ครัวการบิน

0

ครัวการบนิ

กณั กนิษฐ์ วงศ์รัชตะเสวี รหสั นักศึกษา 116410104060-1
โสฐิกุล วงั คะฮาต รหสั นกั ศึกษา 116410104053-6

รายงานนี้เป็ นส่วนหนง่ึ ของการศึกษาวิชา สารนเิ ทศและการเขียนรายงานทางวิชาการ
สาขาวชิ าอตุ สาหกรรมการบริการการบนิ คณะศิลปศาสตร์
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธญั ญบรุ ี
ภาคเรียนที่ 2 ปี การศึกษา 2564



ครัวการบิน

กณั กนิษฐ์ วงศ์รัชตะเสวี รหสั นกั ศึกษา 116410104060-1
โสฐิกลุ วงั คะฮาต รหสั นกั ศึกษา 116410104053-6

รายงานนี้เป็ นส่วนหนึง่ ของการศึกษาวชิ า สารนเิ ทศและการเขยี นรายงานทางวชิ าการ
สาขาวชิ าอตุ สาหกรรมการบริการการบนิ คณะศิลปศาสตร์
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญญบุรี
ภาคเรียนที่ 2 ปี การศึกษา 2564

ก

คานา

รายงานเลม่ น้ีเป็นส่วนหน่ึงของการศึกษาวิชาสารนิเทศและการเขยี นรายงานทางวชิ าการจดั ทา
ข้นึ เพ่อื ใหค้ วามรู้และเขา้ ใจเก่ียวกบั ครัวการบิน ไม่วา่ จะเป็นประวตั ิความเป็นมาจนถึง กระบวนการการ
ทางานภายในขององคก์ ร ผจู้ ดั ทาไดท้ าการคน้ ควา้ หาขอ้ มูลเก่ียวกบั ครัวการบิน จากหลายแหลง่ ขอ้ มูล
เพอื่ ใหไ้ ดข้ อ้ มูลท่ีชดั เจน ถูกตอ้ งครบถว้ นแลว้ สามารถทาใหผ้ อู้ า่ นเขา้ ใจ เน้ือหาไดอ้ ยา่ งง่ายดาย

การจดั ทารายงานเรื่อง ครัวการบิน ทาใหเ้ ห็นถึงกระบวนการทางานท่ีคนภายนอกคิดวา่ ไมม่ ี
อะไรมากแต่หลงั จากท่ีผจู้ ดั ทาไดศ้ ึกษาน้นั ข้นั ตอนแตล่ ะข้นั ตอนมีความละเอียดค่อนขา้ งมาก ตวั อยา่ ง
เช่น ข้นั ตอนการผลิต ความปลอดภยั ของอาหาร ความสะอาดและการท่ีตอ้ งเชค็ ผโู้ ดยสารวา่ มีการแพ้
อาหารหรือไม่ข้นั ตอนน้ีเป็นสิ่งที่จะผดิ พลาดไมไ่ ดเ้ ด็ดขาดบุคลากรดา้ นน้ีจึงจาเป็นตอ้ งเป็นคนมีความ
ละเอียดรอบคอบ

ขอขอบคุณผชู้ ่วยศาสตราจารย์ ดร. พนิดา สมประจบ ประจาวชิ าสารนิเทศและการเขียนรายงาน
วชิ าการอยา่ งสูงที่คอยใหค้ าปรึกษา คาแนะนาและคาติชมจนรายงานเล่มน้ี สาเร็จลุลว่ งไปไดอ้ ยา่ งโดยดี
ผจู้ ดั ทาหวงั เป็นอยา่ งยง่ิ วา่ รายงานเล่มน้ีจะมีประโยชน์ต่อผอู้ า่ นไมม่ ากก็นอ้ ย

กณั กนิษฐ์ วงศร์ ัชตะเสวี
โสฐิกุล วงั คะฮาต
10 มีนาคม 2565

ข

สารบญั หนา้

คานา………………………………………………………………………………………….. ก

สารบญั ภาพประกอบ…………………………………………………………………………. ง

บทท่ี 1
1
1 บทนา…………………………………………………………………………… 1
1.1 ความหมายของครัวการบิน………………………………………………... 1
1.2 ความเป็นมาของครัวการบิน………………………………………………. 1
1.2.1 จุดเร่ิมตน้ ………………………………………………………….. 1
1.2.2 ความกา้ วหนา้ ……………………………………………………... 2
1.2.3 ยคุ ทอง…………………………………………………………….. 2
1.2.4 Fast Travel………………………………………………………... 3
1.2.5 การเปล่ียนแปลงทกุ อยา่ ง…………………………………………. 4
1.3 หนา้ ที่ครัวการบิน…………………………………………………………. 4
4
2 ประเภทอาหาร………………………………………………………………….. 5
2.1 อาหารตะวนั ตก……………………………………………………………. 5
2.1.1 ม้ือเชา้ ……………………………………………………………… 5
2.1.2 ม้ือวา่ งตอนเชา้ ……………………………………………………... 5
2.1.3 ม้ือกลางวนั ………………………………………………………… 5
2.1.4 ม้ือวา่ งตอนบา่ ย……………………………………………………. 5
2.1.5 ม้ือเยน็ ……………………………………………………………... 5
2.1.6 ม้ือค่า……………………………………………………………….
2.2 อาหารพิเศษ………………………………………………………………...
2.2.1 อาหารดา้ นการแพทย…์ ……………………………………………

ค

สารบญั (ต่อ)

2.2.2 อาหารดา้ นศาสนา………………………………………………….. 6
2.2.3 อาหารมงั สวิรัติ…………………………………………………….. 7
3 กระบวนการผลิตอาหาร…………………………………………………………. 8
3.1 ข้นั ตอนการผลิต……………………………………………………………. 8
3.1.1 การตรวจรับวตั ถดุ ิบ………………………………………………... 8
3.1.2 การปรุงอาหาร……………………………………………………… 9
9
3.1.2.1 อาหารร้อน………………………………………………... 10
3.1.2.2 อาหารเยน็ ………………………………………………… 10
3.1.3 การบรรจุอาหาร……………………………………………………. 11
3.1.4 การจดั ส่งอาหาร……………………………………………………. 12
3.2 การรับรองมาตรฐานของอาหาร……………………………………………. 12
3.2.1 ISO 9001…………………………………………………………… 12
3.2.2 GMP……………………………………………………………….. 12
3.2.3 HACCP……………………………………………………………. 13
3.2.4 OHSAS 18001…………………………………………………….. 13
3.2.5 ISO 14001………………………………………………………….. 14
4 สรุป……………………………………………………………………………….
15
บรรณานุกรม……………………………………………………………………………………

ง

สารบัญภาพประกอบ หนา้

ภาพที่ 9
10
1 หอ้ งตรวจรับวตั ถดุ ิบ…………………………………………………………… 11
2 หอ้ งปรุงอาหาร………………………………………………………………… 11
3 หอ้ งบรรจุอาหาร………………………………………………………………..
4 หอ้ งจดั ส่งอาหาร………………………………………………………………..

1

บทที่ 1

บทนา

การเดินทางโดยเคร่ืองบิน นอกเหนือจากสวสั ดิภาพในการเดินทาง ความตรงต่อเวลา ความ
สะอาดของเครื่องบิน และการบริการที่น่าประทบั ใจ ส่ิงสาคญั อีกอยา่ งนึงคอื อาหารบนเครื่องบิน ท่ีตอ้ ง
บริการใหผ้ โู้ ดยสาร เน่ืองจากการเดินทางที่ยาวนานจึงไดเ้ กิดครัวการบินข้นึ มา

1.1 ความหมายของครัวการบนิ

“ครัวการบิน” เป็นองคก์ รท่ีก่อต้งั ข้ึน จากแนวคิดท่ีวา่ อยากใหผ้ โู้ ดยสารบนเครื่องบินในสมยั
น้นั มีอาหารทานบนเคร่ือง เพราะวา่ สมยั ก่อนยงั ไมม่ ีเครื่องอานวยความสะดวกเหมือนสมยั น้ี ผโู้ ดยบน
เคร่ืองบินก็จะนง่ั อยเู่ ฉย ๆ จนกวา่ เคร่ืองบินจะถึงที่หมาย ซ่ึงบางเท่ียวบินก็ใชเ้ วลานานมาก จากปัญหาน้ี
จึงไดจ้ ดั ต้งั เป็นครัวการบินข้ึนมาเพอื่ ผลิตอาหารที่ใชเ้ สิร์ฟบนเคร่ืองบิน การผลิตอาหาร การจดั เตรียม
อาหาร เครื่องด่ืม และ อุปกรณ์สาหรับการบริการ อาหารบนเครื่องบิน เพื่อใหบ้ ริการแก่ผโู้ ดยสารท่ี
เดินทางโดยเคร่ืองบิน

1.2 ความเป็ นมาของครัวการบิน

1.2.1 จุดเร่ิมตน้ อาหารของสายการบินมีจุดเริ่มตน้ เมื่อตน้ ศตวรรษที่ 20 เม่ือวนั ท่ี 11 ตุลาคม
พ.ศ. 2462 Handley-Page เสิร์ฟอาหารบนเครื่องบินเป็นคร้ังแรกระหวา่ งเที่ยวบินจากลอนดอนไปปารีส
ผโู้ ดยสารในเท่ียวบินน้ีสามารถซ้ือกลอ่ งอาหารกลางวนั แบบบรรจุกล่องลว่ งหนา้ ไดใ้ นราคาเพียง
สามชิลลิง

1.2.2 ความกา้ วหนา้ ปฏิวตั ิวธิ ีท่ีสายการบินเสิร์ฟอาหารใหก้ บั ผโู้ ดยสารโดยการติดต้งั หอ้ งครัว
บนเครื่องบิน ผูโ้ ดยสารเริ่มเพลิดเพลินกบั อาหารร้อนบนเท่ียวบิน ไม่นานหลงั จากท่ียไู นเตด็ ติดต้งั ครัว
บนเรือ คนอ่ืนๆ หลายคนกท็ าตาม

1.2.3 ยคุ ทอง ยอ้ นกลบั ไปในวนั ก่อน ก่อนที่ผโู้ ดยสารจะมาถึงชุดนอน การเดินทางเคยเป็น
ประสบการณ์ท่ีหรูหรา ในช่วงทศวรรษ 1950 ผโู้ ดยสารสามารถคาดหวงั บริการอาหารช้นั ยอดในทกุ

2

เท่ียวบิน ห้องโดยสารกวา้ งขวางแพนแอมทาใหผ้ โู้ ดยสารทกุ คนรับประทานอาหารอยา่ งมีสไตล์ คณุ
อาจจะนึกถึงโถกาแฟสีเงิน จิบชาจากจีนช้นั ดี และอยา่ ลืมผา้ ปโู ตะ๊ สีขาว

1.2.4 Fast Travel ดว้ ยการเปิ ดตวั Concorde ในปี 1969 ซ่ึงสามารถรับผโู้ ดยสารจากลอนดอนไป
ยงั นิวยอร์กไดภ้ ายใน 3 ชวั่ โมง ผคู้ นต่างคาดหวงั ความเร็วและคุณภาพ เท่ียวบินเหล่าน้ีนาเสนออาหาร
คุณภาพ เช่น คาเวียร์ ลอ็ บสเตอร์ ทรัฟเฟิ ล ฟัวกราส์ และอื่นๆ น่าเสียดายที่เรือคองคอร์ดทาการบินคร้ัง
สุดทา้ ยในปี 2546 การเพิ่มข้ึนของการบินราคาไม่แพงประสบการณ์การรับประทานอาหารสุดหรูบน
เท่ียวบินหมายถึงตวั๋ เครื่องบินราคาแพง ในปี 1970 การจดั หาเท่ียวบินราคาประหยดั มีความสาคญั
มากกวา่ อาหารระดบั 5 ดาว Southwest Airlines เป็นสายการบินราคาประหยดั แห่งแรกท่ีทาการบินในปี
1971 และปัจจุบนั เป็นหน่ึงในสายการบินช้นั นาของโลก คนอ่ืนใชเ้ วลาไมน่ านในการติดตาม ในปี 1985
Ryanair เขา้ สู่ตลาด โมเดลธุรกิจของพวกเขาคือการจดั หาเที่ยวบินราคาประหยดั ซ่ึงหมายความวา่
ผโู้ ดยสารตอ้ งจ่ายค่าอาหาร แมว้ า่ Ryanair จะถกู วพิ ากษว์ จิ ารณ์วา่ ขายอาหารหรือเคร่ืองดื่มเกินราคา
ใหก้ บั ผโู้ ดยสาร แตค่ นส่วนใหญค่ ิดวา่ เท่ียวบินราคาถกู น้นั คุม้ ค่า ปัจจุบนั Ryanair มีเคร่ืองบินมากกวา่
300 ลาและเป็นตวั เลือกยอดนิยมสาหรับนกั เดินทาง

1.2.5 การเปลี่ยนแปลงทกุ อยา่ ง หลงั จากการโจมตีของผกู้ ่อการร้าย 9/11 สายการบินส่วนใหญ่
ประสบความสูญเสียทางการเงินมหาศาล ส่วนใหญ่ตดั สินใจลดการใหบ้ ริการเฉพาะของวา่ ง เช่น ถว่ั
ลิสงและน้าอดั ลม เพอื่ ลดตน้ ทุน ผลของการโจมตียงั กระตนุ้ ใหส้ ายการบินเปลี่ยนไปใชช้ อ้ นสอ้ ม
พลาสติก ไปขา้ งหนา้ ในปี 2549 เมื่อภยั คุกคามที่จะระเบิดเครื่องบินโดยใชว้ ตั ถุระเบิดเหลวถูกเปิ ดเผย
ดว้ ยขอ้ จากดั ที่มากกวา่ ท่ีเคย ผโู้ ดยสารตอ้ งซ้ือเครื่องดื่มท่ีเกินราคา ในปัจจุบนั แมว้ า่ ผโู้ ดยสารจะยงั คง
เลือกเที่ยวบินราคาถกู จากประสบการณ์รับประทานอาหารช้นั ดี แต่สายการบินบางแห่งก็พยายามอยา่ ง
เตม็ ท่ี พวกเขาไดพ้ ยายามอยา่ งมากเช่นการจา้ งเชฟที่มีชื่อเสียงเช่น Maneet Chauhan และ Carlo Cracco
เพอื่ ออกแบบเมนูของพวกเขา อาหารสายการบินในช่วงเริ่มตน้ อาหารของสายการบินลว้ นเป็น
ประสบการณ์การบินอยา่ งมีสไตลแ์ ละหรูหรา แต่เม่ือเวลาผา่ นไป มนั กลายเป็นเร่ืองท่ีเก่ียวกบั การ
เดินทางจากจุด A ไปยงั จุด B ดว้ ยวธิ ีท่ีถกู ที่สุด และอาหารกไ็ มม่ ีความสาคญั อีกต่อไป อยา่ งไรกต็ าม สาย
การบินบางแห่งไม่ตอ้ งการที่จะสูญเสียการติดตอ่ โดยสิ้นเชิงและตอ้ งการใหผ้ โู้ ดยสารไดเ้ ห็นยคุ ทอง
ของการเดินทางทางอากาศ

3

1.3 หน้าทคี่ รัวการบิน
ครัวการบินจะทาหนา้ ท่ีเหมือนร้านอาหารร้านตามสั่งร้านหน่ึง ท่ีรับคาสงั่ จากลกู คา้ ซ่ึงก็คือสาย

การบินต่าง ๆ วา่ อยากไดอ้ ะไร แมก้ ระทงั่ การบินไทย ก็ตอ้ งมาส่ังอาหารในฐานะลูกคา้ เช่นเดียวกนั กบั
สายการบินอ่ืน ๆ ซ่ึงหน่วยงานของการบินไทยท่ีมารับผิดชอบดา้ นน้ีคือ In flight service ซ่ึงหน่วยงานน้ี
จะดูแลทุกเรื่องบนเคร่ืองบิน ต้งั แตก่ ารเลือกหนงั ฉาย การเลือกหนงั สือ การเลือกเครื่องด่ืม การเลือก
เมนูอาหารในแตล่ ะรูท จนถึงการเลือกแอร์และสจวต แต่เพราะอาหารที่จะนาไปเสิร์ฟจากร้านอาหาร
ตามส่งั ร้านน้ีตอ้ งนาไปเสิร์ฟบนเครื่องบิน ใหผ้ โู้ ดยสาร ลูกเรือ จนไปถึงกปั ตนั ไดท้ านกนั ก็ตอ้ งมี
ข้นั ตอนท่ีไดม้ าตรฐานพอสมควรจึงตอ้ งมีอะไรท่ีพเิ ศษกว่าปกติ

4

บทท่ี 2

ประเภทอาหาร

อาหารแต่ละประเภทน้นั กแ็ ตกตา่ งกนั ไปตามแต่ละบุคคล เน่ืองจากแตล่ ะบคุ คลก็จะมีปัญหา
หรือ ความชอบแตกต่างกนั ไป ผโู้ ดยสารจึงตอ้ งแจง้ สายการบิน เพื่อที่สายการบินจะไดแ้ จง้ ไปทางครัว
การบินใหร้ ับทราบ แลว้ จึงทาออเดอร์ตามท่ีไดร้ ับมา โดยอาหารแต่ละประเภทก็จะแบ่งไดด้ งั น้ี

2.1 อาหารตะวนั ตก

อาหารตะวนั ตก หรือ อาหารยโุ รป เป็นคาท่ีใชเ้ รียกเมนูอาหารในประเทศในภมู ิภาคทวีปยโุ รป
หรือกลุ่มประเทศตะวนั ตก ท้งั กลุ่มประเทศยโุ รปตะวนั ออกและยโุ รปตะวนั ตก นอกจากน้ี ยงั รวมไปถึง
อาหารจากกล่มุ ประเทศนอกทวปี ยโุ รปแตไ่ ดร้ ับอิทธิพลโดยตรงจากทวปี ยโุ รป ซ่ึงได้แก่ อาหารจาก
ประเทศออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ แอฟริกาใต้ กล่มุ ประเทศในทวีปอเมริกา เช่น สหรัฐอเมริกา แคนาดา
รวมถึงกลมุ่ ประเทศลาตินอเมริกาดว้ ย แตไ่ ม่นบั รวมเมนูอาหารพ้ืนเมืองจากชนพ้ืนเมืองในกล่มุ ประเทศ
นอกทวีปยโุ รปที่ไดก้ ล่าวมา อาหารตะวนั ตกจะประกอบดว้ ยเน้ือสัตว์ ไขมนั นม เนย เป็นหลกั ซ่ึงให้
ความอบอุ่นแก่ร่างกาย โดยอาหารตะวนั ตกจะแบง่ ตามช่วงเวลา 6 ม้ือ

2.1.1 ม้ือเชา้ แบง่ ออกเป็น 2 ประเภท โดยม้ือเชา้ วา่ งที่ 1 จะเร่ิมที่ 06.00 – 09.00 น.
ม้ือเชา้ แบบองั กฤษ และยโุ รปน้นั ชื่นชอบการกินดว้ ยการเริ่มตน้ ดว้ ยอาหารที่เบาๆก่อนในช่วงเชา้ และ
ตน้ ม้ือเชา้ กนั ต้งั แตเ่ วลา 06.00 – 09.00 น. ส่วนอาหารท่ีช่ืนชอบกนั น้นั กค็ ือ น้าผกั ,ผลไมแ้ ละขนมปัง
ตา่ งๆตามความชอบของแต่ละคน และอีกหน่ึงท่ีนิยมกนั ก็คอื ชา,และกาแฟ,เคร่ืองดื่มร้อนๆ

ม้ือเชา้ แบบอเมริกนั น้นั คนส่วนมากน้นั ชื่นชอบการกินอาหารท่ีใหพ้ ลงั งานสูงและทาใหอ้ ่ิมทอ้ งส่วน
ประเภทของอาหารท่ีชาวตะวนั ตกน้นั ส่วนมากจะนิยมทานกนั น้นั กค็ ืออาหารเชา้ ที่มีไข่ , เน้ือสตั ว์ , แป้ง
และเครื่องดื่มร้อนๆอยา่ งกาแฟหรือชา

5

2.1.2 ม้ือวา่ งในตอนเชา้ ท่ี 2 เริ่มที่ 09.30 – 10.00 น. Brunch ม้ือวา่ งเชา้ น้นั นิยมรับประทานเป็น
อาหารท่ีใหพ้ ลงั งานอยา่ งเช่น กาแฟสกั แกว้ และเติมความหวานดว้ ยขนมหวานสกั จาน สาหรับบางคน
อาจจะใชแ้ บบอาหารเชา้ เบรกฟัดหนกั ๆ อยา่ งเบคอน,ไข่,ไสก้ รอกและขนมปัง

2.1.3 ม้ือกลางวนั เริ่มที่ 11.00-13.00 น. ม้ือกลางวนั น้นั ถือวา่ เป็นม้ืออาหารท่ีตอ้ งจดั หนกั
สาหรับทกุ ประเทศทว่ั โลก เพราะม้ือเที่ยงคือม้ืออาหารที่สาคญั สาหรับชาวยโุ รปน้นั นิยมทานอาหารที่
ง่ายๆอยา่ งเช่น เบรกฟัด 1 จานและกาแหหรือชา 1 แกว้

2.1.4 ม้ือวา่ งบ่าย เร่ิมที่ 14.00-17.00 น. ม้ือวา่ งบ่ายน้นั นิยมรับประทานเพียงขนมกบั กาแฟ
หรือไม่ก็น้าผกั และผลไม้ ม้ือน้ีถือวา่ เป็นอีกหน่ึงม้ืองา่ ยๆทาใหห้ ายหิวก่อนถึงม้ืออาหารเยน็ สาหรับบาง
คนน้นั อาจจะทานเป็นพวกคุกก้ีและเคก้ แทน

2.1.5 ม้ือเยน็ เร่ิมตน้ ที่ 19.00 น. ม้ือเยน็ ถือวา่ เป็นอีกหน่ึงม้ืออาหารท่ีคลา้ ยกนั ทวั่ โลกส่วนการ
เลือกรับประทานอาหารน้นั นิยมทานอาหารท่ีค่อนขา้ งหนกั และมีเครื่องด่ืมเคียงคู่กนั มาดว้ ย อยา่ งเช่นส
เต๊กเน้ือชิ้นหนาเสิร์ฟเคียงคกู่ นั มมากบั ไวทนส์ กั แกว้

2.1.6 ม้ือค่า เร่ิมตน้ ท่ี 23.00 – 02.00 น. ม้ือค่าของต่างชาติน้นั นิยมรับประทานอาหารท่ีเบาบาง
เพราะม้ือน้ีน้นั เป็นอาหารก่อนนอนจึงไมส่ ามารถจดั หนกั ไดส้ กั เท่าไหร่ ส่วนอาหารท่ีนิยมทานกนั น้นั
คือ นม,ขนมปัง หรือบางคนน้นั กท็ านเป็นพวกพลาสตา้

2.2 อาหารพเิ ศษ

อาหารพิเศษเป็นอาหารท้งั หมดท่ีเสิร์ฟบนเที่ยวบินใหผ้ ูโ้ ดยสารเป็นไปตามขอ้ กาหนดทาง
ศาสนา / เงื่อนไขดา้ นสุขภาพ และขอ้ กาหนดดา้ นอาหารที่ผโู้ ดยสารตอ้ งการ

2.2.1 อาหารดา้ นการแพทย์ ผโู้ ดยสารกลุ่มน้ีจะมีขอ้ จากดั ดา้ นอาหารเกี่ยวกบั สุขภาพ เช่นเป็น
โรคไตหรือการแพต้ า่ งๆ กจ็ ะมีการจากดั ส่วนผสมท่ีแพอ้ อก หากท่านมีอาหารตอ้ งหา้ มต่างๆ จาเป็นตอ้ ง
แจง้ ใหส้ ายการบินทราบ เพราะอาจจะส่งผลอนั ตรายบนเครื่องบินได้ โดยอาหารจะแบ่งไดป้ ระเภทได้
ตามน้ี

6

1. Bland / Soft meal (BLML) อาหารจืดอ่อนสาหรับผโู้ ดยสารท่ีมีอาการปวดทอ้ งหรือมีปัญหา
เกี่ยวกบั ลาไส้

2. Diabetic meal (DBML) อาหารสาหรับผปู้ ่ วยโรคเบาหวาน ท้งั ที่มีอินซูลีน และไม่มีอินซูลีน
3. Low fat/cholesterol meal (LFML) อาหารคอเลสเตอรอลต่า/ไขมนั ต่า
4. Gluten – Free meal (GFML) อาหารปราศจากกลูเตน ( โปรตีนจากขา้ วบาร์เล่ย์ และขา้ วโอ๊ต)
5. Low-calorie meal (LCML)อาหารพลงั งานต่าแตม่ ีคุณค่าทางโภชนาการ
6. Low sodium meal (LSML) อาหารโซเดียมต่า หรือไมม่ ีส่วนประกอบของเกลือ
7.Non-Lactose meal (NLML) อาหารที่มีแลค็ โตสต่าหรือปราศจากแลค็ โตส (แลค็ โตส คือ
น้าตาลท่ีผสมอยใู่ นน้านม)
8.Fruit platter meal (FPML) อาหารจานผลไม้ มีท้งั ผลไมส้ ดและผลไมแ้ หง้
2.2.2 อาหารดา้ นศาสนา ศาสนามีความเกี่ยวขอ้ งในการทานอาหารบนเครื่องบิน อยา่ งในกรณี
ของ ศาสนาอิสลาม มีขอ้ ห้ามในเรื่องของการทานเน้ือสัตวท์ ี่ตอ้ งเชือดในนามของพระเจา้ (อลั เลาะห์)
หากคนท่ีเคร่งครัดจะไมท่ านเน้ือที่ไม่ผา่ นกระบวนการน้ี หรือเรียกวา่ ฮาลาล ผโู้ ดยสารที่เป็นมุสลิม
เคร่งครัดจะทาการร้องขออาหารประเภทน้ีไป นนั่ หมายถึง “อาหารมุสลิม” ไม่ใช่แตศ่ าสนาอิสลาม
เท่าน้นั ท่ีสายการบินบริการ อยา่ งศาสนาอ่ืนๆ เช่น ยดู าย ก็จะมีอาหาร “โคเชอร์” ซ่ึงเป็นมาตรฐานของ
ชาวยวิ เช่นกนั และบางทา่ นท่ีไมท่ านเน้ือสัตวก์ จ็ ะเป็นอาหารประเภท เจ ที่ไม่มีเน้ือสัตวป์ น หรือบาง
ทา่ นที่ไมเ่ คร่งมากกจ็ ะทานนม กบั ไขไ่ ด้ บางทา่ นไมท่ านเน้ือเนื่องจากบชู าเจา้ แม่กวนกิม กส็ ามารถสั่ง
อาหารท่ีไมม่ ีเน้ือไดเ้ ช่นกนั โดยจะแบง่ ไดต้ ามน้ี
1. Kosher meal (KSML) อาหารโคเชอร์ อาหารสาหรับผนู้ บั ถือศาสนายวิ
2. Muslim meal (MOML) อาหารมุสลิม ไม่มีส่วนประกอบของเน้ือหมู แฮม แบคอน
แอลกอฮอลโ์ ดยเป็นไปตามกฎของฮาลาล

7

3. Hindu meal (HNML) อาหารฮินดูเป็นอาหารท่ีปรุงจากเน้ือลูกแกะ เน้ือปลา และเน้ืออื่น ๆ แต่
ปราศจากเน้ือววั และเน้ือหมู ส่วนผลิตภณั ฑท์ ี่ผลิตจากนมไดร้ ับการอนุญาต

2.2.3 อาหารมงั สวิรัติ อาหารจาพวกผกั ผลไม้ พืชตระกลู ถวั่ ธญั พชื ตา่ ง ๆ ผทู้ ่ีถือมงั สวิรัติมกั จะ
บริโภคแต่อาหารกลุ่มน้ี และหลีกเล่ียงการบริโภคเน้ือสัตวใ์ หญ่ อยา่ งไรก็ดี อาหารมงั สวริ ัติแบ่งออกเป็น
หลายประเภทดว้ ยกนั ตามแต่ความสะดวกและความประสงคข์ องผบู้ ริโภคจะเลือกรับประทาน แบ่งได้
ตามน้ี

1. Strict European vegetarian meal (VGML) อาหารมงั สวิรัติแบบเคร่ง ปราศจากผลิตภณั ฑ์
จากเน้ือสัตวท์ กุ ประเภท

2.Western vegetarian meal (VLML) อาหารมงั วิรัติ แบบไมเ่ คร่ง มีส่วนประกอบของนม ไข่
เนยแขง็ ผลไม้ ผกั ธญั พืช ถว่ั

3. Vegetarian oriental meal (VOML) อาหารเจแบบตะวนั ออก ปรุงตามสไตลจ์ ีน
4.Vegetarian Jain meal (VJML) อาหารเจสาหรับผนู้ บั ถือศาสนาเชน/หรือสาหรับคนอินเดียที่
กินมงั สวริ ัติแบบเคร่ง
5.Vegetarian Hindu/Indian Vegetarian meal (AVML) อาหารจาพวกเน้ือ ปลา และ สตั วป์ ี ก
ส่วนอาหารที่มีส่วนผสมของหมู เจลาตินและไข่เป็นจาพวกอาหารตอ้ งหา้ ม
6. Raw vegetarian meal (RVML) อาหารมงั สวิรัติ มีส่วนผสมของผกั สดและผลไมส้ ด

8

บทท่ี 3

กระบวนการผลติ อาหาร

กระบวนการทาอาหารของครัวการบินน้นั จะมีการแบง่ ตามแตล่ ะข้นั ตอนโดยการตรวจรับ
วตั ถดุ ิบ การปรุงอาหาร การบรรจุอาหาร การจดั ส่งอาหาร หลงั จากเสร็จสิ้นกระบวนการแลว้ ก็จะนา
อาหารเหลา่ น้ี เก็บเขา้ ห้องเยน็ และจดั ส่งไปใหต้ ามแต่ละสายการบิน โดยวตั ถุดิบที่จะนามาประกอบ
อาหารที่ครัวการบินน้ี จะตอ้ งมีการตรวจสอบสม่าเสมอ ในเรื่องขนาด น้าหนกั ตามท่ีตกลงกบั สายการ
บิน เป็นตน้

3.1 ข้นั ตอนการผลติ

3.1.1 การตรวจรับวตั ถดุ ิบ สาหรับวตั ถดุ ิบท่ีครัวการบินนาเขา้ มาในแตล่ ะวนั จะมีรายละเอียด
ดงั น้ี
– ใชผ้ กั วนั ละ 9 ตนั ข้นึ อยกู่ บั ตามฤดูกาล บางฤดูกต็ อ้ งสง่ั จากตา่ งประเทศมาใช้ ผกั ท่ีใช้ เป็นผกั ปลอด
สารพษิ ซ่ึงมีประโยชน์กบั ผโู้ ดยสารท่ีไดท้ านผกั ปลอดสารพิษและมีประโยชนก์ บั สายการบินท่ีสามารถ
คุมคณุ ภาพตามมาตรฐานไดอ้ ตั โนมตั ิ

– ผลไมใ้ ช้ 8.5 ตนั ต่อวนั มะนาว 380 กิโลกรัมต่อวนั แบ่งเป็นมะนาวค้นั น้า 200 กิโลกรัม และมะนาว
สวยสาหรับสไลดไ์ วใ้ ชบ้ นเครื่องบินเช่นเคร่ืองด่ืม 180 กิโลกรัม

– เน้ือสัตว์ แบง่ เป็น สัตวป์ ี ก 2 ตนั ต่อวนั หมู 2 ตนั ต่อวนั อาหารทะเล 1.3 ตนั ต่อวนั ซ่ึงบางคร้ังอาจจะมี
อตั ราส่วนผกผนั กนั บา้ งตามความเหมาะสม ลอ็ บสเตอร์ 33 กิโลกรัมตอ่ วนั เน้ือแกะ 350 กิโลกรัมต่อวนั
เน้ือววั สันใน 1.5 ตนั ต่อวนั
– เน้ือปลาจะใชแ้ บบฟิ ลเลยท์ ้งั หมด เมื่อก่อนจะไม่มีการนาปลามาเสิร์ฟบนเคร่ือง เพราะกลวั เร่ืองกา้ ง ถา้
กา้ งติดคอผูโ้ ดยสารจะกลายเป็นเรื่องใหญ่ แตถ่ า้ ใชแ้ บบฟิ ลเลยไ์ ร้กา้ งปัญหาน้ีกจ็ ะหมดไป

9

ภาพท่ี 1 หอ้ งตรวจรับวตั ถดุ ิบ (กวา่ จะมาเป็นอาหารครัวการบิน, ม.ป.ป. : ออนไลน์).
3.1.2 การปรุงอาหาร หลงั จากเตรียมวตั ถุดิบเรียบร้อย ก็มาสู่ข้นั ตอนการปรุงอาหาร ก่อนท่ีจะ
เขา้ หอ้ งน้ีได้ พนกั งานทุกคนตอ้ งผา่ นหอ้ งเป่ าลมเพือ่ กาจดั ส่ิงแปลกปลอม และตอ้ งแต่งกายตาม
มาตรฐานท่ีกาหนดไวเ้ พื่อป้องกนั เช้ือโรคหรือสิ่งไมพ่ ึงประสงคห์ ลน่ ลงไปปนเป้ื อนในอาหาร มีห้อง
เยน็ ที่คงอุณภูมิ 5 องศา C 92 หอ้ ง มีฟรีสเซอร์คงอุณภมู ิ -18 องศา C 8 หอ้ ง มี Blass Chiller จานวน 21
ตวั Blass Chiller คืออุปกรณ์ใชล้ ดอณุ ภมู ิอาหาร จากอุณภูมิสูง ๆ ลดใหเ้ หลือ 5 องศา C ภายใน 2 ชว่ั โมง
เพ่อื ควบคมุ เช้ือโรคในอาหารใหม้ ีจานวนนอ้ ยท่ีสุด อาหารจึงปลอดภยั เพราะมีเช้ือโรคแบคทีเรียต่า
ข้นั ตอนน้ี เป็นเหตผุ ลวา่ ทาไมอาหารของครัวการบิน ความอร่อยถึงลดลงเม่ือนามาทานบนเครื่อง เพราะ
อาหารท่ีทาสุกใหม่จากเตาแลว้ เอาไปลดอุณหภูมิ เมื่อนาไปเสิร์ฟบนเคร่ืองบิน จะมีการอนุ่ อาหารอีกคร้ัง
ความอร่อยจึงลดลงซ่ึงเป็นเร่ืองที่หลีกเล่ียงไม่ได้ แต่เพ่ือความสะอาดปลอดภยั จึงมีความจาเป็นตอ้ งทา
ข้นั ตอนน้ี สาหรับอาหารบนเคร่ืองบินจะถูกแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ อาหารร้อน และ อาหารเยน็

3.1.2.1 อาหารร้อน ยกตวั อยา่ ง ออมเลต็ หรือไข่มว้ น ที่ครัวการบินที่น่ีเป็นที่เดียวท่ียงั
ใชค้ นทา ไม่ใชเ้ คร่ืองจกั ร ทาวนั ละประมาณ 12,000 ฟอง เม่ือทาอาหารเสร็จแลว้ ก็จะนาไปเขา้ สู้
กระบวนการ Blass Chiller เพื่อลดอุณหภูมิอยา่ งรวดเร็ว จากร้อน ๆ ใหเ้ หลือ 5 องศา ภายใน 2 ชว่ั โมง
หลงั จากเสร็จสิ้นข้นั ตอนน้ี อาหารกจ็ ะถูกนาไปเก็บไวท้ ี่ห้องเยน็ ในครัว โดยจะคมุ อณุ หภูมิไวท้ ี่ 5 องศา
เพ่ือคงความเยน็ ไว้ มีประตสู องดา้ น คือดา้ นหน่ึง อาหารจะถกู นาเขา้ มา และอีกดา้ นหน่ึงจะใชส้ าหรับนา

10

อาหารออกไปสู่กระบวนการบรรจุ ซ่ึงจะไมเ่ ขา้ ออกทางเดียวกนั เดด็ ขาด ใชว้ ิธี One-Way เทา่ น้นั ไมม่ ี
ยอ้ นกลบั

3.1.2.2 อาหารเยน็ หลกั ๆ เลยคือ หลงั จากปรุงเสร็จแลว้ ก็จะถูกแบง่ เป็นถาด ๆ จดั เสร็จ
แลว้ ปิ ดฝา เก็บเขา้ หอ้ งเยน็ ผลไม้ จะถกู ตดั แต่งวางในภาชนะตามจานวนเทา่ กบั ผโู้ ดยสารในแตล่ ะวนั จดั
เสร็จแลว้ ปิ ดแรป ขนม จะทาใส่ถาดใหญ่ ๆ แลว้ ตดั บรรจุใส่ภาชนะ ปิ ดแรป จากน้นั ก็จะเก็บไวใ้ นหอ้ ง
เยน็ เพือ่ ไปสู่ข้นั ตอนการบรรจุต่อไป โดยหอ้ งเยน็ ไดค้ ุมอุณหภมู ิไวท้ ี่ 5 องศา เช่นเดียวกนั

ภาพที่ 2 หอ้ งปรุงอาหาร (กวา่ จะมาเป็นอาหารครัวการบิน, ม.ป.ป. : ออนไลน์).
3.1.3 การบรรจุอาหาร
สาหรับหอ้ งจดั บรรจุอาหาร จะกาหนดอุณหภูมิไวท้ ่ี 12 องศาตลอดเวลา เนื่องจากตอ้ งควบคุม
ความเยน็ เพ่ือป้องกนั ไม่ใหเ้ ช้ือโรคเจริญเติบโต พนกั งานจึงตอ้ งทางานในความหนาวเยน็ แบบน้ี มีการ
ทางานแบง่ แยกระหวา่ งบรรจุของคาว ของหวาน และเคร่ืองด่ืม ทางานใชร้ ะบบสายพาน มีสายพาน
ท้งั หมด 12 สายพาน 1 สายพาน ทา 1 Flight เป็นของการบินไทย 6 สายพาน และสายการบินอ่ืน ๆ อีก 6
สายพาน ปลายสายพานจะมีเจา้ หนา้ ที่เอาถาดอาหารท่ีจดั เสร็จแลว้ ใส่ไปใน Cart แลว้ เก็บเขา้ หอ้ งเยน็
สุดทา้ ย เพ่ือเตรียมไปที่ Loading Bay

11

ภาพท่ี 3 หอ้ งบรรจุอาหาร (กวา่ จะมาเป็นอาหารครัวการบิน, ม.ป.ป. : ออนไลน์).
3.1.4 การจดั ส่งอาหาร
หอ้ งน้ีเป็นข้นั ตอนสุดทา้ ยที่ครัวการบินจะตอ้ งทางาน ซ่ึงไม่นบั รวมการจดั ส่งไปถึงเคร่ืองบิน
อนั น้นั เป็นอีกเรื่องหน่ึง โดย Loading Bay มีท้งั หมด 33 ประตู เมื่ออาหารที่ถูกจดั เรียงใส่ Cart เรียบร้อย
แลว้ เม่ือถึงเวลา กจ็ ะถูกนาออกมาจากหอ้ งเยน็ เพื่อเตรียม โหลดออกจากห้องผา่ นประตู ใส่รถขนส่ง
โดยตรง กเ็ ป็นอนั เสร็จสิ้นการทางานของครัวการบิน

ภาพที่ 4 หอ้ งจดั ส่งอาหาร (กวา่ จะมาเป็นอาหารครัวการบิน, ม.ป.ป. : ออนไลน์).

12

3.2 การรับรองมาตรฐานของอาหาร

อาหารที่จะนาไปเสิร์ฟเสิร์ฟบนเครื่องบิน ใหผ้ โู้ ดยสาร ลูกเรือ จนไปถึงกปั ตนั ไดท้ านกนั ก็ตอ้ ง
มีข้นั ตอนที่ไดม้ าตรฐานพอสมควร จึงตอ้ งมีอะไรท่ีพเิ ศษกวา่ ปกติ ซ่ึงครัวการบินไดร้ ับการรับรอง
มาตรฐานดงั ต่อไปน้ี

3.2.1 ISO 9001 เป็นมาตรฐานระบบการจดั การคุณภาพ ที่เป็นที่ยอมรับในระดบั สากล ซ่ึงจะ
เป็นประโยชน์ต่อองคก์ รทุกขนาดออกแบบมาเพื่อเป็นเครื่องมือในการปรับปรุงธุรกิจใหม้ ีประสิทธิภาพ
การรับรองการจดั การคณุ ภาพ ในดา้ นครัวการบินน้นั เป็นเร่ืองการควบคุมทุกส่ิงทุกอยา่ งท่ีแสดงใน
ตวั อยา่ งเป็ นอยา่ งไร ก็ตอ้ งทาใหไ้ ดอ้ ยา่ งน้นั และใหเ้ หมือนกนั ทุกจานที่จะนาไปเสิร์ฟมากที่สุด

3.2.2 GMP ยอ่ มาจากคาวา่ Good Manufacturing Practice คอื หลกั เกณฑแ์ ละวิธีการที่ดีในการ
ผลิตสินคา้ เป็นขอ้ กาหนดข้นั พ้นื ฐานตา่ งๆ ที่มีความจาเป็นในข้นั ตอนการผลิตและควบคมุ คุณภาพ โดย
ผผู้ ลิตจะตอ้ งปฏิบตั ิตามเพ่ือผลิตสินคา้ ท่ีมีความปลอดภยั ดว้ ยการป้องกนั และกาจดั ความเสี่ยงที่อาจเป็น
อนั ตรายแก่ผบู้ ริโภคได้ ในดา้ นครัวการบินจะเป็นเรื่องของความสะอาด ต้งั แตส่ ถานที่ พนกั งาน วตั ถุดิบ
ข้นั ตอนการผลิต จนไปถึงการฝึกอบรมพนกั งานให้รู้จกั Food Safety เช่น การหมนั่ ลา้ งมือเป็นตน้

3.2.3 HACCP เป็นวิธีการป้องกนั เพื่อความปลอดภยั สาหรับอุตสาหกรรมอาหารและยา
หมายถึง การวเิ คราะห์อนั ตรายและจุดควบคมุ วิกฤต มีวตั ถุประสงคเ์ พ่ือระบุ ป้องกนั และลดอนั ตรายท่ี
อาจเกิดข้ึนในห่วงโซ่อาหารต้งั แต่การผลิตจนถึงการจดั จาหน่ายและการเกบ็ รักษาจากการประเมินความ
เส่ียงแนวทาง HACCP ช่วยใหท้ ้งั ภาคอุตสาหกรรมและภาครัฐสามารถจดั ต้งั และตรวจสอบการปฏิบตั ิ
ดา้ นการผลิตอาหารท่ีปลอดภยั ในดา้ นครัวการบินน้นั เป็นการควบคมุ ไม่ใหม้ ีของสามอยา่ งมาอยใู่ น
อาหาร เช่น ของที่ทานไมไ่ ด้ พวกตะปู เศษแกว้ สารเคมีต่าง ๆ , ของท่ีทานได้ แตไ่ มค่ วรจะทาน เช่น
หนอน , และควบคุมเช้ือโรคที่จะมาปนเป้ื อนในอาหารให้อยใู่ นระดบั ที่ต่าท่ีสุด

13

3.2.4 OHSAS 18001 ระบบการจดั การอาชีวอนามยั และความปลอดภยั คอื ระบบท่ีใชส้ าหรับ
จดั การบริหาร ภายในองคก์ ร เพื่อลดความเสี่ยงต่ออนั ตรายและความปลอดภยั ของพนกั งาน ปรับปรุง
การดาเนินการขององคก์ รใหเ้ กิดความปลอดภยั และช่วยสร้างภาพพจน์ ความรับผิดชอบขององคก์ รตอ่
พนกั งาน ระบบการจดั การอาชีวอนามยั และความปลอดภยั ในส่วนของครัวการบินเป็นเร่ืองของ
พนกั งานปฏิบตั ิงานโดยไม่ใหบ้ าดเจบ็ จากการทางาน เช่น หา้ มขนลงั เกิน 10 ช้นั เพราะเด๋ียวจะตกลงมา
ใส่

3.2.5 ISO 14001 มาตรฐานสากลฉบบั น้ีมีเจตนารมณ์เพ่ือใชส้ าหรับองคก์ รท่ีตอ้ งการบริหาร
จดั การกบั ความรับผิดชอบดา้ นส่ิงแวดลอ้ มของตนอยา่ งเป็นระบบ โดยใชข้ อ้ กาหนดท่ีไดร้ ะบุไวใ้ น
มาตรฐานระบบการจดั การสิ่งแวดลอ้ มเป็นแนวทางในการปฏิบตั ิ เพื่อตอบสนองต่อความคาดหวงั ของ
ระบบการจดั การส่ิงแวดลอ้ ม ในดา้ นของครัวการบินเป็นเรื่องของสิ่งแวดลอ้ ม ครัวการบินบาบดั น้าใช้
แลว้ ใหเ้ ป็นน้าใส ไหลลงแหลง่ น้าสาธารณะ แบง่ แยกขยะ เป็นขยะแหง้ ขยะเปี ยก และเอาขยะเปี ยก
กลบั มาทาเป็นกา๊ ซชีวภาพกลบั มาใชใ้ หม่

14

บทท่ี 4

สรุป

ครัวการบิน น้นั เกิดข้ึนมาเพื่อใหผ้ โู้ ดยสารบนเคร่ืองบินในสมยั น้นั ไดม้ ีอาหารทานบนเครื่อง
เนื่องจากระยะเวลาในการเดินทางที่คอ่ นขา้ งจะนาน ครัวการบินน้นั มีความเป็นมาท่ียาวนานและมีการ
พฒั นามาสม่าเสมอเพ่ือบริการท่ีดีท่ีสุดใหแ้ ก่ผโู้ ดยสาร ซ่ึงครัวการบินน้นั จะมีหนา้ ท่ีรับคาส่งั จากสาย
การบินตา่ ง ๆ วา่ อยากไดอ้ ะไร แลว้ จึงจดั ทาตามที่ไดร้ ับคาสั่งมา โดยอาหารท่ีไดจ้ ดั ทาข้ึนน้นั ก็จะมีความ
แตกตา่ งกนั ตามแตล่ ะประเภทอาหารอีกดว้ ยซ่ึงจะแบ่งไดต้ ามน้ี อาหารตะวนั ตก และอาหารพิเศษ โดย
อาหารตะวนั ตกจะประกอบดว้ ย เน้ือสัตว์ ไขมนั นม เนย เป็นหลกั โดยจะแบง่ ม้ืออาหารตามช่วงเวลาได้
6 ม้ือ คือ ม้ือเชา้ ม้ือวา่ งตอนเชา้ ม้ือกลางวนั ม้ือวา่ งตอนบ่าย ม้ือเยน็ และม้ือค่า เป็นตน้ ในส่วนของ
อาหารพิเศษก็จะเป็นขอ้ กาหนดดา้ นอาหารท่ีผโู้ ดยสารตอ้ งการในแตล่ ะคน โดยจะแบ่งไดเ้ ป็น อาหาร
ดา้ นการแพทย์ อาหารดา้ นศาสนา และอาหารมงั สวิรัติ เน่ืองจากแตล่ ะบคุ คลกจ็ ะมีปัญหา หรือ
ความชอบแตกต่างกนั ไปตามแตล่ ะบคุ คล

ครัวการบินมีกระบวนการผลิตอาหารในแตล่ ะข้นั ตอนการผลิตโดยจะประกอบไปดว้ ย การ
ตรวจรับวตั ถุดิบท่ีใชใ้ นแต่ละวนั การปรุงอาหารท่ีแบ่งไปดว้ ยอาหารร้อน และอาหารเยน็ เพอ่ื แบ่งแยก
ตามแตล่ ะข้นั ตอน การบรรจุอาหาร และการจดั ส่งอาหาร เพอ่ื ไมใ่ หเ้ กิดขอ้ ผิดพลาด หรือมีสิ่งอื่นๆท่ี
อนั ตรายเจือป่ นมาในอาหารของผทู้ ี่ไดร้ ับประทานแลว้ น้นั ครัวการบินจึงมีการรับรองมาตราฐานของ
อาหารโดย ISO 9001 , GMP , HACCP , OHSAS 18001 และ ISO 14001 ในแตล่ ะข้นั ตอนน้นั จะความ
ละเอียดอ่อน พิถีพถิ นั เพื่อใหม้ ีคุณภาพและมอบสิ่งที่ดีที่สุดใหแ้ ก่ผโู้ ดยสาร

15

บรรณานุกรม

“กวา่ จะเป็นอาหารบนเครื่องบิน,” [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก : https://thatsmatter.com/flightmeal/,
2563. [สืบคน้ เม่ือ 5 มีนาคม 2565].

“กวา่ จะมาเป็นอาหารบนเครื่องบิน,” [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก : http://www.pocket.in.th/blog/, ม.ป.ป.
[สืบคน้ เมื่อ 19 กมุ ภาพนั ธ์ 2565].

“ครัวการบิน,” [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก : https://thawadchaii.wordpress.com/, ม.ป.ป. [สืบคน้ เมื่อ 6
มีนาคม 2565].

“ตะลุยครัวการบิน,” [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก : https://www.thairath.co.th/lifestyle/woman/450637,
2557. [สืบคน้ เม่ือ 5 มีนาคม 2565].

“เบ้ืองหลงั ครัวการบิน,” [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก : https://japan-dream-jobs.com/th/1655/, 2561.
[สืบคน้ เมื่อ 19 กุมภาพนั ธ์ 2565].

“เปิ ดครัวการบิน,” [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก : https://mgronline.com/travel/detail/9570000104136,
2557. [สืบคน้ เม่ือ 6 มีนาคม 2565].

“มาตรฐานระบบการจดั การส่ิงแวดลอ้ ม,” [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก : https://www.masci.or.th/service/,
2562. [สืบคน้ เมื่อ 19 กมุ ภาพนั ธ์ 2565].

“ม้ืออาหารแบบตะวนั ตก,” [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก : https://www.blockdit.com/posts/, 2563.
[สืบคน้ เมื่อ 5 มีนาคม 2565].

16

“ม้ืออาหารตะวนั ตก,” [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก : https://khaodd.com/lifestyle, 2565. [สืบคน้ เม่ือ 19
กมุ ภาพนั ธ์ 2565].

“เสบียงบนเคร่ืองบิน,” [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก : https://www2.mtec.or.th/th/e magazine/upload/,
ม.ป.ป. [สืบคน้ เมื่อ 6 มีนาคม 2565].

“อาหารบนเคร่ืองบิน,” [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก : https://www.cathaypacific.com/cx/th_TH/flying-
with-us/inflight-dining/special-meals.html, 2560. [สืบคน้ เม่ือ 12 กมุ ภาพนั ธ์ 2565].

“อาหารบนเครื่องบินแบบพเิ ศษ,” [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก : https://www.tg191.com/catalog =723,
2560. [สืบคน้ เมื่อ 12 กุมภาพนั ธ์ 2565].

“อาหารพิเศษ,” [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก : https://www.evaair.com/th-th/fly-prepare/flying-with-
eva/food-and-beverages/special-meals/, 2561. [สืบคน้ เมื่อ 5 มีนาคม 2565].

“A brief History of Airline Food,” [ออนไลน]์ . เขา้ ถึงไดจ้ าก : https://par-avion.co.za/a-brief-history-
of-airline-food, 2561. [สืบคน้ เมื่อ 6 มีนาคม 2565].

“GMP คอื อะไรทาไมโรงงานตอ้ งมี,” [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก : https://www.warehousechod.com/th/,
2563. [สืบคน้ เมื่อ 19 กุมภาพนั ธ์ 2565].

“HACCP คอื อะไร,” [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก : https://www.tomco.co.th/2019/03/12/haccp/, 2562.
[สืบคน้ เมื่อ 19 กุมภาพนั ธ์ 2565].

“In-flight catering,” [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก : https://www.alimentarium.org/en/knowledge/flight-
catering, ม.ป.ป. [สืบคน้ เมื่อ 6 มีนาคม 2565].

17

“ISO 9001 คืออะไร,” [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก : https://www.safesiri.com/iso-9001/, 2564. [สืบคน้
เมื่อ 19 กมุ ภาพนั ธ์ 2565].

“OHSAS 18001 คอื อะไร,” [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก : https://www.pjrthailand.com/standards/ohsas-
18001, 2562. [สืบคน้ เม่ือ 19 กมุ ภาพนั ธ์ 2565].

“OHSAS 18001,” [ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก : https://www.qaicthailand.com/content/45, 2561.
[สืบคน้ เมื่อ 19 กุมภาพนั ธ์ 2565].

18

19