PANESSAYFACULTEITSBLAD DER M.F.V. PANACEAJAARGANG 38 | NR 4 | DECEMBER 2025ALTDPIEKENDRUGSGEBRUIKGENEESKUNDESTUDENTENINTERVIEW METFRANK VAN ESEN PATRICKNIEBOERKunnen weWWW.PANACEA.NL1
2
367910131417212329303233363840Word bestuurCommissiepaginaDrugs, verslaving en de zorgEen verslaafde vriend(in)Drugs in het nieuwsReceptenInterview met artsenVGT-hulpAltijd pieken enquêteWintersportbestemmingKiesboomOnderwijscolumnHoroscopenWinactie en woordzoekerFotopaginaActiviteitenkalenderWord bestuurSta jij volgend jaar aan hetroer van de M.F.V. Panacea?5 ReceptenAlles wat je nodig hebt om jeeten te laten pieken! 13 WintersportOntdek de plek van dejaarlijkse SpoCo wintersport! 31InterviewHoe ervaren artsen de druk om altijdte moeten presteren?16EnquêteHoe is het drugsgebruik ondergeneeskundestudenten?22
De winter is terug in Nederland en dat betekent dat kou weer getrotseerd moet wordenonderweg naar de faculteit. Misschien moet je nog op pad voor cadeautjes voor Sinterklaas,Kerst of oud & nieuw, of misschien wel voor allemaal. Daarbij hoort natuurlijk hard werken aancadeautjes inpakken, surprises in elkaar knutselen en enorme gedichten op papier krijgen.Voor velen zijn ook de eerste tentamens geweest en voor sommigen de eerste coschappengestart, dit betekent natuurlijk ook dat iedereen weer uitkijkt naar vakantie. Voor jou als lezerhet perfecte moment om even te gaan zitten en je favoriete medische blad te lezen. Even wegvan het drukke studie leven en even ontspannen. Dat ontspannen vinden wij altijd wel evenfijn, want ja, je kan niet altijd pieken, toch? Of wel?Deze editie van de PanEssay staat in het thema van ‘altijd pieken’. Daarover gaan we in gesprekmet dokter Frank van Es en dokter Patrick Nieboer. Tijdens oud & nieuw zullen er bijvoorbeeldook mensen naar een festival gaan en daar proberen te pieken. Daarom gaan we het dezeeditie ook hebben over recreatieve drugs. Zo hebben we onze lezers gevraagd naar hundrugsgebruik en kun jij met de kiesboom bepalen welke soort drug bij jou zou passen.Daarnaast hebben we een ervaring van iemand met een verslaafde vriendin, artikelen overdrugs en verslaving in de zorg, drugshandel en drugsgebruik onder artsen. Wellicht toch maarwegblijven van de drugs… Daarom hebben we voor jou een aantal recepten uitgekozen diedezelfde stofjes in je hersenen vrij zullen maken. Ook hebben we VGT-hulp vragen over deeffecten en psychiatrische aandoeningen die kunnen ontstaan door drugs. Vergeet daarnaastniet door te bladeren want aan het einde van het blad staan nog puzzels, horoscopen en nietvergeten, een kans om een gratis compendium pockets te winnen!4Uit het redactiehok
5Er is weer getrippel op de daken te horen en dat kan maar één ding betekenen, het isdecember! De eerste sneeuw is alweer gevallen, de pepernoten worden in het rondgestrooid en de kerstmarkten worden opgezet. Ook op de bestuurskamer zijn dedekentjes erbij gepakt en wordt de waterkoker regelmatig aangezet.Na drie maanden besturen zit de flow er zeker in. We begonnen de maand op de dansvloer vande Negende Cirkel met de allereerste commissieborrel dit jaar. Na al het dansen was het tijd omonze hersenen aan te zetten bij het Career Event Panacea. Het thema was rampengeneeskunde,dus wanneer alle hel losbreekt, weten wij wat we moeten doen! Het weekend daarop gingen wemet 35 man sterk liftend naar het prachtige Leuven en hoewel niet iedereen het liftend haalde,was het alsnog een enorm geslaagd weekend! Om even bij te komen van deze drukke, maarleuke week, deden we het een avondje wat rustiger aan bij de CuCo Game Night.Zoals jaarlijkse traditie was het ook weer tijd om mee te doen aan de Sinterklaasactie van hetUMCG. Samen met onze geweldige sinterklazen en pieten hebben we dit jaar een recordbedragkunnen ophalen! Hierdoor hebben wij enorm veel leuke cadeaus kunnen rondbrengen voorpatiënten in het UMCG. Daarnaast hebben we goed gevierd dat de tentamens eindelijk weerachter de rug zijn met een geslaagde After Tentamen Party en heeft de Masterraad 1 prijzenuitgedeeld voor de beste KTC docent en TBL sessie van het jaar!Ook december zit vol met activiteiten, feesten en een heleboel andere dingen. We traptennamelijk de maand gelijk af met een tutorborrel, waarbij je eindelijk met je groepsgenoten overiets anders kan praten dan ziektebeelden en behandelingen. Dat is gelukkig niet het enigemoment waarbij de voetjes van de vloer af konden, er stond namelijk ook een AkCie feest op deplanning! Om hiervan bij te komen hadden we later die week een Thema Inloopuur op debestuurskamer, waar genoten kan worden van warme chocolademelk en koekjes. In dekerstvakantie gaat de bestuurskamer twee weekjes dicht, maar dat betekent zeker niet dat erniks te doen is bij Panacea. Wij gaan namelijk met 50 mensen de skipistes onveilig maken inFrankrijk. Wij hebben er in ieder geval enorm veel zin in!Hoewel we zelf het gevoel hebben net begonnen te zijn aan ons bestuursjaar, betekent decemberook dat wij ons informele informatie-uurtje hebben gehad over een bestuursjaar! Mocht je ditmoment nou hebben gemist, maar ben je toch nieuwsgierig, dan staan wij altijd voor je klaar omvragen te beantwoorden!We wensen iedereen alvast een sprankelend en feestelijk 2026 en hopen jullie terug tezien bij de komende activiteiten of op de bestuurskamer!Liefs,BP’39Elise, Britt,Ilsa, Martijn,Meike en AnnickBestuurUit de bestuurskamer
6
Naast onze activiteiten genieten we er zelf ook vanom samen te zijn. We koken, eten en borrelen graagmet elkaar, en zijn op woensdag vaak te vinden in deNegende Cirkel — net als vele anderegeneeskundestudenten. Daar zullen we dit jaarongetwijfeld veel nieuwe herinneringen maken en heelwat dansjes doen.7Bachelorbul, Ouderdag en College CarrouselCommissie (BOCCie)CommissiepaginaWij zijn de BOCCie ’25-’26! Met zes enthousiastemeiden gaan we ons dit jaar inzetten voor drie mooieevenementen: de Bachelorbul, de Ouderdag en deCollege Carrousel. Ons doel is om toekomstigestudenten én hun ouders een warm en inspirerendwelkom te geven binnen de medische faculteit.Tijdens de College Carrousel laten we ruim duizend 4-VWO’ers ervaren hoe het is om geneeskunde of eenandere medisch-gerelateerde studie te volgen. Metinteractieve colleges, workshops en ontmoetingen metstudenten bieden we hen een eerlijk en motiverendbeeld van wat studeren aan onze faculteit inhoudt. Injanuari organiseren we een gezellige én informatieveOuderdag, waarbij ouders een inkijkje krijgen in deopleiding en het studentenleven. Zo weten zij precieswaar hun kind terechtkomt en hoe zij hen kunnenondersteunen tijdens deze nieuwe fase.Aan het einde van het jaar staan we klaar bij deBachelorbul, waar we samen met studenten en hunfamilies een bijzondere mijlpaal vieren. Het is eenfeestelijk moment waarop we stilstaan bij hunprestaties en de weg die zij hebben afgelegd.Wij hebbenenorm veel zinin hetkomende jaaren kijkenernaar uit omvan elkevenementietsonvergetelijkste maken!Global Health and Equity Committee (GloCie)Wanneer je denkt aan een commissie die energie,inhoud en gezelligheid combineert, dan kom je alsnel uit bij ons: de commissie achter hetprofileringsproject Global Medicine and Health Equity.Met vijf enthousiaste leden werken we het hele jaardoor aan een project dat verder kijkt dan de grenzenvan onze eigen bubbel.Wereldwijde gezondheidszorg, verschillen intoegang tot zorg en de vraaghoe je als toekomstige medicus echt iets kanbetekenen dat zijn de thema’s waar wij ons invastbijten. Wat onze commissie zo leuk maakt?De enorme vrijheid om het project vorm te gevenop een manier die bij ons past. Of je nu graagorganiseert, inhoudelijk verdiept, creatief bezigbent of juist het overzicht houdt.Samen bedenken we workshops, gastcolleges enactiviteiten die niet alleen interessant zijn, maarook je een andere kijk op geneeskunde geven.Hoewel de commissie vooral populair is ondertweedejaars, is het juist ook een plek waareerste- en derdejaars zich helemaal thuis voelen.Je leert nieuwe mensen kennen, ontwikkeltvaardigheden waar je later echt iets aan hebt, enkrijgt de kans om een actueel wereldwijd themaconcreet te maken voor andere studenten.
8CommissiepaginaSportcommissie (SpoCo)De SpoCo van Panacea is misschien wel de meest energieke en gezellige commissie binnen destudievereniging voor Geneeskunde. Met acht actieve leden en een grote, betrokken achterban vormen weeen hechte club die altijd in is voor sportiviteit, avontuur en natuurlijk een flinke dosis gezelligheid.Elke donderdagavond staat in het teken van de commissieavond: samen eten, samen drinken, samenlachen en soms zelfs een beetje vergaderen. Het is hét moment in de week waarop we als SpoCo echt totleven komen. De sfeer is altijd top: van sterke verhalen tot flauwe grappen en van spontaan karaoke totepische afters, niets is ons te gek.Maar naast al dat plezier steken we ook een hoop energie in het neerzetten van onvergetelijke activiteiten.Onze jaarlijkse skireis is inmiddels legendarisch: dagen vol sneeuwpret, après-ski en SpoCo-chaos.Daarnaast organiseren we sportieve hoogtepunten zoals het volleybaltoernooi, het voetbaltoernooi enandere evenementen waar heel Panacea voor uitloopt.Carrière Commissie (CarCie)Tuut, tuut, lieve leden! Life is a highway en wij zijn deCarCie! De AutoCie? Zijn wij dan een soortautodealers, monteurs, taxichauffeurs? Helaas, vanauto’s hebben wij weinig verstand, maar wij helpen jegraag te ontdekken met welk specialisme jij later geldgaat verdienen voor een dikke bak. Car is dus nietvan auto, maar van carrière, duh. Vier keer per jaarorganiseren wij een carrièreavond met ieder eeneigen thema. Myrthe is degene die ervoor zorgt datwij niet uit de bocht vliegen. Je zou haar onze VOlvoOndertussen houdt Isa de benzinekosten goed inhet snotje. Deze Toyota Yaris Hybrid is zuinig, slimen kostenbewust. Maar zo’n carrièreavond, wathoudt dat precies in? We kiezen een gezelligcafeetje uit, waar vier sprekers langskomen om tevertellen over hun loopbaan en specialisme. Jebegrijpt het al, dit gaat gepaard met een strakprogramma dat elke keer weer gemonteerd moetworden. Gelukkig loopt dit allemaal gesmeerd metNatalie, Mini Cooper van onze commissie, origineel,speels en natuurlijk vooool persoonlijkheid.Met deze vier rijtuigen in de commissie kan eencarrièreavond eigenlijk al niet meer crashen. Tochzitten jullie natuurlijk met dé grote grote vraag.Wie regelt debitterbanden? Ballen. Daarvoor hebben we eenlimousine mét glitterrookmachine aangeschaft,Esther. Wie zegt er nou nee tegen een deal metzo’n bak? Er is voor iedereen (die geld wil geven)plek! We hebben jullie nu vast en zeker ervanovertuigd om elke keer als de carrièreavondaangekondigd wordt, plankgas naar de Panaceasite te scheuren en een kaartje te bemachtigen.We zien je aan de start! VrrrrroemXC40 kunnennoemen,betrouwbaar enprofessioneel.Haarrechterhand isPostNLbestelbusMarleen, zijrijdt strakvolgens schemaen natuurlijkprecies op tijdalle e-brievenvoor ons rond.
Forensische geneeskundeForensische artsen werken in hetgrensgebied van geneeskunde enstrafrecht. De hoofdtaken bestaan uitforensisch medische expertise,lijkschouw en medische arrestantenzorg.Een forensisch arts doet onderzoek voorhet strafrecht, bijvoorbeeld door hetafnemen van DNA, bloed of urine bijverdachten en slachtoffers. Ookadviseren zij het Openbaar Ministerie ofde politie wanneer er medische vragenzijn, en worden ze ingeschakeld omarrestanten in de cel te zien en zo nodigte behandelen.In Nederland wordt lijkschouw verrichtdoor de huisarts, behandelend specialistof forensisch arts. Als forensisch artsben je gemeentelijk lijkschouwer enword je ingeschakeld wanneer er twijfelbestaat of een overlijden natuurlijk was.Dit betekent doorgaans dat je samenmet de politie het overlijden onderzoekt.Daarnaast wordt een forensisch artsingeschakeld bij overlijden dooreuthanasie (dit is officieel een nietnatuurlijke doodsoorzaak) en zijnbehandelende artsen verplicht teoverleggen bij het overlijden van eenminderjarige.9Tijdens onze opleiding worden we van het ene naar het andere specialismegestuurd—zowel in de collegezalen als tijdens de coschappen. Daardoorraken sommige vakgebieden soms wat op de achtergrond, terwijl juist díeeen cruciale rol spelen wanneer het gaat om bijvoorbeeld middelengebruik.Daarom zetten we twee van deze onderbelichte, maar bijzonder relevantespecialismen graag in het zonnetje: de verslavingsgeneeskunde en deforensische geneeskunde.Tijdens onze opleiding worden we van het ene naar het andere specialismegestuurd—zowel in de collegezalen als tijdens de coschappen. Daardoorraken sommige vakgebieden soms wat op de achtergrond, terwijl juist díeeen cruciale rol spelen wanneer het gaat om bijvoorbeeld middelengebruik.Daarom zetten we twee van deze onderbelichte, maar bijzonder relevantespecialismen graag in het zonnetje: de verslavingsgeneeskunde en deforensische geneeskunde.Drugs, verslavingen de zorgEmma HeelingNaast uitwendige schouw moet je somsook postmortaal toxicologisch onderzoekuitvoeren. De standaarden hiervoor liggenvaak hoger dan bij regulier toxicologischonderzoek, omdat resultaten in derechtbank stand moeten houden.Hoe gaat het dan met dedrugsgerelateerde sterfte in Nederland? Inde praktijk wordt vaak geen hardeconclusie getrokken over de vraag of eenoverlijden (in)direct drugsgerelateerd is;meestal wordt slechts een mate vanwaarschijnlijkheid gegeven. Veel regio’shebben verder geen uniforme richtlijnenvoor het gebruik van termen als‘overdosis’ en er is niet overal genoegfinanciering om toxicologisch onderzoek uitte voeren wanneer dat wenselijk is. Dedaadwerkelijke drugsgerelateerde sterftezou dus hoger kunnen liggen dan de cijfersvan het CBS suggereren. In 2022 werden332 gevallen van drugsgerelateerde sterftegeregistreerd, waarvan meer dan de helftgerelateerd was aan opioïden en één vijfdeaan heroïne.Forensische geneeskunde vraagt omprecisie en onafhankelijkheid,nieuwsgierigheid en een wil om dewaarheid te boven tafel te krijgen.Bron: Trimbos Instituut
Een verslaafdevriend(in), hoe is dat?Een verslaafdevriend(in), hoe is dat?10VerslavingsgeneeskundeVerslavingsgeneeskunde is een relatiefjong, maar snelgroeiend medischspecialisme. Het is een vakgebied datcontinu in beweging is: nieuwebehandelmethoden, veranderendemiddelengebruikspatronen en steedscomplexere zorgvragen. Dat maakt hetwerk uitdagend, dynamisch en nooitroutinematig. Het richt zich op allesoorten verslavingen, vanmiddelengebruik zoals alcohol en drugstot gedragsverslavingen zoals gokken ofgamen.De opleiding is meteen praktijkgericht.Je leert omgaan met complexecasuïstiek en ontwikkelt een klinischeblik die verder reikt dan alleen demedische diagnose. Als verslavingsartsis een brede blik verplicht en werk jealtijd in een multidisciplinair team.Verslaving staat zelden op zichzelf; desociale, psychische en maatschappelijkecontext van een patiënt is minstens zobelangrijk als het medische probleem.Je behandelt niet alleen eenaandoening, maar begeleidt mensenmedisch, psychisch enmaatschappelijk in een proces dathun hele leven kan veranderen.Recreatief drugsgebruik in hetstudentenleven ondervindt vaak weinigtaboe; velen zullen er niet gek vanopkijken. Voor sommige gebruikers blijfthet echter niet bij sporadisch gebruik,maar wordt het frequenter. Wij sprakenanoniem met een student die meemaaktehoe overmatig gebruik een medestudent.Het beginMijn beste vriend van de middelbareschool vertrok na zijn examenjaar naar hetbuitenland voor een tussenjaar. Hij werktedaar in het nachtleven, maakte cocktails inverschillende clubs en leek het enorm naarzijn zin te hebben. Dat tussenjaar werdverlengd toen hij een meisje leerdekennen. Hij verhuisde met haar mee naarde stad waar zij vandaan kwam en gingdaar opnieuw in het nachtleven werken.Voor mijn gevoel is het daar misgegaan.Hij verdiende bakken met geld, dat bleekwel uit onze appjes, maar hij werktenachten achter elkaar door en had eentoxic vriendin die het slechtste in hemnaar boven haalde.Toen de relatie uitging en hij terug naarNederland kwam hebben we onzevriendschap na anderhalf jaar afstandweer volledig opgepakt. Toch merkte ikdat hij moest wennen aan het nuchtereleven in Groningen: niet langer nachtenwerken, maar weer omgaan met oudevrienden van de middelbare school. Ik wistdat hij drugs gebruikte maar dat voeldetoen niet direct zorgelijk. In mijnomgeving gebeurde het wel vaker eniedereen was daar altijd open enverantwoordelijk mee.Bron: VVGN“Ik wist dat hij drugs gebruiktemaar dat voelde toen niet directzorgelijk.”
11Zelf was ik er destijds al fel op tegendoor een situatie in mijn familie die meheeft laten zien hoe snel een verslavingkan ontstaan. Maar omdat het bijanderen altijd goed ging, kon ik het nogaccepteren.Wat was het eerste dat je merkte?Al snel merkte ik dat mijn beste vriendhet zwaar had. Hij heeft altijd eenhouvast nodig gehad: intensief sporten,bedrijven opstarten, traden, altijd ietsom zich volledig op te storten. Hij is zoiemand met energie voor tien: geenfeest is te lang, geen ambitie te groot.Langzaam werd duidelijk dat zijnmentale gezondheid eronder begon telijden. Ik zat zelf ook in een moeilijkeperiode en juist daarom waren we heelopen naar elkaar. We praatten veel,huilden samen en probeerden elkaar tehelpen in een lastige tijd.Toen vertelde hij voor het eerst dat zijndrugsgebruik was toegenomen en dat hijvan plan was te minderen. Een paardagen later stond hij midden op de daghuilend voor mijn deur. Binnen verteldehij dat hij ernstig verslaafd was, al zijnspaargeld erdoorheen had gejaagd endat hij niet wist hoe hij moest stoppen.Ik was de enige die het wist want hijschaamde zich enorm en wilde dat ikhet aan niemand vertelde.Hoe was dat voor jou?Voor mij was dit ontzettend moeilijk. Ikhad zelf al weinig ruimte in mijn hoofden wist totaal niet hoe ik hem konhelpen. In de eerste weken checkte ikveel bij hem in maar er kwam al snelverandering. Hij begon te zeggen dathet eigenlijk heel goed ging, dat stoppenhem meeviel.Ik bleef benadrukken dat hij me altijd konbellen, dag en nacht, en dat we dan ietszouden gaan doen om hem af te leiden.Maar dat moment kwam nooit. Onscontact verwaterde. Waar we elkaar voorzijn bekentenis wekelijks spraken werd datdaarna maandelijks. Telkens als ik vroeghoe het ging zei hij dat alles goed was.Maar onze gesprekken werden eenzijdiger;mijn verhaal deed er niet meer toe. Nietomdat hij niet wilde luisteren, denk ik nu,maar omdat hij mij uit de weg ging zodathij niet op zijn tenen hoefde te lopen.Op een feest zag ik hem weer, voor heteerst in lange tijd. We praatten fijn en ikzei hoe goed het was om hem zo te zien.Later die avond hoorde ik via iemandanders, heel onschuldig, dat hij hem hadzien snuiven op het toilet. Mijn reactiesprak blijkbaar boekdelen, want ik heb diegemeenschappelijke vriend toen invertrouwen genomen. Hij was ook eenman, ging mee uit met hem en kon veelbeter een oogje in het zeil houden. Ik konhet niet meer alleen dragen. Ik probeerdedaarna nog een paar keer met hem tepraten, maar volgens hem ging hetgewoon goed. Uiteindelijk hoorde ik via viadat hij het aan zijn vader had opgebiechten dat die hem zou helpen. Toen besloot ikhet los te laten. De druk werd te groot.Hoe is de situatie nu?Met oud en nieuw zag ik hem weer. Daarverweet hij mij dat ik er niet genoeg voorhem was geweest. Ik heb de hele avondgehuild. Ik voelde me een verschrikkelijkpersoon en onwaardig aan onzevriendschap. Pas later, toen het beter metmij ging en ik er met mijn huisgenoot oversprak besefte ik hoezeer hij mij destijdsmanipuleerde, juist op het momentdat ik zelf ook problemen had waar hij alsenige alles van wist. Alles draaide op eengegeven moment om hem. Terwijl wijdaarvoor zo’n sterke band hadden gehadwerd die ongelijkheid onze breuk.“Een paar dagen later stondhij midden op de dag huilendvoor mijn deur.”
12Drugsgebruik en artsenMen denkt vaak dat (recreatief)drugsgebruik minder wordt na destudententijd. Voor veel mensen geldt datnatuurlijk, maar ook in Nederland zijnartsen die kampen met verslaving ofproblematisch middelengebruik. Het deeldat hiervan last heeft is vergelijkbaar metandere hoogopgeleiden (<1%), maarartsen gebruiken vaker kalmerende,sederende en angstverminderendemiddelen. Er is een speciaal steunpuntgenaamd Steunpunt ABS-artsen voor hulp,advies en begeleiding van artsen en hunomgeving. Verder zetten ze zich in voorhet bespreekbaar maken van dergelijkeproblemen. Iedereen kan zich weleensafvragen of er misschien iets aan de handis met die collega die vaak te laat is of eenbeetje gek reageert, maar hoe vaak praatje daar dan met diegene over?Of het je collega’s in de toekomst zijnof je vrienden nu, het blijft belangrijkom bij een vermoeden het gesprekaan te gaan en iemand te helpen hulpte zoeken!Achteraf zie ik hoe onterecht zijnverwijten waren. Hij wist alles van mijnsituatie, maar vroeg nooit hoe het metmíj ging. En toch voelde ik me schuldig.Na die avond besloot ik dat het initiatiefeen keer bij hem mocht liggen. Maar datinitiatief is nooit gekomen. Sindsdienspreken we elkaar eigenlijk nooit meer,behalve een korte begroeting als weelkaar toevallig op straat tegenkomen.Ik geloof echt dat zijn verslaving en demuren die hij eromheen bouwde ervoorhebben gezorgd dat ik mijn beste vriendben kwijtgeraakt. Het gebrek aaninteresse, iets wat 17-jarige ik nooit bijhem had verwacht, voelde als hetdefinitieve breekpunt. Misschien is hijecht veranderd. Misschien wil ik dat nogsteeds niet geloven. Komend oud ennieuw heb ik hem alweer twee jaar nietmeer echt gezien. Toch denk ik zekeréén keer per week aan hem. Ik maakme zorgen of het nu wel goed gaat methem, en ik mis hem nog altijd enorm,maar onze vriendschap was net eentoxic relatie geworden. Soms vraag ikme af hoe het was gelopen als dit nuwas gebeurd, nu ik stevig in mijnschoenen sta. Had ik dan wel alles voorhem kunnen betekenen? Maar dat is eenvraag zonder antwoord.“Ik geloof echt dat zijn verslavingen de muren die hij eromheenbouwde ervoor hebben gezorgd datik mijn beste vriend benkwijtgeraakt.”Bron: KNMGTwijfel jij of jouw drugs-, alcohol-, seks-,game- of telefoongewoonte misschien eenverslaving is? Op de website van de RUGonder Onderwijs → Studenten ServiceCentrum → Studentenwelzijn → Goed voorjezelf zorgen → Alleen een gewoonte… ofeen verslaving? is allerlei informatie tevinden over waar je terecht kunt. Dit isbijvoorbeeld Verslavingszorg NoordNederland (VNN) en Stichting Naast voormensen rondom iemand die een verslavingheeft.
Volgens buurtbewoners in Schinnen (Zuid-Limburg) waren deeigenaren van de loods altijd open over hun activiteiten. Zeopereerden naar eigen zeggen in “het grijze gebied”: niet illegaal,maar ook niet volledig transparant. Dat hun werkzaamhedenlucratief waren staat echter vast — in vijf jaar tijd draaiden zij eenomzet van 42 miljoen euro.Tot 1 juli 2025 bevatte de Opiumwet uitsluitend middelen waarvan alwas vastgesteld dat ze voor grote groepen gebruikersgezondheidsrisico’s opleverden. Designerdrugs werden daardoorpas verboden nadat er wetenschappelijk bewijs voor schadelijkheidwas. Dat onderzoek kost tijd, terwijl het ontwikkelen van een nieuwevariant van een bestaande drug aanzienlijk sneller gaat. Deondernemers achter Funcaps.com wisten dit gat in de regelgeving tebenutten.Een bekend voorbeeld is de verkoop van 2-MMC. De afgelopen jarengroeide de populariteit van 3-MMC (in de volksmond: 3M) sterk. Hetmiddel is goedkoper dan cocaïne en geeft een licht euforisch effect,wat de vraag aanzienlijk vergrootte. Funcaps.com bood echter geen3-MMC aan, maar 2-MMC: een stof waarbij één methylgroep (–CH₃)op de benzeenring simpelweg naar een andere positie is verplaatst.Daarmee ontstond — formeel gezien — een legale variant van 3-MMC.CH3Hoe kon het al die jaren (legaal) verkocht worden?Afgelopen november haalde een opmerkelijke websiteveelvuldig het nieuws: een platform dat online diversedrugs verkocht waarvan de moleculaire structuur nétafweek van de middelen op de Opiumlijst. Het ging omvarianten op bekende (designer)drugs als XTC, speed enketamine, maar ook om benzodiazepines — in devolksmond ‘pammetjes’ — zware verdovende middelendie niet alleen sterk verslavend zijn, maar ooklevensgevaarlijk kunnen zijn. Al meer dan vijftien jaarbood Funcaps.nl dit soort middelen openlijk te koop aan.De website kwam nadrukkelijk in beeld nadat deInspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) een tip kreegover grootschalige illegale handel. Eerder hadden alalarmbellen geklonken bij ING bank, waar men begon tetwijfelen aan de legaliteit van de verkoop van deze‘geneesmiddelen’. Toch kon het Openbaar Ministerielange tijd weinig doen: tot 1 juli 2025 waren slechtsafzonderlijke, specifiek benoemde stoffen verboden.Met de wetswijziging van 1 juli 2025 kreeg het OM pasecht de middelen om op te treden. Toen werd eennieuwe categorie aan de Opiumwet toegevoegd: Lijst 1A.Op deze lijst zijn niet alleen afzonderlijke stoffenopgenomen, maar complete stofgroepen binnen dedesignerdrugs. Daarmee werd het jarenlange kat-enmuisspel tussen overheid en producenten voorgoeddoorbroken.Bron: Rijksoverheid13Uit de actualiteitenHet grijze gebied van drugshandel:FuncapsScreenshot van de Funcaps-site in 2024Bron: NOS.nlCH3C4H7NOC4H7NO4-MMC 3-MMCDit zou 2-MMC zijnJannah Toonen
Shannon KoerhuisLLaaaattjjee eetteenn ppiieekkeennIk vlieg nu op dopamine!Dopamine is de \"motivatie- en belonings\" neurotransmitter in je brein, en het speelt een belangrijkerol in je stemming, motivatie en plezier. Het is hierom niet gek dat er in de literatuur vaakovereenkomsten worden gevonden tussen binge-eating en drugsgebruik. Zowel drugs als hetconsumeren van lekker eten stimuleren de afgifte van dopamine in de hersenen. Daarnaast is hetlangdurig gebruik van drugs en consumeren van lekker eten beiden geassocieerd met veranderingenin het dopaminerg systeem, met daaropvolgende tolerantie. Tot slot zorgt het afkicken van drugs eneten voor een vergelijkbare reactie in het brein.Er zijn verschillende soorten voedsel die je natuurlijke dopamineproductie kunnen verhogen. Hier zijn debelangrijkste voedingsmiddelen die dopamine stimuleren:Voedingsmiddelen rijk aan tyrosine (de bouwsteen van dopamine): bananen, amandelen, avocado & eierenVoedingsmiddelen met antioxidanten (beschermen dopamine-receptoren tegen schade en helpendopamineproductie efficiënter maken): pure chocolade, bosbessen en groene bladgroentenKruiden en specerijen die dopamine verhogen: fluweelboon, kurkuma, brahmi & peper14Avocado toast met amandelen en banaanIngrediënten1 rijpe avocado2 volkoren toast1 banaanHandje amandelenOptioneel: een snufje kaneel of kurkumaBereiding1.Rooster de volkoren toasttotdat deze goudbruin is.2.Prak de avocado enverspreid het over de toast.3.Snijd de banaan in plakjesen leg ze bovenop deavocado.4.Strooi de amandelen erovervoor een knapperigetextuur en voeg eventueeleen snufje kaneel ofkurkuma toe voor extrasmaak en een boost vanantioxidanten.Bron: Food reward system: current perspectives and future research needs
15Kalkoen Chili met avocadoen bonenIngrediënten (voor 4 personen)750g mager kalkoengehakt1 grote ui, gesnipperd3 teentjes knoflook, fijngehakt1 rode paprika, in blokjesgesneden1 blik (400g) tomatenblokjes2 blikken (400g) zwarte bonen ofkidneybonen, uitgelekt1 blik (300g) maïs, uitgelekt2 eetlepels chilipoeder2 eetlepels kurkuma1 theelepel komijn1 theelepel paprikapoeder1 theelepel cayennepeper2 eetlepels olijfolieZout en peper naar smaak2 rijpe avocado's, in blokjesgesnedenOptioneel: verse koriander ofpeterselie voor garneringOptioneel: een beetje limoensapvoor extra frisheidBereiding1.Verhit de olijfolie in een grote pan op middelhoog vuur. Voeg degesnipperde ui en knoflook toe en bak ongeveer 5 minuten, totdat de uiglazig en zacht is.2.Voeg het kalkoengehakt toe en bak het 6-8 minuten totdat het bruin is.3.Voeg de rode paprika toe en bak 2-3 minuten mee tot de paprika zachtbegint te worden.4.Voeg de chilipoeder, kurkuma, komijn, paprikapoeder en cayennepepertoe en roer goed door.5.Voeg de tomatenblokjes, bonen en maïs toe. Roer alles goed door enbreng het aan de kook.6.Zet het vuur laag en laat het chili-gerecht 20-30 minuten zachtjessudderen, zodat de smaken goed kunnen mengen en de saus iets indikt.Roer af en toe door.7.Breng het gerecht op smaak met zout en peper naar wens. Je kunt ookeen beetje limoensap toevoegen voor extra frisheid.8.Serveer de chili in kommen en top af met de blokjes avocado. Garneermet wat verse koriander of peterselie voor extra kleur en smaak.
16Ingrediënten1 banaan1/2 kopje bosbessen (vers of bevroren)1 eetlepel pure cacao (minimaal 70%cacao)1 kopje amandelmelk of andereplantaardige melk1 eetlepel amandelboter of pindakaasOptioneel: 1/2 theelepel kurkumaBereiding1.Doe alle ingrediënten in een blenderen blend totdat het een gladdesmoothie is.2.Serveer de smoothie koud en genietvan de antioxidanten uit debosbessen en de dopamineverhogende cacao.Vegetarische Curry metkurkuma en groene groentenIngrediënten1 blik kokosmelk (400 ml)2 eetlepels olijfolie1 ui, gesnipperd3 teentjes knoflook, geperst1 eetlepel kurkuma1 theelepel komijn1/2 theelepel cayennepeper1 broccoli, in roosjes200 g spinazie1 blik kikkererwten (400 g)1/2 courgette, in plakjes1 wortel, in plakjesZout, peper, citroensapBereiding1.Verhit de olijfolie in een grote pan en bak deui en knoflook totdat ze zacht zijn.2. Voeg de kurkuma, komijn en cayennepepertoe en bak 1-2 minuten totdat de kruidengoed geurig zijn.3. Voeg de kokosmelk toe en breng aan dekook.4. Voeg de broccoli, wortel, courgette enkikkererwten toe. Laat de curry 10-15minuten zachtjes koken totdat de groentengaar zijn.5. Voeg de spinazie toe en laat deze slinken.6. Breng op smaak met zout, peper encitroensap. Serveer met rijst of naanbrood.Chocolade-Bosbessen smoothie
Veel geneeskundestudenten voelen de druk om continu te presteren: je moet meteenworden toegelaten, direct weten welk specialisme bij je past en later misschien ook nogpromoveren. Het lijkt alsof alles vanzelf en in één keer goed moet gaan. Maar is dat beeldwel realistisch?Wij spraken met Frank van Es (psychiater, UCP) en Patrick Nieboer (traumachirurg, UMCG)over hun weg naar waar ze nu staan: hun successen, hun tegenslagen en vooral wat wij alsstudenten van hun ervaringen kunnen leren.17Kunnen we als arts altijd pieken?Siem van AlfenIn gesprek met Frank en dr. NieboerWanneer heeft u besloten geneeskunde te willen studeren?Frank: In 4 VWO. Ik wilde graag mensenhelpen en ik vond het menselijk lichaaminteressant. Ik bleef lezen en studeren opbiologie en was geïnteresseerd in psychologie.Zo rolde ik in de studie geneeskunde.Patrick: In 5 VWO. Daarvoor was het vager,maar vanaf de vijfde klas dacht ik, dit is heteigenlijk wel. Wat trok u dan zo? Geen idee.Dat leek mij wat. Het idee van mensen betermaken zat niet zo in mijn hoofd, het leek mijgewoon iets wat bij mij paste. Dat heleeinddoel van arts had ik ook helemaal niet zoconcreet voor ogen.Waar heeft u geneeskunde gestudeerd, en waarom?Frank: In Maastricht. In Groningen was noggeen probleemgestuurd onderwijs. Overalwerden vooral colleges gegeven en daar ga ikniet zo goed op. Ik leer vooral als ik meeigenaar voel van een probleem dat moetworden opgelost.Patrick: In Groningen. Ik wilde de eerst naarAmsterdam, maar ik ben een aantal keeruitgeloot. Ik heb het eerst een keer inAmsterdam geprobeerd, toen heb ik het 3jaar later in Groningen geprobeerd. Hoe heeftu dan die 3 jaar daartussen opgevuld? Datwas ingewikkeld, de eerste keer zeker, toenheb ik een HBO lerarenopleiding gedaan. […]Toen wist ik zeker, ik ga nog een keer loten.Toen ben ik sociale geografie gaan studeren.In het tweede jaar dacht ik wel, dit is niethelemaal waar ik thuis hoor. Toen ben ikingeloot bij GNK.
18Wist u na uw coschap psychiatrie/ chirurgiemeteen dat u deze kant op wilde?Frank: Tijdens mijn coschap wist ik zeker datik geen psychiater wilde worden. Na de stagehad ik nog geen idee van wat het vak zoukunnen bieden. Ik had toen de indruk datpsychiaters te makkelijk conclusies trekken enlabels plakken. Ik was op een klinischeafdeling geplaatst waar therapieresistentedepressies werden behandeld. Daarvoormoesten soms forse maatregelen genomenworden om mensen te genezen. Daar moestik erg aan wennen.Patrick: In de coschappen had ik eenenorm leuk coschap neurologie, omdat eenenorm aardige en betrokken neuroloog mijonder zijn vleugels nam. Ik dacht, dat isleuk. Maar ik vond heelkunde ook leuk. Ikhad mijn oudste coschap bij de heelkundein Leeuwarden.Heeft u altijd al psychiater/ chirurg willen worden?Wanneer kwam dat besef?Frank: Ik wilde eigenlijk pijndokter worden,want in het thema pijn komt het helebiopsychosociale model terug. Ik had tot mijnpensioen kunnen aniossen, totdat ik merktedat ik in opleiding moest om me verder teontwikkelen. Dat was een lastig moment,want alleen pijndokter bestaat eigenlijk niet.Anesthesiologen behandelen natuurlijkpijnpatiënten, maar dat was niets voor mij; ikviel steeds flauw bij invasieve procedures…Toen wist ik het even niet meer. Daarna hebik mijn keuze gebaseerd op de aspecten vanhet vak die ik zelf het leukste vindt om tedoen: beschouwen van complexe problemenen voeren van complexe consulten. Tijdensmijn studie was ik trouwens nog erg onhandigin consultvoering. Ik heb zelfs eenspreekuurtoets niet gehaald; ik was toen teveel aan het woord. […] Later heb ik pasgeleerd om daar handiger mee om te gaan.Uiteindelijk heb ik gekozen voor eenwerkomgeving waar ik me prettig voel, waarik me verder in kan ontwikkelen, waarmensen werken die een voorbeeld voor mezijn, met wie ik graag samenwerk, voor eendoelgroep waar ik me graag voor inzet. Mijnvoorbeeld was de consultatieve psychiater vanhet pijncentrum, Jan Pronk; de manierwaarop hij heel pragmatisch en rustigbeslissingen nam in hele complexe puzzels,dat vond ik geweldig.Patrick: Er werd in Enschede gevraagd of ikkwam solliciteren bij de neurologie vooreen ANIOS plek, met uitzicht op een AIOSplek. Toen ik na het sollicitatiegesprek in detrein terug zat dacht ik: dit is echt niet mijnvak, dit moet ik niet doen. Ik moet tochrichting de heelkunde. Ik vond de neurologieheel leuk met die mensen, maar het is mijnvak niet. De manier van denken is niet waarik goed in ben. Toen heb ik hetkeuzecoschap heelkunde afgerond.Het eerste baantje waar ik toen opsolliciteerde was een AIOS heelkunde metonderwijstaken. Dat was mijn baan, vond ikenorm leuk. Maar ik ben er enorm opafgewezen. Toen heb ik gesolliciteerd bij hetpsychiatrisch ziekenhuis in Zuidlaren. Ookniet aangenomen. Uiteindelijk ben ik in hetMartiniziekenhuis terecht gekomen. Hiernaheb ik gesolliciteerd bij de heelkunde. Ikwilde hier een keer solliciteren, en andersleek huisartsengeneeskunde mij ook welprima. Daarna ben ik dus op gesprekgekomen, heel hard voorbereid: echt eenpiekmoment. Drie weken na het gesprekkreeg ik een telefoontje dat ik in opleidingwas.
19Toen dacht ik: misschien heb ik niet genoeggezien van de psychiatrie in mijn coschap.Toen ik terecht kwam als ANIOS bij hetsociaalpsychiatrische FACT team ging bij mijhet licht aan. Ik werk nog steeds voordezelfde doelgroep, in een zelfdewerkomgeving.Hoe zorgt u voor een goede werk-privé balans?Frank: Het is net als fietsen, op twee wielenben je eigenlijk steeds aan het omvallen enstuur je steeds weer bij, hoe recht je ookfietst. Normaliseer het, slingeren is de norm.Het is belangrijk dat je je partner of familiemeeneemt in beslissingen over je werk, ennaar diegenen eerlijk en open bent over jeambities, onzekerheden en zorgen. Steun uitje sociale omgeving is belangrijk om jeprofessioneel te kunnen ontwikkelen. Daaromvieren we als opleidingsgroep het kerstdinermet de partners erbij.Patrick: Voor ons is dat des teinteressanter, mijn vrouw is ook chirurg. Diegelijkwaardigheid was heel fijn. […] De dingendie ik wilde doen in het gezin, mijn hobbies,mijn werk, ik heb daar niet het gevoel gehaddat ik dingen heb moeten missen. We kondengoed afstemmen, en zijn allebei ook de eerstedeeltijd chirurgen in het UMCG geworden.Maar dat komt dan ook omdat jullie daarnaargehandeld hebben? Dat bracht inderdaadenorm veel rust. Mijn verhaal is niet dat hetallemaal makkelijk is, helemaal niet. Maar ikheb het niet zo ervaren, ook niet dat ikkansen gemist heb of anderekeuzes had moeten maken.Zijn er specifieke lessen die u aan uw AIOS meegeeft?Frank: Kies wat je interesse heeft, maar doeook eens een keer iets totaal anders om daarweer afstand van te nemen. Laat je daarbijniet te veel afleiden van wat je denkt dat vooreen ander goed staat op je CV. Ga in gesprekmet docenten, supervisoren en opleiders overje ambities, plannen en overwegingen daarbij.Zoek ons op en laat ons meedenken. Voor onsis het leuk om studenten af en toe een duwtjemee te geven en te helpen bij het maken vankeuzes. Zo kom je er achter wat voor joubelangrijk is voor je ontwikkeling.Patrick: Wat werk waardevol maakt issamenwerken met mensen waar je op kanvertrouwen. We hebben enorm sociaal werk.De hele dag praat je met mensen. Een goedegroep mensen die goed met elkaarsamenwerken is enorm waardevol. Als je daarin zit, koester dat en werk mee aan de sfeervan die groep. Als het niet goed samenwerktzie je dat de lol van het werk anders is.Wat je kan doen is hieraan bijdragen. Zorgendat mensen zich welkom voelen. Zekerco-assistenten/A(N)IOS. Dat zijn mensen dietijdelijk met ons functioneren. Ik weet zelfnog hoe ingewikkeld het is om telkens weeropnieuw je plaats te moet krijgen. Hoe leukhet is dat mensen zich welkom voelen, dat iswel iets waarvoor je kan proberen iets tedoen.
20Stel u was uw rolmodel niet tegengekomen, denkt u dat u mischiennog een ander pad had bewandeld?Frank: Het lijkt natuurlijk van toeval af tehangen dat het balletje net de ene of net deandere kant op rolt, maar ik ben ervanovertuigd dat er altijd weer een logischvervolg is. Studenten zouden het gevoelkunnen hebben dat ze nu de perfecte keuzemoeten maken, omdat dat balletje anders deverkeerde kant op rolt, maar daar geloof ikniet zo in. Ik geloof meer in een soortrivierbed; het gaat allemaal stroomafwaarts -linksaf en rechtsaf- en die stromen ontmoetenelkaar wel weer. Ik zou bijna zeggen, genieteen beetje van de stroom en heb ervertrouwen in dat je vindt wat bij je past. Alsje merkt dat je nog niet toe bent aan eenkeuze, maak dan even geen keuze. […] zolangje blijft bouwen op wat je hebt ontwikkeld,kan je het niet echt verkeerd doen denk ik. Envoel je ook vrij om van koers te veranderen.Al die ervaring neem je mee in jeontwikkeling.Patrick: Leef in het hier en nu. Je hebtgeen controle op de volgende stappen, ookal heb je hier allerlei sterke verlangensvoor. We weten dat veel gemotiveerde engeschikte mensen niet op de plek terechtgaan komen die ze van tevoren bedachthadden. Je kan op heel veel verschillendemanier waardevol werk doen binnen degeneeskunde, dat is het waardevollebinnen ons beroep. Probeer niet te vervooruit te kijken. Alles wat je doet watdoor een ander wordt opgelegd en door dedruk van buiten, daar kan je ongelukkigvan worden denk ik. Laat je meevoerennaar wat je krijgt, probeer dingen uit. Alsje je te veel blind staart op het punt op dehorizon kan je allemaal dingen missen dieook belangrijk zijn.Is er ooit een moment geweest dat u dacht: ik stop met geneeskunde?Frank: Je kan gemakkelijk vast of leeg lopen in zo’n veeleisend vak als geneeskunde. Danloopt spanning op, je loopt aan tegen conflicten of je gaat je juist vervelen. Om gezond enveerkrachtig te blijven is het belangrijk om daar regelmatig bij stil te staan. Zo houd je hetook beter vol. Als psychiaters zijn we gewend om regelmatig coaching of therapie tezoeken. Als ik daar zelf niet aan denk, dan begint mijn vrouw er wel over. Zij ziet hetsneller dan ikzelf als ik in bepaalde valkuilen stap of bepaalde problemen de kop opsteken.Dan gaat het ten koste van mijn gemoedsrust, en dan profiteer ik van een seriegesprekken met een coach, en dat houdt mij gezond. In de periode daaraan vooraf kan ikook nog wel eens denken: zit het er nog wel op? Ik denk dat het goed is om gezond teblijven en dat je dat erkend en hulp zoekt. Dat kan van alles wezen. Ik ben net begonnenmet zangles, ik zing in twee koren. Ik dacht dat het ging over toonvorming, maar wehebben het alleen maar over ademhaling… rust. Het is een pittig beroep, maar er zijn ookveel knoppen waar je aan kan draaien om gezond te blijven. Eigenlijk heb ik nooit gedachtdat ik er mee wilde stoppen.
P S Y C H I A T R I E V G T H U L P21Jannah ToonenVraag 1: Middelengebruik kan bij daarvoor gevoelige personen leiden tot alarmerendepsychiatrische ontregeling. Bij welk van de onderstaande middelen is de kans dat een gebruikereen psychose ontwikkelt het grootst. Dat is bij gebruik van:A. Cannabis;B. Cocaïne;C. Heroïne.Vraag 2: Een arts op de poli psychiatrie neemt de status mentalis af bij een patiënt met wanen.Een waan is een stoornis in één van de psychische functies.Binnen welk domein van de psychische functies wordt een waan ingedeeld?A. Affectieve functies.B. Cognitieve functies.C. Conatieve functiesVraag 3: Een 42-jarige man heeft de afgelopen twee weken nauwelijks gegeten en gedronken.In gesprek is de patiënt helder en goed georiënteerd in tijd en plaats. Hij maakt een matte,vermoeide indruk. Hij vertelt dat hij niet meer kan eten, omdat \"zijn darmen verrot zijn\".\"Het isallemaal mijn schuld: ik ben een lichamelijk wrak, ik ben failliet en mijn gezin gaat eraan tenonder\". Wat is de meest waarschijnlijke diagnose?A. Delirium.B. Depressie met psychotische kenmerken.C. Schizofrenie.D. Schizofreniforme stoornis.E. Waanstoornis.Vraag 4: Al meer dan 25 jaar geleden ontwikkelde een Amerikaanse psycholoog EMDRtherapie(oogbeweging desensibilisatie en opwerking). Voor welke van de volgende 28-jarige patiënten isEMDR vooral geïndiceerd?A. Een influencer die niet in het openbaar wil verschijnen, omdat ze een invaliderende perceptieheeft dat haar neus te groot is.B. Een computernerd met smetvrees die zijn handen wel 100 keer per dag wast.C. Een leraar met angst en slaapstoornissen die ontstonden na een woningbrand.D. Een restauranteigenaar met polyverslaving aan tabak, alcohol en cannabis.Vraag 5: Een 40-jarige man wordt opgenomen in een ggz-instelling in verband met eenmanische episode. Hij is bekend met een bipolaire stoornis. De arts vraagt aan de patiënt: “Hoegaat het met u?”. De patiënt antwoordt: “Het gaat en u praat. Dat is een goede daad. Geenwoorden maar daden. Feijenoord. Houdt u van voetbal?” Welke terminologie binnen hetpsychiatrisch onderzoek wordt gebruikt om deze observatie te beschrijven?A. HypervigiliteitB. IncoherentieC. TachyfrenieD. Verhoogd associatief.Bron: Interuniversitaire Voortgangstoets Geneeskunde (iVTG) mei 2022
A N T W O O R D E N22Jannah ToonenVraag 1: A. Cannabis;⟶ Alle genoemde middelen kunnen psychiatrische ontregeling geven, maar cannabis(vooral bij hoge sterkte/THC) geeft veruit de grootste kans op het uitlokken van eenpsychose, vooral bij jonge mensen en bij een kwetsbaarheid voor psychotischestoornissen.Vraag 2: B. Cognitieve functies.⟶ Wanen zijn denkstoornissen → ze vallen binnen de cognitieve functies (inhoud van hetdenken).Affectief = stemming/emotie;Conatief = willen/handelen.Vraag 3: B. Depressie met psychotische kenmerken.⟶ De patiënt is helder georiënteerd → geen delier.De overtuigingen (darmen verrot, ik ben schuldig) zijn somatische en schuldwanen, bij(ernstige) depressie.Geen aanwijzingen voor schizofrenie (duur , verloop, affect).Vraag 4: C. Een leraar met angst en slaapstoornissen die ontstonden na eenwoningbrand.⟶ EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) is een vorm van therapie voorhet behandelen van trauma bij PTSS. Een woningbrand met langdurige angst enslaapproblemen kan je hier categoriseren als trauma.Vraag 5: D. Verhoogd associatief.⟶ De patiënt maakt klankassociaties (“gaat–praat–daad–Feijenoord”). Nietonsamenhangend genoeg voor incoherentie; dit is versnelde, associatieve gedachtegang.Uitleg terminologie:Hypervigiliteit betekent dat er verhoogde opmerkzaamheid is, waardoor iemandovermatig snel en alert reageert op subtiele signalen. Meestal komt iemand hierdoorangstig over. Denk hierbij aan ziektebeelden als PTSS of angst, gezien iemand constantop zijn hoede is. Bij incoherentie is er een gebrek aan samenhang en logica in hetverhaal.Bij tachyfrenie is er versneld denken en spreken (tachy = snel) waarbij soms ook logorroeplaatsvindt (woordenvloed), komt voor bij (hypo)manische episode van een bipolairestoornis.Bron: Interuniversitaire Voortgangstoets Geneeskunde (iVTG) mei 2022
23Allereerst willen wij iedereen die de enquête heeft ingevuldontzettend bedanken! We hebben in totaal 86 reacties ontvangen. Devolgende pagina's zijn gevuld met ervaringen en meningen van jemedestudenten over het gebruik van drugs.Altijd pieken enquêteEmma HeelingJannah ToonenVan de 86 respondenten heeft 58,1% wel eens recreatieve drugs gebruik. Hieronder is tezien welke drugs dit zijn. De meeste respondenten hebben op de leeftijd van 18-19 jaarvoor het eerst drugs gebruikt. Van een kleine meerderheid weten één (8,3%) of beideouders (43,8%) van het drugsgebruik.Drugs kunnen gratis worden getest bij Verslavingszorg Noord-Nederland (VNN).Uitzonderingen hierop zijn alcohol, paddo's, medicijnen, hasj en wiet, anabolen engrondstoffen voor drugs. Hieronder is te zien hoeveel procent van alle respondenten hundrugs laat testen. Kleine disclaimer: er zitten natuurlijk ook mensen bij die bijvoorbeeldalleen wiet of hasj gebruik en dat dusnooit laten testen.
24We vroegen studenten ook welke drugs ze het leukst vonden en waarom. De meestenantwoorden hierop XTC en MDMA. Ze beschrijven het als verbindend, bevrijdend, hetzorgt voor een leuke sfeer, laat je lekker dansen en is een uitlaatklep. Hier volgen eenvan de andere antwoorden.Leuke ervaringen“XTC, alles is leuk, je hebt het gevoel dat je dronken bentzonder het verlies van controle over je lichaam of de kater.”“Cocaïne in combinatie met alcohol. Bezopen en alert en niet braakgevoelig.”“Ketamine, bijzondere eenmalige ervaring.”“MDMA en 4-mmc, toegankelijk en zorgden voor leuke avonden.”“LSD, voelde heel avontuurlijk.”“MDMA, een heel fijn gevoel en je wordt met iedereen vrienden!”“2cb, omdat je dat zowel thuis als op een feestje kan nemen en het dan vet leukhebt.”“Heb alleen 3M gebruikt maar dit vond ik wel heel erg leuk. Ik vond het vooral ook fijndat je hier veel controle mee hebt. Het werkt een uurtje ongeveer en dan neem je ofbij of niet meer en kun je lekker slapen. Voor een controlfreak is dat wel fijn ;).”Gebruik SOFTdrugsGebruik HARDdrugsHieronder is het gebruik nog opgedeeld in softdrugs (o.a. wiet, hasj) en harddrugs(o.a. XTC, 3M, cocaïne).
25Natuurlijk geven drugs niet alleen leuke ervaringen. Hoewel velen geen spijt hebbengehad van gebruik, zitten er ook keerpunten aan recreatief drugsgebruik. Je kuntslecht gaan, er een naar gevoel ervan krijgen of andere mindere ervaringen hebbenzoals te lezen in de volgende ervaringen.“Had gewild dat ik het nooit had gedaan. Maar iedereen deed het toen, dus ik ook.”“1x toen gemixt met drank en totale blackout.”Toen ik van een onbekende dealer heb gekocht en het niet zuiver was waardoor ikhelemaal bad ging.”Ik had een andere soort drugs gekregen dan ik dacht waardoor ik bijna out ging, nietmeer kon lopen en moest overgeven.”“Ik ging slecht, werd misselijk en paranoïde van alles.”“Ik heb wel eens bij mensen gezeten dat ik de vibe niet helemaal voelde. Dezemensen deden het om mij wat te hard. Ben naar huis gegaan.”“Je kan paranoïde gevoelens krijgen van wiet. Dan duurt het redelijk lang voor jedaar weer uit komt voor je gevoel.”“Ik heb spijt van spacecake, is een keer helemaal uit de hand gelopen. Iedereen wasaan het overgeven en iemand viel weg (waarschijnlijk gewoon in slaap), toen is deambulance gebeld.”“Ik ben wel eens wat angstig geworden van wiet. Het was niet heel erg maar ikmoest wel m’n best doen om mezelf rustig te houden zodat het geen nare situatiezou worden. Ik heb er van geleerd en let nu extra op welke strain ik gebruik en watmijn humeur is voordat ik het gebruik.”“3-mmc gedaan op oudjaarsdag, het was grimmig, voelde mij er nou ook niet echtgeweldig door. Was het niet waard.”“Met 2CB bleef ik erg stressen over de tijd. Was niet echt naar maar wel vervelend.”“Ik heb ooit perongeluk te veel edibles genomen dus toen was ik de hele nacht highen kon ik niet slapen. De volgende ochtend moest ik om 6 uur werken maar toen wasik nog steeds high dus ik heb me ziek gemeld. Toen was ik wel heel erg teleurgesteldin mezelf, ik vond het niet kunnen en schaamde me. Ik heb er wel van geleerd en ikheb nooit weer dezelfde fout gemaakt gelukkig.”Nare ervaringen
Wat is dan de meest voorkomende locatie waar mensen drugs gebruiken? Uit dezeenquête kwam ‘op festivals’ eruit als grote winnaar (46,9%), gevolgd door‘thuisomgeving met een (grote) groep’ (24,5%). Sommigen hebben ook op extrabijzondere plekken gebruikt waaronder:Aan de Marrokkaanse kustPraagGili T eilanden (bij Bali)Op de tribune naast de atletiekbaan van de middelbare school of in CenterparcsIn iemand zijn douche met 7 andere mensenVakantieparkenDuinen van EgmondKaraokebarBerghut in Italie met mooi uitzichtKinderspeeltuinBioscoopSchoolIn een dixie met iemand die ik niet kende. Voorgesteld aan elkaar in de dixieEn met wie gebruiken studenten drugs?26Je kunt natuurlijk ook verschillendesoorten drugs door elkaar gebruiken. Het isbelangrijk om te begrijpen datcombinatiegebruik negatief kan uitpakken,waardoor misselijkheid of ernstige(re)gezondheidsincidenten kunnen ontstaan.Dit risico is erger bij combinatiegebruik,waarbij specifieke combinaties extrarisicovol zijn, zoals alcohol en cocaïne(bron Trimbos Instituut). In de grafiek zijnmiddelen gepresenteerd die respondentenooit hebben gecombineerd.
27We sluiten nog af met een aantal ‘gekste’ ervaringen.Gekste ervaringen“Huisfeest in coronatijd met 30+ aan de drugs.”“Een vriendinnetje ging haar GHB junkie vriend pijpen in de badkamer en daarna in dewoonkamer waardoor niemand meer naar de wc kon en in een tyfus koude slaapkamermoesten blijven. Hierna kwamen ze allebei naakt aanrennen en ging die gast out.(Inmiddels is het gelukkig een ex).”“Op festivals nemen wij altijd make-up stiften mee om op elkaar te tekenen. Hierbij heb ikop denk ik meer dan >20 mede festivalgangers de structuurformule van MDMA getekend.We hadden onze eigen tattooshop.”“Met truffels een uur gefascineerd naar de deur gekeken.”“Andere mensen die dachten dat ik opeens een beugel had of aan het huilen was.”“2CB, al je zintuigen gaan gewoon door elkaar.”“In een draaimolen op een festival zitten terwijl je tript aan de 2cb.”“Spacecake doen met de ouders van mijn huisgenoot + de Oekraïensevluchteling die bij hun in huis woonde (ze had niet helemaal begrepen dat hetspacecake was, ik moest haar haren nog uit haar gezicht halen toen ze moestkotsen).”“Eerste hulp verlenen terwijl ik goed onder invloed van XTC was.Iemand ging knock-out en ik was de enige in de buurt metEHBO. Daarna hardhandig door beveiliging van de situatieweggehaald.”Een medestudent wilde kwijt dat diegene even schrok toen diegene het invulde:“Maar ik wil wel benadrukken dat het heel belangrijk is om niet over te doseren.Althans ik let daar altijd heel erg op bij mezelf; dat ik het vooral veilig doe. Dat zie ikom mij heen nog steeds zo veel gebeuren, dat is ook helemaal niet leuk voor jezelfen daarom snap ik nooit dat mensen zo veel gebruiken op een festival.”Waarschuwing/Tip van een medestudent!
28Er zijn genoeg studenten die nooit drugs hebben gebruikt. Een deel wil dit wellicht ooitproberen en een deel nooit. Wij vroegen ook naar hun ideeën hierover.De meeste studenten die nooit drugs hebben gebruik, zijn ook niet van plan dit te gaandoen. Het deel die er wel over nadenkt zou voornamelijk kiezen voor XTC, MDMA, wiet entruffels. Respondenten die nadenken over gebruiken, benoemen meestal dat het ze leuklijkt een keer ‘in een ander soort wereld te zijn’. Vooral nieuwsgierigheid speelt hierbij eenrol. Qua locatie zouden ze voornamelijk kiezen voor ‘thuis met een (grote) groep’(31,8%), ‘thuis alleen of met z'n tweeën’ (18,2%) en ‘op een festival’ (9,1%). Als er moetworden gekozen met wie ze het zouden doen, komt het volgende eruit:Veel mensen willen ook nooit drugs gaan gebruiken, bijvoorbeeld vanwege angst/hetgevaar om verslaafd te raken. Verder worden dingen genoemd als de controleverliezen, niet weten hoe je erop reageert en of het veilig is, de gewelddadigecriminaliteit achter de drugswereld, schade voor het lichaam/gezondheid en dips dieje erna kunt krijgen.Twijfel jij of jouw drugs-, alcohol-, seks-, game- of telefoongewoontemisschien een verslaving is? Op de website van de RUG onder Onderwijs →Studenten Service Centrum → Studentenwelzijn → Goed voor jezelf zorgen →Alleen een gewoonte… of een verslaving? is allerlei informatie te vinden overwaar je terecht kunt. Dit is bijvoorbeeld Verslavingszorg Noord-Nederland(VNN) en Stichting Naast voor mensen rondom iemand die een verslavingheeft.
L E S A R C SPieken op het hoogsteniveauDe pistesLes Arcs biedt eenindrukwekkend aantal pistes,van makkelijke blauwe banentot uitdagende zwarteafdalingen.Of je nu je techniek wiltverbeteren of op zoek bentnaar adrenaline, dit skigebiedheeft voor ieder niveau ietste bieden.De 425 kilometer aan pistesvan het Paradiski-gebiedzorgen ervoor dat je je nooitverveelt.De Après-skiAnna Lam29BetaalbaarheidNa al die actie op de pistes ishet tijd voor de volgendeuitdaging: de après-ski!Les Arcs heeft alles wat jenodig hebt om de dag in stijlaf te sluiten.De après-ski hier islegendarisch. Van gezelligebars tot feesten die doorgaantot in de vroege uurtjes, hieris altijd wel iets te beleven.Maak je geen zorgen, wehouden het budgetstudentvriendelijk! Les Arcsheeft voor iedere portemonneewat te bieden. Het is eengebied waar je lekker kuntskiën zonder dat jebankrekening de bergen ingaat.Maar wil je elke dag tot deochtenduren in de après-skistaan, en je kater verminderenmet een grote lunch, dan iseen verstanding om een zwarebankpas mee te nemen.Dit jaar gaan we écht de toppen bereiken!Les Arcs is dé plek waar we samen naarnieuwe hoogtes stijgen, zowel op de pistes alsin de après-ski.Of je nu de bergen af suist als een pro, ofgewoon lekker de sneeuw in duikt voor jeeerste bochten, het wordt gegarandeerd eenavontuur vol pieken.En als de avond valt? Dan wordt de après-skionze volgende piek. Bereid je voor op eenweek die je in je geheugen gaat branden, methoogtepunten die je niet snel zult vergeten
30D O E H E T N I E TB E G I N H I E R !I N G R O N I N G E N K U N J E J O U WD R U G S G R A T I S L A T E N T E S T E N B I JV E R S L A V I N G S Z O R G N O O R D - N E D E R L A N D
31LSDLSD is een hallucinogeen dat werkt op de 5-HT2Aserotoninereceptor en zo waarneming en denkenverandert. Gebruikers zien vervormingen, intenserekleuren en ervaren een ander gevoel van tijd enruimte. Hoewel lichamelijke schade niet isaangetoond, kan een slechte mentale toestand leidentot een negatieve gedachte-spiraal, een “bad trip”.GHBGHB werkt op GABA-B-receptoren en dempt hetcentrale zenuwstelsel. In lage doses geeft hetontspanning en lichte euforie, maar de dosisresponscurve is steil: iets meer kan albewustzijnsverlies of coma veroorzaken. Het verstoorthet geheugen, waardoor gebruikers vaak niet wetenwat er is gebeurd. Hierdoor wordt het soms misbruiktals rape-drug.3MMC3MMC stimuleert de afgifte van noradrenaline,dopamine en weinig serotonine, wat leidt tot alertheiden euforie. Gebruikers krijgen snel de neiging bij tenemen (“craving”), waardoor het sterk verslavend isen populair onder jongeren. Bijwerkingen zijn onderandere een hoge hartslag, angst en bewegingsdrang.KetamineKetamine is een NMDA-receptorantagonist die dissociatie veroorzaakt en hetlichaamsgevoel vermindert. Hierdoor bewegen gebruikers moeilijk, wat leidt tot detypische “ket-walk”. Ook verstoort het het bewustzijn, wat hallucinaties, eenveranderd tijdsbesef en loskoppeling van het lichaam geeft. Bij hoge doseringen kandit aanvoelen alsof je doodgaat: een K-hole.XTCXTC bevat MDMA, dat de afgifte van serotonine, dopamine en noradrenalineverhoogt. Dit zorgt voor extase, energie en onvermoeidheid. Belangrijke risico’s zijnoververhitting en watervergiftiging. Na gebruik kunnen serotoninereserves uitgeputraken, wat vaak leidt tot een dip.K O M E R A C H T E R W E L K E D R U G B I JJ O U P A S T , B E G I N L I N K S O N D E R .
32Het is zondagavond. Ik zit op de bank en als ik heel eerlijk ben: de pijp is leeg. Mijn weekwas een marathon van overleggen, besprekingen, werk, een reis naar Utrecht endaarbovenop de sociale verplichtingen. Als Studentassessor (de schakel tussenstudenten en de Raad van Bestuur van het UMCG) heb ik misschien een mooie titel,maar op dit moment ben ik vooral een student die even helemaal klaar is met de week.Voor wie mij niet kent: ik studeer Tandheelkunde. Een andere studie dan de meestelezers van dit blad, maar binnen de muren van het UMCG delen we dezelfde wereld. Enwat mij opvalt, is dat we ook dezelfde druk delen. De druk dat alles goed moet, destudie in één keer halen, sporten, gezond leven, vrienden zien en een CV opbouwenwaar je U tegen zegt.Er heerst vaak het beeld dat je als zorgprofessional in spe, of überhaupt als student,alles strak op de rit moet hebben. Maar laat ik die bubbel maar meteen doorprikken: ikdoe ook maar wat. Toen ik aan mijn studie begon, was ik bepaald geen natuurtalent. Mijnhanden wilden niet wat mijn hoofd wilde. Ik heb in mijn bachelor niet één keer, maar tweekeer een jaar moeten overdoen. Ik heb op het punt gestaan om te stoppen en had mezelfgezworen: \"Als ik nu nog één keer vertraging oploop, kap ik ermee.\" Die vertraging kwam er.Maar ik stopte er niet mee.Waarom ik dit vertel? Omdat ik zie dat we geneigd zijn die worstelingen te verstoppen.We houden de schijn op. Soms zeg ik tegen vrienden: \"Ik vind dit ook echt veel enlastig.\" Vaak zie ik dan een blik van herkenning en opluchting. We denken vaak datiedereen om ons heen fluitend door de opleiding fietst, terwijl we stiekem allemaaltegen dezelfde dingen aanlopen.ONDERWIJSCOLUMNJob KlaassensWe moeten af van het idee dat je nooit mag vallen.Weerbaarheid is twee keer blijven zitten, balen, en tochweer aan die prekliniek beginnen. Weerbaarheid is toegevendat het even te veel is.Ik schrijf dit niet om te zeggen dat \"alles wel goed komt\" –want soms is het leven gewoon zwaar en ingewikkeld. Ikschrijf dit omdat ik hoop dat we iets liever voor onszelfkunnen zijn. Je cijfers definiëren niet wie je bent. Een\"verloren\" jaar is geen verloren leven. En diestudentassessor? Die is op zondagavond ook gewoon weleens onzeker.Laten we stoppen met doen alsof het allemaal makkelijk enperfect moet. Een k*tdag mag. En erover praten helpt.Echt.
Steenbok/Capricorn22 december – 19 januariJe werkt hard en zoekt soms eensnelle manier om los te laten. Maardie werkt meestal averechts. Je piekkomt wanneer je jezelf iets gunt:pauze nemen, iets afronden, eenkleine overwinning vieren. Je hoeftniet altijd “aan” te staan.Waterman/Aquarius20 januari – 18 februariJe wilt iets anders, ietsvernieuwends, iets dat je uit je hoofdhaalt. Maar middelen of extremeprikkels geven niet het soorthelderheid dat je zoekt. Je piek komtvan een idee, een project, ietscreatiefs waar je enthousiast vanwordt.Vissen/Pisces19 februari – 20 maartJe bent gevoelig en zoekt manierenom dingen minder intens te voelen.Maar dat maakt het meestalingewikkelder. Je piek komt vansfeer: muziek, kunst, een rustigmoment, iets dat je verbeeldingvoedt. Zachte prikkels passen beterbij je dan harde.33Boogschutter/Sagittarius22 November – 21 DecemberJe bent onrustig en wilt avontuur. Jehebt de neiging om ergens in teduiken “voor de ervaring”, maar datis nu niet slim. Je piek komt vanbeweging: wandelen, muziek,plannen maken, lachen. Vrijheidwerkt beter dan vluchtgedrag.HOROSCOPENMarlinde Ammeraal
Stier/Taurus20 april – 20 meiJe zoekt comfort en ontspanning.Daardoor kun je sneller inverleidingen stappen die “gezellig”voelen maar je eigenlijk leegachterlaten. Je piek komt juist vanrust: lekker eten, goeie muziek, eenfijne setting. Hou het simpel.Tweeling/Gemini21 mei – 20 juniJe hebt behoefte aan prikkels enafwisseling. Je kunt je snel vervelenen dan iets zoeken om je hoofd even“uit” te zetten. Maar je piek komt uitgesprekken, humor, nieuwe info ofcreativiteit. Je hersenen willen échtiets te doen krijgen.Kreeft/Cancer21 juni – 22 juliJe emoties zitten wat dichter aan deoppervlakte. Het kan verleidelijk zijnom daar even aan te ontsnappen.Maar als je iemand vertrouwt enpraat, voel je je eigenlijk veel beter.Jouw piek deze week komt doorverbinding, niet door afleiding.34Aries/Ram21 maart – 19 aprilJe hebt zin in spanning en nieuweervaringen. Maar let op dat je niet tesnel gaat omdat je iets wilt voelen.Je echte piek deze periode komt dooractie: sport, iets nieuws proberen,een spontane beslissing. Je hoeftniks te verdoven om je levendig tevoelen.
Maagd/Virgo23 augustus – 22 septemberJe zit veel in je hoofd. Je merkt datje “iets” zoekt om je gedachten tedempen. Maar dat werkt meestalmaar kort. Je piek komt wanneer jeiets oplost, iets afrondt of ruimtecreëert — letterlijk of mentaal. Ordegeeft rust én hoogtepunten.Weegschaal/Libro23 september – 22 oktoberJe twijfelt sneller dan normaal en jelaat je misschien overhalen dooranderen. Maar dat geeft je niet depiek die je zoekt. Jij voelt je het bestals je zelf kiest, in je eigen tempo. Jeechte high is balans — een rustigeavond werkt soms beter dan eenwilde.Scorpioen/Scorpio23 oktober – 21 novemberJe zoekt intensiteit en echtegevoelens. Maar extreme prikkelsgeven je juist minder controle. Dezeperiode krijg je de beste piek dooreerlijk met jezelf te zijn, iets op teschrijven, of iets te doen datbetekenis heeft. Je bent krachtigzonder overdrijven.35Leeuw/Leo23 juli – 22 augustusJe hebt zin om dingen te voelen, testralen, aanwezig te zijn. Snel ietszoeken voor een kick blijktteleurstellend. Maar complimenten,aandacht, iets wat jij goed doet —dát geeft je een echte boost. Jeenergie groeit als je trots op jezelfbent.
36WWIINNAACCTTIIEEMAAK KANS OP EEN POCKET VAN COMPENDIUMGENEESKUNDE!MAAK KANS OP EEN POCKET VAN COMPENDIUMGENEESKUNDE!Speciaal voor onze nieuwe lezers hebben wij deze editie een leukewinactie! Met deze winactie kan je 2 pockets van CompendiumGeneeskunde winnen!WAT MOET JE DOEN?Mail het antwoord van de woordzoeker naar [email protected] scan de QR-code en stuur je antwoord op!
37
38
39
40Colofon ActiviteitenkalenderDe PanEssay is het faculteitsblad van de M.F.V.Panacea. Zij verschijnt vier keer per jaar. Ookzijn wij online te vinden oppanacea.nl/panessay.De redactie opereert onafhankelijk van hetbestuur der M.F.V. Panacea , volgens artikel 20lid 6 van het Huishodelijk Regelement der M.F.V.Panacea.Kopij kan via e-mail worden aangeleverd. Deredactie behouwt zich het recht voortaalkundige wijzigingen aan te brengen ofstukken niet te plaatsen. Plaatsing van een stukhoudt niet in dat de redactie de daarinweergegeven zienswijze onderschrijft.Redactie en Lay-out:Siem van AlfenMarlinde AmmeraalEmma HeelingShannon KoerhuisAnna LamThomas ScheeringaJannah ToonenRedactieadres:M.F.V. Panacea t.a.v. PanEssayAntonius Deusinglaan 19713 AV [email protected] eerst volgende editie:20 februari 2026December11 Informeel informatiemoment bestuursjaar12 MR3 Co-borrel15 AkCie feest17 Thema inloopuur: Koek & Zopie27-3 SpoCo WintersportJanuari12 Nieuwsjaarborrel16 BOCCie Ouderdag16 MASH Tostiverkoop22 Algemene Ledenvergadering23 MR3 Financiele workshop26 JV3 After Tentamen Activiteit (ATA)Februari04 CarCie Carrièreavond06 Formeel informatimoment bestuursjaar09 AkCie Valentijnsfeest11 Thema inloopuur11 JV3 Masters without borders18 MASH Seminar20 Master After-VGT partyMaart02 Iftar04 JV2 Tussenjaar workshop05 Thema inloopuur11 JV2 After Tentamen Activiteit (ATA)12 CarCie Carrièreavond13 MR3 Sollicitatieworkshop16 Commissieborrel26 JV1 After Tentamen Activiteit (ATA)
41
42