ชุดกิจกรรมพัฒนาทักษะการจำแนกประเภท

ุ
ชดกจกรรมการเร ียนร้ ู
ิ
ว ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี










เร ือง การพัฒนาทักษะการจ าแนกประเภท
่


ิ
ิ
ของส่งมีชีว ิตและส่งไม่มีชีว ิต



ชั้นประถมศกษาปีท 2
ึ
ี่







ผ้จัดท า
ู

ุ
นางสาวสพัชร ีญา ทองคต


่
ต ำแหนง ครูผู้ช่วย








โรงเร ียนบ้านนาบ่อค า


ั
ั
ึ
สงกัดส านกงานเขตพื้นที่การศกษาประถมศกษาก าแพงเพชร เขต 1
ึ
ั
ส านกงานคณะกรรมการการศกษาขั้นพื้นฐาน
ึ
กระทรวงศกษาธิการ
ึ

ค ำน ำ




การจัดท าชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง การพัฒนาทักษะการจ าแนกประเภท
ิ่
ึ
ิ่
ของสงมีชีวิตและสงไม่มีชีวิต ชั้นประถมศกษาปีที่ 2 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และ
เทคโนโลยี จัดท าขึ้นตามหลกสตรแกนกลางการศกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศกราช 2551 (ฉบับ
ั
ู
ึ
ั
ปรับปรุง 2560) เพื่อซ่อมเสริมนักเรียนที่ยังไม่ผ่านการประเมินผล โดยชุดกิจกรรมการเรียนรู้
นั้น ผู้จัดท าได้มีค าแนะน าการใช้ไว้อย่างละเอียด เป็นกิจกรรมฝึกทักษะ เกมวิทยาศาสตร์ ใบ
งานและแบบทดสอบพร้อมเฉลย ภายในชุดกิจกรรม

้
การจัดกิจกรรมการเรียนรู้เน้นใหนักเรียนได้ฝกทักษะ ทดลอง และสร้างองค ์
ึ
ึ
ความรู้ด้วยตนเองจากกิจกรรมที่หลากหลาย เช่น แบบฝกทักษะ เกมวิทยาศาสตร์
การทดลอง เป็นต้น โดยใช้ภาษาง่ายและรัดกุม เพื่อให้นักเรียนเข้าใจได้ด้วยตนเอง

การจัดท าชุดกิจกรรมการเรียนรู้สาเร็จลลวงไปด้วยดีเพราะได้รับการสงเสริม
ุ
่
่

สนับสนุนและข้อเสนอแนะจากคณครูสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เพื่อ
ุ
ตรวจสอบความถูกต้องของเนื้อหา ภาษา และการวัดประเมินผล
่
ขอขอบคุณผู้อ านวยโงเรียน และคณะครูทุกท่านที่มีส่วนในการสงเสริมในการ
พัฒนานวัตกรรมครั้งนี้ จึงขอขอบคุณไว้ ณ โอกาสนี้





สุพัชรีญา ทองคต

สำรบัญ




หน้ำ


ค ำแนะน ำส ำหรับครู
ค ำชี้แจงส ำหรับนักเรียน


สิ่งมีชีวิตและสิ่งไม่มีชีวิต 1
- สาระส าคัญ 1


- จุดประสงค์การเรียนรู้ 1
แบบทดสอบก่อนเรียน 2


ใบควำมรู้ที่ 1 กลุ่มสิ่งชีวิต 4
ใบกิจกรรมที่ 1 รวมเป็นกลุ่ม 5


ใบควำมรู้ที่ 2 กลุ่มไม่มีชีวิต 6
ใบกิจกรรมที่ 2 บอกฉันที ฉันคือใคร 7


ใบกิจกรรมที่ 3 ลักษณะของสิ่งมีชีวิตและสิ่งไม่มีชีวิต 8
เกมเติมค าช่วยชีวิต 9


แบบทดสอบหลังเรียน 10
บรรณำนุกรม 12

ค ำแนะน ำส ำหรับครู






1. ชุดกิจกรรมการเรียนรู้เลมนี้ใช้เป็นสอเสริมการเรียนรู้ประกอบแผนการ
ื่
่
จัดการเรียนรู้ รายวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศกษาปีที่ 2 หน่วยการเรียนรู้
ึ
เรื่อง สิ่งมีชีวิตและสิ่งไม่มีชีวิต ชุดกิจกรรมการเรียนรู้นี้ เป็นสื่อการเรียนรู้ส าหรับนักเรียน

้
สามารถใช้ศึกษาหาความรู้เพิ่มเติม เพื่อใหเกิดความเข้าใจในเนื้อหามากยิ่งขึ้น หรือใช้
ช่วยเหลือนักเรียนที่เรียนไม่ทันเพื่อน ให้สามารถเรียนได้ทันเพอนได้ด้วยตนเอง ซึ่งนักเรียน
ื่
สามารถน าไปใช้ทั้งในห้องเรียนหรือนอกห้องเรียนก็ได้

2. การใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ครูควรแจ้งให้นักเรียนอ่านค าแนะน าการใช้

ก่อนเรียนทุกครั้ง และครูควรแนะน าใหนักเรียนอ่านท าความเข้าใจ มาตรฐานการเรียนรู้
้
ตัวชี้วัด ท าแบบทดสอบก่อนเรียน ศึกษาเนื้อหา ท าแบบฝึกหดและท าแบบทดสอบหลัง
ั
เรียนให้ครบทุกกิจกรรม

ึ
3. ครูควรแนะน าและคอยช่วยเหลือ ในกรณีที่นักเรียนมีปัญหาในการศกษา
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้

่
้
4. ครูควรใหก าลงใจนักเรียน หรือใหคาชมเชย เพื่อสงเสริมและกระตุ้นให ้
้
ั
นักเรียนเกิด ความสนใจและเกิดความกระตือรือร้น ในการศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้
เพื่อให้นักเรียนเกิดทักษะการคิด และสามารถสร้างองค์ความรู้ได้ด้วยตนเอง

ค ำชี้แจงส ำหรับนักเรียน




ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง การพัฒนาทักษะการจ าแนกประเภทของ

สิ่งมีชีวิตและสิ่งไม่มีชีวิต กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 ใช้ประกอบหน่วยการเรียนรู้ เรื่อง สิ่งมีชีวิตและสิ่งไม่มีชีวิต

เมื่อนักเรียนได้ศึกษาความรู้ด้วยตนเองและสอบถามข้อสงสัยจากครูจนเข้าใจแล้ว

ให้นักเรียนปฏิบัติตำมขั้นตอนต่อไปนี้

1. อ่านค าชี้แจงให้เข้าใจและปฏิบัติตามขั้นตอน

2. ศึกษาสาระส าคัญและจุดประสงค์การเรียนรู้

3. ท าแบบทดสอบก่อนเรียน

4. ศึกษาใบความรู้ แล้วท าใบกิจกรรมเพื่อฝึกทักษะ การจ าแนก

ประเภทด้วยใช้บัตรภาพ และการจ าแนกประเภทโดยเรียงล าดับขั้นตอน โดยมี

ครูเป็นที่ปรึกษา คอยให้ค าแนะน า และตรวจสอบค าตอบด้วยตนเอง

4. หากนักเรียนไม่เข้าใจการปฏิบัติกิจกรรมให้ปรึกษาครูผู้สอน

5. ท าแบบทดสอบหลังเรียน เสร็จแล้ว ให้ตรวจสอบคะแนนจาก

เฉลยค าตอบของแบบทดสอบ

6. นักเรียนควรมีความซื่อสัตย์กับตนเอง ไม่เปิดดูเฉลยค าตอบก่อน

ท ากิจกรรม

7. หากนักเรียนยังไม่เข้าใจในเนื้อหาสาระการเรียนรู้ สามารถอ่าน

ใบความรู้ทบทวนและฝึกทักษะซ้ าๆหลายๆ รอบ










อ่านค าชี้แจง


ก่อนนะครับ

หน้า 1

เรื่อง


สิ่งมีชีวิตและสิ่งไม่มีชีวิต









สำระส ำคัญ




รอบตัวเรามีสิ่งต่างๆ มากมาย มีรูปร่างลักษณะและที่อยู่แตกต่างกัน เช่น


คน พืช สัตว์ สิ่งของ เก้าอี้ ดินสอ ยางลบ เป็นต้น บางชนิดเคลื่อนที่ได้ บางชนิด
เคลื่อนที่ไม่ได้ หายใจได้ กินอาหารได้ เจริญเติบโตได้ บางชนิดมีลักษณะตรงกันข้ามกับ


ที่กล่าวถึง เราจึงแยกสิ่งต่างๆ รอบตัวเราออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ๆ คือ
1. กลุ่มสิ่งมีชีวิต


2. กลุ่มไม่มีชีวิต








จุดประสงค์กำรเรียนรู้






1. อธิบายลักษณะของสิ่งมีชีวิตและสิ่งไม่มีชีวิต จากข้อมูลที่รวบรวมได้



2 .จ าแนกประเภทของสิ่งมีชีวิตและสิ่งไม่มีชีวิตได้

หน้า 2
แบบทดสอบก่อนเรียน



เรื่อง สิ่งมีชีวิตและสิ่งไม่มีชีวิต จ ำนวน 10 ข้อ ข้อละ 1 คะแนน

ค ำชี้แจง ให้นักเรียนเลือกค าตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว





1. ข้อใดเป็นสิ่งมีชีวิตที่พบในโรงเรียนทั้งหมด
ก. เสือ วัว ม้าโยก

ข. ต้นไม้ นก นักเรียน

ค. คุณครู ดินสอ แก้วน้ า



2. ข้อใดหมายถึงสิ่งมีชีวิตที่สามารถสืบพันธุ์ได ้

ก. ข. ค.









3. ข้อใดเป็นสิ่งมีชีวิตที่สามารถเคลื่อนที่ได ้
ก. ข. ค.









4. ข้อใดกล่าวถูกต้องเกี่ยวกับสิ่งไม่มีชีวิต

ก. กินอาหารและมีลูกได้

ข. ขับถ่ายและหายใจได้
ค. เคลื่อนที่เองไม่ได้




5.สิ่งใดมีลักษณะแตกต่างจากพวก
ก. ข. ค.

หน้า 3


6. จัดเป็นสิ่งมีชีวิตเพราะเหตุใด

ก. เคลื่อนที่ได้
ข. เจริญเติบโตได้

ค. ขับถ่ายไม่ได้






7. สิ่งใดกินอาหาร เคลื่อนที่ และเจริญเติบโตได้ทั้งหมด

ก. แมว โทรทัศน์

ข. ปลา ม้า
ค. เสื้อ เสือ




8. ข้อใดเป็นสิ่งไม่มีชีวิตที่พบในห้องเรียนทั้งหมด
ก. เก้าอี้ หนังสือ

ข. โต๊ะ เตียงนอน

ค. กระดานด า สนามหญ้า



9. ข้อใดกล่าวถูกต้อง

ก. ก้อนหินก้อนใหญ่แตกเป็นก้อนเล็ก ๆ จัดเป็นสิ่งมีชีวิต
ข. นกบินอยู่บนท้องฟ้า จัดเป็นสิ่งมีชีวิต

ค. รถจักรยานเคลื่อนที่ได้ จัดเป็นสิ่งมีชีวิต




10. ถ้าใช้ลักษณะภายนอกเป็นเกณฑ์ สิ่งมีชีวิตข้อใดจัดอยู่กลุ่มเดียวกับมะม่วง
และล าไย

ก. สมุด มังคุด

ข. มะนาว มะพร้าว

ค. ขนม ขนุน

หน้า 4
ใบควำมรู้ที่ 1


กลุ่มสิ่งมีชีวิต


1. กลุ่มสิ่งมีชีวิต

สิ่งมีชีวิต ได้แก่ มนุษย์ สัตว์ และพืช ซึ่งมีการด ารงชีวิตที่เหมือนกัน คือ กินอาหารได้

เคลื่อนที่ได้ เติบโตได้ มีลูกได้ และหายใจได้
คน หรือมนุษย์ คนกินอาหารโดยใช้ปาก มีการเจริญเติบโต เคลื่อนที่โดยการเดิน วิ่ง

กระโดด หายใจทางจมูก และมีลูกหลานได้




















สัตว์ กินอาหารโดยใช้ปาก มีการเจริญเติบโต เคลื่อนโดยการวิ่ง กระโดด บิน เลื้อย
คลาน ว่ายน้า มีการหายใจและ มีลูกหลานสืบพันธุ์ได ้























พืช เป็นสิ่งมีชีวิตที่ดูดหรือกินอาหารทางราก มีการเจริญเติบโต เคลื่อนไหว หายใจทาง
ใบ และขยายพันธุ์ได ้

หน้า 5

ใบกิจกรรมที่ 1 รวมเป็นกลุ่ม




ค ำชี้แจง ให้นักเรียนน าค าที่ก าหนดให้เติมลงในช่องว่างให้ถูกต้อง


พืช สัตว์ หัวหอม แมว ปลา หญ้า

ต้นสตรอว์เบอร์รี สุนัข เผือก ข่า เสือ

ช้าง ดอกทานตะวัน ต้นมันฝรั่ง ต้นกล้วย นก

กิ้งก่า หมู ไก่ ต้นมะม่วง








………………………………………… …………………………………………












…………………..………….....……………... …………………..………….....……………...


…………………..………….....……………... …………………..………….....……………...

…………………..………….....……………... …………………..………….....……………...


…………………..………….....……………... …………………..………….....……………...

…………………..………….....……………... …………………..………….....……………...


…………………..………….....……………... …………………..………….....……………...


…………………..………….....……………... …………………..………….....……………...

…………………..………….....……………... …………………..………….....……………...


…………………..………….....……………... …………………..………….....……………...

หน้า 6
ใบควำมรู้ที่ 2


กลุ่มสิ่งไม่มีชีวิต


2. กลุ่มสิ่งไม่มีชีวิต

สิ่งไม่มีชีวิต ไม่สามารถกินอาหาร หายใจ เคลื่อนไหว เจริญเติบโต และไม่มี

การสืบพันธุ์ มีลูกหลานได้






ตัวอย่างสิ่งไม่มีชีวิตที่มนุษย์สร้างขึ้น




ตึก บ้าน













ของใช้ในครัว เครื่องใช้ไฟฟ้า















ตัวอย่างสิ่งไม่มีชีวิตที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ












ท้องฟ้า




ดิน
ภูเขาหิน




ทะเล

หน้า 7


ใบกิจกรรมที่ 2 บอกฉันที ฉันคือใคร






ค าชี้แจง ให้นักเรียนบอกสิ่งไม่มีชีวิตตามกลุ่มที่ก าหนด ให้ถูกต้อง



กลุ่มสิ่งไม่มีชีวิตที่มนุษย์สร้างขึ้น



























กลุ่มสิ่งไม่มีชีวิตที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ

หน้า 8
ใบกิจกรรมที่ 3



ลักษณะของสิ่งมีชีวิตและ

สิ่งไม่มีชีวิต




ค าชี้แจง ให้นักเรียนส ารวจสิ่งต่อไปนี้ แล้วท าเครื่องหมาย √ ลงในตารางว่าสิ่งใด

เป็นสิ่งมีชีวิต หรือ สิ่งไม่มีชีวิต



ลักษณะที่สังเกต สรุปผล
ชื่อสิ่งที่สังเกต หายใจ กิน ขับถ่าย เคลื่อนท ี่ เจริญ มีลูกหลาน มีชีวิต (√)


อาหาร เติบโต ไม่มีชีวิต (X)

โคมไฟ


ต้นไม้

รถไฟ


แกะ


ปลา

นก


บ้าน


สุนัข

คน




สิ่งมีชีวิตจาการส ารวจ ได้แก่ ……………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………

สิ่งไม่มีชีวิตจาการส ารวจ ได้แก่ ………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………

หน้า 9




เกมเติมค ำช่วยให้มีชีวิต






ค ำชี้แจง ให้นักเรียนเติมลงในช่องว่างให้ถูกต้อง




1. เ ส _




ต
2. ้ _ ม ะ _ ะ ก _



3. แ _ ว





4. ม น _ ย
ุ




5. ด _ _ ไ _


6. ป _ า




ต
ล
7. ้ _ ก ้ _ ย


8. ด _ ก ท _ น ต ะ _ น




ช
9. ้ _ _



10. สิ _ โ _

หน้า 10
แบบทดสอบหลังเรียน



เรื่อง สิ่งมีชีวิตและสิ่งไม่มีชีวิต จ ำนวน 10 ข้อ ข้อละ 1 คะแนน

ค ำชี้แจง ให้นักเรียนเลือกค าตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว





1. ข้อใดเป็นสิ่งมีชีวิตที่พบในโรงเรียนทั้งหมด
ก. เสือ วัว ม้าโยก

ข. ต้นไม้ นก นักเรียน

ค. คุณครู ดินสอ แก้วน้ า



2. ข้อใดหมายถึงสิ่งมีชีวิตที่สามารถสืบพันธุ์ได ้

ก. ข. ค.









3. ข้อใดเป็นสิ่งมีชีวิตที่สามารถเคลื่อนที่ได ้
ก. ข. ค.









4. ข้อใดกล่าวถูกต้องเกี่ยวกับสิ่งไม่มีชีวิต

ก. กินอาหารและมีลูกได้

ข. ขับถ่ายและหายใจได้
ค. เคลื่อนที่เองไม่ได้




5.สิ่งใดมีลักษณะแตกต่างจากพวก
ก. ข. ค.

หน้า 11


6. จัดเป็นสิ่งมีชีวิตเพราะเหตุใด

ก. เคลื่อนที่ได้
ข. เจริญเติบโตได้

ค. ขับถ่ายไม่ได้






7. สิ่งใดกินอาหาร เคลื่อนที่ และเจริญเติบโตไดทั้งหมด
้
ก. แมว โทรทัศน์

ข. ปลา ม้า
ค. เสื้อ เสือ




8. ข้อใดเป็นสิ่งไม่มีชีวิตที่พบในห้องเรียนทั้งหมด
ก. เก้าอี้ หนังสือ

ข. โต๊ะ เตียงนอน

ค. กระดานด า สนามหญ้า



9. ข้อใดกล่าวถูกต้อง

ก. ก้อนหินก้อนใหญ่แตกเป็นก้อนเล็ก ๆ จัดเป็นสิ่งมีชีวิต
ข. นกบินอยู่บนท้องฟ้า จัดเป็นสิ่งมีชีวิต

ค. รถจักรยานเคลื่อนที่ได้ จัดเป็นสิ่งมีชีวิต




10. ถ้าใช้ลักษณะภายนอกเป็นเกณฑ์ สิ่งมีชีวิตข้อใดจัดอยู่กลุ่มเดียวกับมะม่วง
และล าไย

ก. สมุด มังคุด

ข. มะนาว มะพร้าว

ค. ขนม ขนุน

หน้า 12


บรรณำนุกรม




กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). หนังสือเรียนรำยวิชำพื้นฐำนวิทยำศำสตร์ กลุ่มสำระกำรเรียนร ู้

วิทยำศำสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศึกษำปีที่ 2. กรุงเทพฯ. สถาบันส่งเสริมการสอน
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี .

กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). ตัวชี้วัดและสำระกำรเรียนรู้แกนกลำง กลุ่มสำระกำรเรียนร ู้
วิทยำศำสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตำมหลักสูตรแกนกลำงกำรศึกษำขั้นพื้นฐำน
พุทธศักรำช 2551 . กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศ จ ากัด.