ยา HAD และแนวทางการดูแล

ยา HAD

และแนวทางการดูแล

จัดทำโดย...
นางสาวลลัญฎา อาการส ตึกชาย 3

ระยะเวลาในการ Monitor Lab ยาที่มีความเสี่ ยงสูง
โรงพยาบาลสวนสราญรมย์



Drug D0,Drestart D7/D7adj/ M6 (รพช.) Y1,2,3,...(รพช.)
Dnext visit

Lithium (ใน - BUN,Cr - Blood - BUN/Cr - BUN/Cr
ผู้ป่วยที่ได้รับ - FT3,FT4,TSH level - FT3,FT4,TSH
ยา มากกว่า - EKG (>60yrs/มี U/D - ซักประวัติการมี
หรือเท่ากับ Heart disease) แระจำเดือนครั้ง
600 -ซักประวัติการมีประจำ สุดท้าย/UPT
mg/day) เดือนครั้งสุดท้าย/UPT - Blood level

การเจาะระดับยา Lithium ในเลือดควรเจาะหลังยามื้อสุดท้ายมากกว่าหรือเท่ากับ 12 ชม.และ
หลังได้รับยาต่อเนื่ องมาอย่างน้ อย 7 วัน
กรณ๊ผู้ป่วยนอก มีการส่งผู้ป่วยไปเจาะ Lab ที่ รพช.ดังระบุในตาราง
*กรณีมีผล Lab ภายใน 6 เดือนไม่ต้องตรวจ Lab ใหม่

Drug D0,Drestart D7/D7adj/D M6 Y1,2,3,...
next (รพช.)
Blood
visit/DS&S Level,CBC,LFT
of Tox
Blood
Valproic acid CBC,LFT Blood Level CBC,LFT Level,CBC,LFT

Phenytoin CBC,Albumin,LFT Blood Level CBC,LFT Blood
Level,CBC,LFT
Carbamazepine CBC,LFT Blood Level CBC,LFT

*กรณีมีผล Lab ภายใน 6 เดือน ไม่ต้องตรวจ Lab ใหม่
ติดตามในผู้ป่วยที่ได้รับยา
- Valproic acid มากกว่าหรือเท่ากับ 1500 mg/day
- Phenytoin > 300 mg/day หรือใช้ Phenytoin ร่วมกับ Valproic
acid/Carbamazepine/Phenobarbital
- Phenobarbital > 800 mg/day

ระยะเวลาในการ Monitor WBC,CBC ในผู้ป่วยที่ได้รับยา Clozapine



Drug Wk0 Wk1-18,Wk next visit Wk19-M5 (รพช.) > M6 (รพช.)

Clozapine CBC CBC q wk/wk next CBC q 1 mo./visit CBC q 2 mo.
visit

หมายเหตุ

D0 หมายถึง วันที่เริ่มได้รับยาเป็นครั้งแรก

Drestart หมายถึง วันที่เริ่มได้รับยาใหม่อีกครั้ง

D7 หมายถึง วันที่ 7 หลังจากได้รับยา

Dnext visit หมายถึง visit ถัดไป หลังจากได้รับยา

D7adj หมายถึง วันที่ 7 หรือ visit ถัดไป หลังจากปรับขนาดยาใหม่

DS&S of Tox. หมายถึง วันที่พบอาการแสดงของพิษจากยา

W0 หมายถึง สัปดาห์ที่เริ่มได้รับบาเป็นครั้งแรก

Wk1-18 หมายถึง สัปดาห์ที่ 1-18 หลังจากได้รับยา

Wknext visit หมายถึง visit ถัดไป หลังจากได้รับยา

M6 หมายถึง เมื่อครบ 6 เดือน
Y1,2,3... หมายถึง เมื่้อครบ 1 ปี, 2ปี , 3ปี

อาการไม่พึงประสงค์จากยา HAD

1.Clozapine

รายงานแพทย์/เภสั ชกรทันที
สงสัย Myocarditis

- Body temperature (กรณี ≥ 38 องศาเซลเซียส)



- เจ็บหน้ าอก



- Pulse (กรณี ≥ 120 ครั้ง/นาที)

- RR (กรณี ≥ 20 ครั้ง/นาที)

- Troponin I/T (กรณี ≥ 2 เท่าของ upper normal limit ในช่วง 4 สัปดาห์
แรกที่ใช้ยา ต้องหยุดยาทันที)

- CRP > 50 mg/L หรือ >100 mg/L (กรณีไม่มี และ มีอาการแสดงของ
myocarditis ตามลำดับ)

- BW. (กก.) (กรณีเพิ่มขึ้น ≥ 1 กก./วัน ในช่วง 21 วันแรกของการใช้ยา)
[*ให้ชั่งทุกวัน ในช่วง 21 วันแรกของการใช้ยา](ถ้าทำได้)

- บวมตามปลายมือปลายเท้า

WBC [กรณี WBC < 3,500/mm3 ต้องหยุดยาทันที]

Neutrophil [กรณี Absolute Neutrophil count <1,500/mm3 ต้องหยุดยา
ทันที]

Platelet [กรณี < 80,000 /mm3 ต้องหยุดยาทันที]

หน้ ามืดขณะเปลี่ยนท่าอย่างรวดเร็ว

หายใจลำบาก ต้องลุกนั่ งหายใจ,หายใจลำบากตอนกลางคืนเป็นครั้งคราว

เหนื่ อย

ชัก

1.Clozapine(ต่อ)

รายงานแพทย์ภายใน 1 ชั่วโมง

เจ็บคอ



ตัวและตาเหลือง,เบื่ออาหาร,คลื่นไส้ ,อาเจียน,ปวดท้องหรืออุจจาระซีด

รายงานแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง

ง่วงนอน

ปากแห้ง คอแห้ง

ตาพร่า

ท้องผูก

ปัสสาวะลำบาก

ความจำลดลง

2. Sodium Valproate

รายงานแพทย์ทันที

หัวใจเต้นช้าผิดปกติ (HR < 60 ครั้ง/นาที)

PR >100 ครั้ง/นาที ติดต่อกัน 2 ครั้ง (วัดห่างกัน 30 นาที)

BP ผิดปกติ

หายใจช้าลง (RR < 12 ครั้ง/นาที)/หายใจลำบาก

2. Sodium Valproate (ต่อ)

รายงานแพทย์ภายใน 1 ชั่วโมง
กล้ามเนื้ อตากระตุก
ช้ำเขียวง่าย, จ้ำเลือด/จ้ำม่วงใต้ผิวหนั ง
ตัวและตาเหลือง, เบื่ออาหาร, คลื่นไส้, อาเจียน, ปวดท้องหรืออุจจาระซีด

ผื่นแดง, ผื่นราบนูนปนกัน, ผื่นคัน


ต่อมน้ำเหลือง (บริเวณคอ, หลังหู, รักแร้, ขาหนี บ) ปวด บวมโต
เลือดออกง่าย เช่น เลือดออกตามไรฟัน ถ่ายอุจจาะสีดำ เป็นต้น
Stevens Johnson Syndrome: SJS [ไข้, เพลีย, ผื่น, เจ็บตา, ตาแดง, ริม
ฝีปากลอก, เจ็บปาก, ปัสสาวะแสบขัด ฯลฯ]
Toxic Epidermal Necrolysis [เหมือน SJS แต่รุนแรงกว่า ผิวหนั งลอก
คล้ายไฟไหม้]

2. Sodium Valproate (ต่อ)

รายงานแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง

เห็นภาพไม่ชัดเจน ตาพร่า เห็นภาพซ้อน
รู้สึกเพลีย ไม่มีแรง
เดินเซ ทรงตัวไม่ดี รู้สึกเหมือนบ้านหมุน




สั บสน
พูดลำบาก ตะกุกตะกัก
มือสั่ น
น้ำหนั กตัวเพิ่มมากกว่า 7% [เปรียบเทียบกับก่อนกินยา]
ผมร่วง

3. Lithium Carbonate

รายงานแพทย์ทันที
ชัก
โคม่า
ใจสั่ น
BP / HR ไม่สม่ำเสมอ

3. Lithium Carbonate (ต่อ)

รายงานแพทย์ภายใน 1 ชั่วโมง

มือสั่นรุนแรง (course hand tremor)

กระตุก (twitching)

พูดรัว (slurred speech)

ทรงตัวไม่ดี

สั บสน

ง่วงนอน

เพลีย

มีปฏิกิริยาตอบสนองรวดเร็ว (hyperreflexia)

รายงานแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง
มือสั่น (fine hand tremor)
คลื่นไส้ อาเจียน
ท้องเสี ย
เบื่ออาหาร
ปัสสาวะบ่อย
กล้ามเนื้ ออ่อนแรง

4.Carbamazepine

รายงานแพทย์ภายใน 1 ชั่วโมง

ไข้ เจ็บคอ มีแผลในปาก ติดเชื้อ ช้ำเขียวง่าย จ้ำเลือด จ้ำม่วงใต้ผิวหนั ง

ตัวและตาเหลือง เบื่ออาหาร คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง หรืออุจจาระซีด

ผื่น

Stevens Johnson Syndrome (ไข้ เ
พลีย ผื่น เจ็บตา ตาแดง ริมฝีปากลอก)

Toxic Epidermal Necrolysis (เหมือน SJS แต่รุนแรงกว่า ผิวหนั งลอก
คล้ายไฟไหม้)

รายงานแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง

เห็นภาพไม่ชัดเจน ตาพร่า

เห็นภาพซ้อน

รู้สึ กไม่มีแรง

ง่วงนอน

มึนงง

เดินเซ ทรงตัวไม่ดี
รู้สึ กเหมือนบ้านหมุน
สั บสน
ปวดศีรษะ
พูดลำบาก ตะกุกตะกัก

5. Methylphenidate (Ritalin)

รายงานแพทย์ทันที

หัวใจเต้นเร็วจนรู้สึกได้ (Palpitation)

ความดันโลหิตสูง (Hypertension)

หัวใจเต้นผิดจังหวะและหัวใจเต้นเร็ว (Cardiac arrhythmias and

tachycardia)

สับสน (Confusion)

เพ้อคลั่ง (Delirium)

รูม่านตาขยาย

ไข้สูง

กล้ามเนื้ อกระตุก

ชัก

โคม่า

รายงานแพทย์ภายใน 1 ชั่วโมง

หน้ าแดง (Flushing)
ประสาทหลอนและอาการของโรคจิต
กระวนกระวาย

รายงานแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง

รู้สึกเคลิบเคลิ้มเป็นสุข (Euphoria)
ปวดศีรษะ
อาเจียน
เยื่อเมือกของร่างกายแห้ง
เหงื่อออกมาก
สั่ น
มีปฏิกิริยาต่อสิ่ งกระตุ้นไว

6. Phenobarbital sodium

รายงานแพทย์ทันที

ความดันโลหิตลดลง
รู้สึ กหัวใจเต้นเร็วจนผิดจังหวะ
หายใจช้าลง/ลำบาก/หยุดหายใจ

รายงานแพทย์ภายใน 1 ชั่วโมง

Maculopapular rash (ผื่นราบนูน
ปนกัน)

Exfoliative Dermatitis (ผื่นแดงทั้งตัว ต่อมาลอกเป็นขุย ไข้ คัน)
Stevens Johnson Syndrome (ไข้ เพลีย ผื่น เจ็บตา ตาแดง ริมฝีปากลอก
Toxic Epidermal Necrolysis (เหมือน SJS แต่รุนแรงกว่า ผิวหนั งลอก
คล้ายไฟไหม้)
ตัวและตาเหลือง เบื่ออาหาร คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้องหรืออุจจาระซีด
ไข้ เจ็บคอ มีแผลในปาก ติดเชื้อ ช้ำเขียวง่าย จ้ำเลือด จ้ำม่วงใต้ผิวหนั ง

รายงานแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง

มึนงง
เพลีย ไม่มีแรง
อารมณ์ ซึมเศร้า
นอนไม่หลับ (ในเด็กหรือผู้สูงอายุ)
ซนมากขึ้น (ในเด็ก)
หงุดหงิด ฉุนเฉียวง่าย (ในเด็ก)
พูดรัว
เดินไม่ตรงทาง

7. Phenytoin (Dilantin)

รายงานแพทย์ทันที

ง่วง
far lateral nystagmus
เดินเซ การทรงตัวไม่ดี
รู้สึกเพลีย ไม่มีแรง
หัวใจเต้นช้า (Bradycardia)

BP HR ผิดปกติ (Cardiovascular c
ollapse)

หัวใจเต้นเร็วไม่เป็นจังหวะ (Cardiac arrhythmia)

รายงานแพทย์ภายใน 1 ชั่วโมง

มีความผิดปกติของต่อมน้ำเหลือง (Lymphadenopathy)
ตัวและตาเหลือง เบื่ออาหาร คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง หรืออุจจาระซีด
ผื่นแดง (rash)
Stevens Johnson Syndrome (ไข้ เพลีย ผื่น เจ็บตา ตาแดง ริมฝีปากลอก)
Toxic Epidermal Necrolysis (เหมือน SJS แต่รุนแรงกว่า ผิวหนั งลอก
คล้ายไฟไหม้)

รายงานแพทย์ภายใน 24 ชั่วโมง

ความคิดและพฤติกรรมเปลี่ยนไปจากเดิม