประเทศ
11. บคุ คลทจี่ ะไดร้ ับมอบหมายใหท้ ำหน้าทห่ี รือแต่งต้ังใหด้ ำรงตำแหน่งทส่ี ำคัญในสว่ นราชการ

การรักษาความปลอดภยั บคุ คลสำคัญ

การอบรมการรักษาความปลอดภยั บุคคลควรมกี ารทำงานอย่างเปน็ ทมี ซงึ่ การรักษาความปลอดภยั
เปน็ มาตราทตี่ ้งั ข้นึ เพอ่ื ดแู ลสง่ เสริมความปลอดภัย ดูแลทรัพย์สนิ และครอบครัวบคุ คลสำคัญ

ซง่ึ การดแู ลรักษาความปลอดภัย บุคคลสำคญั จะตอ้ งมีการตรวจสอบความพรอ้ มดา้ นร่างกายจิตใจ
ความคิด ทักษะ การวางแผนหรือออกแบบด้านการรักษาความปลอดภยั โดยจะต้องมี EQ/ IQ อยใู่ นระดบั ดี
หรอื ปกติ เนอ่ื งจากการดแู ลบุคคลสำคญั ผดู้ ูแลรกั ษาความปลอดภยั จะต้องรู้จัก และรถู้ ึงพฤติกรรมการใช้
ชีวติ ประจำวนั ของบุคคลสำคัญดว้ ยวา่ ชอบอะไรหรือจะไปไหนเวลาไหน เพ่อื ทราบสถานทใ่ี นการวางแผนการ
รกั ษาความปลอดภยั ให้แก่บุคคลสำคญั

ภาพท่ี 6.1 การรักษาความปลอดภัย

บุคคลสำคัญไดแ้ ก่

1. พระมหากษตั ริย/์ อาคันตุกะ (กษัตรยิ ์ของประเทศตา่ ง ๆ ทม่ี าเยอื น)
2. ผนู้ ำประเทศตา่ ง ๆ เช่นนายกรัฐมนตรี ประธานาธบิ ดี และผู้นำศาสนา
3. นกั วิทยาศาสตร์ และผู้มีชอื่ เสียงระดบั ประเทศ
4. ผนู้ ำประชาชน เชน่ ผูน้ ำหมบู่ า้ นอยา่ งโต๊ะอหิ ม่าม
การดแู ลรกั ษาความปลอดภัย VIP (Key Man) /บุคคลสำคญั มรี ูปแบบทเ่ี ปน็ สากลซึง่ แบ่งเป็น
ตำแหน่งการดูแลรกั ษาความปลอดภัยดังนี้
1. ตำแหนง่ ด้านหนา้ ของ VIP/ บคุ คลสำคัญ
2. ตำแหนง่ ดา้ นขวาของ VIP/ บุคคลสำคัญ
3. ตำแหนง่ ดา้ นซ้ายของ VIP/ บคุ คลสำคัญ
4. ตำแหนง่ ด้านหลังซา้ ยขา้ ง VIP/ บุคคลสำคัญ (ทำหนา้ ทเี่ ป็นผู้ประสานงานนายเวร/ หัวหนา้ ชุด
รักษาความปลอดภัยเสมอ และจะตอ้ งสนทิ รใู้ จ VIP/ บุคคลสำคญั อยา่ งดี โดยจะทำหน้าท่ีเปิดประตูเวลาข้ึนรถ
หรือคอยเฝ้าหนา้ ห้องนำ้ )

8
5. ตำแหน่งด้านหลังของ VIP/ บุคคลสำคัญ (ทำหน้าทเ่ี ป็นนายเวร/ หัวหนา้ ชุดรกั ษาความปลอดภัย
เสมอ)
โดยมีระยะหา่ งจากบุคคลสำคัญตามความเหมาะสมของสถานการณห์ รือสถานที่ และไม่ว่าบคุ คล
สำคญั จะมีการเปล่ยี นทศิ ทางการเดนิ ไปอย่างไร การดูแลรกั ษาความปลอดภัยประจำตำแหนง่ จะต้องสามารถ
ปฏิบตั หิ น้าทใ่ี นการรักษาความปลอดภยั ณ ตำแหน่งที่มกี ารเปลี่ยนแปลงได้ เชน่ หาก VIP/ บคุ คลสำคัญมกี าร
เปลย่ี นทศิ ทางการเดินไปทางด้านขวา เจา้ หน้าที่รกั ษาความปลอดภัย ณ ตำแหนง่ ทางด้านขวา จะเปลีย่ นเป็น
ตำแหน่งดา้ นหน้าของบุคคลสำคญั โดยในตำแหนง่ อ่ืน ๆ จะมีการเปลี่ยนดว้ ย ยกเวน้ ตำแหน่งด้านหลงั ซา้ ยของ
บุคคลสำคญั ผูท้ ำหน้าท่ปี ระสานงานนายเวร/หัวหนา้ ชดุ รกั ษาความปลอดภยั จะไมม่ กี ารเปล่ยี นตำแหน่งหน้าท่ี
การรกั ษาความปลอดภัย เนื่องจากจะตอ้ งดูแลบคุ คลสำคญั อย่างไกลช้ ิดเสมอ การดูแลรักษาความปลอดภยั
บุคคล มกี ารวางตำแหน่งในการรกั ษาความปลอดภยั ขณะขน้ึ - ลงรถ และขณะอยู่ในรถดว้ ย เจ้าหน้าท่รี ักษา
ความปลอดภยั ตำแหน่งนายเวรจะเป็นผูส้ ง่ั การว่าควรลงรถหรอื ไมใ่ หล้ งจากรถ หากพบมสี ่ิงตอ้ งสงสยั ในสถานที่
หรือทศิ ทางทบี่ คุ คลสำคญั ตอ้ งการไป

ภาพท่ี 6.2 การรกั ษาความปลอดภยั บคุ คล VIP

การรักษาความปลอดภยั ข้ันพื้นฐานท่ี รปภ.ควรมี

การตรวจตราบริเวณสถานทีร่ ับผิดชอบเทคนคิ การตรวจการสังเกต และรบั รูส้ ภาพแวดล้อมการรับรู้
สถานการณก์ ารสังเกต การตรวจสอบบคุ คล และสมั ภาระ การสงั เกตจดจำตำหนิรปู พรรณบุคคล

องค์ประกอบพ้นื ฐานของความปลอดภยั การหา้ มเข้าพ้นื ที่ การกำหนดหน้าท่ีความรับผิดชอบ
การเคล่อื นยา้ ยคนไปในท่ีปลอดภัย การควบคมุ ฝงู ชน การสร้างสิ่งกีดขวาง หรือกำหนดเขตหวงหา้ ม การปดิ ก้ัน
สถานที่

การรกั ษาความปลอดภัย มี 3 ประเภท ดงั น้ี

รักษาความปลอดภัย อาคาร สถานท่ี และทรพั ยส์ นิ
รกั ษาความปลอดภยั หีบหอ่ สมั ภาระ ขนยา้ ย
รกั ษาความปลอดภัย บุคคล สำคญั

ข้อพจิ ารณาในการวางมาตรการ การ รปภ. สถานที่

 สำรวจพืน้ ทหี่ น้างาน
 วเิ คราะห์ความเสี่ยงทจ่ี ะเกดิ ขึน้

9

 จดั ทำแผนเพอ่ื ตอบโต้ กำจดั ปจั จยั ทจี่ ะเกดิ ขน้ึ
 ดำเนินการปฏิบัตติ ามแผนงานที่วางไว้

ภยันตรายทคี่ วรพิจารณาเก่ียวกับสถานที่

1.ภยนั ตรายที่เกิดจากปรากฏการณท์ างธรรมชาติ
1.1 น้ำท่วม
1.2 ลมพายุ
1.3 แผน่ ดินไหว

2.ภยันตรายทเ่ี กดิ จากการกระทำของมนุษย์
2.1 โดยไมเ่ จตนาหรือไม่ตง้ั ใจ
2.2 โดยเจตนา หรือตั้งใจ เชน่ การเผาปา่ การตดั ไม้

ภาพท่ี 6.3 ภยนั อันตราย

ประสทิ ธภิ าพในการรกั ษาความปลอดภัย

หนา้ ทข่ี อง พนักงานรกั ษาความปลอดภัยรับอนุญาต
เป็นผ้ชู ว่ ยเหลือ พนง.ฝ่ายปกครองหรอื ตำรวจ ตาม ป.วอิ าญา
รกั ษาความปลอดภัยในชีวิตร่างกายและทรพั ยส์ ินของบคุ คล รวมทงั้ ระงบั เหตุ รปภ. บรเิ วณ

หรือสถานท่ีทรี่ บั ผิดชอบตามขอ้ กำหนดในสญั ญาจา้ ง
เมื่อมกี ารกระทำความผิดอาญาเกดิ ขนั หรอื นา่ เชือ่ วา่ มเี หตรุ า้ ย ต้องแจ้งเหตนุ ัน้ ปดิ กัน้ และ

รักษาสถานที่เกดิ เหตุ จนกว่า พนง.ฝา่ ยปกครอง/ตร.มา

การป้องกันเหตุ

 มกี ารออกตรวจบริเวณพ้นื ทรี่ บั ผดิ ชอบ
 สังเกตสภาพแวดลอ้ มต่างๆและจำสง่ิ ทีผ่ ิดสังเกต
 สังเกตบุคคลภายนอก ที่ผา่ นเข้า - ออก
 มกี ารจดรายละเอยี ดของยานพาหนะท่ผี า่ นเขา้ – ออก

10

บริเวณที่ควรออกตรวจ และประโยชน์ของการออกตรวจ

 ออกตรวจ..พ้นื ทท่ี ร่ี บั ผดิ ชอบ
 ควรออกตรวจอยา่ งสม่ำเสมอ
 ลดช่องว่างการกอ่ เหตุ
 คนรา้ ยลม้ เลกิ ในการทำความผดิ

บริเวณทคี่ วรให้ความสำคญั ในการออกตรวจ

 บรเิ วณลานจอดรถ / อาคารจอดรถ
 บรเิ วณตู้ ATM
 บริเวณจดุ อับ / ช่องทางทคี่ นรา้ ยอาจเข้าลักทรพั ย์ในอาคาร
 ตกึ / อาคารทีเ่ ก็บเอกสารหรอื ทรพั ยส์ นิ มีค่า

11

แหลง่ อ้างองิ

https://www.security1service.com
http://www.3armyarea-rta.com
https://www.secom.co.th
https://www.silvguard.com
https://www.si.mahidol.ac.th/th/division/sd/div_knowledgesdetail.asp?div_id=51&kl_id=8