The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.

Serat Wedhatama Pupuh Pangkur

Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by MUHAMMAD BURHANUDIN, 2023-11-28 17:11:48

3. LKPD Sastra Piwulang

Serat Wedhatama Pupuh Pangkur

L K P D Lembar Kerja Peserta Didik Bab Sastra Piwulang Kelas XI Semester Gasal Muhammad Burhanudin, S. Pd.


Nama Sekolah : SMA Negeri 1 Paguyangan Nama Mapel : Bahasa Jawa Tahun Ajaran : 2023 / 2024 Fase / kelas : F / XI Materi : Sastra Piwulang


Capian Pembelajaran Elemen Membaca: Peserta didik mampu memahami dan mengevaluasi informasi berupa gagasan, pikiran, pandangan, arahan atau pesan dari teks sastra berupa sastra piwulang (misalnya: wedhatama/ wulangreh/ wulangsunu/ wulang putri/ tripama/lainnya) untuk menemukan makna yang tersurat dan tersirat.


Tujuan Pembelajaran Peserta didik dapat menelaah paugeran, watak, dan amanat yang ada pada serat wedhatama pupuh pangkur dengan tepat. (C4) Peserta didik dapat menyayikan tembang macapat pangkur sesuai dengan titi larasnya. (P4) Peserta didik dapat mempresentasikan paugeran, watak, dan amanat yang terkandung dalam serat wedhatama pupuh pangkur. (P3) 1. 2. 3.


Aktifitas Belajar Materi Faktual 1.Orientasi Peserta Didik Ing Prekawis Mangga peserta didik mirsani video menika ! 1.Video klip “Mendung tanpa udan” 2. Video nembang macapat pangkur” Para peserta didik langkung kenal video klip ingkang pundi nggih? Kados pundi caranipun ngelestantunaken tembang macapat kang ngemot pitutur luhur lan piwulang menika nggih? Pitakenan 1. 2.


2. Ngorganisasi peserta didik ing wulangan Materi Konseptual Saderengipun miwiti gladhen utawi pakaryan, langkung sae kita sinau rumiyin! Monggo dipunwaos kanthi permati andharan materi Sastra Piwulang ing Serat Wedhatama Pupuh Pangkur.


Sastra Piwulang Sastra Piwulang adalah karya sastra yang di dalamnya terkandung ajaran moral dan sikap hidup (Sudewa, 1991:3) Piwulang kabecikan; Pepeling sarta pamrayoga (supaya nindakake sing ora pantes). Piwulang yaiku samubarang kang diwulangake, pitutur, wewarah, lan ajaran (Bausastra, 2001:608). Cundhuk karo apa kang diandharake ing Kamus Pepak Basa Jawa yen piwulang yaiku pitutur, wuruk, pangajaran. Dene pitutur yaiku: 1. 2.


Serat wedhatama ditulis dening Kanjeng Gusti Pangeran Adipati Arya (KGPAA) Mangkunegara IV (Raden Mas Sudira) ing dina senin paing, 8 sapar 1738/3 Maret 1811. Serat wedhatama duweni pangerten salah sawijining susastra kang ngemot kawruh ajaran kautaman lan kaluhuran uriping manungsa. Tembung serat wedhatama dumadi saka: Serat tulisan utawa kasusastran Wedha: kawruh utawa ajaran Tama: utama utawa apik/luhur. Wedhatama


Wonten 5 Pupuh ing Serat Wedhatama 1. Pangkur (14 Pada) 2. Sinom (18 Pada) 3. Pocung (15 Pada) 4. Gambuh (35 Pada) 5. Kinanthi (18 Pada)


Macapat yaiku geguritan kang awujud tembang, lan kalebu kategori geguritan anyar (puisi Jawa baru). Amarga anggone maca kudu dilagokake mula kaaran tembang macapat. Tembang Macapat


Siswa kasuwun damel kelompok. Setunggal kelompok anggotanipun 4 siswa! Saben kelompok samangke kasuwun gladhen nembang macapat pangkur kanthi titi laras kang trep kados ingkang sampun dipunsekaraken dening guru. Siswa kaliyan kelompokipun pirembagan ngenani pitutur luhur ingkang wonten ing Serat Wedhatama Pupuh Pangkur. Asiling pirembagan dipuntulis wonten ing LKPD lajeng di pundamel ing aplikasi canva supados langkung narik kawigaten nalika presentasi kelompok. 1. 2. 3. 4. 3. Membimbing Penyelidikan Kelompok


Madosi teges tembung-tembung awrat wonten ing kamus (bausastra) cetak utawi saking website (sastra.org) kangge nggancaraken sekar macapat. Rakiten tembung- tembung ing wau dados ukara ingkang jangkep. Pirembagan kaliyan kelompokipun ngenani pitutur luhur utawi amanat ingkang wonten ing salebeting pada Serat Wedhatama Pupuh Pangkur. 1. 2. 3. Supados saged mangreteni pitutur luhur ing tembang, siswa kedhah nindhakake pakaryan kados ing ngandap menika:


Mingkar mingkuring angkara, Akarana karanan mardi siwi, Sinawung resmining kidung, Sinuba sinukarta, Mrih kretarta pakartining ngelmu luhung Kang tumrap neng tanah Jawa, Agama ageming aji. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. Negesi tembung LKPD KELOMPOK 1 Serat Wedhatama Pangkur Pada 1 Amanat utawi pitutur luhur : .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................


Jinejer neng Wedatama Mrih tan kemba kembenganing pambudi Mangka nadyan tuwa pikun Yen tan mikani rasa, Yekti sepi asepa lir sepah samun, Samangsane pasamuan Gonyak ganyuk nglelingsemi. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. Negesi tembung LKPD KELOMPOK 2 Serat Wedhatama Pangkur Pada 2 Amanat utawi pitutur luhur : .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................


Nggugu karsaning priyangga, Nora nganggo peparah lamun angling, Lumuh ing ngaran balilu, Uger guru aleman, Nanging janma ingkang wus waspadeng semu Sinamun ing samudana, Sesadon ingadu manis .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. Negesi tembung LKPD KELOMPOK 3 Serat Wedhatama Pangkur Pada 3 Amanat utawi pitutur luhur : .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................


Si pengung nora nglegawa, Sangsayarda deniro cacariwis, Ngandhar-andhar angendhukur, Kandhane nora kaprah, saya elok alangka longkanganipun, Si wasis waskitha ngalah, Ngalingi marang si pingging. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. Negesi tembung LKPD KELOMPOK 4 Serat Wedhatama Pangkur Pada 4 Amanat utawi pitutur luhur : .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................


Mangkono ngelmu kang nyata, Sanyatane mung weh reseping ati, Bungah ingaran cubluk, Sukeng tyas yen denina, Nora kaya si punggung anggung gumrunggung Ugungan sadina dina Aja mangkono wong urip. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. Negesi tembung LKPD KELOMPOK 5 Serat Wedhatama Pangkur Pada 5 Amanat utawi pitutur luhur : .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................


Uripa sepisan rusak, Nora mulur nalare ting saluwir, Kadi ta guwa kang sirung, Sinerang ing maruta, Gumarenggeng anggereng anggung gumrunggung, Pindha padhane si mudha, Prandene paksa kumaki .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. Negesi tembung LKPD KELOMPOK 6 Serat Wedhatama Pangkur Pada 6 Amanat utawi pitutur luhur : .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................


Kikisane mung sapala, Palayune ngendelken yayah wibi, Bangkit tur bangsaning luhur, Lha iya ingkang rama, Balik sira sarawungan bae durung Mring atining tata krama, Nggon anggon agama suci. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. Negesi tembung LKPD KELOMPOK 7 Serat Wedhatama Pangkur Pada 7 Amanat utawi pitutur luhur : .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................


Socaning jiwangganira, Jer katara lamun pocapan pasthi, Lumuh asor kudu unggul, Semengah sesongaran, Yen mangkono keno ingaran katungkul, Karem ing reh kaprawiran, Nora enak iku kaki. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. Negesi tembung LKPD KELOMPOK 8 Serat Wedhatama Pangkur Pada 8 Amanat utawi pitutur luhur : .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................


Kekerane ngelmu karang, Kekarangan saking bangsaning gaib, Iku boreh paminipun, Tan rumasuk ing jasad, Amung aneng sajabaning daging kulup, Yen kapengok pancabaya, Ubayane mbalenjani. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. Negesi tembung LKPD KELOMPOK 9 Serat Wedhatama Pangkur Pada 9 Amanat utawi pitutur luhur : .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................


Para siswa kasuwun nyekaraken tembang macapat Pangkur lajeng ngandharaken asiling pakaryan wonten ing sangajengipun kanca kelas ! Kelompok sanes maringi pamanggih saking kelompok ingkang nyekar saha ngandharaken karyanipun! 1. 2. 4. Ngrembakaaken saha ngandharaken asiling pakaryan


Alhamdulillah... Para siswa sampun nindakaken pakaryan ngantos perangan menika kanthi lancar. Siswa kaliyan kelompokipun sampun saged nyekaraken tembang macapat Pangkur. Siswa sampun langkung mangertosi amanat lan piturur luhur ingkang wonten ing Serat Wedhatama Pupuh Pangkur. 5. Nganalisis saha ngevaluasi pamecahing prekawis


Para siswa kangge ngukur sepinten anggenipun nguwaosi materi Sastra Piwulang Serat Wedhatama Pupuh Pangkur, wangsulana post test ing jejer menika kanthi cara scan barcode. 5. Nganalisis saha ngevaluasi pamecahing prekawis Barcode Post Test


Refleksi Sasampunipun para siswa nglampahi piwulangan menika, siswa kasuwun mangsuli pitakenan gayut kaliyan refleksi wonten ing samping menika kangge piwulangan benjing. Scan link barcode ing ngandhap !


Daftar Pustaka Widaryatmo, Gandung, dkk. 2013. Pigel Basa ______Jawa kanggo SMA/SMK/MA kelas XI. ______Semarang: Erlangga. Munawaroh, dkk. 2023. Gayeng Basa Jawa Kelas ______XI. Solo: Media Karya Putra.


Click to View FlipBook Version