โครงงานธูปไล่ยุ่งจากเปลือกทุเรียน 2565 ส่วนที่1

โครงงานกลมุ่ สาระการเรียนรกู้ ารงานอาชีพและเทคโนโลยี

เรือ่ ง ธปู ไลย่ ุงจากเปลือกทุเรียน

โดย

เดก็ หญงิ ชนสิ รา รอดพิทักษ์
เดก็ ชายพชั รพล นอ้ ยนาโชติ
เด็กหญงิ อุบลวรรณ วงษ์ชมภู

ครูที่ปรึกษา

นางสาวศรญั ญา ปานสมบญุ
นายแรงชนน์ ขวญั ศรี

โรงเรยี นองคก์ ารบริหารส่วนตำบลหนองปลาหมอ(วดั หนองปลากะดี่)
สงั กัดองค์การบรหิ ารสว่ นตำบลหนองปลาหมอ อำเภอหนองแค จงั หวดั สระบุรี

กรมส่งเสรมิ การปกครองทอ้ งถ่นิ กระทรวงมหาดไทย

ใชป้ ระกอบในการประกวดแขง่ ขันโครงงานการงานอาชีพและเทคโนโลยี
ระดับชน้ั ประถมศึกษาปีท่ี 4-6

ระดับภาคกลาง สุพรรณบรุ วี ิชาการ 65
ระหวา่ งวนั ที1่ 9 – 21 สิงหาคม 2565 ณ จังหวัดสุพรรณบรุ ี

โครงงานกลมุ่ สาระการเรียนรกู้ ารงานอาชีพและเทคโนโลยี

เรือ่ ง ธปู ไลย่ ุงจากเปลือกทุเรียน

โดย

เดก็ หญงิ ชนสิ รา รอดพิทักษ์
เดก็ ชายพชั รพล นอ้ ยนาโชติ
เด็กหญงิ อุบลวรรณ วงษ์ชมภู

ครูที่ปรึกษา

นางสาวศรญั ญา ปานสมบญุ
นายแรงชนน์ ขวญั ศรี

โรงเรยี นองคก์ ารบริหารส่วนตำบลหนองปลาหมอ(วดั หนองปลากะดี่)
สงั กัดองค์การบรหิ ารสว่ นตำบลหนองปลาหมอ อำเภอหนองแค จงั หวดั สระบุรี

กรมส่งเสรมิ การปกครองทอ้ งถ่นิ กระทรวงมหาดไทย

ใชป้ ระกอบในการประกวดแขง่ ขันโครงงานการงานอาชีพและเทคโนโลยี
ระดับชน้ั ประถมศึกษาปีท่ี 4-6

ระดับภาคกลาง สุพรรณบรุ วี ิชาการ 65
ระหวา่ งวนั ที1่ 9 – 21 สิงหาคม 2565 ณ จังหวัดสุพรรณบรุ ี

เรอื่ ง ธปู ไล่ยุงจากเปลือกทเุ รียน
โดย 1. เดก็ หญิงชนิสรา รอดพทิ ักษ์
2. เด็กชายพัชรพล น้อยนาโชติ
โรงเรยี น 3. เดก็ หญิงอุบลวรรณ วงษช์ มภู
สงั กดั องค์การบรหิ ารส่วนตำบลหนองปลาหมอ(วดั หนองปลากะด)่ี
ครทู ปี่ รึกษา องค์การบริหารส่วนตำบลหนองปลาหมอ อ.หนองแค จ.สระบุรี
1. นางสาวศรญั ญา ปานสมบุญ
ปกี ารศกึ ษา 2. นายแรงชนน์ ขวญั ศรี
2565

ร า ย ง า น ฉ บ ั บ น ี ้เ ป ็น ส ่ว นป ร ะกอบ ของ โคร ง ง าน กล ุ่ ม สา ร ะ กา รง า น อา ชี พแ ละเ ท คโนโลยี
ระดับช้นั ประถมศึกษาป่ีท่ี 4 - 6 เน่ืองในงานการแข่งขันทักษะทางวชิ าการ ระดบั ภาคกลาง สุพรรณบุรี
วชิ าการ 65

.....................................................
(นางสาวอนงค์ สังขน์ อ้ ย)

ผู้อำนวยการกองการศึกษาฯ รกั ษาราชการแทน
ผอู้ ำนวยการโรงเรยี นองคก์ ารบริหารสว่ นตำบลหนองปลาหมอ

(วัดหนองปลากะด่)ี

คณะผู้จดั ทำ

.......................................................... ..........................................................
(เดก็ หญิงชนิสรา รอดพิทักษ์) (เด็กชายพชั รพล น้อยนาโชติ)

..........................................................
(เด็กหญงิ อุบลวรรณ วงษช์ มภู)

............................................ครทู ปี่ รึกษา ............................................ครทู ่ีปรกึ ษา
(นางสาวศรญั ญา ปานสมบญุ ) (นายแรงชนน์ ขวัญศรี)

กติ ตกิ รรมประกาศ

เอกสารโครงงานการจัดกิจกรรมกลุ่มสาระวิชาการงานอาชีพและเทคโนโลยีเรื่อง ธูปไล่ยุง
จากเปลือกทุเรียนช่วงชั้นที่ 2 เล่มน้ี เป็นผลงานของ เด็กหญิงชนิสรา รอดพิทักษ์ เด็กชายพัชรพล น้อย
นาโชติเด็กหญิงอุบลวรรณ วงษ์ชมภู โรงเรียนองค์การบริหารส่วนตำบลหนองปลาหมอ
(วัดหนองปลากะด่ี) สังกัดองค์การบริหารส่วนตำบลหนองปลาหมอ อำเภอหนองแค จังหวัดสระบุรี
เป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มวิชาการงานอาชีพและเทคโนโลยี โดยมีครูศรัญญา ปานสมบุญ และ
ครแู รงชนน์ ขวัญศรี เปน็ ทป่ี รึกษาให้คำแนะนำ และนางสาวอนงค์ สังขน์ ้อย ผู้อำนวยการกองการศึกษา
ฯ รักษาราชการแทนผู้อำนวยการโรงเรียนองค์การบริหารส่วนตำบลหนองปลาหมอ(วัดหนองปลากะด่ี)
ทช่ี ่วยสนบั สนนุ งบประมาณการทำโครงงานในครัง้ นี้ จึงขอขอบพระคณุ คุณครูทัง้ สามท่านไว้ ณ โอกาสน้ี

ท้ายที่สุดนี้ ขอขอบคุณ คณะครู ผู้เชี่ยวชาญ และผู้อำนวยการโรงเรียนที่ให้คำปรึกษา และ
สนับสนุนให้เกิดโครงงานนี้ขึ้น หากผลสำเร็จของโครงงานเล่มนี้มีสิ่งใดที่เป็นประโยชน์ทางการศึกษา
หรือ การนำไปใช้จริง คณะผู้จัดทำ ขอมอบคุณค่า และคุณประโยชน์ที่มีมาจากโครงงานฉบับนี้ทั้งหมด
แดผ่ ้มู พี ระคณุ ทุกท่าน

คณะผู้จดั ทำ
เดก็ หญิงชนสิ รา รอดพิทักษ์
เด็กชายพชั รพล น้อยนาโชติ
เดก็ หญงิ อบุ ลวรรณ วงษช์ มภู

บทคัดยอ่

โครงงาน กลุม่ สาระการเรยี นรกู้ ารงานอาชพี และเทคโนโลยี ชว่ งช้ันท่ี 2
เรือ่ ง (ประถมศึกษาปที ี่ 4 - 6)
ชื่อผจู้ ดั ทำ ธปู ไลย่ งุ จากเปลือกทเุ รยี น
1. เดก็ หญิงชนิสรา รอดพทิ ักษ์
ครทู ป่ี รกึ ษา 2. เดก็ ชายพัชรพล น้อยนาโชติ
โรงเรียน 3. เดก็ หญิงอุบลวรรณ วงษช์ มภู
1. นางสาวศรัญญา ปานสมบุญ
2. นายแรงชนน์ ขวัญศรี
โรงเรียนองคก์ ารบริหารสว่ นตำบลหนองปลาหมอ (วดั หนองปลากะด่ี)
สังกดั องค์การบริหารส่วนตำบลหนองปลาหมอ อำเภอหนองแค จงั หวดั สระบรุ ี

การจัดทำโครงงานธูปไล่ยุงจากเปลือกทุเรียน มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อทำธูปไล่ยุงจากเปลือก
ทุเรียน 2) เพื่อลดปริมาณขยะจากเปลือกจากทุเรียน และเป็นต้นแบบการคัดแยกขยะสู่ชุมชน และ
3) เพื่อป้องกันการระบาดของโรคไข้เลือดออก ทั้งนี้ปริมาณขยะจากเปลือกทุเรียนในชุมชนจำนวนมาก
ในแต่วันบวกกับปัญหาของยุงลายที่เป็นพาหะของโรคไข้เลือดออกที่เด็กในชุมชนกำลังได้รับความ
เดือดร้อนจากโรคไข้เลือดออก จึงเป็นที่มาของการทำโครงงานธูปไล่ยุงจากเปลือกทุเรียน โดยการนำ
เปลือกทุเรียนมาสบั ให้เป็นชิ้นเล็กๆ ตากแดดให้แห้งสนิท นำไปปั่นให้ละเอียดเป็นผง จากนั้นนำมาผสม
กันสว่ นผสมทตี่ วงไว้ และนำมาขึ้นรูปใหเ้ ปน็ ธปู ไลย่ งุ แล้วตากธปู ใหแ้ ห้งสนิทอีกครง้ั ก่อนนำมาจดุ ใชง้ าน

ผลการดำเนินงานโครงงานพบวา่
เปลือกทุเรียนเมือ่ ผา่ นกรรมวิธีการนำรูปเป็นธูปไลย่ ุงแล้ว จากนั้นนำธูปไลย่ ุงไปใชต้ ามบ้านของ
นักเรียน ผลปรากฏว่า การจดุ ธูปไล่ยุงจากเปลอื กทุเรยี นสามารถไลย่ งุ ได้เปน็ อยา่ งดี ชว่ ยลดปรมิ าณยงุ ใน
บ้านของนักเรียนอย่างเห็นได้ชัด เนื่องจากในเปลือกทุเรียนมีสารออกฤทธิ์ที่เรียกว่า Camperdterol ,
B-sitasterol , Stigmasterol ซึ่งเป็นสาระสำคัญที่มีคุณสมบัติในการไล่ยุง ไล่แมลง และการนำเปลือก
ทุเรยี นมาแปรรปู เป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ ทำให้ชว่ ยลดปญั หาขยะในชุมชน และเปน็ ตน้ แบบของการคัดแยก
ขยะ และการแปรรูปเปลือกทุเรียน อีกทั้งยังช่วยป้องกันพาหะของโรคไข้เลือดออก คือ ยุงลายที่เป็น
พาหะสำคญั ของการเกดิ โรคไดด้ ีอีกด้วย ซง่ึ นกั เรยี นสามารถนำความรู้ไปตอ่ ยอดเป็นอาชีพเสรมิ เพื่อสร้าง
รายได้ และเปน็ การพง่ึ พาตนเองตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

สารบัญ หนา้

บทที่ 1 บทนำ 1
ความสำคัญและท่มี า 1
วตั ถปุ ระสงค์ 1
สมมติฐานของโครงงาน 1
ประโยชน์ท่ีคาดวา่ จะได้รับ
2
บทท่ี 2 เอกสารทเี่ กย่ี วขอ้ ง 4
ทเุ รยี น และประโยชน์ 6
ยงุ ลายและโรคไขเ้ ลอื ดออก 10
การทำธูป
ขยะและการจำแนกขยะ 11
11
บทท่ี 3 อุปกรณ์และวิธกี ารดำเนนิ งาน
วสั ดุ - อปุ กรณ์ 12
ข้ันตอนการดำเนนิ งาน
13
บทที่ 4 ผลการทดลอง 13
ผลการทดลอง 13
14
บทที่ 5 สรปุ และวิจารณ์ผล
สรปุ ผล
อภปิ รายผล
ข้อเสนอแนะ

เอกสารท่ีอ้างอิง
ภาคผนวก

บทที่ 1
บทนำ

ท่มี าและความสำคญั ของโครงงาน

เริ่มต้นช่วงเดือนพฤษภาคม เป็นช่วงฤดูท่ีเริ่มมีผลผลิตทุเรียนออกสู่ตลาด และเริ่มมีมากขึ้นในช่วงเดอื น

มิถุนายน ถึง เดือนกรกฎาคม เป็นช่วงที่มีทุเรียนขายเป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะตลาดในชุมชนตำบล

หนองปลาหมอ และปญั หาอยา่ งหน่ึงท่ีตามมา คอื เปลือกทเุ รียนจำนวนมากจากการแกะเนื้อทุเรียนขาย

ของพ่อค้าแม่ค้า และผู้ประกอบการทั้งหลายต่างนำเปลือกทุเรียนไปทิ้งเป็นขยะซึ่งก่อให้เกิดกลิ่นเน่า

เหมน็

ช่วงปลายฝนตน้ หนาวบวกกับน้ำเน่าในพื้นที่ตำบลหนองปลาหมอ และแทบจะทุกพื้นที่จะเต็มไปด้วยยุง

โดยเฉพาะยงุ ลาย ซึง่ ครัวเรือนใชย้ ากนั ยุงกันอยา่ งแพรห่ ลาย ส่วนใหญน่ ั้นมสี ่วนผสมของ ไพ

ริทรอยด์ซึ่งมีคุณสมบัติทำให้การทำงานของระบบประสาทในแมลงเป็นอัมพาตอย่างรวดเร็ว สาร

เหล่านั้นถูกปลดปล่อยออกมาในรูปแบบของควัน ซึ่งทำให้เกิดการละคายเคืองในคน เช่น มึนงง

ปวดศรี ษะ กล้ามเนือ้ กระตกุ เป็นต้น

จากปัญหาดังกล่าวข้างต้น ทำให้คณะผู้จัดทำเห็นความสำคัญของปัญหา และนำมาสู่โครงงาน

ธูปไล่ยุงจากเปลือกทุเรียน ซึ่งในเปลือกทุเรียนมีสาระสำคัญ คือ Camperdterol, B-sitasterol,

Stigmasterol ซึง่ มีคณุ สมบตั ิในการไลย่ งุ

ดังนั้นคณะผู้จัดทำจึงมีแนวคิดในการประดิษฐ์ธูปไล่ยุงจากเปลือกทุเรียน โดยการประยุกต์ใช้

วิชาการงานอาชีพและเทคโนโลยี บูรณาการเข้ากับงานบ้านงานครัว ให้นักเรียนมีโอกาสเรียนรู้ขั้นตอน

และกรรมวิธีการต่างๆ ในการทำธูปไล่ยุงจากเปลือกทุเรียน และเป็นการลดปริมาณขยะจากเปลือก

ทเุ รียนไดอ้ ีกทางหนึ่ง

วัตถุประสงคข์ องโครงงาน
1. เพื่อศึกษาวิธกี ารประดษิ ฐ์ธูปไลย่ ุงจากเปลือกทเุ รยี น
2. เพอื่ ศกึ ษาวธิ กี ารปอ้ งกันการระบาดของโรคไข้เลอื ดออก
3. เพื่อลดปริมาณขยะจากเปลือกทเุ รียน

สมมตฐิ านของโครงงาน
นกั เรียนไดเ้ รียนรู้การทำธูปไล่ยุงจากเปลือกทุเรยี น โดยการบรู ณาการในวชิ าการงานอาชีพและ

เทคโนโลยีได้ สำหรับนักเรียนโรงเรียนองค์การบริหารส่วนตำบลหนองปลาหมอ(วัดหนองปลากะดี่)
ทำใหเ้ กิดการเรยี นรู้จากประสบการณต์ รง

ประโยชน์ทค่ี าดว่าจะได้รบั
1. สามารถประดิษฐธ์ ูปไลย่ ุงจากเปลอื กทเุ รยี นได้
2. รจู้ กั วธิ ีป้องกนั และหลีกเล่ยี งโรคไข้เลอื กออกได้
3. สามารถลดปรมิ าณขยะเปลอื กทุเรียนในชุมชนได้

บทที่ 2
เอกสารและงานวจิ ัยท่ีเกยี่ วขอ้ ง

เอกสารที่เกี่ยวข้องกับการทำโครงงานครั้งนี้ ผู้จัดทำได้ศึกษา รวบรวมแนวคิด ทฤษฎีต่าง ๆ
เพอ่ื ประโยชน์ในการกำหนดแนวทาง การวเิ คราะห์ และนำเสนอผลงาน ดังตอ่ ไปนี้

1. ความหมายทเุ รยี น และประโยชน์ของทเุ รยี น
2. ยุงลายและโรคไขเ้ ลือดออก
3. การทำธปู
4. ขยะและการจำแนกขยะ
ความหมายทุเรยี น และประโยชน์ของทุเรยี น
ความหมายทุเรียน
ทุเรียนเป็นผลไม้ที่มีกลิ่นเฉพาะตัว ซึ่งเป็นส่วนผสมของสารระเหยที่ประกอบไปด้วยเอสเทอร์
คีโตน และสารประกอบกำมะถัน บางคนบอกว่าทุเรียนมีกลิ่นหอม ในขณะที่บางคนบอกว่ามีกลิ่นเหม็น
รุนแรงจนถึงขั้นสะอิดสะเอียน ทำให้มีการห้ามนำทุเรียนเข้ามาในโรงแรมและการขนส่งสาธารณะ
ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทุเรียนเป็นผลไม้ที่มีน้ำตาลสูง ทั้งยังอุดมไปด้วยกำมะถันและไขมัน
จึงไมเ่ หมาะสำหรับผู้ปว่ ยเปน็ เบาหวาน
ใบ : ทุเรียนเป็นไม้ยืนต้น ไม่มีการผลัดใบ ทรงพุ่มแผ่กว้าง อาจสูงถึง 20 ถึง 40 เมตรสำหรับ
ต้นที่ปลูกมาจากเมล็ด ส่วนต้นที่ปลูกจากการเสียบยอดอาจสูงถึง 8 ถึง 12 เมตร ใบเป็นใบเดี่ยว
ยาวประมาณ 8 ถึง 20 เซนติเมตร และกว้างประมาณ 4 ถึง 6 เซนติเมตร ลักษณะของใบมีลักษณะ
เป็นพืชใบเลี้ยงคู่ชนิดใบกว้างแบบใบเลี้ยงเดียว ขนาดของใบกว้าง 2-3 นิ้ว ยาว 6-8 นิ้วปลายใบแหลม
มีก้านใบสีน้ำตาลยาวประมาณ 1 นิ้ว บนใบสีเขียวแก่ถึงเขียวเข้ม ใต้ใบเป็นสีน้ำตาล เส้นใบทุเรียน
สานกนั เป็นรา่ งแห
ราก : ทุเรียนเป็นพันธุ์ไม้ที่มีรากหาอาหารกันตามผิวดินจนถึงระดับ 50 เซนติเมตร มีรากพิเศษ
ที่เกิดจากบริเวณโคนต้นอยู่มากมายตามผิวดิน แตกออกมาลักษณะตีนตะขาบเรียกว่า”รากตะขาบ”
รากแก้วของ ทุเรียนทำหน้าที่ยึดลำต้น ทุเรียนนนท์ส่วนใหญ่ ไม่มีรากแก้วเพราะปลูกจากกิ่งตอน
แต่จะมีรากพิเศษแทนหรือรากแขนงที่ แตกจากรากพิเศษที่หยั่งลึกลงไปในดินทำหน้าที่คล้ายราก แก้ว
และสามารถหยั่งลึกไปถึงระดับน้ำใต้ดินได้ มีรากฝอยเป็น รากหาอาหาร ออกมาจากรากพิเศษ
ทีท่ ำหน้าทีด่ ูดอาหารดว้ ย
ดอก : ทุเรียนมีลักษณะคล้ายระฆัง มีส่วนของ ดอกครบถ้วนและเป็นดอกสมบูรณ์เพศ มีรังไข่
อยู่เหนือส่วนอื่นของดอกแต่ละ ดอกประกอบด้วย กลีบเลี้ยงอยู่ชั้นนอกสุดมีสีเขียวอมน้ำตาล หุ้มดอก
ไว้มิดชิดโดยไม่มีการแบ่งกลีบแต่เมื่อดอกใกล้แย้ม จึงแยกออกเป็นสองหรือสามกลีบ กลีบรองลักษณะ
คล้ายหม้อตาลโตนดอยู่ถัดเข้าไปจากกลีบเลี้ยง กลีบดอกสีขาวนวลมี 5กลีบ เกสรตัวผู้มี 5 ชุด
ประกอบด้วยก้านเกสร5-8 อัน ทุเรียนมักออกดอกเป็นช่อๆหนึ่งมีตั้งแต่ 1-30 ดอก ดอกมักอยู่รวม
กนั เป็นพวงๆมี 1-8 ดอ

ผล : ผลของทุเรียนมีเปลือกหนา มีหนามแหลมแข็งเป็นรูปปิรามิดตลอดผล ทรงของผลทุเรียน
มีหลายรูปแบบแล้วแต่ชนิดพันธุ์ของทุเรียน เช่นพันธุ์กลม (ก้านยาว กระดุม) พันธุ์ก้นป้าน (หมอนทอง
ทองย้อย) ฯลฯ ผลมีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 10-20 เซนติเมตรความยาวอยู่ที่ลักษณะของทุเรียน
เน้อื ของทเุ รียนมีสจี ำปาหรือเนอ้ื สเี หลืองอ่อน ขน้ึ อย่กู บั สภาพของดนิ และพนั ธุ์ของทุเรียน

ประโยชน์ของทุเรยี น
1. ดีต่อของหัวใจ
งานวิจัยประโยชน์ของทุเรียน แสดงให้เห็นว่าทุเรียนสามารถป้องกันโรคหัวใจได้ อธิบายได้ว่า

เส้นใยในทุเรียนจะช่วยลดปริมาณคอเลสเตอรอลในเลือด โดยการขูดคอเลสเตอรอลประเภท LDL
(โคเลสเตอรอลไม่ดี) ออกจากร่างกายและกำจัดออกอย่างรวดเร็ว ก่อนที่ LDL จะทำอันตรายต่อระบบ
หวั ใจและหลอดเลอื ด

2. ลดความดนั โลหติ
จากการศึกษาในหัวข้อ “การกนิ ทเุ รียนมผี ลต่อความดนั โลหติ สงู หรือไม่” ได้ผลสรุปวา่ การกินทุเรียนไม่
ส ่ ง ผ ล ใ ห ้ ร ะ ด ั บ ค ว า ม ด ั น โ ล ห ิ ต ส ู ง ข ึ ้ น แ ล ะ ย ั ง ช ่ ว ย ใ ห ้ อ ั ต ร า ก า ร เ ต ้ น ข อ ง ห ั ว ใ จ เ ป ็ น ป ก ต ิ ดี
ทุเรียนยังเป็นผลไม้ที่อุดมไปด้วยธาตุโพแทสเซียม เนื่องจากโพแทสเซียมเป็นส่วนสำคัญในการรักษา
ความสมดลุ ของของเหลวในเซลล์ทวั่ ร่างกาย โพแทสเซียมจึงมีสว่ นชว่ ยในเร่ืองลดความดนั โลหิต และยัง
ชว่ ยในการยืดหดตัวของกลา้ มเนอื้ โดยเฉพาะกลา้ มเนอื้ หัวใจอีกดว้ ย

3. มคี ณุ สมบตั ติ ่อตา้ นริ้วร้อย
“ราชาแห่งผลไม”้ อยา่ งทุเรยี นมคี ณุ สมบตั ิตา้ นอนุมูลอิสระ อนั เน่อื งมาจากวิตามนิ และสารเคมีอินทรีย์ท่ี
ช่วยลดจำนวนอนุมูลอิสระในร่างกาย การรับประทานทุเรียนจะช่วยเพิ่มความสามารถของร่างกายใน
การกำจดั อนมุ ลู อิสระไดอ้ ยา่ งดี ซ่งึ จะช่วยลดโอกาสทจี่ ะเกดิ รว้ิ รอยและจดุ ด่างดำกอ่ นวยั

4. ปอ้ งกนั โรคโลหิตจาง
ทุเรียนมีกรดโฟลิคในระดับสูง กรดโฟลิคเป็นองค์ประกอบสำคัญในการผลิตเซลล์เม็ดเลือดแดง
นอกจากนี้ทุเรียนยังเป็นแหล่งของธาตเุ หล็กและทองแดง ซึ่งเป็นองค์ประกอบที่สำคัญอีกสองอย่างของ
เซลล์เม็ดเลือดแดง เมื่อขบวนการผลิตเม็ดเลือดแดงกลับสู่ปกติ อาการของโรคโลหิตจางจะหายไป ซ่ึง
รวมถงึ ไมเกรน ออ่ นเพลีย ความวิตกกงั วลและความผิดปกติทางสติปัญญา

5. เสรมิ สร้างกระดูกให้แข็งแรง
ทุเรียนเป็นแหล่งรวมของแมกนีเซียม โพแทสเซียม แมงกานีสและทองแดง ซึ่งมีหน้าที่สำคัญในการ
เสริมสร้างความแข็งแรงและความทนทานของกระดูก โพแทสเซียมยังเพิ่มประสิทธิภาพการดูดซึม
สารอาหารจากเซลล์ ดังนั้นจึงช่วยเพิ่มแร่ธาตุที่เป็นประโยชน์มากมายที่ร่างกายจำเป็นต้องใช้ และแร่
ธาตุทจ่ี ำเปน็ เหลา่ น้ชี ว่ ยป้องกันการเกดิ โรคกระดกู พรุนได้
6. สรรพคุณของทเุ รยี น

- ช่วยทำให้ฝีแหง้ (เน้อื ทเุ รียน)
- ช่วยแกโ้ รคผวิ หนงั (เน้อื ทุเรียน)

- สารสกัดจากใบและรากทุเรียนใช้เปน็ ยาแก้ไขไ้ ด้ ดว้ ยการใชน้ ้ำจากใบวางบนศรี ษะของ
ผปู้ ่วยจะชว่ ยลดไขไ้ ด้ (ราก, ใบ)

- ทเุ รยี นมสี รรพคณุ ชว่ ยแก้อาการทอ้ งร่วง (ราก)
- ช่วยขบั พยาธิ (ใบ, เนอื้ ทุเรยี น)
- ทเุ รียนมีสรรพคุณทางยาชว่ ยแกด้ ีซา่ น (ใบ)
- ช่วยทำใหห้ นองแหง้ (ใบ)
- ช่วยแก้ตานซาง (เปลอื ก)
- ช่วยรักษาโรคคางทมู (เปลอื ก)
- ช่วยแกน้ ำ้ เหลืองเสีย (เปลอื ก)
- ช่วยแก้ฝี (เปลือก)
- ชว่ ยรักษาแผลพุพอง (เปลอื ก)
- ใชส้ มานแผล (เปลือก)
- เปลือกทเุ รยี นใช้ไล่ยุงและแมลง (เปลือก)

ยงุ ลายและโรคไขเ้ ลอื ดออก
ยงุ ลาย

ยุง เป็นแมลงที่พบได้ทั่วโลกแต่พบมากในเขตร้อนและเขตอบอุ่น โดยปกติ ลูกน้ำมักจะกิน
จำพวก แบคทีเรีย โปรโตซัว ยีสต์ สาหร่าย และพืชน้ำท่ีมขี นาดเล็ก ยุงตัวเมียกนิ น้ำหวานและเลือดเป็น
อาหาร ส่วนตัวผู้มักจะกินน้ำหวานจากดอกไม้ ยุงยังเป็นแมลงที่เป็นพาหะแพร่เชื้อโรคอีกด้วย
เช่น ไข้เลือดออกเมื่อยุงดูดเลือดเหยื่อ ยุงจะปล่อยน้ำลายซึ่งมีโปรตีนบางอย่างออกมาด้วย และน้ำลาย
ของยุงยังอยู่ในรอยเจาะ เป็นตัวการทำให้ผิวหนังหลั่งสารฮิสตามีน (histamine) ออกมา ฮิสตามีนจะ
กระตุ้นเส้นใยประสาทให้ส่งสัญญาณไปที่สมองแล้วทำให้เกิดอาการคัน และโปรตีนในน้ำลายของยุงยัง
ไปกระตุ้นการตอบสนองของภูมิคุ้มกันอีกดว้ ย ทำให้บริเวณที่โดนกัด (weal) จะเกิดการบวมแดง แม้ว่า
ในท่ีสุดแลว้ การบวมจะหายไป แตอ่ าการคันยังคงอย่จู นกวา่ ภมู คิ มุ้ กนั จะทำให้โปรตีนนั้นสลายไป

โรคไข้เลอื ดออก
โรคไขเ้ ลอื ดออกเกดิ จากไวรัสเดงกี (Dengue Virus) ซ่ึงมีอยู่ 4 สายพันธ์ุ การติดเชือ้ คร้งั แรก

มักจะมีอาการไม่รุนแรง แต่ถ้าติดเชือ้ ครัง้ ที่ 2 โดยเชื้อที่ต่างสายพันธ์ุกับครั้งแรก อาการมักจะรุนแรงถึง
ขั้นเลือดออกหรือชอ็ คหรือเสียชวี ิต โรคนพ้ี บมาก ในเดก็ อายตุ ำ่ กว่า 15 ปี

การตดิ ต่อ
โรคไขเ้ ลอื ดออกติดต่อจากคนสูค่ น โดยมียงุ ลาย (Aedes aegypti) เปน็ พาหะที่สำคญั ยุงตวั เมยี จะกัด
และดูดเลือดของผปู้ ่วยซ่ึงมเี ช้ือไวรัสเดงกี เช้ือจะเข้าไปฟักตัวเพม่ิ จำนวนในยุงและสามารถถ่ายทอดเช้ือ
ใหค้ นทถ่ี ูกมนั กัดได้ ยุงลายเป็นยงุ ที่อาศยั อยู่ภายในบ้านและบรเิ วณบ้าน มักจะกดั เวลากลางวัน แหลง่

เพาะพนั ธ์ุ คอื น้ำใสทขี่ ังอยตู่ ามภาชนะเกบ็ น้ำต่างๆ เช่น โอ่งน้ำ แจกนั ดอกไม้ ถว้ ยรองขาตู้ จาน ชาม
กระป๋อง หม้อ กระถาง ยางรถ เป็นต้น โดยท่ัวไปโรคไข้เลือดออกจะพบมากในฤดฝู นเนื่องจากยุงลายมี
การแพร่พนั ธมุ์ ากในฤดูฝน แตใ่ นเมอื งใหญ่ๆ เชน่ กรงุ เทพฯ อาจพบโรคนี้ได้ตลอดปี

อาการ
1. ระยะไข้ (2-7 วัน) ผู้ป่วยจะมีไขส้ ูงเกือบตลอดเวลา เบือ่ อาหาร คล่ืนไส้ อาเจยี น ปวดทอ้ ง

มกั มหี น้าแดง และอาจมผี ืน่ หรือจุดเลอื ดออกตามลำตัว แขน ขา
2. ระยะช็อค ระยะนี้ไข้จะเริ่มลดลง ผู้ป่วยจะซึม เหงื่อออก มือเท้าเย็น ชีพจรเต้นเบาแต่เร็ว ปวดท้อง
โดยเฉพาะบริเวณใตช้ ายโครงขวา ปัสสาวะออกนอ้ ย อาจมเี ลือดออกงา่ ย เช่น มีเลอื ดกำเดาไหล อาเจียน
เป็นเลือด อุจจาระมีสดี ำ ในรายทรี่ ุนแรง จะมีความดันโลหติ ต่ำ ช็อค และอาจถึงตายได้ ระยะน้ีกินเวลา
24-48 ชั่วโมง ซึ่งผู้ป่วยแต่ละรายไม่จำเป็นต้องเป็นรุนแรงและเข้าสู่ภาวะช็อคทุกรายในผู้ป่วย
ไขเ้ ลือดออกทอี่ าการไมร่ ุนแรง เมอื่ ไข้ลดกจ็ ะมอี าการดขี ้นึ รับประทานอาหารได้ เขา้ สู่ระยะฟืน้ ตวั
3. ระยะฟื้นตวั อาการต่างๆจะเริ่มดีขึน้ ผู้ป่วยรูส้ ึกอยากรับประทานอาหาร ความดันโลหิตสูงขึ้น ชีพจร
เตน้ แรงขน้ึ และชา้ ลง ปัสสาวะมากข้นึ บางรายมผี ่นื แดงและมีจุดเลือดออกเล็กๆ ตามลำตัว

ข้อแนะนำการดแู ลผปู้ ว่ ยทีบ่ ้าน ดงั นี้
1. เชด็ ตัวลดไข้ ใหย้ าลดไข้ตามทแี่ พทย์สง่ั ได้แก่ ยาพาราเซตามอล ทุก 4-6 ชว่ั โมง ถา้ มีไข้เกิน

3 วัน ควรมาพบแพทย์
2. หา้ มให้ยาลดไข้ทีม่ สี ่วนผสมของแอสไพรนิ หรือ ibuprofen เพราะอาจทำให้เกิดเลือดออก

ในทางเดินอาหารได้
3. ด่มื นำ้ มากๆ โดยแนะนำให้ด่ืมนำ้ ผลไมห้ รือนำ้ เกลือแรแ่ ทนนำ้ เปลา่
4. หลกี เลยี่ งอาหารท่ีมีรสจัดทุกชนดิ เพราะอาจระคายเคืองต่อกระเพาะอาหาร
5. หลกี เลยี่ งอาหารที่มสี ีแดงหรอื ดำ เพราะอาจทำใหส้ บั สนกับภาวะเลือดออกในทางเดินอาหาร
6. ให้มาพบแพทย์ทันทหี ากมีอาการต่อไปนี้
อาเจียนมาก ไม่สามารถรบั ประทานอาหารและน้ำได้เพยี งพอปวดท้องมากมีเลือดออกรุนแรง

เช่น ถ่ายดำ อาเจยี นเป็นเลือดเอะอะโวยวาย มีพฤตกิ รรมเปลยี่ นแปลงกระสบั กระสา่ ย เหง่ือออก ตวั เยน็
มือเทา้ เย็นไม่ปสั สาวะนานกว่า 6 ช่ัวโมง ซึมลงไม่ค่อยรูส้ กึ ตัว หอบเหนือ่ ย

การรักษา
เนื่องจากยังไม่มียาต้านเชื้อไวรัสที่มีฤทธิ์เฉพาะสำหรับเชื้อไวรัสเดงกี การรักษาตามอาการจึงเป็นส่ิง
สำคญั ที่สดุ โดยใหย้ าพาราเซทตามอลในช่วงที่มีไข้สูง ห้ามให้ยาแอสไพรนิ ถ้ามอี าการคล่ืนไส้อาเจียนให้
ยาแก้คลื่นไส้และให้ดื่มน้ำเกลือแร่หรือน้ำผลไม้ครั้งละน้อยๆ แต่บ่อยครั้ง และคอยสังเกตอาการอย่าง
ใกล้ชิด เพื่อจะได้ป้องกันภาวะช็อคได้ ระยะที่เกิดช็อคส่วนใหญ่จะเกิดพร้อมๆกับช่วงที่ไข้ลดลง
ผู้ปกครองควรทราบอาการก่อนที่จะช็อค คือ อาจมีอาการปวดท้อง ปัสสาวะน้อยลง มีอาการ

กระสบั กระส่ายหรือซึมลง มอื เทา้ เย็นพร้อมๆกบั ไข้ลดลง หนา้ มืด เปน็ ลมงา่ ย หากเปน็ ดังน้ีต้องรีบนำส่ง
โรงพยาบาลทันที

การปอ้ งกนั
1. ปอ้ งกนั ไม่ใหย้ ุงกัด โดยนอนในมงุ้ แมใ้ นเวลากลางวัน
2. กำจัดแหลง่ เพาะพนั ธ์ุยงุ ในบา้ น รวมท้งั บรเิ วณรอบๆบ้าน
3. ควรเปลี่ยนถ่ายนำ้ ในภาชนะที่ขังนำ้ ทกุ 7 วัน เชน่ แจกัน
4. กำจัดภาชนะแตกหักทีข่ ังนำ้ เชน่ ยางรถเกา่ กระถาง
5. เลยี้ งปลากินลกู น้ำในอ่างบัวหรอื แหล่งนำ้ อ่นื ๆ
6. ปิดฝาโอง่ หรือภาชนะอ่นื ๆให้มิดชิดหรอื ใส่ทรายเคมี กำจดั ลูกน้ำในภาชนะทเ่ี ก็บนำ้ ไวใ้ ช้ใส่

เกลอื หรอื น้ำสม้ สายชูลงในจานรองขาตู้กบั ข้าวสปั ดาห์ละครั้ง
7. ใส่ทรายอะเบต 1% ลงในตุ่มน้ำและภาชนะกักเก็บน้ำในอัตราสว่ น 10 กรมั ต่อน้ำ 100

ลติ รควรเตมิ ใหมท่ ุก 2-3 เดือน น้ำท่ีใส่ทรายอะเบตสามารถใชด้ มื่ กินได้อย่างปลอดภยั

การทำธปู
ทั้งนี้ธูปหอมสมุนไพรไล่ยงุ ปจั จบุ นั เป็นสินคา้ ท่ีกำลงั ได้รับความนิยม โดยเฉพาะเป็นช่วงที่มีการ

ระบาดของโรคไข้เลือดออก ซึ่งลำพังการรณรงค์ให้ประชาชนกำจัดลูกน้ำยุงลายพาหะของโรค ตาม
อาคาร บ้านเรือน วัด และสถานที่ทำงาน ทุกๆ 7 วัน เพียงอย่างเดียว คงไม่พอ การป้องกันตนเองอย่าง
ถูกวิธี โดยไม่ให้ถูกยุงลายกดั ควบคู่กันไปด้วยจะเป็นการรณรงค์ที่ทำให้เกิดผลสมั ฤทธิย์ ิ่งกว่า โดยเฉพาะ
การนำพืชสมุนไพรมาประยุกต์ใช้ในการทำธูปหอมไล่ยุง จะช่วยให้ทางบ้านประหยัดค่าใช้จ่าย และยัง
สามารถพัฒนาเปน็ อาชีพสร้างรายไดก้ บั ผูข้ ายอกี ดว้ ย

สูตรการทำธูปหอมสมุนไพรไล่ยงุ สูตรที่ 1
วตั ถุดิบ

– เปลือกสม้ โอแห้ง 150 กรัม
– ตะไครห้ อม 50 กรมั
– ข้ีเล่อื ย 50 กรัม
– ใบยคู าลิปตัสแห้งบด 50 กรมั
– แป้งเปียก 200 กรมั
วธิ ีทำธูปหอมสมนุ ไพรไล่ยุง
1. เอาเปลือกส้ม ตะไคร้หอม ข้ีเลอ่ื ย ใบยคู าลปิ ตสั ไปตากแดดใหแ้ หง้ สนทิ ใชเ้ วลา

ประมาณ 1 สัปดาห์
2. จากน้นั นำมาหน่ั เปน็ ช้ินเล็กๆ แล้วเอามาผสมกัน
3. จากนนั้ เอาแป้งเปยี กคลกุ รวม เสร็จแลว้ ป้นั ใสแ่ มพ่ ิมพ์ แนะนำให้ใชส้ ายยางเป็น

แมพ่ มิ พ์ โดยวางถุงพลาสตกิ รองก่อน ป้องกนั ไม่ให้ติดแม่พิมพ์
4. เมอ่ื ปนั้ เปน็ รูปแท่งแล้วนำไปตากแดดให้แห้งอกี 2-3 วัน

สูตรการทำธูปหอมสมนุ ไพรไลย่ ุงสตู รที่ 2
วัตถุดิบ
– ขเี้ ล่อื ยรอ่ นเอาสว่ นทหี่ ยาบมากออกตากแดดใหแ้ ห้ง 100 ส่วน
– กาวกั๊วะก่า 25 ส่วน
– กล่ินหอม (กำยาน) 10 ส่วน
– ก้านธปู ทำจากไมไ้ ผ่ เตรยี มเอาไวใ้ ห้พอแก่ความต้องการ
– สยี อ้ มผา้ สแี ดง สำหรับชบุ กา้ นธูป

วิธที ำธปู หอมสมนุ ไพรไล่ยุง
1. เอาขี้เล่อื ยที่ร่อนเอาส่วนหยาบ ๆ ออกไปแลว้ มาใสล่ งในภาชนะผสม
2. เอากาวกว๊ั ะก่าโรยตามลงไป
3. พรมนำ้ ใหท้ ่วั คลุกให้เข้ากัน นวดผสมใหท้ วั่
4. ใส่เครอ่ื งหอมลงไป คลกุ ผสมเขา้ ด้วยกันอกี ให้พอเหนียว ไมใ่ หแ้ หง้ จนเกนิ ไป ไม่
เปียกนำ้ มากเกนิ ไป ให้พอเอามาป้ันกับก้านธูปท่ีเตรยี มเอาไว้
5. กอ่ นจะปั้นสว่ นผสมกับก้านธปู นนั้ ต้องเอากา้ นธูปมาชุบสีกอ่ น โดยชบุ สีแดง ใหไ้ ด้
1/3 ของก้านธูป สว่ นท่เี หลือเอาไวเ้ ป็นเน้ือธปู ทีจ่ ะป้ันตดิ กับก้านธปู
6. เนอ้ื ตัวธูปเหนยี วกำลงั พอดี เราต้องปั้นทลี ะกา้ นเมือ่ ชำนาญไปแล้วจะเรว็ ขึ้น การปั้น
กค็ ือ เอาเนื้อธูปที่ผสมกันดีแล้วมาใส่ลงท่ไี มไ้ ผ่ก้านธูปแล้วคลงึ ไปมากบั แผน่ ไม้เรียบ
สว่ นไหนที่มเี นื้อธูปมากเกินไปก็คลงึ เน้ือธปู ให้ออกไป
7. เมือ่ ป้ันธูปจนสวยงามดแี ล้ว เอามาปักไวท้ ีไ่ ม้กระดานท่เี จาะไวเ้ ป็นรู รูละ 1 ดอก
นำไปตากแดดจนแหง้ ดีแล้ว

สตู รการทำธูปหอมสมนุ ไพรไล่ยงุ สูตรท่ี 3
วตั ถดุ บิ
– ขี้เลื่อยละเอยี ด 100 ส่วน
– กาวกวั๊ ะก่า 60 สว่ น
– ใบพระเพราแดงแหง้ 100 สว่ น
วธิ ีทำธูปหอมสมุนไพรไล่ยงุ
1. เอาขเ้ี ลอ่ื ยละเอยี ดมาตากใหแ้ หง้ สนทิ จากนน้ั บดใหล้ ะเอียดร่อนอีกครั้งหน่งึ พัก
เอาไว้
2. ใบกระเพราแดงตากแห้งมาบดละเอยี ดแบบเดียวกัน จากนน้ั นำทัง้ สองสงิ่ ผสมคลุก
ให้เขา้ กนั
3. นำกาวกวั๊ ะกา่ ผสมลงไปอีก พรมนำ้ ใหเ้ ปยี กชนื้ พอสมควร กาวก๊ัวะกา่ จะทำให้
เหนยี วทำให้กระเพราแดงกับขีเ้ ลอื่ ยผสมติดกนั
4. เมอื่ ผสมกนั จนได้ท่ีแล้วเอามาปัน้ เป็นรูปอะไรกไ็ ด้ ไม่จำเป็นต้องใชก้ ้านไม้ไผท่ ำเป็น
เสน้ กลม หรอื ยาว

5. นำมาตากแดดใหแ้ ห้ง
6. บรรจุลงในซอง เพื่อนำออกขาย

สูตรการทำธปู หอมสมุนไพรไลย่ ุงสูตรที่ 4
วัตถดุ ิบ
– เปลือกตน้ ธูปสบั เปน็ ชิน้ เลก็ ๆ ตากแดดให้แหง้ 2 สว่ น
– เปลอื กสะเดาสบั เป็นชิน้ เล็กๆ ตากแดดใหแ้ ห้ง 1 สว่ น
– เปลือกอเี หมน็ สับเปน็ ชน้ิ เล็กๆ ตากแดดใหแ้ หง้ 1 สว่ น
– ผิวมะกรูดตากแดดใหแ้ ห้ง 1 สว่ น
– หวั ขา่ สบั เปน็ ชิ้นเลก็ ๆ ตากแดดให้แห้ง 1 ส่วน
– ตะไคร้หอมทง้ั ตน้ สับเป็นชน้ิ เล็กๆ ตากแดดใหแ้ ห้ง 1 ส่วน
– นำ้ ตะไคร้หอมที่คั้นมาจากใบสด 1 ขวด
– ก้านธูปทำมาจากไม้ไผ่ตากแดดให้แห้ง
วธิ ีทำธปู หอมสมุนไพรไลย่ ุง
1. เตรยี มผงธปู โดยนำสว่ นผสม0ากข้อ 1-6 มาบดใหเ้ ป็นผงละเอยี ด ดว้ ยเครื่องบด
หรอื ตำดว้ ยครกหนิ กไ็ ด้
2. ลอ่ นด้วยตะแกรงละเอียดหรอื ผา้ ขาวบางอกี ครง้ั หนึ่ง
3. จากนน้ั จึงนำผงธปู ไปโรยบน แผ่นกระเบ้ืองดา้ นหน่งึ ให้หนาพอประมาณเตรยี ม
4. ถงึ ขน้ั ตอนการปั้นธปู โดยให้นำก้านธูปจ่มุ ลงในน้ำตะไครห้ อมให้เปียกเท่ากบั ท่ีเรา
ต้องการป้ันดอกธูป
5. จากน้ันใหน้ ำไปคลงึ ไปมาบนผงธูปทโ่ี รยไวบ้ นแผ่นกระเบื้องท่ีเตรียมไว้ ผงธปู จะ
เหนียวตดิ ข้ึนมานำไปปัน้ เปน็ ดอกธปู โดยการนำไปคลงึ บนกระเบ้ืองดา้ นทีว่ างจน
เปน็ ดอกธปู ทีส่ วยงาม
6. หลงั จากให้นำไปตากแดดอ่อนๆ ประมาณห้าแดดหรือจนกวา่ ธูปจะแห้ง หา้ มนำไป
ตากแดดจดั ๆ เพราะจะทำใหด้ อกธปู แตกได้ หลงั จากนนั้ จะนำไปใชง้ าน

สูตรการทำธูปหอมสมนุ ไพรไล่ยุงสตู รท่ี 5
วัตถดุ บิ
– ผงสมุนไพร ไดแ้ ก่ ตะไคร้ ขม้ิน ขงิ เปลือกสม้ เปลือกสม้ โอ ผิวมะกรดู ขา่
– แป้งขา้ วเหนียว
– ขีเ้ ลื่อย
– ถา่ น
– สผี สมอาหาร

ขน้ั ตอนการทำแป้งเปยี ก
1. นำนำ้ ไปตม้ ในหม้อปริมาณ 2 แก้ว

2. นำแป้งขา้ วเหนยี วใส่ในนำ้ ประมาณ 2 ช้อนโตะ๊
3. คนไปเรือ่ ยๆ จนเหนียว
4. แล้วยกออกมาคนต่อไปเรอื่ ยๆ จนหายรอ้ น
5. สังเกตดแู ป้ง ถา้ แป้งยังไมเ่ หนียวพอให้เตมิ แป้งลงเพ่มิ
6. กจ็ ะไดแ้ ปง้ ทีม่ ีคุณสมบตั ิเหมือนกาว
วธิ ที ำธูปหอมสมุนไพรไล่ยุง
1. นำผงสมนุ ไพร ข้เี ล่อื ย และถ่านมาผสมคนใหเ้ ข้ากัน
2. นำแปง้ ลงใส่เลก็ นอ้ ยและคนให้เขา้ กันอกี
3. นำสผี สมอาหารมาผสมเขา้ ด้วยกนั
4. สังเกตว่าแป้งเปยี กกับสมนุ ไพรสามารถใช้ไดห้ รือยงั จากน้นั นำมาป้ันเปน็ รปู กรวย
5. นำไปอบทีอ่ ุณหภูมิ 8 องศา ใช้เวลาอบ 1 นาที
เพือ่ จะได้อัดธูปให้แน่น ธปู ท่ีไดไ้ มแ่ ตกร้าว เม่อื ทำเสรจ็ ธปู ไม่เปล่ียนรูป ได้ธปู ทม่ี คี ุณสมบัติเทียบเท่าท้อง
ตลอดและสวยงาม ธปู หอมสมนุ ไพรไล่ยุงท่ีทำข้นึ ส่วนใหญจ่ ะมีความยาวประมาณแทง่ ละ 20 เซนติเมตร
สามารถจดุ ไล่ยุงไดน้ านกวา่ 20-30 นาที คณุ สมบตั ิเด่นมีกลน่ิ หอมสมนุ ไพร ไม่เหมน็ ฉุน
การทำธปู หอมสมนุ ไพรไลย่ ุงมีอุปสรรคสำคญั ท่เี วลานไ้ี ม่สามารถทำในปริมาณมากๆ ได้ คือขน้ั ตอนการ
ตากแดดใหว้ ตั ถุดิบแห้งสนทิ ต้องตากท่แี ดดจัดๆ ใชเ้ วลานานกวา่ 1 สัปดาห์ ต้องคอยเฝ้าไม่ให้ถูกฝน
หรอื เกิดความช้ืนตลอดระยะเวลาที่ตากแหง้ ดังนั้นในชว่ งฤดูฝนแทบไมส่ ามารถทำไดเ้ ลย หรอื กรณจี ะใช้
เครื่องอบแห้งก็จะไมเ่ กิดกลน่ิ หอมของสมุนไพร
ราคาขายธูปหอมสมุนไพรไล่ยงุ จะอยู่ที่แท่งละ 5-10 บาท แล้วแต่ขนาด และคุณภาพการผลติ หรือ
ความสวยของของบรรจุภัณฑ์

การจำแนกขยะต่างๆ
การคัดแยกขยะแต่ละประเภทควรใส่ไว้ในถุงเดียวกัน อาจจะเป็นถุงดำหรือถุงพลาสติกขนาดใหญ่ และ
มดั ปากถงุ ใหส้ นิท ก่อนนำไปทง้ิ ทถ่ี ังขยะสาธารณะทีแ่ บ่งประเภทของขยะนน้ั ๆ ไว้แล้ว ไดแ้ ก่

 ขยะท่ัวไป ถงั ขยะสาธารณะสำหรบั ขยะประเภทน้จี ะเป็น “สีนำ้ เงนิ ”
ขยะทั่วไปเป็นขยะจำพวกเศษกระดาษ ซองพลาสติก เปลือกลูกอม หรือของจำพวกที่ไม่สามารถนำ
กลบั มาใชใ้ หม่ ที่ไม่คุ้มค่ากับการนำไปรีไซเคลิ ขยะเหลา่ น้ีจะถูกนำไปกำจดั ตามกระบวนการ เชน่ การฝัง
กลบ การเผาดว้ ยเตาเผาขยะ เปน็ ต้น
 ขยะเปียก ถงั ขยะสาธารณะสำหรบั ขยะประเภทน้จี ะเป็น “สเี ขียว”
ขยะเปยี กเปน็ ขยะย่อยสลายง่ายท่ีอยู่ในรูปแบบของเศษอาหารท่ีกนิ เหลือ วตั ถุดิบท่เี นา่ เสียได้ง่าย ผลไม้
ใบไม้ กง่ิ ไม้ ซากพืช ซากสัตว์ ทีเ่ มอ่ื ทิง้ ไว้ไม่นานจะส่งกลิ่นเหม็นรบกวน ขยะเหล่าน้ีอาจสามารถนำไปใช้
ประโยชนอ์ ่นื ได้ เช่น การนำไปทำปยุ๋ อนิ ทรีย์ เปน็ ต้น

 ขยะรีไซเคลิ ถงั ขยะสาธารณะสำหรับขยะประเภทน้ีจะเป็น “สีเหลือง”
ขยะรีไซเคิลมักเป็นบรรจุภัณฑ์ที่ใช้แล้วหรอื วัสดุเหลือใชท้ ี่สามารถนำไปเขา้ กระบวนการรีไซเคิลได้ เชน่
แก้ว กระป๋อง ขวดน้ำ เศษพลาสติก ที่สามารถนำไปหลอมเพื่อแปรรปู สำหรับใช้ประโยชน์ได้ตอ่ ไป ขยะ

ประเภทนี้จะมีมูลค่าสามารถเก็บไว้ขายให้กับคนทีร่ ับซือ้ ของเก่า เนื่องจากสามารถนำไปสร้างประโยชน์
ตอ่ ได้

 ขยะอนั ตราย ถังขยะสาธารณะสำหรับขยะประเภทนี้จะเป็น “สีแดง”
ขยะอันตรายที่อาจมีสารปนเปื้อนไปกับสภาพแวดล้อมได้ เช่น กระป๋องสเปรย์ แบตเตอร่ี
ถา่ ยไฟฉาย อปุ กรณ์อเิ ล็คทรอนกิ สท์ ี่เสื่อมสภาพ ควรถูกแยกออกจากขยะทั่วไป เนื่องจากขยะเหล่าน้ีจะ
มีสารประกอบทางเคมีอันตรายหลายอยา่ งท่ตี ้องถกู กำจดั อย่างถูกวธิ ี

บทที่ 3
วิธีดำเนินการทดลอง

วสั ดุ-อุปกรณ์
1. เปลอื กทเุ รยี น
2. ขเี้ ลอ่ื ย
3. แป้งข้าวเจา้
4. สีผสมอาหาร
5. เครื่องปั่น
6. ตราช่งั
7. ไม้สำหรับทำกา้ นธปู

ขั้นตอนการดำเนินงาน

1. นำเปลือกทุเรยี นมาสับเปน็ ชิน้ เล็กๆ แล้วนำไปตากแดด 1-2 แดดให้แห้งสนิท

2. นำเปลอื กทุเรียนท่แี หง้ แล้วมาใสเ่ คร่ืองปั่นเพื่อทำให้เป็นผง

3. จากนนั้ จงึ ทำแป้งเปยี กโดยใช้แป้งข้าวเจ้าโดยกานนำน้ำไปต้มในหม้อปริมาณ 2 แกว้ เม่ือได้

อุณหภูมใิ ห้นำแป้งขา้ วเจ้าใส่ในนำ้ ประมาณ 2 ช้อนโตะ๊ คนไปเร่อื ยๆ จนเหนียว แล้วยกออก

จากเตา ให้สงั เกตดูแปง้ ถ้าแปง้ ยงั ไมเ่ หนยี วพอให้เตมิ แป้งลงเพิ่ม

4. นำผงเปลือกทุเรียน ข้ีเล่ือย มาผสมคนให้เข้ากัน

5. นำแป้งลงใส่เล็กน้อยและคนใหเ้ ขา้ กนั อีก แล้วนำสผี สมอาหารมาผสมเขา้ ด้วยกัน

6. สังเกตวา่ แป้งเปียกกบั นำผงเปลอื กทุเรียน ขเี้ ล่ือยสามารถใช้ไดห้ รือยัง

7. จากน้นั นำมาป้นั เป็นธปู

8. นำไปตากแดดอีกคร้ังจนกว่าจะแหง้ สนิท หรือนำไปอบก็ได้

บทท่ี 4
ผลการทดลอง

โครงงานการงานอาชีพและเทคโนโลยี เรื่องธูปไล่ยุงจากเปลือกทุเรียน คณะผู้จัดทำจึงได้ทำมา
แก้ปัญหาการไล่ยุ่งในบ้านเรือนเพื่อลดปัญหาการระบาดของโรคไข้เลือดออก แถมยังลดปัญหาขยะจาก
เปลือกทเุ รยี นอีกด้วย

ผลการทดลอง

1. ผลจากการศกึ ษาวธิ ีการประดษิ ฐ์ธูปไลย่ งุ จากเปลอื กทุเรยี น

พบวา่ นักเรยี นไดศ้ ึกษาค้นควา้ วิธีการทำธูปไลย่ งุ โดยการนำเปลอื กทเุ รียนมาเปน็
สว่ นประกอบหลังเพ่อื โดยคณุ สมบัติของเปลือกทเุ รียนทเี่ ปน็ ขยะมูลฝอยมาใชใ้ นการไล่ยุงไดใ้ นรูปแบบ
ของธปู

2. ผลจากการดำเนินการป้องกนั การระบาดของโรคไข้เลอื ดออก

พบว่านักเรียนทำธูปไล่ยุงโดยการนำเปลือกทุเรียนตามขั้นตอนจนสามารถผลิตธูปไล่ยุง
จากเปลือกทุเรียนได้และนำไปทดสองใช้ในพื้นที่ที่มียุง เช่น บ้านพักของนักเรียนเอง โรงเรียน วัดฯ
เปน็ ต้น

3. ผลจากการลดปรมิ าณขยะจากเปลือกทุเรยี น
พบว่าปริมาณขยะจากเปลือกทุเรียนของบ้านที่นักเรียนอยู่มีการนำมาใช้ในการผลิต

ธปู ไล่ยุงจึงทำใหป้ รมิ าณขยะลดลงจากเดิมอีกดว้ ย

บทท่ี 5
สรุป อภปิ รายผล และขอ้ เสนอแนะ

สรุปผล
1. นกั เรียนรู้จกั วธิ ีการทำธูปไล่ยงุ จากเปลอื กทเุ รียน
2. ช่วยลดปรมิ าณขยะมูลฝอยภายในชมุ ชน
3. ธูปไล่ยงุ จากเปลือกทุเรียนสามารถนำไปใช้ไดจ้ ริง
4. ลดปัญหาการแพร่ระบาดโรคไขเ้ ลอื กออกไม่มากกน็ ้อย
5. ใช้เวลาวา่ งให้เกดิ ประโยชน์ และประหยัด
6. นกั เรียนได้เรยี นรู้คณุ ประโยชนท์ ี่หลากหลายของทุเรียน
7. นักเรยี นสามารถต่อยอดเป็นอาชีพ และมีรายได้เสรมิ

อภปิ รายผล
จากการศึกษาปัญหาขยะเปลือกทุเรียนที่มีมากในชุมชน จนนำมาสู่การประดิษฐ์ธูปไล่ยุงจาก

เปลือกทุเรียน โดยผลการศึกษา และประยุกต์จากตำราและการสืบค้นข้อมูลในอินเตอร์เนต็ โดยการนำ
เปลือกทุเรียนมาผ่านกรรมวิธีบดจนเป็นผงละเอียดมาเป็นส่วนผสมที่สำคัญผสมกับขี้เลื้อยไม้ และ
แป้งเปียก ทำให้ได้ธูปไล่ยุงจากเปลือกทุเรียนซึ่งวัตถุดิบต่างๆ สามารถหาได้ง่ายในท้องถิ่น มีราคาถูก
นา่ สนใจ ชว่ ยลดปริมาณขยะจากเปลือกทุเรยี น และช่วยไล่ยุงได้เป็นอย่างดี ไดฝ้ ึกทักษะในเร่ืองงานบ้าน
งานครัว ทำให้เกิดสมาธิ การมีระเบียบวินัย ความอดทน ในการรอให้ธูปแห้ง การสับเปลือกทุเรียนที่มี
ความแข็ง และเหนียว ทำให้ได้ฝึกความอดทนในการทำงาน มีความพยายามในการประดิษฐ์เพ่ื อให้
เกดิ ผลสำเร็จ

ขอ้ เสนอแนะ
1. ธูปไลย่ งุ จากเปลอื กทเุ รียน สามารถเพิ่มสมุนไพรทีม่ ีกลนิ่ หอมได้
2. สามารถตอ่ ยอดเปลีย่ นจากเปลือกทุกเรียนเปน็ วตั ถุดบิ ชนิดอื่นได้ เช่น เปลอื กผลไม้ตาม ฤดูกาล
ท่ีมคี ุณสมบตั ิในการไล่แมลง
3. นอกจากไล่ยุงแล้วเปลือกทุเรียนสามารถทำเป็นยาเกี่ยวกับโรคผิวหนังได้ และสามารถทำเป็น
โครงการใหมๆ่ ในครัง้ ตอ่ ไป

รายงานอ้างองิ

https://millionaire-academy.com/archives/2570
https://www.thonburihospital.com/%E0%B9%82%E0%B8%A3%E0%B8%84%E0
%B9%84%E0%B8%82%E0%B9%89%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD
%E0%B8%94%E0%B8%AD%E0%B8%AD%E0%B8%81.html
https://docs.google.com/presentation/d/1AaPokYo8PI7U6hJMQ2va8DBe3Tajyu0
D9hxbvZ-kugA/htmlpresent
https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%A2%E0%B8%B8%E0%B8%87
https://nia3portal.emworkgroup.co.th/info/innovation/item/43921

ภาคผนวก

ปรกึ ษาวางแผน

เตรียมอปุ กรณ์ – วสั ดุ

ข้นั ตอนการทำเปลอื กทุเรยี น



นำเปลอื กทเุ รยี นทีป่ ั่นใหเ้ ปน็ ชิน้ เลก็ ๆ แล้วนำไปตากแดด
เมอื่ เปลอื กทุเรียนตากแดดจนแหง้ แลว้ นำมาปั่นใหเ้ ป็นผง

ขั้นตอนการทำเปลือกทเุ รยี น

การทำแปง้ เปียก ผสมสี และนวดให้เข้ากนั
ข้นั ตอนการทำเปลือกทเุ รยี น

ข้นั ตอนการผสมผงเปลอื กทเุ รียน ขเี้ ล่อื ย และแป้งเปยี กเขา้ ด้วยกนั
ข้ันตอนการป้นั ธูป

การทดลองใชธ้ ปู ไลย่ ุงจากเปลอื กทเุ รยี น