8. สื่อประกอบแผนการจัดประสบการณ์ หน่วยข้าว อนุบาล2 (1)

ภาคผนวก

ความรสู้ าํ หรับครู สมัยโบราณนาํ ขา้ วเปลือกใส่ลงไปในครกใหญๆ่ แลว้ ตาํ ด้วยสาก จนเมล็ดหลุด
ออกมาจากเปลอื กจากน้ันฝัดเอาเปลอื กออกให้หมดสว่ นในปัจจุบันเรียกวา่ ข้าวสาร
การทํานาเป็นอาชีพทีส่ าํ คัญท่ีสดุ ของประเทศไทย พ้ืนดินสาํ หรบั เพาะปลูกข้าวที่ ปัจจบุ นั มีโรงสีรบั สขี ้าวเปลอื กเป็นข้าวสารชาวนาไมต่ อ้ งเสียเวลาตาํ ขา้ ว ฝัดข้าว
เรยี กวา่ นา น้นั ตอ้ งมีเนื้อที่มากจงึ จะเกบ็ เกยี่ วได้ผลพอเลี้ยงชีพ เมือ่ เป็นเช่นนนั้ จะ
ใช้เพยี งแต่คนในครอบครัวของตนทําการไถ คราด หวา่ น ดํา เกบ็ เกย่ี ว ก็คงไม่ทนั นิทาน แมโ่ พสพ
กบั ฤดูกาล ชาวนาจึงตกลงช่วยเหลอื ซง่ึ กันและกัน โดยเฉพาะงานที่ตอ้ งใช้เวลา ( สมใจ บุญอรุ พีภิญโญ )
และแรงงานมากเชน่ การดํานาและเก่ียวข้าวจะมีการลงแขก คอื เมอ่ื ถึงคราวที่บ้าน
ไหนเตรียมพ้ืนนาพร้อมทีจ่ ะดํานาไดก้ ็ป่าวร้องกันไปตามละแวกน้นั ให้มาชว่ ยกนั นานมาแล้วยังมีหญิงหม้ายยากจนคนหนึ่ง หลังจากท่ีนางแต่งงานไม่นาน
แลว้ กห็ มนุ เวยี นกันไปชว่ ยบ้านโนน้ บ้านน้ี จนได้รบั ความสาํ เร็จอยา่ งดที ุกๆบ้าน นัก สามีก็ตายทิ้งให้นางอยู่กับลูกชายคนหน่ึง ชาวบ้านเรียกนางว่าหญิงหม้าย
การหมุนเวียนชว่ ยกันทํางานอย่างนีเ้ รยี กว่า “ใชแ้ รง” กันโดยไมต่ ้อง “ใชเ้ งนิ ” จ้าง หญิงหม้ายไมม่ ีเงินซอ้ื อาหารให้ลกู กนิ ปลกู ข้าวก็ไม่ค่อยได้ผลหญิงหม้ายจึงล้มป่วย
แต่อย่างใด นอกจากเป็นการแสดงถึงความสามคั คี แลว้ ยงั เกิดความสนุกสนาน ลงกอ่ นตายนางสงสารลกู ชายมากจึงได้ตั้งจิตอธิษฐานขอให้เกิดเป็นต้นข้าว เพ่ือให้
ครึกคร้นื อีก ลูกชายมีข้าวกนิ เม่ือนางตายไป ตน้ ขา้ วในนางอกงามทําให้ลูกชายเก็บเก่ียวข้าวได้
มาก จงึ นาํ มาเก็บไว้ในยงุ้ ฉาง ลกู ชายเหน็ มีข้าวเยอะจึงกนิ อยา่ งมูมมามเลอะเทอะ
การทํานาเริ่มด้วยการ ไถนา คือ การทําพื้นดินให้ร่วนซุย พลิกดิน
ข้างล่างขึ้นข้างบน ทําให้วัชพืชตาย เม่ือไถนาแล้ว 2 – 3 วัน จึงทําการคราด วันหนึ่งลูกชายไปเอาข้าวท่ียุ้งได้ยินเสียงร้องไห้ ทําให้ลูกชายตกใจและ
วชั พชื เหลา่ นน้ั ไปท้ิง เมอ่ื เตรียมพ้ืนนาเรียบร้อยแล้วจึงหว่านเมล็ดข้าวเปลือก หรือ คิดถึงคําสอนของแมใ่ ห้กินข้าวให้หมดจาน ไม่ท้ิงขว้าง ลูกชายสํานึกถึงคําสอนของ
ปักดําต้นข้าวอ่อนลงในนา ประมาณเดือนพฤษภาคมหรือเรียกทางจันทรคติว่า แม่จึงกินข้าวหมดจานทุกวัน เสียงร้องไห้จึงหายไป ตั้งแต่นั้นมาจึงมีการทําพิธีไหว้
เดือนหก พันธุ์ข้าวเบา จะเก็บเกี่ยวได้ภายในเวลา 3 เดือนหลังจากหว่านหรือดํา เพ่อื ระลกึ ถงึ พระคุณของแม่โพสพ
สว่ นพนั ธุ์ข้าวหนกั ตอ้ งใชเ้ วลา 5 – 6 เดอื น หรือบางที 7 เดือน จึงจะเก็บเก่ียวได้
ต้นข้าวจะออกเมล็ดมาเป็น ข้าวเปลือก ก่อนแล้วคนเราก็จะมีวิธีการกะเทาะ

เปลือกก่อนนาํ ไปหุงต้ม

นิทาน เพลง
แมไ่ กส่ ีแดง
(ไม่ทราบนามผู้แตง่ ) ชาวนา

มีแม่ไกส่ แี ดงตัวหน่ึง มีเพ่ือนสนิทอีก 3 ตัว คือ แมว หนู และ ลิง สัตว์ทั้ง (ไมท่ ราบนามผ้แู ต่ง)
4 ตัวเป็นเพ่ือนรักกันมาก อยู่มาวันหน่ึงแม่ไก่สีแดงไปพบเมล็ดข้าวเปลือก หมชู่ าวนาพากันไถนา หวา่ นข้าวกล้าเต็มในทงุ่ นา
ตามทางเดินจึงเก็บมาแล้วนํามาปรึกษาเพ่ือนจะนํามาทําอย่างไรดี แต่ไม่มีใคร หมูช่ าวนาพากนั ดาํ นา ต้นขา้ วกล้าขน้ึ เขยี วขจี
สนใจ แม่ไก่สีแดงจึงนําเอาเมล็ดข้าวเปลือกไปปลูก พอต้นข้าวโตออกรวง แม่ไก่ ขา้ วออกรวงสกุ เป็นสีทอง ทรพั ยเ์ นืองนองเตม็ ในท่งุ นา
สีแดงก็ถามเพื่อนๆ ว่าใครจะช่วยฉันเก่ียวข้าวบ้าง ก็ไม่มีใครช่วย แม่ไก่สีแดง หมูช่ าวนาพากันทํานา ได้ขา้ วมาขายเปน็ เงนิ ทอง
จึงต้องเกยี่ วขา้ วเอง นําขา้ วไปแยกเอาเมล็ดออกเอง
ขา้ ว
แม่ไกส่ ีแดงกถ็ ามเพอื่ นๆว่า ใครจะช่วยฉันตาํ ขา้ วบา้ ง ก็ไม่มีใครช่วย แม่ไก่ (กุศล มกุ ุระ)
สีแดงจึงตอ้ งตําข้าวเอง พอตําข้าวเสร็จ แม่ไก่สีแดงก็ถามเพื่อนๆว่า ใครจะช่วยฉัน
โม่แป้งบ้าง ก็ไม่มีใครช่วยอีก แม่ไก่สีแดงจึงนําแป้งที่โม่ไปทําขนมครก ก็ถาม ข้าว ข้าว ข้าว กว่าจะได้ข้าวชาวนาเหนื่อยหนกั หนา
เพ่ือนๆว่า ใครจะช่วยฉันติดไฟบ้าง แต่ก็ไม่มีใครช่วยแม่ไก่สีแดงเลย แม่ไก่สีแดงจึง เดก็ เด็ก นา่ รกั เด็ก เด็ก น่ารกั
ทาํ เองทกุ อย่าง จนขนมครกเสรจ็ ส่งกลิ่นหอม จนเพ่ือนท้ัง 3 ตัวว่ิงมาดูกัน แม่ไก่สี อยากแขง็ แรงดี กินข้าวซอี ย่าทิง้ ขวา้ งเลย(ซาํ้ )
แดงก็ถามอีกว่า ใครจะช่วยฉันกินขนมครกบ้าง หมู แมว และ ลิง ก็ตอบพร้อมกัน
ว่าฉันจะช่วย แต่แม่ไก่สีแดงกลับตอบเพื่อนว่า จ้างก็ไม่ให้กิน ฉันจะกินคนเดียว โครงการพัฒนาแผนการจัดประสบการณ์ระดบั ปฐมวยั (อนบุ าลปที ี่ ๑-๓)
เพราะฉันทําคนเดียวไม่มีใครช่วย เพ่ือนทั้ง 3 ของแม่ไก่ จึงต้องอดกินขนมครก สํานักบริหารงานการศึกษาภาคบังคบั สาํ นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พนื้ ฐาน
อรอ่ ย เพราะไม่เคยชว่ ยแม่ไก่แดงทําอะไรเลย

โครงการพัฒนาแผนการจดั ประสบการณ์ระดบั ปฐมวัย (อนุบาลปที ่ี ๑-๓)
สาํ นกั บริหารงานการศกึ ษาภาคบงั คับ สํานกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขั้นพื้นฐาน

วนั ที่ ๑ เกมจบั คูภ่ าพเหมือนขนมชนดิ เดียวกนั ทใ่ี สใ่ นภาชนะตา่ งกนั วนั ท่ี ๒ เกมจับคู่ภาพกบั จํานวน ๑-๕

วนั ท่ี ๒ เกมเกมจบั คภู่ าพกบั จํานวน ๑-๕ วันที่ ๓ เกมเรียงลําดบั การเจรญิ เติบโตของต้นขา้ ว

โครงการพัฒนาแผนการจัดประสบการณร์ ะดบั ปฐมวัย (อนบุ าลปีท่ี ๑-๓) โครงการพฒั นาแผนการจดั ประสบการณ์ระดบั ปฐมวัย (อนบุ าลปีที่ ๑-๓)
สาํ นกั บริหารงานการศกึ ษาภาคบงั คบั สาํ นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาข้ันพื้นฐาน สาํ นักบรหิ ารงานการศกึ ษาภาคบังคับ สํานกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พ้ืนฐาน

วนั ท่ี ๔ เกมจบั คู่ภาพแยกสว่ น วนั ท่ี ๕ เกมรายละเอยี ดของภาพขนมท่ีทํามาจากขา้ ว

วนั ที่ ๕ เกมรายละเอยี ดของภาพขนมที่ทํามาจากขา้ ว

โครงการพัฒนาแผนการจดั ประสบการณร์ ะดบั ปฐมวัย (อนบุ าลปที ่ี ๑-๓) โครงการพัฒนาแผนการจัดประสบการณ์ระดบั ปฐมวัย (อนุบาลปที ี่ ๑-๓)
สํานกั บรหิ ารงานการศึกษาภาคบงั คับ สํานกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขั้นพ้ืนฐาน สํานกั บริหารงานการศึกษาภาคบงั คบั สาํ นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาข้ันพ้ืนฐาน