งานจุลสาร

หนังสือสุขภาพ
เรื�อง Art therapy
เรื�องและภาพ ������� นางสาวณัฐสุดา ตันติวิชาญ

สาขาเทคโนโลยีการศึกษาแพทยศาสตร์
คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล
ที�ปรึกษา อาจารย์โสภิตา สุวุฒโฑ

สารบญั

คุณรู้หรือไม่ว่าศิลปะบำบัดคืออะไร ? �
ศิลปะบำบัดช่วยคุณได้อย่างไร ? �
"Color Therapy" ทฤษฎีสีในการทำศิลปะบำบัด ��
ใครบ้างนะ ? ที�่เหมาะกับศิลปะบำบัด ��
ศิลปะบำบัดต่างกับการเรียนศิลปะทั�วไปอย่างไร ? ��
การทำศิลปะบำบัด ��

"สวสั ด"ี

คณุ เคยไดย้ นิ คำวา่
"ศลิ ปะบำบัด"

กันไหม ?

1

"ยนิ ดตี ้อนรบั นะ"

2

คุณรู้หรือไม่ว่า
"ศิลปะบำบัด"

คืออะไร
?

3

ศลิ ปะบำบดั คอื วธิ กี ารเยยี วยาดว้ การนำ
เทคนคิ ทอ�ี าศยั การแสดงออก ความคดิ สรา้ งสรรค์
การมองและตคี วามศลิ ปะ โดยใชค้ วามรเู้ กย�ี วกบั
การประเมนิ ทางจติ วทิ ยา เพอ�ื ชว่ ยใหค้ นไดค้ น้ หา
และเปิดรับกับสภาวะอารมณ์ของตัวเอง ดูแล
จัดการความเครียด ดูแลความภูมิใจความมั�นใจ
ของตนเอง และทักษะทางสังคม

4

โดยสมาคมนกั ศลิ ปะบำบดั ของอเมรกิ า

(The American Art Therapy Association) ไดอ้ ธบิ าย
เกย�ี วกบั ศลิ ปะบำบดั ไวว้ า่ เปน็ วธิ กี ารทใ�ี ชก้ ระบวน
การทางศลิ ปะ เพอ�ื เพม�ิ สขุ ภาวะทางใจ รา่ งกาย และ
อารมณ์ โดยมีเป้าหมายเพอ�ื ให้ผลงานท�ีสรา้ งสรรค์
ได้ช่วยให้ผู้คนได้ค้นพบ แสดงออก และรู้จักกับ
ทางเลือกใหม่ๆ ในการเรียนรู้เกี�ยวกับตนเอง รวม
ทั�งการพัฒนาตนเองอีกด้วย

5

ศิลปะบำบัด

เป็นรูปแบบหนึ�ง
ของการแพทย์เสริมและ
ทางเลือกที�นำมาเสริมใน
การดแู ลรกั ษาแนวทางหลกั
จำเปน็ ตอ้ งมกี ารประสานงาน
กนั เปน็ ทมี ระหวา่ งนกั ศลิ ปะ
บำบดั กบั แพทยท์ ด�ี แู ลรกั ษา
ผปู้ ว่ ย ไมใ่ ชร่ ปู แบบการบำบดั
รักษาที�สามารถแยกเป็น
อสิ ระได้ ตอ้ งทำไปควบคกู่ นั

6

ศิลปะบำบัด มีรูปเเบบเเตกต่างกันไป
เพราะ ผรู้ บั การบำบดั เเตล่ ะคนทม�ี สี ภาพปญั หา
เเตกตา่ งกนั เทคนคิ ทใ�ี ชก้ จ็ ะเเตกตา่ งกนั เชน่
ปั�นดิน วาดภาพ ระบายสี ถักทอ กิจกรรม
ทางดนตรี เล่นละคร หรือบทบาทสมมติ โดย
นักศิลปะบำบัดจะพิจารณาเลือกใช้เทคนิคที�
เหมาะสมกับเเต่ละบุคคล

7

" รู้ความหมายของศลิ ปะบำบัด เเล้วเปน็ ไงบ้าง
เขา้ ใจศิลปะบำบัดมากขนึ� ไหม ? "

เราลองไปกนั ดวู า่ ..ศลิ ปะบำบดั จะชว่ ยอะไรคณุ ไดบ้ า้ ง...

8

"ศลิ ปะบำบดั "

?ชว่ ยคณุ ไดอ้ ยา่ งไร

9

นักศิลปะบำบัดจะมีวิธีการรักษา
หลายอยา่ งที�แตกต่างกนั ออกไป โดยคนที�
มปี ญั หาเร�อื รังเกย�ี วกับสภาวะทางอารมณ์
การถกู ทารณุ กรรมทางกาย การลว่ งละเมดิ
ความเครียด รวมถึงอาการซึมเศร้า หรือ
ปญั หาทางจติ บางประเภท

10

การได้สร้างสรรค์ศิลปะและผ่าน
กระบวนการทางศิลปะบำบัดจะช่วยให้
คุณได้แสดงออกทางอารมณ์ ความรู้สึก
และการเขา้ ใจตนเองผา่ นเหตกุ ารณต์ า่ งๆ
ได้มากขึ�น โดยที�คุณสามารถทำทุกอย่าง
แสดงออกมาได้อย่างไม่มีข้อจำกัด

11

"ลองมาร้จู ักการใช้ทฤษฎสี ีทบ�ี ่งบอกความรสู้ กึ กัน"

12

"Color Therapy"

ทฤษฎสี ใี นการทำศลิ ปะบำบดั

13

กล่มุ สีโทนร้อน เป็นกลุ่มสี
ที�ทำให้เกิดความรู้สึกมีพลัง
กระตือรือร้นและกระฉับกระเฉง
ในทางจิตวิทยาความแรงของ
สีโทนร้อนจะช่วยกระตุ้นให้เกิด
ความรู้สึกอยากอาหาร ทำให้
เกิดความรู้สึกหิวและกระตุ้นให้มี
ชีวิตชีวาอยู่เสมอ สีโทนร้อนจะ
ประกอบไปดว้ ย สเี หลอื ง สสี ม้ สแี ดง
สีม่วง สีมว่ งแดง เปน็ ต้น

14

กลุ่มสีโทนเย็น เป็นกลุ่มสีที�ให้
ความรู้สึกสดชื�น สงบ ทำให้เรารู้สึกผ่อน
คลาย สบายใจและไม่ทำให้เครียด สีโทน
เย็นจึงเหมาะอย่างยิ�งสำหรับคนที�ต้อง
ทำงานหนักและใช้ความคิดเป็นอย่างมาก
กลุ่มสีโทนเย็นจะประกอบไปด้วย สีเขียว
สีเหลอื ง สีเขียว สีนาํ� เงนิ สีมว่ งน�าํ เงิน

15

มินา่ ละ เคยมีคนบอกว่า...ถ้าเราใชจ้ านสนี า�ํ เงิน
สีฟ้า เราจะไมอ่ ยากกนิ ข้าวในจานนนั�

16

ใครบ้างนะ
ที่�เหมาะกับ
"ศิลปะบำบัด"

17

เดก็ และวยั รนุ่ มปี ญั หาการเขา้ สงั คม
ทม�ี คี วามบกพรอ่ งทางการเรยี นรู้ สมาธสิ น�ั
ออทิสติก มีความก้าวร้าว ทะเลาะวิวาท
มปี ญั หาการควบคมุ อารมณ์ มอี าการซมึ เศรา้
วติ กกงั วล

ผใู้ หญแ่ ละผสู้ งู อายุ ผทู้ ช�ี อบเกบ็ ตวั
ไม่เข้าสังคม หมดพลังในการดำเนินชีวิต
ผทู้ ม�ี อี าการกลา้ มเนอ�ื ออ่ นแรง อาการเกรง็
ชักกระตุก มีปัญหาด้านการเคลื�อนไหว
มปี ญั หาการนอนหลบั

18

เเละเหมาะสำหรับคนทั�วไปที�กำลัง
รู้สึกถึงปัญาหาเหล่านี� เช่นกระวนกระวาย
ไม่มีความสงบเท่าที�ต้องการ ทำงานเเบบ
เดมิ ๆ ตอ่ เนอ�ื งกนั เปน็ เวลานาน ขาดความภมู ใิ จ
ในตัวเอง ไม่มั�นใจในการแสดงความรู้สึก
ไมค่ อ่ ยมสี มาธหิ รอื มีสมาธิลดลง เป็นต้น

19

" เเตจ่ รงิ ๆ เเลว้ ศลิ ปะบำบดั เหมาะกบั ทกุ คน ทกุ เพศ
ทุกวัย ที�กำลังรู้สึกมีปัญหา รู้สึกไม่สบายใจ เเละ
ไม่จำเป็นต้องเป็นคนที�วาดรูปเก่ง "

20

?

ศิลปะบำบัด

ตา่ งกบั

การเรยี นศิลปะทั�วไปอยา่ งไร

21

ศิลปะบำบัด มีเป้ าหมายเพื�อ
การบำบดั รกั ษาและฟน�ื ฟอู าการเจบ็ ปว่ ย
ทง�ั ทางรา่ งกายและจติ ใจ ซง�ึ ในกระบวน
การแต่ละครั�งนักศิลปะบำบัดจะเปิด
โอกาสและให้อิสระกับผู้รับการบำบัด
ไดส้ รา้ งสรรคผ์ ลงาน โดยไมไ่ ดค้ ำนึงถึง
ความสวยงามหรอื หลกั เกณฑอ์ งคป์ ระกอบ
ทางศิลปะใดๆ แต่มุ่งเน้นไปยังการ
สำรวจอารมณ์ ความรู้สึก ความคิด
การเข้าใจ และอธิบายตัวตนผ่าน
การสร้างชิ�นงานของผู้รับการบำบัด

22

ซง�ึ แตกตา่ งจากการเรยี น
ศิลปะทั�วไปที�คำนึงถึงคุณค่า
ทางศลิ ปะและสรา้ งผลงานใหม้ ี
ความสวยงามดว้ ยเทคนคิ ตา่ งๆ
มเี ปา้ หมายเพอ�ื พฒั นาทกั ษะและ
ฝมี อื ใหเ้ กง่ ขน�ึ โดยมคี รศู ลิ ปะหรอื
ผู้เชี�ยวชาญในศิลปะแขนงนั�นๆ
เปน็ ผสู้ อน

ทง�ั น�ี ในกระบวนการของ
ศลิ ปะบำบดั นกั ศลิ ปะบำบดั จะ
เป็นผู้ประเมินและวางแผน
การรกั ษารว่ มกบั จติ แพทยแ์ ละ
สหวชิ าชพี และนกั ศลิ ปะบำบดั
ต้องเรียนจบเฉพาะทางใน
การบำบัดรักษาอีกด้วย

23

" ศิลปะบำบัด คือ ศิลปะที�ไม่มีกฏเกณฑ์ "

24

การทำศิลปะบำบัดการทำศิลปะบำบัด

25

การทำศิลปะบำบัด แต่ละครั�งใช้เวลา
��-�� นาที ความถอ�ี ยทู่ �ี �-� ครง�ั ตอ่ สปั ดาห์
เริ�มต้นด้วยชั�วโมงที� � และ � ของการบำบัด
โดยการใหร้ ะบายสอี สิ ระ (Free Painting) และ
ปน�ั ดนิ อสิ ระ (Free Clay) เพอ�ื วเิ คราะหบ์ คุ ลกิ ภาพ
ของผรู้ บั การบำบดั และประเมนิ อาการความผดิ
ปกตทิ เ�ี กดิ ขน�ึ

จากนั�น วางแผนการบำบัดและ
ดำเนินการบำบัดผ่านกระบวนการทำงาน
ด้านศิลปะ เช่น การระบายสีบำบัด การลาก
เสน้ รปู ทรงบำบดั การปน�ั บำบดั เปน็ ตน้

26

ผรู้ บั การบำบัดแต่ละรายจงึ ไดร้ บั วธิ ีการบำบดั
ที�แตกต่างกันไป ตามภาวะอาการเจ็บป่วยที�
นักศิลปะบำบัดได้ประเมิน โดยตลอดระยะ
เวลาของการบำบัด นักศิลปะบำบัดจะทำการ
สรปุ สภาวะของผู้รับการบำบดั ส�งิ ที�สงั เกตเห็น
ประเมินพัฒนาการ และติดตามผลร่วมกับ
แพทย์เจ้าของไข้

27

อา้ งองิ
https://www.urbinner.com/post/what-is-art-therapy?msclkid=��ff�
��eceb���ecb�f�b�bffbdc����
https://www.cigna.co.th/health-wellness/tip/jigsawforgoodlife-ep�?
msclkid=��fe����ceb���ec�cce���d��c�d���
https://www.manarom.com/art_therapy_thai.html?msclkid=��f���c
�ced���ecac�cfccf���bd���