เอกสารประกอบการเรยีน รายวิชาอาหารกับวัฒนธรรม รหัสวิชา 304040-2104 เรียบเรียงโดย นายกิตติพงษ เอี่ยมชัย หลักสูตรประกาศนยีบัตรวิชาชีพ พุทธศักราช 2563 ประเภทวิชา คหกรรม แผนกวิชา อาหารและโภชนาการ สาขาวิชา อาหารและโภชนาการ วิทยาลัยอาชีวศึกษาเชยีงใหมสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ
บทนำ อาหารการกิน ไมใชเพียงแคทำใหอิ่มทองเทานั้น แตยังสะทอนใหเห็นภูมิปญญาของมนุษยที่รูจัก ดัดแปลงปรุงแตงอาหารอยางประณีตพิถีพิถัน แบบแผน ระเบียบวิธี และธรรมเนียมบนโตะอาหาร เปนศาสตร ที่สืบทอดจากรุนสูรุน จนกลายเปนอาหารและวัฒนธรรมการกิน วัฒนธรรมการกินอันเปนเอกลักษณของแตละ สังคม ไมใชเพียงแคบงบอกถึงวัตถุดิบหรือวิธีการปรุงอาหารเทานั้น แตยังชี้ใหเห็นถึงอุปนิสัย การอยูอาศัย วิถีชีวิต รวมไปถึงความอุดมสมบูรณของธรรมชาติ สภาพภูมิอากาศ ของแตละประเทศที่แตกตางกันออกไปอีก ดวย ความเเตกตางระหวางวัฒนธรรมไทยกับวัฒนธรรมสากล วัฒนธรรมในแตละสังคมยอมมีความแตกตางกันออกไป ในที่นี้จะนำเสนอความแตกตางระหวาง วัฒนธรรมไทยกับวัฒนธรรมสากล โดยเนนไปที่วัฒนธรรมของโลกตะวันออกซึ่งมีความใกลตัว และเปนกระแส ที่ถาโถมเขามายังวัฒนธรรมไทยอยางมากในปจจุบัน วัฒนธรรมสากล คือวัฒนธรรมตางชาติ ซึ่งอาจเปนโลกตะวันตกอันมีวัฒนธรรมยุโรปและอเมริกาเปน จุดเดน และโลกตะวันออกอันมีวัฒนธรรมของเอเชียเปนจุดเดน (กระมล, 2560) 1.วัฒนธรรมดานอาหาร อาหารของโลกตะวันตกเนนความสะดวกสบาย ทั้งขั้นตอนการทำและการเขาถึงในการบริโภค เนน แปงและเนื้อสัตว เพื่อใหรางกายมีไขมัน สรางความอบอุนใหแกรางกายที่มีอากาศหนาวเย็น สวนโลก ตะวันออกจะรูจักนำสมุนไพรมาปรุงแตงเปนอาหาร มีความพิถีพิถันในการปรุงแตงจัดวาง สรางคุณคาแก ผูบรโิภคทั้งรางกายและจิตใจ อาหารประจำชาติไทย ประเทศไทยมีทั้งอาหารคาวและอาหารหวาน สำหรับอาหารคาวของไทยนั้น จะมีทุกรส ทั้งเค็ม หวาน เปรี้ยว และเผ็ด โดยปรุงขึ้นมาในหลายลักษณะดังนี้ แกง (แกงเผ็ด แกงคั่ว แกงสม แกงจืด ฯลฯ) ผัด (ผัดจืด ผัดเผ็ด ผัดเปรี้ยวหวาน ฯลฯ) ยำ (ยำถั่วพู ยำทวาย ยำหัวปลี ฯลฯ) ทอด เผา หรือ ยาง (เนื้อสัตวที่นิยมใชคือ กุง หมู ปลา ไก) เครื่องจิ้ม (น้ำพริก กะปคั่ว หลน ฯลฯ) และเครื่องเคียง (เชน แกง เผ็ด จะมีไขเค็ม ปลาเค็มหรือเนื้อเค็มเปนเครื่องเคียง เปนตน) สวนอาหารหวานของไทยจะมีทั้งชนิดน้ำและ แหง (เชน กลวยบวชชี ขนมเปยกปูน ขนมสอดไส ทองหยิบ ทองหยอด ฝอยทอง สังขยา และขนมหมอแกง เปนตน) ขนมหวานชนิดแหง ปกติจะทำเปนขนมอบใสโหลเพื่อใหเก็บไวไดนาน เชน ขนมกลีบลำดวน ขนม โสมนัส ขนมหนานวล ขนมทองมวน ขนมผิง เปนตน นอกจากนี้ ยังมีการแกะสลักหรือปนขนมใหเปนรูปตางๆ อีกดวย อาหารประจำชาติเกาหลี อาหารที่สำคัญของเกาหลี ไดแก “กิมจิ” เปนผักดองท่มีีรสเปรี้ยว เค็ม และ เผ็ด มีพริกแดงและกระเทียมเปนสวนประกอบ กิมจิเปนอาหารที่มีชื่อเสียงที่สุดของเกาหลีในนานาชาติ พุลโกกิ และคาลบิ “พุลโกกิ” เปนเนื้อนุมที่หั่นบางๆแลวหมักในซอสที่ทำดวยซอสถั่วเหลือง น้ำมันงา กระเทียม และ เครื่องปรุงรสอื่นๆ เวลารับประทานจะนำมายางบนเตาถานที่โตะอาหาร สวน”คาลบิ” เปนซี่โครงเนื้อหรือหมู แถบเล็กๆ คาลบิจะยางบนเตาถานอาหารเหมือนกับพุลโกกิ “ชินซอโล” เปนสวนผสมของเนื้อปลาและเตาหู
นำมาเคี่ยวกับน้ำซุปเนื้อบนหมอไฟบนโตะอาหาร “พิบิมพัพ” ทำจากขาวสวยผสมกับเนื้อหั่นเปนชิ้นเล็กๆ มีผัก ปรุงรส และไขหรืออาจจะราดดวยโคชูจัง(ซอสพริกรสเผ็ดก็ได) “คจูอลพัน” เปนเนื้อและผักซอยเปนเสนเล็กๆ ตักวางเปนไสบนแปงแพนเคกซึ่งวางเปนชั้นๆ อยูตรงกลางของภาชนะใส คูจอลพัน แลวหอใสปาก รับประทาน “ซอลลองทัง” เปนบะหมี่เนื้อปรุงรสดวยเมล็ดงา เกลือ พริกไทย หอมและน้ำมัน “ซัมเกทงั” เปน ซุปไกโสม ปรุงรสดวยเกลือและพริกไทยดำ “เน็งเมียน” เปนบะหมี่ที่ทำจากแปงสาลี ในน้ำซุปเนื้อมี สวนประกอบของหอมสับ หัวไชเทา ซอยเปนเสนๆและแตงกวา เมล็ดงา และเนื้อหั่นบางๆ เติมน้ำสมสายชู มัสตารด หรือซอสพริก อาหารประจำชาติญี่ปุน อาหารญี่ปุนทั่วไปประกอบดวย ขาว ผัก ซุปปรุงรสเตาเจี้ยวญี่ปุน มิโซะ ผัก ดอง และปลาหรือเนื้อ เปนขาวมักรับประทานกับสาหรายทะเลตากแหง (โนริ) เครื่องปรุงรสที่นิยมใชคือ ซอส ถั่วเหลือง (โชยุ) สำหรับอาหารญี่ปุนที่สำคัญ ไดแก “ซาชิมิ” เปนปลาดิบชิ้นบางๆ รับประทานพรอมกับ มัสตารดเขียว “ซูชิ” เปนการผสมผสานกันระหวางปลากับขาว โดยการวางชิ้นปลาดิบที่แลบางๆบนขาวที่ปน อยางประณีต ซูชิ มี 3 ชนิด ไดแก “นิงิริ ซูชิ” เปนขาวที่ปนเปนกอนรูปวงรีแลววางเนื้อปลาดิบไวขางบน อาจจะเสริมรสดวยสาหรายทะเลก็ได “มากิ ซูชิ” เปนขาวหอสาหรายที่มีปลาดิบและผักอยูดานในและ “เทมา กิ ซูชิ” เปนขาวที่มีปลาดิบอยูดานในแลวหอเปนรูปกรวย “ชาบุ ชาบุ” เปนอาหารประเภทหมอไฟที่ รับประทานคลาย “จิ้มจุม” ของไทย คือขั้นตอนแรก ตมน้ำซุปดวยเนื้อวัวหรือหมูใหเดือด แลวเติมผักที่ชอบลง ไป เชน เห็ดหอมสด เห็ดเข็มทอง ผักกาดขาว เปนตน สวนเนื้อหรือหมู จะใชวิธีจุมลงไปในน้ำเดือดๆ ใหพอสุก แลวนำมารับประทานกับน้ำจิ้มประกอบดวยซีอิ๊วญี่ปุน น้ำสมสายชูและน้ำมะนาว“โซบะและอุดง” (โซบะเปน กวยเตี๋ยวที่ทำมาจากแปงของบัควีต สวนอุดงเปนกวยเตี๋ยวที่ทำจากแปงของขาวสาลี โซบะและอุดงจะ รับประทานกับน้ำซุป โรยหนาดวยผักเตาหูทอดหรือเทมปุระ โดยปกติโซบะและอุดงจะรับประทานแบบรอน แตในชวงฤดูรอนจะมีการทำเพื่อรับประทานแบบเย็น (จิราภรณ, 2.วัฒนธรรมดานที่อยูอาศัย มีความแตกตางกันไปตามสภาพภูมิประเทศและภูมิอากาศ ทั้งในเรื่องของการใชวัสดุและรูปทรง เชน คนไทยนิยมสรางบานดวยไมมีใตถุนสูง เพื่อใหบานโปรงสบาย น้ำไมทวม เนื่องจากคนไทยสวนใหญ ประกอบ อาชีพเกษตรกรรมจึงนิยมปลูกบานริมแมน้ำ ออกแบบใหเปนหลังคาทรงสูง เพื่อใหอากาศถายเทและใหความ รมเย็นแกผูอยูอาศัย นอกจากนี้ยังมีชายคาที่ยื่นยาวออกมาปกคลุมตัวบานมากกวาบานทรงยุโรป เพื่อปองกัน แดดและฝน เนื่องจากประเทศไทยอยูในภูมิประเทศเขตรอน มีฝนตกชุก ในขณะที่คนจีนนิยมสรางบานดวยดิน เหนียวผสมหญาหรือหญาฟาง รูปทรงคลายตึก เพราะอยูในภูมิประเทศที่มีอากาศหนาว จึงตองสรางบานใหกัน ลมหนาวได สวนชาวยุโรปมักสรางบานเรือนเปนตึกกออิฐหรือเทคอนกรีต 3.วัฒนธรรมดานการแตงกาย แตละประเทศลวนมีการแตงกายประจำชาติ ที่สะทอนถึงภูมิปญญาและความเปนมาในทาง ประวัติศาสตร ซึ่งถือวาเปนเอกลักษณอยางหนึ่งประจำชาติ เครื่องแตงกายแตละแบบนั้นมีความละเอียดออน ในการทำตั้งแตวัตถุดิบที่มีในทองถิ่น การออกแบบ กระบวนการทำเครื่องแตงกาย ความเหมาะสม การปรับตัว ตอสภาพพื้นที่การสะทอนความเปนตัวตนของประเทศตน เปนตน
ชุดประจำชาติไทย เปนสิ่งประดิษฐเพื่อการสวมใสมีทั้งของบุรุษและสตรี เครื่องแตงกายของบุรุษ เรียกวา ชุดพระราชทาน เสื้อชุดพรราชทานใชคูกับกางเกงแบบสากลนิยมสีสุภาพ หรือสีเดียวกับเสื้อ สวนการ แตงการแบบไทยของสตรี เชน ชุดไทยเรือนตน ชุดไทยจิตรลดา ชุดไทยอมรินทร ชุดไทยบรมพิมาน ชุดไทย จักรี ชุดไทยดุสิต ชุดไทยประยุกต เปนตน “กิโมโน” เปนชุดประจำชาติของญี่ปุน กิโมโนเปนชุดที่พันรอบตัวละผูกดวยผาคาด (โอบิ) ชุดของ ผูชายคอนขางอนุรักษนิยม คือ มักจะใสสีดำ น้ำตาล เทา และขาว ชุดกิโมโนสำหรับหญิงรุนสาวมีสีสวางสดใส และสีสันลวดลายสวยงามสำหรับหญิงสูงวัยสีของเสื้อจะสุภาพและนุมนวล สำหรับกิโมโนของเด็กจะเหมือนกับ ของผูใหญ แตจะใชสีสันและลวดลายที่สดใสกวา ชาวญี่ปุนมักใสกิโมโนในวันสำคัญ เชน วันขึ้นปใหม เปนตน ชาวญี่ปุนดูแลชุดกิโมโนของตนอยางดี และจะมอบตอจากแมสูลูกสาว และพอสูลูกชาย “ฮนับก” เปนชุดประจำชาติของเกาหลี ฮันบกเปนชุดตัดเย็บในลักษณะหลวมๆ เพื่อปกปดสรีระตาม ธรรมชาติของรางกาย ผูชายจะสวมชอโกรี (เสื้อคอปด แขนยาว) กับพาจิ (กางเกงขายาวโปงพอง) ขณะที่ผู หณิงจะสวมกระโปรงยาวถึงพื้น เอวสูงมาก เรียกวา “ซีมา” และเสื้อแขนยาวหลวมๆ เสื้อตัวสั้นมาก มีริบบิ้น ขนาดใหญและยาวผูกอยูเหนืออก คอเสื้อเปนรูปตัววี ในปจจุบันฮันบกใชใสเฉพาะโอกาสที่มีการเฉลิมฉลอง เชน วันแตงงาน วันซอลลัล วันชูซก เปนตน 4.วัฒนธรรมดานศิลปะการตอสูปองกันตัว ศิลปะการตอสูปองกันตัว คือ ศาสตรแขนงหนึ่งที่เนนการเรียนและฝกฝนดานการตอสูและปองกันตัว ซึ่งมีหลายลักษณะดวยกันแตกตางกันไปในแตละชาติ ศิลปะการตอสูปองกันตัวประจำชาติของไทย มวยไทยเปนศิลปะประจำชาติไทยที่คนไทยสามารถใชได อยางคลองแคลวมวยไทยเปนศิลปะชั้นสูงของการใชอวัยวะ 6 ประเภท ไดแก หมัด ศอก แขน เทา แขง และ เขา มาใชในการตอสูปองกันตัว ศิลปะการปองกันตัวประจำชาติของญี่ปุน คือ ยูโด เปนศิลปะการตอสูที่ใชเมื่ออยูในจังหวะประชิดตัว โดยใชหลักการยืมพลังของคูตอสูมาเปนพลังของตน และคาราเต ซึ่งเปนการเคลื่อนไหวของรางกายอยางเปน จังหวะ เชน การชก การเตะ การกระแทก การผสมผสานระหวางการปดปองและการจูโจมในเวลาเดียวกัน ศิลปะการตอสูปองกันตัวประจำชาติของเกาหลี คือ เทควันโด (เท แปลวา มือ ควัน แปลวา เทา โด แปลวา สติดงันั้น เทควันโด จึงหมายถึง ศิลปะการตอสูโดยใชมือและเทาอยางมีสติ) เปนศลิปะการเคลื่อนไหว ที่เนนการใชเทาเตะสูงและรวดเร็ว ในกระบวนทารายรำของเทควันโดประกอบไปดวยกาปด ปด ปองกัน การ ชก ใชกำปนสันมือ และนิ้วมือ การหัก การเตะ การขยับหมุน เคลื่อนไหวอวัยวะตางๆ ของรางกาย เชน การ หมุนตัว เหวี่ยงเทา การเตะ การกระโดด เปนตน 5.วัฒนธรรมดานศิลปะการแสดง ละคร เปนมหรสพอยางหนึ่งที่เลนเปนเรื่องราวตางๆ มีลักษณะแตกตางกันในแตละชาติ ละครของไทย แบงออกเปน ละครรำแบบดั้งเดิม ไดแกละครชาตรี ละครนอก (เร่อืงที่นำมาแสดง เชน หลวิชัยคาวีพิกุลทอง มโนราห มณีพิชัย สังขทอง ละครใน (เรื่อง ที่แสดงคือ รามเกียรติ์ อุณรุท และอิเหนา) และละครที่ประยุกตขึ้นใหม ไดแก ละครพันทาง (เรื่องที่นำมาแสดง
เชน พระอภัยมณีพระลอ ราชาธิราช) ละครเสภา (เร่อืงที่นำมาแสดง เชน นิทราชาคริต ขุนชางขุนแผน) ละคร สังคีต (เรื่องที่นำมาแสดง เชน หนามยอกเอาหนามบง วิวาหพระสมุทร) ละครรอง (เรื่องที่นำมาแสดง เชน สาวิตรี สาวเครือฟา กากี เปนตน) ละครพูด (เรื่องที่นำมาแสดง เชน มัทนะพาธา ชิงนาง เวนิสวาณิช) ละคร เพลง (เรื่องที่นำมาแสดง เชน จันทรเจาขา ฝนสั่งฟา) ละครของญี่ปุน มีการแสดงละคร 3 รูปแบบคือ ละครโน เปนละครที่เกาแกที่สุด ไดรับความนิยมใน ศตวรรษที่14 ละครโนมีลักษณะเรียบงาย ตัวละครจะสวมหนากากและแตงกายแบบโบราณ การพูดและการ เคลื่อนไหวของตัวละครจะเปนไปอยางเชื่องชา ละครบุนระกุ เปนละครหุนที่เริ่มแสดงในศตวรรษที่16 ตัวหุน จะมีการสรางขนาดประมาณครึ่งหนึ่งของมนุษย และคลายกับมนุษยมากการแสดงจะใชคนจริงเลนรวมกับหุน โดยคนเปนผูชักหุนใหเคลื่อนไหวไปมาบนเวทีดวยกันกับหุน ละครคาบูกิ เปนละครที่พัฒนาขึ้นในศตวรรษที่17 การแสดงจะเนนไปที่ความตื่นเตนเราใจ เชน การตอสู การรายรำอาวุธ รวมไปถึงการใชเทคนิคพิเศษเขามาชวย ในการแสดง เชน ฉากพายุหิมะ ฟารอง เครื่องแตงกายของตัวละครจะวิจิตรงดงามและสีสันสดใส (พิมลพรรณ, 2560) วัฒนธรรมการทานอาหารของชาวไทย ครอบครัวคนไทยสมัยกอนจะนั่งรับประทานอาหารกับพื้น โดยใชผาสะอาดหรือเสื่อปูลาดบนพื้นบาน นั่งลอมวงกัน ตักขาวจากโถใสจาน อาหารจัดมาเปนสำรับ และวางสำรับไวตรงกลางวง มีชอนกลางสำหรับตัก กับขาวใสจานของตนเอง และทานอาหารดวยมือ หรือที่เรียกวา “เปบ” บางบานจะมีขันตักน้ำและกระโถน เตรียมไวเพื่อรองน้ำลางมือดวย ตอมาในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกลาเจาอยูหัว ประเทศไทยไดติดตอกับประเทศทางซีกโลก ตะวันตกมากยิ่งขึ้นวัฒนธรรมตะวันตกไดแพรเขามาทำใหวิธีรับประทานอาหารของคนไทยเปลี่ยนไป โดย ดัดแปลงใหเหมาะสมกับอาหารไทย เชน ใชชอนสอม การนั่งรับประทานอาหารกับพื้นก็เลิกไป และเปลี่ยนมา เปนนั่งรับประทานอาหารกับโตะแทน แตยังคงวางอาหารทุกอยางไวกลางโตะ และมีชอนกลางสำหรับตัก อาหารและมีถวยเล็กๆ สำหรับผูรวมวงแตละคน เพื่อใสกับขาวที่แบงจากกลางวง ประเทศไทยมีความอุดมสมบูรณในดานทรัพยากรธรรมชาติ เปนอูขาวอูน้ำ อีกทั้งคนไทยสมัยกอนรูจัก นำพืชผักสมุนไพรที่หาไดงายมาปรุงแตงเปนเมนูอาหารรับประทานภายในครอบครัว สงผลใหวิถีการใชชีวิตของ คนไทยสอดคลองกับวิถีความเปลี่ยนแปลงธรรมชาติ ซึ่งคนในสมัยกอนมีสุขภาพรางกายแข็งแรง ไมเจ็บปวย งาย เพราะรูจักนำสมุนไพรในทองถิ่น ที่มีสรรพคุณในการรักษาโรคและใชบำรุงรางกายมาปรุงอาหารอีกดวย
วัฒนธรรมการทานอาหารของชาวฝรั่งเศส นิสัยการรับประทานอาหารแบบฝรั่งเศส โดยทั่วไปจะเริ่มดวยการดื่มเแอลกอฮอลกอนอาหาร ตามดวยอาหารเรียกน้ำยอย เชน ซุปผักและเนื้อสัตวบด ปาเต (มีสวนผสมของเนื้อ และไขมัน) หลังจากนั้นจึง มาถึงอาหารจานหลัก ไดแก ปลาหรือเนื้อ หรือทั้งสองอยางเสิรฟพรอมสลัดผักเขียว อาหารจานหลักของ ฝรั่งเศสจะมีความหลากหลายและซับซอน เชน ไกตมในไวนแดงสวนเครื่องเคียงที่ตองมีคือ มันฝรั่งบด หรือผัด และตองเสิรฟคูกับขนมปงทุกครั้ง หลังจากอาหารจานหลักสิ่งที่ขาดไมไดเลยคือ ชีส มีรายงานมาวาฝรั่งเศสมี ชีสมากกวาหนึ่งพันชนิด แตที่ไดรับความนิยมมากที่สุดคือ คะมอมแบร เครื่องดื่มที่ชาวฝรั่งเศสมักดื่มเวลารับประทานอาหาร หากไมใชน้ำเปลาน้ำเปลา ก็จะตองเปนไวน เทานั้น เพราะชาวฝรั่งเศสเชื่อวา ไวนชวยใหรับรูรสชาติของอาหารไดดียิ่งขึ้น ซึ่งไวนนั้นมีหลากหลายชนิด แตที่นิยมและเลือกดื่มเปนสวนมากไดแก เฮาสไวน
วัฒนธรรมการทานอาหารของชาวญี่ปุน หากใครไดมีโอกาสไปลิ้มลองรสชาติบะหมี่ญี่ปุนในรานญี่ปุนแทๆ ทามกลางชาวญี่ปุน กรุณาสงเสียง ซูดซาดเวลาสูดเสนเขาปากดวย ยิ่งดังเทาไหรก็ยิ่งดี เพราะนี่ถือเปนการแสดงกิริยาวารานนี้อรอยเยี่ยมยอดเสีย จริง นอกจากบะหมี่แลว การกินซูชิหรือขาวปนหนาตางๆ หากใชตะเกียบไมคลอง สามารถใชมือจับขาวปน ได และใหเอาดานบนที่เปนหนาซูชิจิ้มกับน้ำจิ้มโชยุ ระวังไมใหขาวแตกออกมาเปนเม็ดๆลงไปในโชยุ ของคู กับขาวปนและปลาดิบคือวาซาบิ ชาวญี่ปุนเวลากินวาซาบิ จะไมละลายวาซาบิในโชยุแบบที่คนไทยทำกัน แตจะปายบนซูชิแทน นอกจากนี้บางรานจะไมใชวาซาบิที่บีบจากหลอด แตจะนำวาซาบิสดๆ มาทั้งตน แลวฝน กับที่ขูดที่ทำจากหนังปลาฉลาม ซึ่งวาซาบิสดๆ นั้น จะมีกลิ่นหอมมาก และไมฉุนขึ้นจมูกเทาอยางครีมที่บีบ จากหลอด นอกจากธรรมเนียมการกินอาหารจานหลักแลว ยังมีธรรมเนียมการรินเครื่องดื่มใหกันอีกดวย กลาวคือถาไมมีพนักงานเสิรฟรินให ก็ควรที่จะรินใหผูอื่น และผลัดกันรินใหกัน การรินเครื่องดื่มใหตัวเองนั้น ถือวาเปนการไมสุภาพ ในระหวางที่กินอาหารนั้น ควรพูดวาโออิชิ ซึ่งแปลวาอรอยอยูบอยๆ เพื่อชมคนทำอาหารและถือเปน การขอบคุณดวย ตามมารยาทของคนญี่ปุนแลวควรจะกินขาวใหหมดชาม ถาเปนอาหารชุดก็ควรจะกินทุก อยางจนหมดสิ้น อาหารชุดจะตองวางถวยขาวไวดานซายมือ และถวยซุปไวทางขวามือ เพราะถาวางสลับเอา ถวยซุปไวซาย ถวยขาวไวทางขวา จะสำหรับผูเสียชีวิตไปแลว ถาถวยซุปไมมีชอนให ก็ตองยกมือประคองถวย ขึ้นมาแลวกินน้ำซุปจากถวยเลย การวางตะเกียบนั้นตองวางบนที่วางและใหปลายตะเกียบหันไปทางซายมือเสมอ การคีบอาหารสงกัน ไปมาทางตะเกียบถือเปนขอหาม เพราะเปนวิธีการที่ใชกันในพิธีศพของญี่ปุน ซึ่งมีการคีบกระดกูคนตายสงและ รับตอๆกันดวยตะเกียบ สวนจะคีบอาหารแลววางบนจานใหคนอื่น เปนสิ่งที่ทำได แตตองกลับเอาปลาย ตะเกียบดานบนที่ไมไดใสเขาปากมาคีบใหแทน รวมไปถึงเวลาคีบอาหารจากจานกลางใหตนเองดวย การปก ตะเกียบลงในชามขาวถือเปนเรื่องเสียมารยาทอยางยิ่ง เพราะมีธรรมเนียมการปกตะเกียบลงในชามขาวที่หัว นอนของคนตาย การใชตะเกียบดันหรือเลื่อนภาชนะ การใชตะเกียบจิ้มหรือเสียบอาหาร หรือสายตะเกียบไป
มาโดยลังเลวาจะคีบชิ้นไหนดี และการใชตะเกียบชี้คนหรือโบกไปมาเหนือจานอาหาร นั่นก็ถือเปนมารยาทที่ใช ไมไดทั้งสิ้น วัฒนธรรมการทานอาหารของชาวอินเดีย โดยทั่วไปคนอินเดียจะไมใชชอนสอม แตจะทานอาหารดวยมือ แมแตอาหารประเภทน้ำ จำพวกแกง เผ็ด หรือซุปถั่วตางๆ ก็เชนกัน โดยจะใชแปงขนมปง เชน นาน จาปาตี หรือโรตี ตักเขาปากรับประทาน และ การทานอาหารดวยมือก็ถือวาเปนการรับประทานอาหารที่ไดรสชาติดีกวาการใชชอนสอม ถาเปนแบบอินเดีย ดั้งเดิมที่ปฏิบัติมาแตโบราณจะใชใบตองแทนจานอาหาร เมื่อรับประทานเสร็จก็โยนทิ้งใหสลายตัวในธรรมชาติ ไดเลย อุปกรณเครื่องมือเครื่องใชบนโตะอาหารจึงแทบไมมีความจำเปน ดังนั้นบนโตะอาหารจะไมมีอุปกรณ อื่นๆ ใหนอกเหนือจากถาดอาหาร ยกเวนตามรานอาหารทั่วไปก็บางรานก็อาจใหชอนมาดวยแตจะไมมีสอม ในการรับประทานอาหารดวยมือตองใชมือขวาเพียงขางเดียว และแคใชปลายนิ้วเทานั้น ที่สัมผัสรวบ อาหารเขาปาก มารยาทที่ดีของชาวอินเดียตองไมใหมือเลอะเทอะ และจานอาหารตองเกลี้ยงเกลาสะอาด เหตุผลที่มือขางซายถูกหามใชในการทานอาหาร เพราะมือซายถือวาเปนมือที่ใชชำระลางในหองน้ำ แตในบาง ชุมชนก็ยอมรบั ใหคนที่ถนัดซายใชมือซายในการรับประทานอาหารไดดังนั้นกอนรับประทานอาหารจึงตองลาง มือใหสะอาด และการรับประทานอาหารที่เปนทางการตองใหเกียรติเจาภาพหรือผูอาวุโส รับประทานกอน และตองไมลุกจากที่นั่งแมจะรับประทานเสร็จแลว จนกวาเจาภาพหรือผูอาวุโสจะทานเสร็จอาจขอตัวลุก ออกไปลางมือไดแตตองรีบกลับมานั่งประจำที่โดยทันที ชาวอินเดียสวนใหญนิยมรับประทานอาหารกับพื้น ตองนั่งขัดสมาธิ และหลังตรงเสมอ ถานั่งบนโตะ อาหารตองไมเทาศอกบนโตะ และอยายกถวยหรือจานอาหารขึ้น การหยิบอาหารทานแตละครั้งควรหยิบคำ เล็กๆ เพื่อไมใหหกเลอะปากและฝามือ การทานอาหารควรทานใหไดจังหวะสม่ำเสมอ ถาทานชาไปอาจเปน การแสดงความนัยวาอาหารไมอรอยถูกปาก หรือทานเร็วไปก็เปนการไมสุภาพเชนกัน
วัฒนธรรมการทานอาหารของชาวจีน ไควจึ หรือ ตะเกียบ นับเปนมรดกทางวัฒนธรรมอันล้ำคาอยางหนึ่งของจีน ทั้งยังเปนอุปกรณในการ รับประทานอาหารที่มีเอกลักษณโดดเดนในระดับโลก ตะเกียบไดรับการขนานนามจากชาวตะวันตกวาเปน “อารยธรรมของโลกตะวันออก” คนจีนเริ่มใชตะเกียบตั้งแตสมัยราชวงศซางหรือนานกวา 3,000 ปมาแลว ใน ยุคกอนราชวงศฉิน ชนชาติจีนเปนหนึ่งใน 3 ชนชาติที่เปนเจาแหงวัฒนธรรมการ กิน อีก 2 ชนชาตินั้น ไดแก กรีก และ โรมัน อาหารนานาชนิด ที่เกิดขึ้นในโลกนี้ ไดรับอิทธิพล การกินจากประเทศจีนเปนสวนใหญ เชน เสนสปา เก็ตตี้ ที่มีตนกำเนิดมาจากเสนกวยเตี๋ยว ชนชาติจีนนี้เปนชนชาติแรกที่รูจักการใชไฟทำใหอาหารสุก รูจักการ เลี้ยงสัตว การปลูกผักเพื่อนำมาเปนอาหาร และการนำโลหะมาประดิษฐ ขึ้นเปนภาชนะหุงตม นี่เปนสวนหนึ่ง ที่บงบอกไดวาคนจีนใหความสำคัญตอการกินเปนอยางมาก มารยาทการกินอาหารของคนจีน จากตำราวาดวยธรรมเนียมการกินของคนจีนสมัยโบราณที่ถือกันมา นานเปนพันป กำหนดไววา ถาแขกที่ไดรับเชิญไปกินอาหารมีตำแหนงราชการต่ำกวาผูเปนเจาภาพ กอนจะนั่ง โตะ ผูนอยที่เปนแขก ควรแสดงความไมบังควรที่จะรวมโตะกับผูใหญ จะนั่งลงไดก็ตอเมื่อผูใหญคะยั้นคะยอ และอยาเพิ่งลงมือกินจนกวาจะเห็นผูใหญใชตะเกียบคีบอาหารชิ้นแรกเขาปาก และเมื่อจะคีบอาหารกินบาง ก็ ตองเลือก ชิ้นที่เล็ก และอรอยนอยที่สุด อยาเลือกชิ้นอรอยที่สุด เชน สวนที่เปนหัว พุง กินกอนเปนอันขาด เพราะเปนการเสียมารยาทอยางรายแรง จะไดกินของดีที่สุดในจานหนึ่งๆ ก็จะตองคอยจนกวาจะเปนผูใหญ จริงๆ ที่คนต่ำยศกวาเชิญไปกิน ถาเจาภาพไมเชิญดื่มสุราลางปากระหวางจาน อยายกแกวหรือจอกขึ้นดื่มเอง โดยลำพังเปนอันขาด ตองคอยให ผูมีอาวุโสชวนดื่มจึงคอยดื่ม ไมควรสงเสียงดังขณะทานอาหาร ไมควรใชฟนหนาแทะกระดูก และชิ้นปลาที่กัดแลวหามวางกลับลง ในจาน จะตองกินทั้งชิ้น โดยเลือกเอาแตชิ้นที่กินไดพอดีคำ เนื้อสัตวที่ตม ตุน หรือทอดจนนุม หรือกรอบแลว สามารถใชฟนกัดแบงกินทีละคำได แตถาเปนเนื้อที่แหงเหนียว ตองใชมีดตัดใหขาดเปนชิ้นเสียกอน แลวจึงใช ตะเกียบคีบเขาปาก การฉีกเนื้อเหนียวดวยมือ แลวปอนเขาปากนั้น ถือเปนกิริยาที่ไมสุภาพ เมื่อกินซุปจะตอง ไมเตมิหรือปรุงเครื่องปรุง เวนแตนำ้ซุปหูหลามที่มีน้ำสมจิ๊กโฉวมาใหเติม หากเติมเคร่อืงปรุงใดๆ ลงไปในซุปจะ เปรียบเสมือนการดูถูกฝมือของเจาบาน
นอกจากนี้ยังมีธรรมเนียมตางๆ อีกมากมายซึ่งในปจจุบันไดลดความเครงลงบางแลว แตทั้งหมดนั้น ลวนเปนสิ่งนาจดจำ เพราะเปนวัฒนธรรมอันดีงาม และยังสามารถกลาวไดเต็มปากวาประเทศจีนเปนประเทศ มหาอำนาจทางอาหาร อยางแทจริง ถาพูดถึงประเทศในทวีปยุโรป คงนึกถึงสถานที่ทองเที่ยว สถาปตยกรรม วัฒนธรรมและประวัติศาสตร อันเกาแก ที่มีเอกลักษณเฉพาะตัวของแตละทองถิ่น รอใหนักทองเที่ยวไดไปสัมผัสประสบการณแปลกใหม และอีกสิ่งหนึ่งที่ขาดไมไดเลย เมื่อไปทองเที่ยวยังประเทศยุโรป ก็คือการไดลิ้มรสอาหารจานเด็ดหรืออาหาร ประจำชาติของแตละประเทศ ไมเพียงแตไดสัมผัสรสชาติความอรอย แตอาหารยังบอกเลาเรื่องราวของผูคน และวัฒนธรรมประจำชาติดวย 1. ขนมสตรูเดิ้ล (STRUDEL) ประเทศออสเตรีย สตรูเดิ้ล เปนขนมดั้งเดิมของชาวเวียนนา ประเทศออสเตรีย โดยปกติแลวขนมสตรูเดิ้ลจะใสไสผลไม หลากหลายชนิด แตที่นิยมอยางมากคือแอปเปล ถาใครไปเที่ยวออสเตรียแลว ใหลองสั่งดวยคำวา “Apfelstrudel” ดู และอยาลืมเพิ่มความอรอยดวยการใสทอปปงเปนวิปครีมหรือซอสวนิลา 2. ขนมวาฟเฟล (WAFFLE) ประเทศเบลเยี่ยม วาฟเฟลกอนที่จะนิยมอยางแพรหลายไปยังประเทศอื่น โดยปกติแลวชาวเบลเยี่ยมจะนิยมกินวาฟเฟล เปนอาหารเชากัน ราดดวยทอปปงอยางวิปครีม น้ำเชื่อม สตอเบอรรี่และช็อกโกแลต
3. ขาวคลุกหมึกดำ (BLACK RISOTTO) ประเทศโครเอเชีย ขาวคลุกหมึกดำ หรือ Black Risotto ไดรับความนิยมอยางมากจากชาวโครเอเชีย สวนผสมหลักของ ขาวคลุกหมึกดำก็คือปลาหมึกดองหรือปลาหมึกทั่วไป ผสมดวยน้ำมันมะกอก กระเทียม ไวนแดงและหมึกดำ ผัดใหเขาที่กับขาวสวยทั่วไป คนโครเอเชียมักจะเรียก Black Risotto วา “crnirizot” เพราะเปนที่รูกันวา เมื่อ กินเขาไปแลว จะทำใหสีฟนเปลี่ยนเปนสีดำ 4. ขนมปงเกี๊ยว (BREAD DUMPLINGS) ประเทศสาธารณรัฐเช็ก ขนมปงเกี๊ยวฉบับดั้งเดิมของชาวเช็ก แตกตางสิ้นเชิงกับเกี๊ยวจากเอเชีย เพราะขนมปงเกี๊ยวที่นี่ทำจาก แปงตม ยีสต ไข เกลือและนม เปนหลัก ชาวเช็กทั่วไปจะสั่งขนมปงเกี๊ยวมากินคูกับกูลาช (ซุปเนื้อ) โดยการจุม ขนมปงเกี๊ยวเขาไปในซุปเน้อื
5. แซนวิชหนาเปด (SMØRREBRØD) ประเทศเดนมารก แซนวิชหนาเปด ของกินเลืองชื่อของประเทศเดนมารก ตัวแซนวิชจะเปนขนมปงขาวไรย โปะหนาแซน วิชดวยไข ชีส เนื้อ และปลา หรือถาจะทำใหอลังการขึ้น อาจโปะดวยกุงและไขปลาคาเวียร ขณะที่วิธีการกิน แซนวิชหนาเปดแบบคนแดนิช จะใชซอมและมีดในการหั่นแซนวิชและใชซอมตักกิน แซนวิชหนาเปดถือเปน อาหารที่คอนขางแปลกสำหรับคนไทย 6. หมูรมควันกับถั่ว (SMOKED PORK WITH BEANS) ประเทศลักแซมเบิรก ถาไปเท่ยีวประเทศลักแซมเบิรก หมูรมควันกับถั่วเปนอาหารที่จะพบไดทั่วไปหรือแทบทุกที่ทั่วประเทศ โดยปกติแลวคนลักแซมเบิรกจะทานหมูรมควันกับมันฝรั่งทอดเบคอน เสริฟคูกับเบียรทองถิ่นและไวนขาว ถาจะสั่งแบบคนทองถิ่นก็อยาลืมสั่งคูพรอมกับมันฝรั่งทอดเบคอน 7. ชีสฮาลูมี(HALLOUMI CHEESE) ประเทศไซปรัส ชีสฮาลูมี เปนอาหารขึ้นชื่อทั่วทั้งแทบตะวันออกกลางและประเทศกรีซ โดยเชื่อกันวาตนกำเนิดของชีส ชนิดนี้มาจากประเทศไซปรัสเมื่อศตวรรษที่ 16 สวนผสมหลักของชีสฮาลูมีคือนมแกะและนมแพะ ทำใหชีส ชนิดนี้มีรสชาติที่เปนเอกลักษณเหมาะแกการนำไปยางกินพรอมดวยเคร่ืองเคียงมากกวาการอบหรือละลายชีส ในชวงฤดูรอน ชาวไซปรัสจะนิยมกินชีสฮาลูมีกับแตงโมเพื่อคลายรอน
8. ขนมอบเพรทเซิล (PRETZELS) ประเทศเยอรมัน ขนมเพรทเซิลถือกำเนิดขึ้นตั้งแตยุคกลางของยุโรป และเปนที่นิยมอยางแพรหลายในประเทศเยอรมัน ทุกวันนี้ถามีโอกาสไดไปเที่ยวที่เยอรมัน ใหลองสังเกตตามรานขนม รานอาหาร หรอืเบียรฮอลลจะพบวาเต็ม ไปดวยขนมเพรทเซิลที่เสริฟพรอมกับทอปปงตาง ๆ ตั้งแตแฮมและชีส ไปจนถึงเมล็ดฟกทอง หลายๆ คน ไป เที่ยวเยอรมันมักคิดถึงไสกรอกและเบียร แตขนมเพรทเซิลก็ถือเปนอีกหนึ่งอาหาร 9. ไจรอส (GYROS) ประเทศกรีซ ไจรอสอาหารประจำชาติเลืองชื่อของชาวกรีซ พบเห็นไดตามรานขางทางทั่วไป ลักษณะของไจรอสจะ คลายๆกับเคบับ แตจะมวนดวยขนมปงเรียบ ไสขางในขนมปง จะมีทั้งหมู ไก เนื้อวัวและเนื้อแพะ พรอมใส เครื่องเคียงอาทิ มะเขือเทศ หัวหอม และที่ขาดไมไดก็คือซอสซัดซีจี (Tzatziki) ซึ่งทำจากโยเกิรตและผักตาง ๆ
10. กูลาช (GOULASH) ของประเทศฮังการี กูลาชเปนซุปสตูวสไตลโฮมเมด แมบานในอดีตนิยมเค่ยีวหมอโต ๆ เพื่อเก็บไวรบั ประทานหลายวัน ซึ่ง เมื่อถึงวันทายๆ เนื้อในซุปแทบจะละลายในปากเลยทีเดียว สวนใหญกูลาซปรุงดวยสัตวอยางเนื้อวัว เนื้อหมู หรือเนื้อแกะ โดยเริ่มจากการหั่นเนื้อเปนลูกเตานำไปคลุกเคลากับเกลือจากนั้นนำไปทอดกับหอมใหญเคี่ยวไฟ ออน ๆ คลุกเคลากับเครื่องเทศและเติมน้ำซุปลงไปเคี่ยวไฟออน จากนั้นปรุงรสเผ็ดดวยปาปริกาทั้งแบบสดและ แบบปนแลวแตสูตรเพิ่มความหอมมันดวยครมีกูลาซรสเขมขนนิยมรับประทานคกูับพาสตา 16. ทารตไขโปรตุเกส (PASTEIS DE NATA) ทารตไขมีตนกำเนิดมาจากประเทศโปรตุเกส ทารตไข หรือที่ชาวโปรตุเกสเรียกวา Pastel de nata ทำมาจากแปงกรุเปนขอบแลวเทไขผสมน้ำตาลหยอดในตัวขนม จากนั้นจึงนำไปอบอีกที ทารตไขมีตนกำเนิดใน ศตวรรษที่ 19 จากโบสถคาทอลิกในเมืองลิสบอน เมื่อเศรษฐกิจไมดี บาทหลวงจึงไดคิดคนเมนูทารตไขขึ้นมา เพื่อขายใหแกชาวเมือง และหารายไดเขาโบสถ 17. กะหล่ำปลีหอ (CABBAGE ROLLS) ประเทศโรมาเนีย กะหล่ำปลีหอเรียกในภาษาโรมาเนียวา “Sarmale” ซึ่งเปนอาหารทองถิ่นประจำชาติของชาว โรมาเนีย ถาไปเที่ยวที่โรมาเนียแลว จะพบเห็นไดทั่วไปตามภัตตาคารและรานขางทาง กะหล่ำปลีหอไสในจะ ประกอบไปดวยชิ้นเนื้อ ขาว เครื่องเทศ และหอดวยใบกะหล่ำปลี นำไปตมในน้ำซอสสูตรพิเศษหลายชั่วโมง เพื่อใหกะหล่ำปลีนุม
18. ปาเอญา (PAELLA) ประเทศสเปน ปาเอญา อาหารประจำชาติของชาวสเปน คือขาวผัดหรือขาวอบสไตลสเปนที่ใชขาวสารดิบ ๆ ปรุง โดยเมล็ดขาวที่ใชในการปรุงจะมีลักษณะเปนเม็ดอวนปอม ๆ คลายกับขาวญี่ปุนอยูสักหนอย นิยมใสเนื้อไกและ ซีฟูดอยางกุง หอย ปลาหมึก โดยเริ่มจากผัดเนื้อสัตวกับเครื่องเทศจากนั้นปรุงขาวกับน้ำซุปตมกระดูกจนไดที่ แลวตกแตงหนาดวยกุงและหอยตัวอวน ๆ นารับประทาน ขาวผัดสเปนจะมีเนื้อสัมผัสกรุบ ๆ ไมเหมือนกับขาว ผัดที่ใชขาวปรุงสุก 19. ซุปบัลกาเรีย (SOUP) ประเทศบัลกาเรีย ซุปเปนอาหารที่พบไดทั่วไปในชีวิตประจำวันของคนบัลกาเรีย แต “ซุป” ของบัลกาเรีย อาจไมเหมือน ที่ไทยเทาไหรนะคะ เพราะเราอาจคนุชินกับซุปน้ำใสที่ผานการเคี่ยวเปนเวลานาน แตที่บัลกาเรีย ซุปจะทำจาก สวนผสมของโยเกิรตเปนหลัก ใสแตงกวา กระเทียม ผักชี และวอลนัท
20. ฟองดตู(FONDUE) ประเทศสวิซเซอรแลนด ถาพูดถึงประเทศสวิซเซอรแลนดแลว ชีสสวิสตองเปนอาหารอยางแรกที่จะนึกถึงแนๆ เพราะที่นี่ มีชีส ใหเลือกรับประทานมากมายหลากหลายชนิด ฟองดูตคอืการตั้งหมอที่มีไฟรอน ๆ แลวนำชีสมาละลายลงไปใน หมอ จากนั้นนำขนมปงและเนื้อสัตวจุมลงไป ซึ่งฟองดูตถือเปนอาหารประจำชาติของชาวสวิสเลยก็วาได ดวย ประวัติศาสตรอ ันยาวนาน ฟองดูตไดกลายมาเปนสัญลักษณความสามัคคีของชาวสวิส อาหารยุโรป หรือ อาหารตะวันตก เปนคำที่ใชอางถึงอาหารในทวีปยุโรปและประเทศตะวันตกอื่นๆรวมทั้ง (ขึ้นกับคำจำกัดความ) รัสเซีย เชนเดียวกับอาหารที่ไมใชอาหารพื้นเมืองในออสเตรเลีย ทวีปอเมริกา แอฟริกาใตและโอเชียเนีย ซึ่งไดรับ อิทธิพลจากยุโรป นิยามนี้ใชโดยชาวเอเชียตะวันออกเพื่อใหตางจากอาหารแบบเอเชีย (นี่เปนแบบเดียวกับที่ ชาวตะวันตกใหนิยามอาหารของประเทศในเอเชียตะวันออกวาเปนอาหารเอเชีย) ในขณะที่ชาวตะวันตก คำนี้ ในบางครั้งจะหมายถึงเฉพาะอาหารบนพื้นแผนดินของทวีปยุโรป และมีความหมายเชนเดียวกับยุโรปภาคพื้น แผนดินโดยเฉพาะในภาษาอังกฤษแบบอังกฤษ อาหารของประเทศตะวันตกความหลากหลายภายในกลุม แมวาจะมีลักษณะเฉพาะที่ทำใหแตกตาง จากอาหารเอเชียและอื่นๆ เมื่อเปรียบเทียบกับการปรุงอาหารในเอเชีย ตัวอยางเชน เนื้อสัตวมีความโดดเดนจะ เสิรฟในขนาดที่รับประทาน สเตก็และเนื้อแลเปนแผนเปนอาหารที่พบไดทั่วไปในประเทศตะวันตก นิยมใชไวน องุนและซอสเปนเครื่องเคียง ใชผลิตภัณฑจากนมหลายชนิดในกระบวนการปรุงอาหาร ยกเวนในอาหาร nouvelle มีการผลิต ชีส ในหลากหลายรูปแบบและ ผลติภัณฑนมหมัก มีใหเลือกใชไดหลายชนิดเชนกัน ขนม ปงจากแปงสาลีเปนแหลงของแปงที่สำคญัเชนเดียวกับ พาสตา เกี๊ยว และ แพสตรี มันฝรั่งก็เปนแหลงของแปง ที่สำคัญในอาหารยุโรป และแพรหลายในอาณานิคมของยุโรปในทวีปอเมริกา ขาวโพดพบในอาหารยุโรปนอย กวาใน ทวีปอเมริกา แมวาอาหารที่ทำจากขาวโพด (polenta or mămăligă) เปนสวนสำคัญในอาหารอิตาลี และในคาบสมุทรบอลขาน ขนมปงแบน โดยเฉพาะที่มีการแตงหนา เชน พิซซา หรือ tarte flambée และขาว มีรับประทานในยุโรปตะวันออกแตไมใชอาหารหลัก สลัดถือเปนสวนสำคัญของอาหารยุโรป อาหารเย็นแบบยุโรปที่เปนทางการจะแยกเปนจานตางๆ โดยพัฒนามาจากการนำอาหารหลายจานมา วางบนโตะพรอมๆกัน ไปเปนการเสิรฟอาหารตามลำดับ ในแบบที่เครงครัด อาหารที่เย็น รอน เผ็ด และหวาน จะจัดเปนอาหารเรียกน้ำยอยหรือซุป จากนั้นเปนจานหลัก และสุดทายเปนของหวาน อาหารที่ทั้งหวานและ
เผ็ดเปนอาหารที่พบไดทั่วไปในสมัยจักรวรรดิโรมันโบราณ แตไมปกติในปจจุบัน อาหารที่หวานจัดเปนของ หวานเทานั้น การจัดเสิรฟที่ผูรับประทานออกไปตักอาหารอยางเปนอิสระดวยตนเองเรียกวาบุฟเฟต พบได เฉพาะในงานเลี้ยงหรือวันหยุด ขนมปงฝรั่งเศส พาสตาของอติาลี สเต็กยาง มันฝรั่งผัด อาหารยุโรปกลาง อาหารออสเตรีย อาหารเช็ก อาหารเยอรมัน อาหารฮังการี อาหารโปแลนด อาหารลิกเตนสไตน อาหารสโลวัก อาหารสโลวีเนีย อาหารสวิส
อาหารออสเตรีย Wiener Schnitzel อาหารสโลวีเนีย ganci ฟงดูวแบบสวิส อาหารเช็ก Vepřo-knedlo-zelo อาหารเยอรมัน Sauerbratenกับมันฝรั่ง อาหารเยอรมัน Black Forest cake อาหารฮังการีgulyás อาหารโปแลนดpierogi อาหารสโลวาเกีย Skalický trdelník อาหารสโลวาเกีย Bryndzové halušky
อาหารสโลวีเนีย Prekmurska gibanica อาหารยุโรปตะวันออก อาหารอารมีเนีย อาหารอาเซอรไบจาน อาหารเบลารุส อาหารจอรเจีย อาหารรัสเซีย อาหารมอรโดเวีย อาหารตาตาร อาหารยูเครน อาหารตาตารไครเมีย อาหารอารเมเนีย khorovats (shashlik) อาหารอาเซอรไบจาน plov อาหารเบลารุส potato babka อาหารตาตารไครเมีย chiburekki
อาหารจอรเจีย chanakhi อาหารรัสเซีย pirozhki อาหารรัสเซีย Olivier salad อาหารตาตารazu (veal stew) อาหารยูเครน borscht Chicken Kiev อาหารยุโรปเหนือ อาหารบริติช อาหารอังกฤษ อาหารสกอต อาหารเวลส อาหารเดนมารก อาหารเอสโตเนีย อาหารแฟโร อาหารฟนแลนด อาหารกรีนแลนด อาหารไอซแลนด อาหารไอรแลนด อาหารลัตเวีย อาหารลิทัวเนีย อาหารนอรเวย
อาหารสวีเดน อาหารซามี อาหารเดนมารก Stegt flæsk med persillesovs อาหารองักฤษ Sunday roast อาหารเอสโทเนีย kama dessert อาหารนอรเวยfårikål Lapland Sautéed reindeer อาหารฟนแลนดcreamy salmon soup อาหารสกอต haggis, neeps, และ มันฝรั่ง Irish stew Swedish meatballs อาหารลิทัวเนีย cepelinai
เวลชแรรบิต อาหารยุโรปใต บทความหลกั: อาหารเมดิเตอรเรเนียน อาหารแอลเบเนยีอาหารบอสเนียและเฮอรเซโกวีนา อาหารบลัแกเรีย อาหารโครเอเชีย อาหารไซปรัส อาหารกรกีอาหารกรีกมาซิโดเนีย อาหารอติาลีNeapolitan cuisine Sardinian cuisine อาหารซซิิลีTuscan cuisine Venetian cuisine Occitan cuisine อาหารในสาธารณรฐัมาซิโดเนีย อาหารมอลตา อาหารมอลโดวา อาหารมอนเตเนโกร อาหารโปรตุเกส อาหารโรมาเนยี อาหารเซอรเบีย อาหารสโลวีเนีย อาหารสเปน Andalusian cuisine Asturian cuisine Aragonese cuisine Balearic cuisine อาหารบาสก อาหารคานาเรีย Cantabrian cuisine C a s t i l i a n - M a n c h e g o cuisine Castilian-Leonese cuisine Catalan cuisine Extremaduran cuisine อาหารกาลิเซีย อาหารวาเลนเซีย Cuisine of Minorca อาหารตุรกี อาหารไซปรัสเหนือ
อาหารบัลแกเรีย Banitza อาหารบอสเนีย ćevapi สตูหมึกมอลตา อาหารเซอรเบีย Đuveč สลัดกรีก อาหารโปรตุเกส amêijoas à bulhão pato อาหารอิตาลีpolenta with rabbit โยเกิรตบัลแกเรีย (Kiselo mlyako)
อาหารบัลแกเรียและ มอลโดวา sărmăluţe cu mămăligă อาหารโปรตุเกส cozido อาหารวาเลนเซีย paella อาหารอิตาลีspaghetti alle vongole อาหารสเปน tapas พิซซาแบบ Neapolitan อาหารตุรกี baklava
อาหารยุโรปตะวันตก อาหารเบลเยยีม อาหารดตัชอาหารฝร่งัเศส Haute cuisine Cuisine classique Nouvelle cuisine อาหารลกัเซมเบิรก อาหารเบลเยียม carbonnade flamande อาหารเบลเยียม moules frites อาหารฝรั่งเศส magret อาหาร ดัตชBoerenkoolstamppot with rookworst
อาหารฝรั่งเศส fondue savoyarde อาหารฝรั่งเศส quiche lorraine อาหารลกัเซมเบิรก Quetschentaart อาหารเอเชีย อาหารเอเชีย รวมถึงหลายอาหารสำคัญในภูมิภาค เอเชียกลาง, เอเชียตะวันออก, เอเชียเหนือ, เอเชียใต, เอเชียตะวันออกเฉียงใตและเอเชียตะวันตก อาหารเปนรูปแบบลักษณะของการปรุงอาหารการ ปฏิบัติและประเพณีมักจะเกี่ยวของกับเฉพาะวัฒนธรรม เอเชียที่ใหญที่สุดและมีประชากรมากที่สุดของทวีป เปนบานที่หลายวัฒนธรรมหลายแหงซึ่งมีลักษณะอาหารของตัวเอง ที่ตั้งของเอเชีย สวนผสมที่พบไดทั่วไปในหลายวัฒนธรรมในภูมิภาคตะวันออกและตะวันออกเฉียงใตของทวีป ไดแก ขาวขิงกระเทียมงาพริกหัวหอมแหงถั่วเหลืองและเตาหู การผัดการนึ่งและการทอดเปนวิธีการปรุงอาหารทั่วไป แมวาขาวจะเปนอาหารทั่วไปในเอเชีย แตก็เปนที่นิยมในภูมิภาคตางๆ ขาวบาสมาติกเปนที่นิยมในอนุทวีป อินเดีย, ขาวหอมมะลิมักจะพบไดทั่วเอเชียตะวันออกเฉียงใตในขณะที่ขาวเมล็ดยาวเปนที่นิยมในประเทศจีน และสั้นขาวในประเทศญี่ปุนและเกาหลี แกงกะหรี่เปนอาหารทั่วไปในเอเชียใตเอเชียตะวันออกเฉียงใตและเอเชียตะวันออก อาหารประเภท แกงมีตนกำเนิดในชมพูทวีปโดยปจจุบันอินเดยีตอนเหนือบังกลาเทศและปากีสถานใชโยเกิรตเปนหลักในขณะที่อาหารประเภทแกงกะหรี่ในอินเดียตอนใตในปจจุบันศรีลังกาและเอเชียตะวันออกเฉียงใตมักใชกะทิเปน รากฐาน
อาหารเอเชียกลาง สวนใหญประเทศในเอเชียกลางมีอาหารคลายๆ กันเชนเดียวกับเพื่อนบานของพวกเขาเอาคุณลักษณะ ตางๆของอาหารใกลเคียงตะวันตกและเอเชียตะวันออกโดยเฉพาะอยางยิ่งประเทศมองโกเลียจานที่เรียกวา "plov" หรือ "Osh" ตัวอยางเชนเปนรูปแบบที่แพรหลายของ pilaf แตหลายประเทศเดียวกันใชเนื้อมาและเนื้อ แกะเปนเนื้อสัตวทีพ่บมากที่สุดคลายกับเนื้อวัวนี้จะเนื่องจากอาหารมองโกเลียในคาซัคสถานและคีรกีซสถาน อาหารไดพัฒนาขึ้นเพื่อตอบสนองความตองการของวิถีชีวิตเรรอน คูมิสเปนเครื่องดื่มที่แพรหลายในหมูชาวเตอรกโดยเฉพาะในเอเชียกลาง เอเชียกลางยังตั้งขอสังเกตในการเปนบานเกิดของโยเกิรต เชนเดียวกับคูมิสเปนที่แพรหลายในหมูชน ชาติเตอรก สถานที่ตั้งของเอเชียกลาง อาหารเอเชียตะวันออก อาหารเอเชียตะวันออกรวมถึงจีน, ญี่ปุน, เกาหลี, มองโกเลีย, สิงคโปร, ไตหวันและทิเบตอาหาร เม่ือ พิจารณาวานี่เปนภูมิภาคที่มีประชากรมากที่สุดของโลกจึงมีอาหารประจำภูมิภาคมากมาย (โดยเฉพาะใน ประเทศจีน) ตัวอยางของอาหารหลักไดแกขาว, กวยเตี๋ยว, ถั่วเขียว, ถั่วเหลือง, อาหารทะเล (ญี่ปุนมีสูงสุด บริโภคตอหัวของอาหารทะเล), เนื้อแกะ (มองโกเลีย) bok Choy (ผักกาดขาว) และชา อาหารในภูมิภาคนี้ คลายกับอาหารเอเชียตะวันออกเฉียงใตเน่ืองจากการผสมผสานทางวัฒนธรรมและชาติพันธุ สถานที่ตั้งของเอเชียตะวันออก
อาหารเอเชียเหนือ อาหารเอเชียเหนือมักมีความหมายเหมือนกันกับอาหารรัสเซียเนื่องจากเอเชียเหนือทั้งหมดเปนสวน หนึ่งของสหพันธรัฐรัสเซีย อยางไรก็ตามบางวัฒนธรรมหรือพื้นที่ของไซบีเรียมอีาหารในเชิงลึกเชนYakuts (หรือ ซาฮา) และอาหาร Yamal Buryatsยังมีอาหารของตัวเองแมวามันจะคลายกับของชาวมองโกเลียที่เกี่ยวของ มากก็ตาม Pelmeniเดิมเปนอาหาร Permic หรือ Ugric ไดเขาสูอาหารรัสเซียเปนอาหารที่รูจักกันดี แตก็ยังถือ ไดวาเปนสวนหนึ่งของอาหาร Yamal สำหรับแหลงกำเนิด บางคนคิดวาพวกเขาจะเปนรุนที่เรียบงายของชาว จีนเกี๊ยว ในไซบีเรีย pelmeni ถูกแชแข็งกลางแจงเพื่อรักษาเนื้อไวขางในตลอดฤดหูนาวอันยาวนาน ใน Yamal มักจะมีการอบแหงและการถนอมอาหารประเภทอื่นๆ สวนประกอบสำคัญในอาหารไซบเีรียทางตอนเหนือสวน ใหญ ไดแก ปลาและคาวเบอรรี่บางครั้งเรียกวา lingonberries ในยุโรปและอเมริกาเหนอื Yakuts เชนเดียวกับ คนที่พูดภาษาเตอรกอื่นๆ โดยทั่วไปแลวจะชอบ kumis เปนเครื่องดื่มทั่วไป สถานที่ตั้งของทางตอนเหนอืของเอเชีย อาหารเอเชียใต อาหารเอเชียตะวันออกเฉียงใตรวมถงึอาหารจากชมพูทวีป อาหารในพื้นที่ของโลกนี้ไดรับการปรุงแตง ดวยประเภทตางๆของพริกพริกไทยดำ, กานพลู, และสมุนไพรอื่นๆ ที่แข็งแกรงและเครื่องเทศและมักจะมีรส เนยและเนย ขมิ้นและยี่หรามักใชในการทำแกง เนื้อสัตวทั่วไป ไดแก เนื้อแกะ, แพะ, ปลา และไก เนื้อจะนอยกวากันในตะวันตกอาหารเพราะวัวมี สถานที่พิเศษในศาสนาฮินดู ขอหามเกี่ยวกับเนื้อวัวขยายไปถึงเนื้อวัวและจามรีในระดับหนึ่ง หมูถือเปนอาหาร ตองหามของชาวมุสลิมทุกคนและชาวฮินดูบางคนหลีกเลี่ยง
สถานที่ตั้งของเอเชียใต อาหารเอเชียตะวันออกเฉียงใต อาหารเอเชียตะวันออกเฉียงใตรวมถึงเนนอาหารที่เตรียมไวเบาๆ ดวยสวนประกอบที่มีกลิ่นหอมท่ีแข็งแกรงที่มีรสชาติเชนสมและสมุนไพรเชนมะนาว, ผักชี / ผักชีและใบโหระพา สวนผสมในภูมิภาคที่มีความ คลายคลึงกับคนในอาหารเอเชียตะวันออกโดยใชน้ำปลาซอสและรวมของสวนผสมเชนขา, มะขามและตะไคร วิธีการปรุงอาหารยังรวมถึงความสมดุลของการผดัการตมและการนึ่ง ที่ตั้งของเอเชียตะวันออกเฉียงใต อาหารเอเชียตะวันตก อาหารเอเชียตะวันตกอยางมีนัยสำคัญคาบเกี่ยวกับอาหารตะวันออกกลางและรวมของภาคใตคอเคซัส อาหารเอเชียตะวันตกเปนอาหารของประเทศและชนชาติตางๆในเอเชียตะวันตก อาหารของภูมิภาคนี้มีความ หลากหลายในขณะที่มีระดับความเปนเนื้อเดียวกัน บางสวนผสมท่ใีชกันทั่วไป ไดแกมะกอกและน้ำมันมะกอก, Pitas, น้ำผึ้ง, งาเมล็ดวัน, ซแูมค, ถั่วชิกพ, สะระแหนและผักชีฝรั่ง อาหารยอดนิยมบางรายการ ไดแก ี คิบเบห และชวารมา ธัญพืชเปนพื้นฐานของอาหารเอเชียตะวันตกทั้งในอดีตและในปจจุบัน ขาวสาลีและขาวเปนแหลง อาหารหลักที่สำคญัและเปนที่ตองการ ขาวบารเลยยงัใชกันอยางแพรหลายในภูมิภาคนี้และขาวโพดเลี้ยงสัตวก็
กลายเปนเรื่องธรรมดาในบางพื้นที่เชนกัน ขนมปงเปนวัตถุดิบหลักสากลรับประทานในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง โดยทุกชั้นเรียนและทุกกลุมในทกุมื้อ สถานที่ตั้งของเอเชียตะวันตก เนยและเนยใส (หรือที่เรียกวา Semna) เปนสื่อที่นิยมใชในการปรุงอาหาร น้ำมันมะกอกเปนที่ แพรหลายในพื้นท่ชีายฝงทะเลเมดิเตอรเรเนียน คริสเตียนใชในชวงเขาพรรษาเมื่องดเวนเนื้อสัตวและผลิตภัณฑจากนมและชาวยิวใชแทนไขมันสัตวเชนเนยเพื่อหลีกเลี่ยงการผสมเน้อืสัตวและผลิตภัณฑจากนม เน้อืแกะและเนื้อแกะเปนเนื้อสัตวยอดนิยมของเอเชียตะวันตก เนื้อหมูเปนสิ่งตองหามทั้งในศาสนาอิสลามและศาสนายิวและไมคอยมีใครรับประทานในภูมิภาคนี้ โดดเดนในหมูเตรียมเนื้อยางเนื้อสัตวหรือเคบับ สตูวเนื้อและผักเสิรฟพรอมขาวบุลกูรหรือขนมปงเปนการ เตรียมเนื้อสัตวอีกรูปแบบหนึ่งในภูมิภาคนี้ ผักและถั่วเปนวัตถุดิบหลักของผูคนสวนใหญในเอเชียตะวันตก มีทั้งตมตุนยางยัดไสและปรุงดวย เน้อืสัตวและขาว ในบรรดาผักใบเขียวมีการใชกะหล่ำปลผีักโขมและชารดหลายชนดิผักที่มีรากและหัว เชนหัว หอมและกระเทียมเชนเดียวกับแครอท หัวผักกาดและหัวบีทกเ็ปนเรื่องปกติไมแพกัน อาหารเอเชียเหนือ อาหารรัสเซีย ( Russian Far East ) อาหารเอเชียตะวันออก อาหารจีน อาหารไตหวัน อาหารญี่ปุน อาหารเกาหลเีหนือ อาหารเกาหลใีตอาหารสงิคโปรอาหารมองโกเลีย อาหารเอเชียใต อาหารอนิเดีย อาหารปากีสถาน อาหารบังคลาเทศ
อาหารเนปาล อาหารเอเชียตะวันออกเฉียงใต อาหารไทย อาหารมาเลเซีย อาหารสิงคโปร อาหารฟลิปปนส อาหารเวียดนาม อาหารชาวอินโดนีเซีย อาหารกัมพูชา อาหารเอเชียตะวันตก อาหารอาหรับ อาหารยิว อาหารเมโสโปเตเมีย อาหารอิหราน อาหารตุรกี
เอกสารอางอิง กระมล ทองธรรมชาติ. 2560. หนาที่พลเมือง วัฒนธรรมและการดำเนินชีวิตในสังคม , พิมพครั้งที่7. บริษัท อักษรเจริญทัศน อจท. จำกัด. กรุงเทพมหานคร. 12 ตุลาคม 2566. พิมลพรรณ ประเสริฐวงษ และเรพเพอร. 2560. เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ม.5. พิมพครั้งที่ 4. บริษัท อักษรเจริญทัศน อจท.จำกัด. กรุงเทพมหานคร. 12 ตุลาคม 2566.