3.เครื่องดนตรีพื้นเมืองภาคใต้

สื่อการสอน เร่อื ง :

เคร่อื งดนตรพี ้ืนเมืองภาคใต้

ขอบคณุ : ข้อมลู จาก

http://staffzone.amnuaysilpa.ac.th/2.6south%20instrument...htm

เครอ่ื งดนตรีพน้ื เมืองภาคใต้

ประเภทเคร่อื งตี

ทบั

ทบั หรือ โทนชาตรี เปน็ กลองหุ้มหนงั หน้าเดยี วทาดว้ ยไม้ขนนุ หน้ากลองนิยมขึงด้วยหนังคา่ งหรอื หนงั แมว
เนอื่ งจากมคี วามเหนยี ว และคอ่ นข้างเบา ขึงหนังให้ตึงดว้ ยหวายหรอื เอ็น ทบั ใช้ตจี งั หวะควบคมุ การเปลย่ี น

จังหวะ เสริมลีลาทา่ ทางการแสดงละครชาตรี โนรา และหนังตะลงุ ปกตใิ ช้ทบั ตีประกอบกบั กลองชาตรี
ตามตานาน เรียกทบั ลกู เดียววา่ “นาตาตก” และอกี ลกู หนง่ึ เรยี กวา่ “นกเขาขนั ” ทับเป็นเครื่องดนตรที ่มี ี
ความสาคัญ ในการให้จังหวะควบคุมการเปลี่ยนแปลงจงั หวะและเสรมิ ท่าราของการแสดงโนราให้ดเี ยีย่ ม
ทาดว้ ยไม้ ขนนุ ทับใบหน่งึ จะมเี สียงทุ้ม เรยี กวา่ “ลูกเทิง” ส่วนอีกใบหน่ึงจะมีเสยี งแหลมเรียกวา่ “ลกู ฉับ”

http://staffzone.amnuaysilpa.ac.th/2.6south%20instrument...htm

เคร่อื งดนตรพี น้ื เมอื งภาคใต้

ประเภทเครื่องตี

กลองชาตรี

กลองชาตรีหรือกลองต๊กุ มีรปู ร่างเหมอื นกับกลองทัดแต่มีขนาดเลก็ กว่าตวั กลอง
ทามาจากไม้ขนุน เพราะจะทาให้เสยี งดังดี หนา้ กลอดขึงดว้ ยหนงั ววั หรอื หนงั ควาย
โดยใช้หมุดไม้ (ชาวใตเ้ รียกว่า “ลกู สกั ”) สาหรับตอกยึดไวก้ บั ตวั ห่นุ กลองชาตรใี ช้
ประกอบการแสดงละครชาตรี โนราและหนงั ตะลุงช่วย ยาจงั หวะใหห้ นกั แน่นเร้าใจ
เสริมลลี าทา่ ทางการแสดงตานานโนราเรียกกลองชนิดนีวา่ “กลองสวุ รรณเภรโี ลก”

http://staffzone.amnuaysilpa.ac.th/2.6south%20instrument...htm

เครอื่ งดนตรีพ้ืนเมอื งภาคใต้

ประเภทเครื่องตี

ฆอ้ งคู่

ฆ้องคู่ เป็นเคร่ืองตที ี่ทาด้วยโลหะเปน็ แผน่ วงกลมโค้งงองุ้มลงมา
รอบตัวมปี มุ้ นูนอยตู่ รงกลางสาหรบั ตี เป็นฆอ้ ง 2 ใบอีกใบหนง่ึ

เสยี งต่า แขวนขึงอยกู่ บั รางไมร้ ูปส่เี หลี่ยมผืนผ้า ฆ้องคูใ่ ช้ตี
ประกอบการเล่นละครชาตรี โนรา และหนงั ตะลงุ ตคี กู่ ับ ฉ่ิง

http://staffzone.amnuaysilpa.ac.th/2.6south%20instrument...htm

เคร่ืองดนตรพี ้ืนเมอื งภาคใต้

ประเภทเครอื่ งตี

ฉิ่ง

ฉิ่ง หลอ่ ด้วยโลหะหนารปู ฝาชีมรี ตู รงกลางสาหรบั ร้อยเชือก
สารบั หน่งึ มี ๒ อนั เรยี กวา่ ๑ คู่เป็นเครื่องตีเสรมิ แต่งและเนน้ จงั หวะ
ซ่ึงการตีจะแตกตา่ งกับการตฉี ่ิง ในการกากบั จังหวะของดนตรีไทย

http://staffzone.amnuaysilpa.ac.th/2.6south%20instrument...htm

เคร่อื งดนตรพี น้ื เมอื งภาคใต้

ประเภทเครอ่ื งตี

กรับพวง

แตระ หรือ แกระ คอื กรับ มี ทังกรบั อันเดยี วที่ใช้ตกี ระทบกบั รางโหม่ง
หรือกรับคู่ และมีที่ร้อยเปน็ พวงอยา่ งกรบั พวง หรือใชเ้ รยี วไม้หรอื
ลวดเหล็กหลายๆ อนั มดั เข้าด้วยกนั ตใี ห้ปลายกระทบกัน

http://staffzone.amnuaysilpa.ac.th/2.7Muslim_%20instrument.htm

เคร่อื งดนตรีพน้ื เมืองภาคใต้

ประเภทเคร่อื งตี

กลองบานอ

เป็นเครื่องดนตรีที่ใช้ตีให้จังหวะและนิยมตีแข่งขันในหมู่ชาวไทยมุสลิมของจังหวัด ชายแดน
ภาคใต้และชาวมาเลเซียของรฐั กลันตนั และตรงั กานู บานอมีลักษณะคล้ายรามะนา แต่ส่วนที่เป็น
ลาตัวมีขนาดยาวและเรียวไปทางด้านหลังมากกว่ารามะนาด้านหน้าซึ่งหุ้มด้วยหนังควาย
ด้านหลังมีขอบซึ่งทาด้วยหวายลาโตๆเพื่อใช้ตรึงกับเชือกหรือหวายซ่ึงใช้ตรึงหุ้มหนังและมีล่ิม
ใหญ่และยาว จานวน 13 อันตอกเพ่ือทาให้หนังที่หุ้มตึง และมีลิ่มเล็กๆตอกตรึงลิ่มใหญ่ไว้ด้วย
และล่ิม ขนาดใหญ่ ยังใช้เป็นขาตังได้ด้วย ใช้ไม้ ซ่ึงพันด้านปลายด้วยเชือกหรือยางให้เป็นปม
เหมือนไม้ตฆี อ้ ง ส่วนด้านทใ่ี ชม้ ือจบั ทาเปน็ บว่ งเพอื่ ใชค้ ลอ้ งมือกันไมใ่ ห้หลดุ จากมอื ในขณะทใ่ี ชต้ ี

http://staffzone.amnuaysilpa.ac.th/2.7Muslim_%20instrument.htm

เครอื่ งดนตรีพน้ื เมืองภาคใต้

ประเภทเคร่ืองตี

กรือโต๊ะ

เป็นการละเล่นชนิดหนึ่งของชาวไทยมุสลิม แหล่งที่นิยมกันมาก คือแถบ อ.แว้ง อ.สุไหงปาดี อ.สุไหงโกลก
จ.นราธิวาส การเล่นกรือโตะ๊ มีมาแล้วตังแต่สมัยโบราณมีหลักฐาน ท่ีเล่าสืบต่อกันมาว่าเดิมทีนัน เป็นการละเล่นของ
เด็กเลียงวัวเลียงควายชาวไทยมุสลิม เม่ือเขาเหล่านันต้อนฝูงวัวควายไปถึงท่ีมีหญ้าอุดมสมบูรณ์แล้ว ก็คิดหา
การละเล่นขนึ มาเพื่อ แกเ้ หงา ต่อมาการเล่นกรือโต๊ะนอกจากจะนิยมเล่นในหมู่เด็กๆ แล้วยังได้ขยายวงความนิยม มา
เลน่ กนั ในหมู่ผใู้ หญด่ ้วย วัสดทุ ่ใี ช้ทาหลุมจงึ ได้วิวฒั นาการมาเป็นหลุมท่ีขุดขึนจากไม้เนือแข็ง ตลอดทังได้พัฒนาลีลา
การตีวิธีการเล่นอย่างมีระบบ มีกติกาการเล่นมีกรรมการผู้ตัดสิน ในการแข่งขัน คณะหนึ่งๆ มีผู้เล่นอย่างน้อย 7 คน
คือหัวหน้าคณะหนึ่งคนซึ่งจะเป็นคนตี กรือโต๊ะลูกเอกจะเป็นผู้ตบี อกการเริม่ ต้นและหยุด มีมือ 2 และมือ 3 อีก ๒คน
จะเปน็ ผตู้ ี ใหจ้ งั หวะเร็วรวั หรอื ชา้ และอีก 4 คนจะเป็นผ้ตู ีให้เขา้ กับจงั หวะที่มอื 2 และมือ 3 บอกสัญญาณกรอื โตะ๊

http://staffzone.amnuaysilpa.ac.th/2.6south%20instrument...htm

เครื่องดนตรพี น้ื เมืองภาคใต้

ประเภทเครอื่ งเป่า

ป่ี

ปี่ เป็นเครื่องเปา่ เพียงชินเดยี วของวง นยิ มใช้ปใี่ น หรอื บางคณะอาจใช้
ปนี่ อก ใชเ้ พียง 1 เลา ปี่มีวธิ เี ปา่ ทคี่ ลา้ ยคลึงกบั ขลยุ่ ป่มี ี 7 รูแต่สามารถ

กาเนิดเสยี งได้ ถึง 21 เสยี งซ่ึงคล้ายคลึงกับเสยี งพดู มากท่สี ดุ

http://staffzone.amnuaysilpa.ac.th/2.6south%20instrument...htm

เครื่องดนตรีพน้ื เมอื งภาคใต้

ประเภทเคร่ืองเปา่

ปี่กาหลอ

ปี่กาหลอ(ปี่ฮอ้ ) เป็นเคร่อื งเป่าชนิดหน่ึง เลาปที าดว้ ยไมย้ าวประมาณ 13 นวิ
มรี บู ังคบั เสยี ง 7 รู ด้านลา่ งมีรูนิวหวั แมม่ อื 1 รู ลินป่ที าดว้ ยใบตาลมีบังลมทา
ด้วยไมห้ รอื เปลือกหอยมุข ด้านล่างเปน็ ลาโพงป่ี ทาด้วยไม้ปากบานเพ่อื ขยาย
เสียงใชเ้ ปา่ บรรเลงในงานศพ งานบวชทีผ่ บู้ วชจะไม่สึก และการแสดงลเิ กป่า

http://staffzone.amnuaysilpa.ac.th/2.7Muslim_%20instrument.htm

เครื่องดนตรสี ากลทีใ่ ช้ในวงดนตรภี าคใต้

ประเภทเครอ่ื งดีด

แมนโดลิน

(Mandolin) เป็นเคร่ืองดนตรีตระกูลลูท มีสาย 4 คู่ (8 สาย) หรือ 6 คู่ (12 สาย)
ตังเสียงเท่ากันเป็นคู่ มีลูกบิดคล้ายกีตาร์ใช้ในการตังเสียง และมีนม (Feat) รอง
รับสาย เวลาเล่น จะใช้นิวมือซ้ายจับตัวแมนโดลินและใช้มือขวาดีด ลักษณะการดีด
คล้ายการดีดกีต้าโดยใช้ป๊ิค(Pick)เสียงท่ีเกิดจากแมนโดลินมีความไพเราะเป็นเสียงท่ี
มคี ณุ ภาพเรา้ อารมณ์ ชาวไทยมสุ ลิม รบั วัฒนธรรมมาบรรเลงผสมกบั ดนตรพี นื เมอื ง

http://staffzone.amnuaysilpa.ac.th/2.7Muslim_%20instrument.htm

เครอื่ งดนตรสี ากลทใี่ ชใ้ นวงดนตรภี าคใต้

ประเภทเครอื่ งสี

ไวโอลิน

เป็นเครื่องดนตรปี ระเภทเคร่ืองสายของดนตรสี ากลลาตวั ของ
ไวโอลิน มี 4 สาย ตังเสียงต่างกนั ในระดับคู่ 5 ( G D A E )

ใช้คันชักสใี ห้สายเกดิ การส่นั สะเทือนชาวไทยมุสลิม
รบั วัฒนธรรมมาบรรเลงผสมกบั ดนตรพี ืนบ้าน

http://staffzone.amnuaysilpa.ac.th/2.7Muslim_%20instrument.htm

เคร่อื งดนตรีสากลท่ใี ชใ้ นวงดนตรีภาคใต้

ประเภทเครอื่ งลิม่ นว้ิ

แอคคอรเ์ ดยี น

แอคคอรเ์ ดยี น (หบี เพลงชกั ) เปน็ เครอื่ งดนตรีสากลประเภทลิ่มนวิ
(Keyboard Instrument) ดัดแปลงมาจากออร์แกนใชห้ ลกั การสร้าง
ลมเป่าในหลอดทาเสียงด้วยวธิ ีชกั เขา้ และชกั ออกของถุงลม แล้วกดล่ิม
บงั คบั เสยี ง ชาวไทยมสุ ลมิ รบั วฒั นธรรมมาบรรเลงผสมกบั ดนตรพี ืนเมือง