เล่มถอดบทเรียนฐานการเรียนรู้มหัศจรรย์เห็ดนางฟ้า

ถอดบทเรียนฐานการเรียนรู้ มหัศจรรย์เห็ดนางฟ้า กิจกรรมการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ด้านการศึกษา โรงเรียนบ้านวังตะเคียน(ขยันการนาวีราษฎร์อุทิศ) สังกัดส านักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยนาท สังกัดส านักงานการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ ครูแกนน า นางชลอ คงไพ่ นางสาวทัศวรรณ พันธวาวงษ์

ฐานการเรียนรู้มหัศจรรย์เห็ดนางฟ้า https://drive.google.com/drive/folders/1JGxBhboiLnZJ56_nhKFWZ8_nCoYbdXL?us p=sharing กิจกรรมการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษา โรงเรียนบ้านวังตะเคียน(ขยันการนาวีราษฎร์อุทิศ) อำเภอหนองมะโมง จังหวัดชัยนาท ฐานพัฒนาทักษะอาชีพ ฐานการเรียนรู้มหัศจรรย์เห็ดนางฟ้า ครูแกนนำ ๑. นางชลอ คงไพ่ ๒. นางสาวทัศวรรณ พันธวาวงษ์ นักเรียนแกนนำ ๑. เด็กหญิงชนาภา กันท้วม ๒. เด็กหญิงฐิติมนต์ เห็นสิงห์ ๓. เด็กหญิงภัทราพร ขุมทอง ความสำคัญของฐานการเรียนรู้ ๑. เหตุผลที่เกิดแรงบันดาลใจ ความจำเป็นหรือความต้องการที่ทำฐานการเรียนรู้ สภาพสังคมในปัจจุบันนี้มีการเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็วทำให้การดำเนินชีวิตของ ผู้คนในสังคมที่อยู่รวมกันเกิดการแข่งขันแก่งแย่งชิงดีกัน ท่ามกลางกระแสการเปลี่ยนแปลงในยุค โลกาภิวัตน์ สังคมไทยต้องเผชิญกับปัญหาหลายด้าน ที่เกิดจากปัญหาด้านจิตใจของคนในสังคมที่ เสื่อมลงทั้งทางด้านศีลธรรม วัฒนธรรม การเมืองเศรษฐกิจและสังคมก่อให้เกิดปัญหาที่สำคัญ โดยเฉพาะปัญหาคอรับชั่น ที่มีสาเหตุมาจากปัญหาด้านคุณธรรมจริยธรรมที่สั่งสมมาโดยไม่รู้ตัว ตั้งแต่วัยเยาว์ เพื่อให้ลูกหลานเยาวชนก้าวทันต่อยุคโลกาภิวัฒน์ยึดมั่นความซื่อสัตย์ สุจริต เพื่อสร้าง คนดีของสังคม การดำรงชีวิตพอเพียงตามพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิ พลอดุลเดช บรมนาถบพิตร โดยทำพอประมาณ ให้เหมาะสมกับตนเอง ไม่ฟุ้งเฟ้อและฝึกตนเอง ให้รู้จักความพอดี พอเหมาะ จึงได้น้อมนำแนวทาง พระราชกระแสของรัชกาลที่ ๙ ที่ว่า “ช่วยกัน สร้างคนดีให้บ้านเมือง” จึงทำให้หน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องกับการส่งเสริมการศึกษาได้ให้ ความสำคัญในการพัฒนาสถานศึกษาให้เป็นองค์กรคุณธรรม โดยต้องมุ่งสร้างพื้นฐานให้ผู้เรียนเป็น “คนดี” เพราะถ้าผู้เรียนเป็นคนดีตั้งแต่เด็ก เขาก็จะคิดดี ทำดี สร้างประโยชน์ให้สังคม และอยู่ใน สังคมได้อย่างมีความสุข พระราชกระแสรับสั่งของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณบดินทร เทพยวรางกูร ในหลวงรัชการที่ 10 เมื่อวันที่ 1 ธันวาคม 2559 ที่ว่า “เพื่อสืบสานพระราช ปณิธานและเพื่อประโยชน์ของประชาชนชาวไทยทั้งปวง” ทรงมีกระแสรับสั่งให้จัดการศึกษาโดย ต้องมุ่งสร้างพื้นฐานให้แก่ผู้เรียนใน 4 เรื่อง คือ 1. ทัศนคติที่ถูกต้อง 2. พื้นฐานชีวิตที่มั่นคง

แข็งแรง 3. มีอาชีพ มีงานทำ และ 4. เป็นพลเมืองดี ดังนั้นหน่วยงานทางการศึกษาจึงได้กำหนด นโยบาย แผน หลักสูตร ล้วนมุ่งที่จะเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรม ให้เกิดขึ้นในสังคมไทย กิจกรรมการเพาะเห็ดนางฟ้าและการแปรรูปเห็ดนางฟ้า เป็นกิจกรรมที่มุ่งพัฒนาทักษะ อาชีพให้กับนักเรียน เป็นการเรียนรู้เกี่ยวกับการเพาะเลี้ยงเห็ดนางฟ้า เตรียมวัสดุอุปกรณ์ต่างๆ การเพาะเลี้ยงเห็ดนางฟ้า การเปิดดอกและการดูแลรักษา การเก็บผลผลิตเพื่อจำหน่าย การแปร รูปเห็ดนางฟ้า สามารถทำเป็นอาชีพเสริมให้กับครอบครัวได้ นักเรียนสามารถใช้เวลาว่างให้เกิด ประโยชน์ รู้จักกระบวนการทำงาน สามารถนำความรู้ ประสบการณ์ที่ได้จากฐานการเรียนรู้ไป ประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง เพื่อประกอบอาชีพในอนาคตได้ ๒. วัตถุประสงค์และเป้าหมายของฐานการเรียนรู้ ๒.๑ จุดประสงค์ ๒.๑.๑ เพื่อใช้เป็นแหล่งเรียนรู้ให้นักเรียนได้ศึกษาหาความรู้ ๒.๑.๒ เพื่อให้นักเรียนมีความรู้ความเข้าใจและมีทักษะในการเพาะเห็ดนางฟ้า ๒.๑.๓ เพื่อปลูกฝังอุปนิสัยพอเพียงให้กับนักเรียน ๒.๑.๔ เพื่อแปรรูปเห็ดนางฟ้า เพิ่มมูลค่าเห็ดนางฟ้าสร้างอาชีพได้ ๒.๑.๕ เพื่อนำความรู้ประสบการณ์ที่ได้จากฐานการเรียนรู้การเพาะเห็ดนางฟ้าไป ประยุกต์ใช้ในชีวิตจริงได้ 2.2 เป้าหมาย 2.2.1 เชิงปริมาณ : นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑-ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ โรงเรียนบ้าน วังตะเคียน (ขยันการนาวีราษฎร์อุทิศ) ทุกคนได้เรียนรู้ฐานการเรียนรู้มหัศจรรย์เห็ดนางฟ้า 2.2.2 เชิงคุณภาพ : นักเรียนนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑-ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ โรงเรียนบ้านวังตะเคียน (ขยันการนาวีราษฎร์อุทิศ) สามารถสร้างอาชีพจากการเพาะเห็ดนางฟ้า และแปรรูปเห็ดนางฟ้าได้ 3. กิจกรรมการเรียนรู้หรือขั้นตอนการดำเนินงาน ๓.๑ ศึกษาความรู้ของฐานการเพาะเห็ดนางฟ้าจากป้ายนิเทศจากฐานการเรียนรู้ ๓.๒ ศึกษาเรียนรู้จากแหล่งเรียนรู้โรงเรือนการเพาะเห็ดและนักเรียนแกนนำประจำ ฐานอธิบายเพิ่มเติม ๓.๓ พูดคุย แลกเปลี่ยนเรียนรู้ กับนักเรียนแกนนำประจำฐาน ๓.๔ ร่วมกันถอดบทเรียนความสอดคล้องของหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง หลักการทรงงานของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 พระบรมราโชบายของสมเด็จพระเจ้า อยู่หัวมหาวชิราลงกรณ์บดินทรเทพยวรางกูรในหลวงรัชการที่ ๑๐ ทรงมีกระแสรับสั่งให้จัด การศึกษาโดยต้องมุ่งสร้างพื้นฐานให้แก่ผู้เรียนมีอาชีพ มีงานทำ และสอดคล้องกับฐานการเรียนรู้ การเพาะเห็ด

๓.๕ ร่วมกันสรุปสาระความรู้ที่ได้รับจากการเรียนรู้ฐานการเพาะเห็ด ๓.๖ นำความรู้และประสบการณ์ที่ได้ไปประยุกต์ใช้ และขยายผลต่อไป ๓.๗ ศึกษาการแปรรูปเห็ดนางฟ้าจากครูแกนนำประจำฐาน และภูมิปัญญาท้องถิ่น ๔. สื่อและอุปกรณ์การเรียนรู้ ๔.๑ ใบงานถอดบทเรียนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ๔.๒ ป้ายนิเทศความรู้การเพาะเห็ดนางฟ้า ๔.๓ ป้ายความรู้การแปรรูปเห็ดนางฟ้า ๔.๔ แหล่งเรียนรู้โรงเรือนการเพาะเห็ดนางฟ้า ๕. ความรู้ที่ได้รับจากฐานการเรียนรู้ ๕.๑ ศาสตร์พระราชา หลักการทรงงาน - ทำตามลำดับชั้น - ภูมิสังคม - ประหยัดเรียบง่าย - ใช้ธรรมชาติช่วยธรรมชาติ - การพึ่งตนเอง - พออยู่พอกิน - มีอาชีพ มีงานทำ ๕.๒ ศาสตร์ภูมิปัญญาท้องถิ่น - ภูมิปัญญาด้านการแปรรูปเห็ดนางฟ้า เช่น ลาบโดนัท กระเบื้องทอง ห่อหมก น้ำพริกเห็ด ทอดมันเห็ด เป็นต้น ๕.๓ ศาสตร์สากล - การวางแผนและการบริหารจัดการพื้นที่ของตนให้ใช้ประโยชน์อย่างคุ้มค่า - ระบบสหกรณ์ การตลาด บัญชีครัวเรือน - การเพิ่มคุณค่าผลผลิตและการแปรรูปผลิตภัณฑ์ ๖. การนำไปประยุกต์ใช้ นำไปประยุกต์ใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้กลุ่มสาระการงานอาชีพ กิจกรรมชุมนุม และการจัดการภูมิทัศน์ในโรงเรียนให้เป็นแหล่งเรียนรู้อย่างเหมาะสม ๗. การประเมินผลการเรียนรู้และข้อเสนอแนะเพิ่มเติม สังเกตพฤติกรรมขณะทำกิจกรรมของฐานการเรียนรู้ เช่น สังเกตการณ์สนทนา ซักถาม จดบันทึก การนำเนอผลงาน การถอดบทเรียน - ด้านความรู้ : การตรวจสอบความถูกต้องจากการทำชิ้นงานและใบงานที่กำหนด - ด้านทักษะ : การสังเกตการทำงานร่วมกันของนักเรียนและความสำเร็จของงาน

- ด้านเจตคติ : การสังเกตและสอบถามความพึงพอใจของนักเรียนในการเข้าร่วม กิจกรรม ๘. ความสอดคล้องกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง (๒:๓:๔) ๒ เงื่อนไข ความรู้ คุณธรรม มีความรู้เกี่ยวกับการเพาะเห็ดนางฟ้า เช่น การเลือกเชื้อเห็ด การใช้วัสดุเพาะเห็ด วงจร ชีวิตของเห็ด การเจริญเติบโต การเก็บผลผลิต การแปรรูปผลผลิต นักเรียนต้องมีความรับผิดชอบ มีความขยัน อดทน มีความเพียร ตรงต่อเวลา เคารพกฎ กติกา ความสามัคคี ความเอื้ออาทร ความ ซื่อสัตย์ในการเพาะเห็ดนางฟ้า การแปรรูป ผลผลิต ๓ หลักการ พอประมาณ มีเหตุผล มีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี จำนวนก้อนเห็ดนางฟ้าที่ เ ห ม า ะ ส ม ก ั บ ข น า ด ข อง โรงเรือน อุณหภูมิภายใน โรงเรือนมีความเหมาะสมกับ ชนิดของเห็ดที่เพาะ เพื่อให้นักเรียนมีความรู้ความเข้าใจ และมีทักษะในการเพาะเห็ดนางฟ้า และปลูกฝังอุปนิสัยพอเพียงให้กับ นักเรียน รวมทั้งสามารถนำความรู้และ ประสบการณ์ที่ได้จากกิจกรรม การเรียนรู้การเพาะเห็ดไปประยุกต์ใช้ ในชีวิตจริงได้ ม ี ก า ร ว า ง แ ผ น ก า ร ทำงานในการเพาะเห็ด อย่างเป็นขั้นตอนมีการ จัดเตรียมวัสดุอุปกรณ์ และเครื่องมือที่จำเป็นให้ พร้อมกับการใช้งาน เฝ้า ระวังรักษาอุณหภูมิและ ความชื้นภายในโรงเรือน ทั้งกลางวันและกลางคืน นำไปสู่เป้าหมายสมดุลและพร้อมรับการเปลี่ยนแปลงใน ๔ มิติ ด้านวัตถุ ด้านสังคม ด้านสิ่งแวดล้อม ด้านวัฒนธรรม นักเรียนมีความรู้และทักษะ ในการเพาะ เห็ด น า ง ฟ้ า สามารถเพาะเห็ดนางฟ้าใช้ใน การบริโภคในครัวเรือนและ โครงการอาหารกลางวัน รวมทั้งจำหน่ายเพื่อเป็น รายได้ระหว่างเรียน รู้จักพึ่งพากัน ช่วยเหลือและ แบ่งปันซึ่งกัน และกันทำให้ เกิดความเป็นหมู่ คณะและมีการ สร้างเครือข่าย การเรียนรู้ทาง อาชีพ ช ่ ว ย อ น ุ ร ั ก ษ์ สิ่งแวดล้อมโดย การนำก้อนเห็ดที่ หมดอายุเชื้อแล้ว มาทำเป็นปุ๋ยใส่ ต้นไม้ เห็นคุณค่าของการนำ ปราชญ์ชาวบ้านและภูมิ ปัญญาท้องถิ่นมาใช้ใน การเพาะเห็ดนางฟ้าและ การแปรรูปผลิตภัณฑ์ เห็ดนางฟ้า มีอาชีพ มีงานทำ การเพาะเห็ดนางฟ้าและการแปรรูปผลิตภัณฑ์เห็ดนางฟ้า

ฐานการเรียนรู้มหัศจรรย์เห็ดนางฟ้า แรงบันดาลใจ จากภาวะเศรษฐกิจที่ย้ำแย่ในขณะนี้ ทำให้ค่าครองชีพถีบตัวขึ้นสูง ประชาชนเดือดร้อน หลายๆครอบครัวมีความเป็นอยู่ที่ลำบาก รวมทั้งครอบครัวของข้าพเจ้าและเพื่อนๆ ที่ประสบ ปัญหาเศรษฐกิจอยู่นี้ ข้าพเจ้าจึงต้องเตรียมพร้อมรับมือกับสถานการณ์และอยู่ให้รอด ในหลวง รัชกาลที่9 ท่านทรงวางแนวทางในการดำรงชีวิตแบบพอเพียง พอประมาณ พอดี พอเหมาะและ พระบรมราโชบายของในหลวงรัชกาลที่ ๑๐ ให้ผู้เรียนมีอาชีพ มีงานทำ ข้าพเจ้าและเพื่อนๆ มองเห็นแนวทางจึงเข้าร่วมการเรียนรู้กับฐานการเรียนรู้มหัศจรรย์เห็ดนางฟ้า ซึ่งให้ความรู้เรื่อง การเพาะเห็ดนางฟ้าภูฐาน มีขนาดดอกใหญ่และให้ผลผลิตดี นอกจากขายเห็ดสดและจากนำเห็ด มาสร้างมูลค่าเพิ่มโดยการนำผลผลิตที่ได้มากมาแปรรูปเป็นอาหาร เช่น ลาบโดนัท กระเบื้องทอง ถุงทอง มีรสชาติอร่อย หรือทำเป็นอาหารรับประทาน เช่น ห่อหมก ทอดมันเห็ด น้ำพริกเห็ด ซึ่งข้าพเจ้าและเพื่อนๆสามารถนำความรู้ประสบการณ์ไปสร้างอาชีพให้กับครอบครัว ในการดูแล เห็ดนางฟ้าไม่ใช่เรื่องยากอย่างที่คิด เพียงการดูแลอุณหภูมิของโรงเรือน การให้น้ำอย่าให้มาก เกินไปจะทำให้ก้อนเชื้อเสียหาย ไม่ใช่เรื่องยากเลยใช่ไหมค่ะ นอกจากนี้ยังทำให้ข้าพเจ้าและเพื่อนๆมีความรู้เรื่องการตลาดรู้จักคิดต้นทุน กำไร แต่ที่ สำคัญต้องมีความรับผิดชอบ และซื่อสัตย์ ถ้าพี่ๆ เพื่อนๆและน้องๆสนใจเชิญเรียนรู้กับฐานการ เรียนรู้มหัศจรรย์เห็ดนางฟ้าได้นะคะ จะได้ช่วยเหลือครอบครัว ลดรายจ่าย สร้างรายได้ อีกเรื่อง นะคะช่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม เพื่อนๆสงสัยแล้วซิค่ะว่าช่วยอนุรักษ์อย่างไร ก้อนเชื้อเห็ดเมื่อ หมดอายุสามารถนำไปทำปุ๋ยได้ค่ะ

ความพอประมาณ • จำนวนก้อนเห็ดนางฟ้าที่เหมาะสมกับ ขนาดของโรงเรือน • อุณหภูมิภายในโรงเรือนมีความเหมาะสม กับชนิดของเห็ดที่เพาะ มีภูมิคุ้มกัน • มีการวางแผนการทำงานในการเพาะเห็ดอย่าง เป็นขั้นตอนมีการจัดเตรียมวัสดุอุปกรณ์และ เครื่องมือที่จำเป็นให้พร้อมกับการใช้งาน เฝ้า ระวังรักษาอุณหภูมิและความชื้นภายใน โรงเรือนทั้งกลางวันและกลางคืน มีเหตุผล เพื่อให้นักเรียนมีความรู้ความเข้าใจ และมีทักษะในการเพาะเห็ดนางฟ้าและปลูกฝัง อุปนิสัยพอเพียงให้กับนักเรียน รวมทั้งสามารถนำ ความรู้และประสบการณ์ที่ได้จากกิจกรรม • การเรียนรู้การเพาะเห็ดไปประยุกต์ใช้ใน ชีวิตจริงได้ เงื่อนไขความรู้ มีความรู้เกี่ยวกับการเพาะเห็ดนางฟ้า เช่น การเลือกเชื้อเห็ด การใช้วัสดุเพาะเห็ด วงจรชีวิตของเห็ด การเจริญเติบโต การเก็บผลผลิต การแปรรูปผลผลิต เงื่อนไขคุณธรรม นักเรียนต้องมีความรับผิดชอบ มีความขยัน อดทน มีความเพียร ตรงต่อเวลา เคารพกฎกติกา ความสามัคคี ความเอื้ออาทร ความซื่อสัตย์ในการเพาะเห็ดนางฟ้า การแปรรูปผลผลิต วัตถุ นักเรียนมีความรู้และทักษะในการเพาะเห็ดนางฟ้า สามารถเพาะเห็ดนางฟ้าใช้ในการบริโภคในครัวเรือน และโครงการอาหารกลางวันรวมทั้งจำหน่ายเพื่อเป็นรายได้ระหว่างเรียน สังคม รู้จักพึ่งพากัน ช่วยเหลือและแบ่งปันซึ่งกันและกันทำให้เกิดความเป็นหมู่คณะและมีการสร้างเครือข่าย การเรียนรู้ทางอาชีพ สิ่งแวดล้อม ช่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมโดยการนำก้อนเห็ดที่หมดอายุเชื้อแล้วมาทำเป็นปุ๋ยใส่ต้นไม้ วัฒนธรรม เห็นคุณค่าของการนำปราชญ์ชาวบ้านและภูมิปัญญาท้องถิ่นมาใช้ในการเพาะเห็ดนางฟ้าและ การแปรรูปผลิตภัณฑ์เห็ดนางฟ้า เชื่อมโยงสู่ 4 มิติ การจัดกิจกรรมการเรียนรู้และบริหารจัดการตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง (สถานศึกษาพอเพียง) “มหัศจรรย์เห็ดนางฟ้า” ศาสตร์สากล ศาสตร์พระราชา ศาสตร์ภูมิปัญญา ศึกษาค้นคว้าจากYou Tube เลดี้บ้านนา หลักการทรงงาน พระบรมราโชบายด้านการศึกษา การแปรรูปผลผลิต

โรงเรียนบ้านวังตะเคียน(ขยันการนาวีราษฎร์อุทิศ) สังกัดส านักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยนาท สังกัดส านักงานการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ