คำศพั ท์
กำรควบคุมกำร
เจรญิ เติบโตและกำร
ตอบสนองของพชื
นำย ธรี ะธรรม ศรีบุบผำ ม.5/2 เลขท่ี 12
Plant growth regulator
• สารควบคุมการเจรญิ เติบโตของพืช สำรเคมี
ใดๆ ท่พี ชื ผลติ ข้ึนเอง และไม่ไดผ้ ลติ โดยพชื ซึง่ มผี ล
ในกำรควบคุมกำรเจรญิ เตบิ โตของพืช ทัง้ ในทำง
สง่ เสรมิ และยบั ยงั้ กำรเจรญิ เติบโต และสำมำรถ
ทำงำนไดท้ คี่ วำมเข้มข้นต่ำ แต่จะต้องไม่ใช่
สำรอำหำรพืช
Plant hormone
• ฮอร์โมนพืช สำรควบคมุ กำร
เจริญเติบโตของพืชเฉพำะที่พืชผลติ ขน้ึ เอง
เท่ำนั้น
Auxin
• ออกซนิ กรดอนิ โดลแอซตี ิก
(indoleacetic acid) เรียกยอ่ ว่ำ IAA เปน็
ฮอร์โมนท่พี ชื สรำ้ งจำกกลมุ่ เซลล์เน้อื เย่ือ
เจริญบรเิ วณยอดออ่ นและรำกอ่อนแลว้
แพร่ไปยงั เซลล์อน่ื
Cytokinin
• ไซโทไคนนิ เปน็ ฮอร์โมนพชื ที่พบในน้ำ
มะพร้ำวและสำรท่สี กัดได้จำกยีสต์มี
สมบัติกระตนุ้ กำรเจรญิ และกำร
เปลีย่ นแปลงของเซลล์
gibberellin
• จิบเบอเรลลนิ GA เป็นฮอรโ์ มนพชื
พวกหนึ่งในพืชช้ันสงู สร้ำงมำจำกใบอ่อน
และผลท่ยี งั ไมแ่ ก่
กระตุน้ กำรเจรญิ เตบิ โตของเซลลร์ ะหวำ่ ง
ข้อปลอ้ ง ทำใหต้ ้นไมส้ งู
ethylene
• เอทิลีน เปน็ ฮอรโ์ มนพชื ซง่ึ ผลิตขนึ้ มำ
ขณะทเี่ ซลลก์ ำลงั มีเมแทบอลิซมึ ตำมปกติ
เอทลิ ีนทำหน้ำที่กระตนุ้ กำรหำยใจ
เร่งเมแทบอลซิ มึ ทำใหผ้ ลไม้สกุ
กระตุ้นกำรหลุดรว่ งของใบ
เร่งกำรงอกของเมล็ด
Phalaris canariensis
• ปลายโคลีออพไทลข์ องหญ้าคานารี
เซลลด์ ำ้ นท่ไี มร่ บั แสงเติบโตเร็วกวำ่ ด้ำนที่ได้รับแสง
ทำให้โคลอี อพไทล(์ coleoptile) โคง้ เข้ำหำแสง แต่
พอตัดปลำยหรอื ครอบดว้ ยวัสดุทบึ แสง พชื ชนดิ น้ี
ไมโ่ ค้งหำแสง
แสดงวำ่ ปลำยของโคลีออพไทล์ เปน็ สว่ นรบั แสง
และทำให้โค้งหำแสง
Kinetin
• ไคเนทนิ เปน็ สำรชนดิ หน่งึ ในกลุม่ ไซโท
ไคนนิ (cytokinin) ซ่ึงเปน็ ฮอร์โมนควบคุม
กำรเจรญิ เติบโตของพชื
Zeatin
• ซเี อทนิ เปน็ ไซโตไคนนิ ธรรมชำติที่เป็น
อนุพนั ธ์ของเบสอะดีนนิ พบครั้งแรกใน
เมล็ดขำ้ วโพดอ่อน ซเี อตนิ และอนพุ นั ธุ์
พบมำกในน้ำมะพรำ้ ว ซ่งึ ทำให้นำน้ำ
มะพรำ้ วไปใชใ้ นกำรชกั นำกำรพัฒนำของ
พชื ในกำรเพำะเลยี้ งเนือ้ เยอื่ พชื ไ ด้
Gibberella fujikuroi
• เชอ้ื รา ชนดิ นี้สำมำรถสรำ้ งสำรบำง
ชนดิ ขึน้ ในตน้ พืชหรือในอำหำรเล้ียงเช้ือ
ซึ่งกระตุ้นให้ตน้ ข้ำวเกดิ กำรสงู ผิดปกตไิ ด้
Coleoptile
• โคลอี อพไทล์ สำมำรถสร้ำงสำรบำง
ชนิดที่ ทำใหป้ ลำยโคลอี อพไทลโ์ ค้งงอได้
Mica sheet
• แผน่ ไมกา ไมกำ้ ธรรมชำติ ผลึกเกลด็
ผิวมันวำว โปร่งแสง มนี ้ำหนกั เบำ งอ
ยดื หย่นุ สำมำรถตัดขำดไดง้ ่ำย สำมำรถ
แปรรปู และรวมกนั เป็นรูปรำ่ งทำงเสน้ ใยที่
หลำกหลำย
Abscisic acid
• กรดแอบไซซกิ เรยี กย่อว่ำ ABA เปน็
ฮอรโ์ มนพชื ท่กี ระตนุ้ ในกำรรว่ งของใบ
โดยตรง กระตุน้ กำรหลุดรว่ งของใบและ
ผลทแี่ กเ่ ต็มท่ี
Gibberellic acid
• กรดจบิ เบอเรลลิก เปน็ ฮอร์โมนพชื ทีม่ ี
โครงสรำ้ งโมเลกลุ ขนำดใหญ่ ควบคมุ กำร
เจริญเติบโตและมอี ทิ ธิพลตอ่ กระบวนกำร
ทำงพฒั นำกำรรวมทั้งกำรยดื ของข้อ กำร
งอก กำรพกั ตวั กำรออกดอก กำรแสดง
เพศ กำรชกั นำกำรสรำ้ งเอนไซม์
Ethephon
• เอทฟิ อน เป็นของแขง็ สีขำว ละลำยได้
ดใี นนำ้ และจะปล่อยเอทลิ นี ออกมำ ซ่งึ
ชว่ ยเร่งใหพ้ ืชออกดอก