ใบความรู้ เรื่องสำนวนไทย

ใบความรู้
เรื่อง สำนวนไทย

สำนวนไทย
คืออะไรหรอ

-เพนกวิน-

เอ๊ะ! ฉันก็เคย
ได้ยินมาบ้างนะ

แต่ก็ยัง
ไม่เข้าใจอยู่ดี

-กุ๊กไก่-

แล้วทำไม
คำกับความหมาย
ถึงไม่เหมือนกัน

-กระต่าย-

งั้นตามมา
ฉันมีคำตอบ

-สิงโต-

ความหมาย ...ถ้อยคำหรือข้อความที่กล่าว
ของสำนวนไทย สื บต่อกันมาช้านาน และมี
ความหมายไม่ตรงตามตัว
เกร็ดความรู้ ห รื อ มี ค ว า ม ห ม า ย อื่ น แ ฝ ง อ ยู่
อ า จ ก ล่ า ว อี ก นั ย ห นึ่ ง ไ ด้ ว่ า
สำนวน คือ ถ้อยคำ กลุ่มคำ
ห รื อ ค ว า ม เ รี ย บ เ รี ย ง ขึ้ น ใ น เ ชิ ง
อุปมาอุปมัยโดยมีนัยแฝงลึก
ซึ้งอยู่อย่างซ่อนเร้น แยบคาย
เ พื่ อ ใ ห้ ผู้ อ่ า น ไ ด้ ตี ค ว า ม
ทำความเข้าใจด้วยตนเองอีก
ชั้นหนึ่ง ซึ่งอาจแตกต่างไป
จากเดิมหรือมีความหมาย
คล้ายเดิมก็ได้...

ศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหง ประเภท
พบว่ามีสำนวนปรากฏเป็นหลักฐาน ของ

"ไพร่ฟ้าหน้าใส" สำนวนไทย




ใช้คำคล้องจองหรือการซ้ำคำ
เช่น ยาวบั่น สั้ นต่อ

มีความหมายเชิงเปรียบเทียบ
เช่น กาคาบพริก

มี ลั ก ษ ณ ะ เ ป็ น ข้ อ คิ ด ส อ น ใ จ
เช่น ดาบสองคม

มีความหมายโดยนัย

ลักษณะของ มีถ้อยคำคมคาย กินใจผู้ฟั ง
สำนวนไทย มีถ้อยคำภาษาที่กะทัดรัด
ไพเราะ จดจำง่าย

ตัวอย่าง
สำนวนไทย

สุกเอาเผากิน

การทำงานหรือทำอะไรสักอย่างแบบลวก ๆ
ให้พอเสร็จสิ้นและผ่านพ้นไป

ผักชีโรยหน้า

การทำดีเพียงผิวเผิน ทำดีเพื่อเอาหน้า หรือทำให้จบ ๆ
ไปทั้งที่งานยังไม่เสร็จเรียบร้อย

งมเข็มในมหาสมุทร

การค้นหาอะไรบางอย่าง หรือทำสิ่งที่ยากมาก ๆ
เปรียบเสมือนการงมหาเข็มสักเล่มในมหาสมุทร

หัวล้านนอกครู

ไม่เชื่อครูบาอาจารย์ ทำนอกแบบแผนที่สั่งสอนกันมา
จนสุดท้ายได้รับความเดือดร้อน

ไม่เอาถ่าน

การทำตัวเหลวไหล พึ่งพาไม่ได้ ไม่เอาใส่ใจในการเรียน
หรือการทำงาน

ช้าๆ ได้พร้าเล่มงาม

ไม่ควรรีบร้อน ควรจะศึกษาหาข้อมูล หรือทบทวนให้รอบคอบ
เพื่อให้งานออกมาดีที่สุด

รำไม่ดีโทษปี่ โทษกลอง

ตนเองทำผิดพลาดเอง แต่ดันไปโยนความผิดให้คนอื่น

คนล้มอย่าข้าม

ไม่ควรไปดูถูกคนที่ตกต่ำ ล้มเหลว หรือกำลังลำบากในชีวิต

ตัวอย่าง
สำนวนไทย