คู่มือการใช้สื่อ นิทานเล่มใหญ่ เรื่อง อารมณ์ ของหนูนิด

คู่มือการใช้สื่อ

นิทานเล่มใหญ่
เรื่อง

"อารมณ์ ของหนูนิด"

ก

คำนำ
คู่มือการใช้สื่อเล่มนี้ จัดทำขึ้นเพื่อเป็น แนวทาง การใช้หนังสือนิทาน เล่มใหญ่ได้
อย่างถูกวิธีและสร้างสรรค์อีกทั้ง ยังส่งเสริมและฝึกทักษะภาษา การฟัง การพูด อ่าน
เขียน สนทนาโต้ตอบ เล่าเป็นเรื่องราว พูดแสดงความคิดเห็น และส่งเสริมพัฒนาการ
ทางด้านอารมณ์-จิตใจ ให้แก่เด็กปฐมวัยในช่วงอายุ 3-6 ปี โดยภายใน คู่มือประกอบ
ไปด้วย ชื่อสื่อ สระการเรียนรู้ มาตรฐาน ตัวบ่งชี้ วิธีการใช้สื่อ ประโยชน์ในการใช้สื่อ
และวิธีเก็บรักษาสื่อ

ทางคณะผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่า คู่มือการใช้สื่อเล่มนี้จะเป็นประโยชน์แก่ผู้
อ่าน นักเรียน นักศึกษา หรือผู้ที่สนใจเกี่ยวกับสื่อนิทานเล่มใหญ่เรื่อง “อารมณ์ของหนู
นิด”เพื่อนำไปจัดกิจกรรมช่วยส่งเสริมฝึกทักษะภาษาและพัฒนาการทางด้าน
อารมณ์-จิตใจของเด็กปฐมวัย หากมีข้อผิดพลาดประการใด คณะผู้จัดทำขอน้อมรับ
และขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย

คณะผู้จัดทำ

ข

สารบัญ หน้า
เรื่อง ก
คำนำ ข
สารบัญ 1
ที่มาและความสำคัญของสื่อ 2
ชื่อสื่อ 3
รายละเอียดสื่อ 4
วัตถุประสงค์ 4
สาระการเรียนรู้ มาตรฐานและตัวบ่งชี้ 5
วิธีการใช้สื่อ 7
วิธีการเก็บรักษาสื่อ 8
ประโยชน์ของสื่อที่ช่วยส่งเสริมพัฒนาการ
ทางด้านอารมณ์-จิตใจ 8
ประโยชน์ของสื่อที่ช่วยส่งเสริมทักษะทางด้านภาษา

1

ที่มาและความสำคัญ

พัฒนาการที่สำคัญด้านหนึ่งของเด็กปฐมวัย ที่ควรได้รับการส่งเสริม
เพราะภาษาเป็นเครื่องมือที่สำคัญ ในการติดต่อสื่อสารระหว่างมนุษย์ การอยู่
ร่วม กันในสังคมจำเป็นต้องใช้ภาษาในการสื่อเพื่อ ถ่ายทอดความคิดเห็น
ความรู้สึก เจตคติ ตลอดจนประสบการณ์ให้ผู้อื่นเข้าใจ ซึ่งจะทำให้ มนุษย์
สามารถดำรงชีวิตในสังคมได้อย่างราบรื่นนอกเหนือจากพัฒนาการทางภาษา
ที่จะทำให้เด็กได้เรียนรู้การดำรงชีวิตในสังคมแล้ว

อีกพัฒนาการหนึ่งที่สำคัญนั้นก็คือ พัฒนาการทางด้านอารมณ์และ
จิตใจช่วงอายุของเด็กปฐมวัยเป็นช่วงเป็นเวลาที่สำคัญต่อการเรียนรู้เด็กจะ
สามารถมาซึมซับประสบการณ์มากมายผ่านการอบรมเลี้ยงดูของพ่อแม่ผู้
ปกครองและครู ในเด็กอายุ 3-5 ปี ธรรมชาติการเรียนรู้ของเด็กในวัยนี้จะเข้าใจ
จากรูปธรรมไปสู่นามธรรมสื่อเป็นสิ่งที่จะช่วยให้เด็กได้รับประสบการณ์ตรงที่
เป็นรูปธรรมมากที่สุดสื่อจะช่วยทำให้สิ่งที่เป็นนามธรรมที่เด็กเข้าใจยากมาสู่รูป
ธรรมที่เข้าใจได้ง่ายขึ้น สื่อจะช่วยให้เรียนได้อย่างสนุกสนานเพลิดเพลิน รวดเร็ว
และจำได้แม่นยำ

ดังนั้น จึงมีการจัดทำสื่อนิทานเล่มใหญ่ เรื่อง อารมณ์ของหนูนิด เพื่อ
ให้เด็กระดับปฐมวัยได้มีสื่อที่ส่งเสริมพัฒนาการทางด้านภาษาที่ควบคู่ไปกับ
พัฒนาการด้านอารมณ์จิตใจได้เหมาะสมกับพัฒนาการ เพื่อนำไปใช้ประโยชน์
ในการ จัดกิจกรรมการเรียนการสอน ให้เกิดทักษะ ความเข้าใจ และแรงจูงใจใน
การเรียนของเด็กปฐมวัย

2

ชื่อสื่อ

หนังสือนิทานเล่มใหญ่ เรื่อง อารมณ์ของหนูนิด

3

รายละเอียดของสื่อ

1. ขนาด 13 x 15 x 1.5 นิ้ว
2. จำนวนหน้า 17 หน้า (20 หน้ารวมปก)
4. เหมาะสมกับเด็กอายุ 4 - 6 ปี
5. จัดทำรูปแบบคำคล้องจอง
เรื่องย่อ
เรื่องราวของหนูนิดในเช้าวันที่สดใสหนูนิดดีใจได้ไปเที่ยวสวนสัตว์ เมื่อ
ถึงสวนสัตว์แล้วหนูนิดได้เจอเรื่องราวมากมายระหว่างการเดินทางของ
หนูนิดนั้นมีเหตุการณ์หลายเหตุการณ์ที่ทำให้หนูนิดมีการแสดงท่าทาง
สีหน้าและอารมณ์ที่แตกต่างกันไปไม่ว่าจะเป็น ดีใจ มีความสุข
ประหลาดใจ กลัว โกรธ สนุกสนาน และเสียใจ

4

วัตถุประสงค์

1.เพื่อส่งเสริมทักษะทางด้านภาษา การพูด ฟัง อ่าน เขียน ของเด็กปฐมวัย
2.ส่งเสริมพัฒนาการด้านอารมณ์-จิตใจของเด็กปฐมวัย เรียนรู้อารมณ์
ของตนเองและผู้อื่น
3.เพื่อให้เด็กเกิดความคิดสร้างสรรค์ จินตนาการ และกล้าแสดงออก
4.เพื่อให้ครูและผู้ปกครองมีส่วนร่วมในการใช้สื่อเพื่อส่งเสริมพัฒนาการ
ของเด็ก

สาระการเรียนรู้ มาตรฐานและตัวบ่งชี้

สาระการเรียนรู้
สาระการเรียนรู้ที่ 1 เรื่องราวเกี่ยวกับตัวเด็ก
สาระการเรียนรู้ที่ 2 เรื่องราวเกี่ยวกับบุคคลและสถานที่แวดล้อมเด็ก

มาตรฐานและตัวบ่งชี้

มาตรฐานที่ ๓ มีสุขภาพจิตดีและมีความสุข
ตัวบ่งชี้ ๓.๑ แสดงออกทางอารมณได้อย่างเหมาะสม
ตัวบงชี้ ๓.๒ มีความรูส ึกที่ดีตอตนเองและผู้อื่น

มาตรฐานที่ ๕ มีคุณธรรม จริยธรรม และมีจิตใจที่ดีงาม
ตัวบงชี้ ๕.๓ มีความเห็นอกเห็นใจผู้อื่น

มาตรฐานที่ ๙ ใชภ าษาสื่อสารไดเหมาะสมกับวัย
ตัวบง ชี้ ๙.๑ สนทนาโตต อบและเลาเรื่องใหผูอ ื่นเขาใจ
ตัวบง ชี้ ๙.๒ อา น เขียนภาพ และสัญลักษณได

มาตรฐานที่ ๑๑ มีจินตนาการและความคิดสรางสรรค์
ตัวบง ชี้ ๑๑.๑ ทํางานศิลปะตาม จินตนาการและความคิดสรา งสรรค์

มาตรฐานที่ ๑๒ มีเจตคติที่ดีตอ การเรียนรู และมีความสามารถในการแสวงหา
ความรูไ ดเ หมาะสมกับวัย

ตัวบงชี้ ๑๒.๑ มีเจตคติที่ดีตอการเรียนรู้

5

วิธีการใช้สื่อ

การใช้หนังสือภาพเล่มใหญ่ (Big book) เรื่อง อารมณ์ของหนูนิด
เพื่อฝึกทักษะ การฟัง การพูด สนทนาโต้ตอบ เล่าเป็นเรื่องราว พูดแสดง
ความคิดเห็น และส่งเสริมพัฒนาการทางด้านอารมณ์-จิตใจ

สำหรับคุรครูปฐมวัยและผู้ปกครอง

ใช้กระบวนการ ขั้นตอนดังนี้
1. ให้ผู้อ่านเริ่มจากชักชวนอภิปรายก่อนอ่าน พูดคุยแลกเปลี่ยนความคิดเห็นที่
เกี่ยวข้อง หรือสัมพันธ์กับเรื่องที่จะอ่านให้เด็กฟัง คือเรื่อง อารมณ์ เช่น ความ
หมายของอารณ์ ประเภทของอารมณ์ สถาการณ์กับการแสดงอารมณ์

- เพื่อดึงประสบการณ์เดิมเกี่ยวกับอารมณ์ที่มีอยู่ในตัวเด็กมาสนทนา
- เพื่อให้เด็กได้เข้าใจความหมาย และนำสู่การแนะนำหนังสือที่จะอ่าน
2. เริ่มสนทนาเกี่ยวกับภาพ เรื่องที่จะอ่านให้ฟัง เริ่มสนทนาจากปกและเนื้อเรื่อง
แต่ละหน้า
- คุณครูหรือพ่อแม่เปิดหน้านิทานไปแต่ละหน้าตั้งแต่หน้าปกจนถึงเนื้อเรื่อง
เพื่อให้เด็กมีส่วนร่วมในการสนทนาและคาดเดาเหตุการณ์ในเรื่องตั้งแต่ต้นจน
จบ โดยยังไม่มีการเริ่มอ่านให้กับเด็กฟังแต่จะเป็นการให้เด็กได้ลองทายและอ่าน
จากภาพ
3. สนทนาโต้ตอบเกี่ยวกับเรื่องที่อ่านให้ฟัง เป็นการฝึกสนทนาโต้ตอบระหว่างผู้
อ่านและเด็ก
-ในภาพประกอบ ตัวละครหนูนิด จะมีการแสดงท่าทางตามอารณ์ของตัวในส
ถาการณ์ต่างๆ ผู้อ่านควรจะกระตุ้นให้เด็กได้มีส่วนร่วมในการสังเกตุท่างทาง
ต่างๆ และร่วมตอบคำถาม

6


4. ร่วมกันแสดงความคิดเห็นจากเรื่องที่อ่านให้ฟัง เป็นการฝึกการแสดง
ความคิดเห็นของเด็ก

- หลังจากที่เด็กสามารถ อ่านภาพและเข้าใจพฤติกรรมของ
อารมณ์ต่างๆได้แล้ว ผู้อ่านควรกระตุ้นให้เด็กได้แสดงความคิดเห็นต่อ
อารมณ์ต่างๆที่ตัวละครมี ว่ามีสาเหตุมาจากอะไร แล้วเด็กเคยรู้สึกแบบ
นี้ไหม ถ้าเจอเพื่อนที่รู้สึกแบบนี้มีอารมณ์เช่นนี้ เด็กจะทำอย่างไร เพื่อ
เป็นการกระตุ้นให้เด็กนำอารมณ์ความรู้สึกของตัวเองออกมาใช้

5. ในช่วงท้ายของเล่มนิทานจะมี กิจกรรมการวาดภาพ
“อารมณ์ของฉันวันนี้…” ให้เด็กวาดภาพ เติมแต่งใบหน้าของรูปภาพ
ตามอารณ์ของตัวเองที่เกิดขึ้นในวันนั้น โดยในเล่มจะมีปากกาไวท์บอร์ด
ที่สามารถเขียนลงในหน้าหนังสือได้เลย พร้อมเล่าเรื่องราวประกอบ
เป็นการทบทวนและฝึกการเล่าเรื่องใหม่ เด็กจะได้ฝึกเกี่ยวกับทักษะ
การเขียนของเด็กผ่านการวาดภาพ ซึ่งเด็กจะได้เพลิดเพลินอารมณ์
จดจ่อใส่ใจ ไปกับการทำงานศิลปะ

6. สนทนาโต้ตอบเรื่องภาพของเด็กและเล่าเรื่อง เป็นการพัฒนาในส่วน
ของทักษะการพูด เด็กสามารถเล่าเรื่องจากภาพที่ตัวเองวาดได้

7

สำหรับเด็กปฐมวัย

1.เด็กสามารถนำสื่อหนังสือนิทาน Big Book นำไปใช้การฝึกอ่านคำ
ฝึกการสะกดออกเสียง และการฝึกอ่านจากภาพ
2.เด็กสามารถนำสื่อหนังสือนิทาน Big Book ไปเล่นเป็นกลุ่มร่วมกัน
โดยให้เพื่อน ๆ ช่วยกันจับหนังสือ ช่วยกันพลิกหน้ากระดาษหนังสือ
ช่วยกันอ่านออกเสียง แสดงความคิดเห็นจากภาพและสถาการณ์ต่างๆ

วิธีการเก็บรักษาสื่อ

1.เก็บไว้ในที่ไม่อับชื้น และห้ามตากแดด เพราะจะทำให้เกิดเชื้อราและ
สีซีดจางได้

2.หลีกเลี่ยงการเก็บไว้ที่ใกล้น้ำ เนื่องจากสื่อชุดนี้ทำจากกระดาษจะ
ทำให้ชุดสื่อชำรุดเสียหายได้

3.ตรวจสอบสภาพสื่อทุกครั้งหลังใช้เสร็จ
4.ซ่อมแชมสื่อที่ชำรุด และเติมส่วนที่ขาดหายไป

8

ประโยชน์ของสื่อที่ช่วยส่งเสริมพัฒนาการทางด้านอารมณ์-
จิตใจ

- การฟังนิทาน นิทานช่วยให้เด็กมีความเพลิดเพลิน เกิดความสุขมากเมื่อ
ได้ฟังนิทาน
เข้าใจเกี่ยวกับอารมณ์ และการควบคุมอารมณ์หรือจัดการกับตัวเองกับ
เหตุการณ์ที่เกิดขึ้น

- ให้เด็กมีการกล้าแสดงออกกล้าที่จะพูดและเข้าใจสื่อสารอารมณ์ของตัว
เองออกมาได้สอดคล้องกับความรู้สึกของตัวเองผ่านการวาดภาพและเล่า
เรื่อง

ประโยชน์ของสื่อที่ช่วยส่งเสริมทักษะทางด้านภาษา

ทักษะการฟัง
- เด็กได้ฝึกการฟังจาก เนื้อเรื่องที่เป็นคำคล้องจอง
- ฝึกการฟัง เพื่อจับใจความสำคัญของเรื่องที่ฟัง เพื่อจะนำไปสู่การโต้ตอบ
พูดคุยเกี่ยวกับนิทาน

ทักษะการพูด
- เด็กจะได้มีส่วนร่วมพูดคุยแสดงความความคิดเห็นจากฟังนิทาน
- เด็กได้ฝึกเล่าเรื่องจากภาพที่ตัวเองวาดในกิจกรรมท้ายเล่ม

9

ทักษะการอ่าน
- เด็กได้เรียนรู้การอ่านจากภาพประกอบ
- เด็กเรียนู้วิธีการอ่านที่ถูกต้องจากแบบอย่างที่ดีของคุณครูและผู้
ปกครอง

ทักษะการเขียน
- เด็กได้มีส่วนร่วมในการวาดภาพท่างทางให้สอดคล้องตามอารมณ์ของ
ตนเอง อย่างอิสระ

THANK
YOU

อารมณ์ของฉัน หนึ่งวันหลากหลาย
ยากที่จะทาย มากมายจริงเอย

นิทานเล่มใหญ่ "อารมณ์ ของหนูนิด"