№47 Nuroniy

БоланиАЗИЗ ҚАЮМОВ “ОФАРИН, НУРОНИЙ!”
ЯНГИ ҚАРОР: УСМОН худбинликка ТАНЛОВИ ДАВОМ
Инсон қадри ОТА ЭТАДИ! »6
улуғланаверади »2 ҳукм қилмайл»и5к
»3-4 № 47 (1109)
NuroniyHar bir nuroniy — hayot hikmati 1-DEKABR

2021-yil

ижтимоий, маърифий, оммабоп газета

ВОДИЙЛИК НУРОНИЙЛАР ДОИМ ФАОЛ Бугуннинг гапи ШУКР ҚИЛАЙЛИК...
лангани, тош кўчалар асфальтли нида азон айтадиган, кунимиз битса,
эътибор, имконият ва имтиёзлардан Албатта, Аллоҳнинг неъматлари- кўчаларга 80-йилларда ҳам тўлиқ ал- жаноза ўқийдиган шулар, бетоблар
руҳланиб, нуронийларимиз ҳам жа- га шукр қилсак, Қуръони каримда: маштириб бўлинмагани, 70-йилларга ҳузурига чорласак ҳеч иккиланмай
миятимизнинг илғор ва пешқадам “Қасамки, агар шукр қилсангиз, қадар Анҳор каналидан сув ичилгани, борадиган шулар, ибодатларимиз
вакилларига айланиб боришмоқда. албатта, сизга зиёда қилурман”, деб лой кўчалар, 60-йиллардаги қора тўкислигига масъуллар шулар, тарбия
Уларнинг давлатимиз ва жамиятимиз ваъда қилганидек, яна ҳам зиёда зоғора нонларни узоқ навбатга туриб масаласида ёрдам кўрсатаётган ҳам
ҳаётидаги ижтимоий фаолликлари қилиб беради. олганларимизни жуда тез унутдик. шулар. Қолаверса, Аллоҳнинг назари
тобора кучайиб бормоқда. Шу билан тушган инсонлар ҳам шулар. Асло ва
бирга, ёши улуғ инсонларимиз бугунги Яқинда атоқли ёзувчимиз Одил Давлат раҳбари, ҳукумат, маҳал- асло уларни беҳурмат қилмайлик.
ҳаётларидан рози ва миннатдор бўлиб Ёқубовнинг (Аллоҳ раҳмат қилсин) лий идоралар томонидан қилинган Ким уларга пул бераётган бўлса, имко-
яшашмоқда, юртимиз тараққиёти, 1989 йилда сўзлаган нутқига кўзим ва қилинаётган барча хайрли ишлар нига қараб, рози бўлиб ва Аллоҳнинг
тинчлиги ва фаровонлигини тилаб тушди. Унда ўша пайтларда деярли бир ёқда қолиб, нолишлар кўпайиб розилиги учун беради. Кўпчилик
доим дуода бўлишмоқда. Ўз навбатида, ҳамма соҳаларда учрайдиган нав­ кетаётгандек. Ҳа, ҳали қилинадиган имомларимиз ўша пулларни уйларига
пиру бадавлат отахон-онахонларимиз бат тўғрисида гапирилиб, навбат ишлар кўп, лекин босқичма-босқич етмасданоқ хайрия қилиб юбориша-
бугунги ҳаётбахш ислоҳотларни тўлиқ (очеред) жамият аъзоларидаги ин- амалга ошяпти. Шундай экан, оқ- ди, кўп марта бунга гувоҳ бўлганман.
қўллаб-қувватлаб, рўй бераётган ўзга- сонийлик фазилатларини ўчириб соқолларимиз, уламоларимиз на- Унутмайлик, уламолар — Пайғам-
риш ва янгиланишларга баҳоли қудрат юбораётгани тўғрисида гапирилган- сиҳатларига қулоқ солайлик, шукр барларнинг ворисларидир, негаки,
ўз ҳиссаларини қўшиш ҳаракатида ди. Ҳа, биз яқин ўтмишни, айниқса, қилайлик, азизлар. Ажаб эмас, шунда уларга илм берилган.
бўлишмоқда. нон, гўшт, кийим-кечак, сартарош, Яратган Эгамиз неъматларини зиёда
кинотеатр, овқатхона, автобус, такси қилишда давом этса. Шоазим МИНОВАРОВ,
Андижонга сафар чоғида «Кекса- — хуллас, ҳамма нарсага навбатларни Ўзбекистон Ислом
лар учун туризм ойлиги» доирасида тез унутдик. Пойтахт Тошкентнинг Айтмоқчи, яна бир нарса: имом-
тумандаги “Олтин водий” маданият ўзида ҳам баллонли газлаштириш ларимизни беҳурмат қилишдан ти­ цивилизацияси маркази
марказида нуронийлар учун байрам ўтган асрнинг 70-йилларидан бош­ йилайлик. Фарзандларимиз туғилга- директори
тадбири ташкил этилди. Унда Маҳалла
“Нуроний” жамғармаси республика Бошқару- ва оилани қўллаб-қувватлаш вазири ТОШКЕНТ ДАВЛАТ ИҚТИСОДИЁТ1931 йилнинг 13 август санаси. Айни шу
ви раиси, Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш ўринбосари Содиқжон Турдиев, Хў-
вазири ўринбосари, Сенат аъзоси, Ўзбекистон жаобод тумани ҳокими Зоҳиджон Аҳ- куни Туркистон давлат университетининг
Қаҳрамони Содиқжон Турдиев Андижон ва Фарғона мадалиев, Андижон вилояти Маҳалла иқтисодиёт ва жамиятшунослик факультет-
вилоятларида бўлиб, нуронийлар, маҳалла фаолла- ва оилани қўллаб-қувватлаш бошқар- лари базасида Ўрта Осиё молия-иқтисодиёт
ри, меҳнат фахрийлари, жамоатчилик вакиллари маси бошлиғи ўринбосари Ўктамжон институти — ҳозирги Тошкент давлат иқтисодиёт универ- УНИВЕРСИТЕТИ 90 ЁШДА
билан учрашди. Ахунов, тумандаги 38 та маҳалла ситетига асос солинди. Ўтган давр мобайнида бир неча бор
фуқаролар йиғинининг “Кексалар номи ўзгариб, Ўзбекистонда иқтисодиёт соҳаси мутахассис-
маслаҳати” ва “Бувижонлар мактаби” ларини етказиб берувчи энг катта олий таълим даргоҳига
гуруҳлари аъзолари, маҳаллаларнинг айланган Тошкент давлат иқтисодиёт университети бугун
фаол нуроний отахон-онахонлари ўзининг 90 йиллик юбилейини нишонламоқда.
Андижон вилоятининг Хўжаобод муҳтож аҳолини қўллаб-қувватлаш, иштирок этишди. Тадбирда нуроний- Шу муносабат билан етакчи таълим даргоҳининг собиқ
туманида бўлиб ўтган мулоқот чоғида ёши улуғ инсонларга ҳурмат-эҳтиром, ларнинг кўп йиллик ҳаёт тажрибаси битирувчилари, давлат ва жамоат ташкилотлари қаторида хо-
Содиқжон Турдиев кейинги йилларда иззат-икром кўрсатиш, нуронийла- ёш авлод камолотида муҳим ўрин ту- рижий олий таълим муассасаларидаги илм аҳли ҳам дунёнинг
мамлакатимизда амалга оширилаёт- римизни ижтимоий ҳимоя қилиш, тиши, азалдан ота-боболаримизнинг турли бурчакларидан самимий қутловларни йўлламоқда.
ган ислоҳотлар негизида, энг аввало, саломатликларини сақлаш, улар учун йўл-йўриқ ва панд-насиҳати асосида Университет жамоасини бевосита қутлаш ниятида
инсон қадрини улуғлаш, фуқаролар- барча шарт-шароитлар, имконият ва етук фарзандлар тарбияланиши, ана бўлган турли вазирлик ва давлат идоралари, ташкилотлар
нинг ҳуқуқ ва манфаатларини тўлиқ имтиёзларни яратиб бериш давлат шу каби эзгу қадриятларни асраб­-авай­ аъзолари, хорижлик меҳмонлар ушбу сана муносабати
таъминлаш, инсон омилига юксак сиёсати даражасига кўтарилгани ўз лаш зарурлиги эътироф этилди. билан ташкил этилган тантанали тадбирда жам бўлишди.
эътибор масалалари устувор аҳамият самарасини кўрсатмоқда, — деди Меҳмонларни Тошкент давлат иқтисодиёт университети
касб этиб келаётганини таъкидлади. жумладан “Нуроний” жамғармаси (Давоми 2-саҳифада) ректори, техника фанлари доктори, профессор Қўнғиротбой
республика Бошқаруви раиси. — Ўз- Шарипов қутлади.
— Айниқса, Президентимиз та- ларига кўрсатилаётган бу каби катта
шаббуси билан ижтимоий ҳимояга (Давоми 2-саҳифада)

“NURONIY” ГАЗЕТАСИ ВА “KEKSALIK GASHTI” ЖУРНАЛИГА 2020 ЙИЛ УЧУН ОБУНА
ТАШКИЛ ЭТИБ, ЕНГИЛ АВТОМОБИЛЛАРДАН БИРИНИНГ СОҲИБИГА АЙЛАНИНГ!

Қадрли юртдошлар!
“NURONIY NOSHIRLIK UYI” МЧЖ “Nuroniy” газетаси ва “Keksalik gashti”
журналларига 2022 йил учун обунани уюшқоқлик билан ташкил этган шахслар ва

ташкилотлар учун МАХСУС ТАНЛОВ эълон қилади.
Марҳамат, танлов шартлари билан танишинг!
Қорақалпоғистон Республикаси, Тошкент шаҳри, вилоятлар, шунингдек, шаҳар

ва туманлар миқёсида:

1500 дона “Nuroniy” газетаси ва 1000 дона “Nuroniy” газетаси ва
1500 дона “Keksalik gashti” журнали- 1000 дона “Keksalik gashti” журна-

га, жами 3000 дона йиллик обуна лига, жами 2000 дона йиллик обу-

учун: на учун:
“COBALT” АВТОМОБИЛИ; “SPARK” АВТОМОБИЛИ;

Шунингдек, 250 дона “Nuroniy” газетаси ва 250 дона

“Keksalik gashti” журналига, жами 500 дона йиллик

1250 дона “Nuroniy” газетаси обуна учун:
ва 1250 дона “Keksalik gashti”
ЭЛЕКТРОМОТОЦИКЛЬ
журналига, жами 2500 дона
совринлари соҳиби бўлишингиз мумкин!
йиллик обуна учун:
“NEXIA-3” АВТОМОБИЛИ; Танловда Қорақалпоғистон Республикаси, Тошкент шаҳри, вилоятлар, шаҳарлар ва туманлар Нуронийлар

жамоатчилик кенгашлари, корхона ва ташкилотлар ҳамда хоҳлаган жисмоний ва юридик шахслар иштирок

этишлари мумкин.

Танлов қатнашчилари обуна шартномаси, тўлов тошириқномалари, йиллик обуна расмийлаштирилгани ҳақи-

даги квитанциялар нусхаларини таҳририятга тақдим этишлари лозим.

Обуна индекси:

“Nuroniy” газетаси — 633 Мурожаат учун телефонлар: 91 776-66-77; 71 232-08-80; 71 232-01-99.
“Keksalik gashti” журнали — 845

ШОШИЛИНГ, БУНДАЙ ИМКОНИЯТ БОШҚА БЎЛМАСЛИГИ МУМКИН!

2 2021 йил 1 декабрь Жараён Nuroniy
№47 (1109)

ВОДИЙЛИК НУРОНИЙЛАР ДОИМ ФАОЛ (Давоми. Боши 1-саҳифада)
Айни вақтда университетда 5 та фа-
(Давоми. Боши 1-саҳифада)
ТОШКЕНТ ДАВЛАТ ИҚТИСОДИЁТкультет, 9 та қўшма таълим дастури бўлиб,
Шаҳрихон туманида ташкил этилган “Эътибор ва эъзоз — инсоний бурч” мавзусидаги тадбирда бакалавр ва магистратура йўналишларида
кўп йиллар ҳалол меҳнат қилиб, ҳудуднинг ижтимоий-иқтисодий ривожига салмоқли улуш қўшган, жами 15 487 нафар талабага 512 нафар
бугун кексалик гаштини сураётган бир гуруҳ меҳнат фахрийлари билан дилдан суҳбат қурилди. профессор-ўқитувчи таълим бермоқда. УНИВЕРСИТЕТИ 90 ЁШДА
Маҳаллаларда ижтимоий-маънавий муҳитни соғломлаштириш, оилаларни мустаҳкамлаш, ёшлар Устозларнинг 54 нафарини фан доктори,
таълим-тарбияси борасида фаол жамоатчилик фаолиятини олиб бораётган бир гуруҳ фахрийларга 153 нафарини фан номзодлари ва PhD дара-
Республика “Нуроний” жамғармасининг ташаккурномалари топширилди. жасига эга педагог-ходимлар ташкил этади.
Мазкур таълим муассасаси мамлакатимиз Ўзбекистон Қаҳрамони Содиқжон Турдиев доценти Шавкат Зайнутдинов, Рақамли
*** иқтисод-молия соҳасига етук мутахассис- мазкур университетни тамомлаб, етук му- иқтисодиёт ва ахборот технологиялари
Фарғона вилоятининг Бувайда туманидаги “Нуронийлар боғи”да ташкил этилган мулоқотда ларни тайёрлаб берувчи нуфузли даргоҳ тахассислар бўлиб етишишган. кафедраси доценти Раъно Дадабоеваларга
Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазири ўринбосари, “Нуроний” жамғармаси республика ҳисобланади. “Меҳнат фахрийси” кўкрак нишони топши-
Бошқаруви раиси Содиқжон Турдиев Президентимиз лавозимга киришиш тантанали маросимига Тантанали тадбирда сўзга чиққанлар ушбу рилди.
бағишланган Олий Мажлис палаталари қўшма мажлисида сўзлаган нутқида кекса авлод вакилла- Бугунги кунда ушбу таълим муассаса- университетнинг юртимиз тараққиётида
рига эътибор ва ғамхўрлик кўрсатиш, уларни ҳар томонлама эъзозлаш — халқимизнинг азалий сини тамомлаб, юртимиз равнақи йўлида тутган салмоқли ўрни, кейинги вақтларда Албатта, университетнинг бош мақсади
қадрияти экани, ана шундай ноёб фазилатни асраб-авайлаш, фарзандларимизни шу руҳда тар- сидқидилдан меҳнат қилиб келаётган мамлакатимизда таълим сифатини оши- ҳам малакали, рақобатбардош, юксак билим-
биялаш — барчамизнинг муқаддас бурчимиз эканини алоҳида таъкидлаганига эътибор қаратди. давлат ташкилотларининг юқори лавозим- ришга қаратилаётган эътибор, яратилаётган ли, халқаро даражада фаолият олиб боришга
Шунингдек, Давлатимиз раҳбари томонидан келгуси беш йил учун тақдим этилган Тараққи- ларидаги вакиллари, йирик иқтисодчилар, замонавий шарт-шароитлар самараси ҳақида қодир мутахассисларни тайёрлашдир. Шу
ёт стратегиясида нуронийларимизнинг руҳи ва кайфиятини кўтарадиган “Уч авлод учрашуви”, таниқли ишбилармонлар ҳам борлигини тўхталиб ўтишди. маънода, мазкур олий ўқув юртининг илмий
“Кексалар ҳафталиги” сингари маънавий-маърифий тадбирларни кўпайтириш, умуман, ҳар бир алоҳида таъкидлаб ўтиш мақсадга муво- салоҳияти, обрў-эътибори ва нуфузи йил са­
туманда фахрийларни қўллаб-қувватлаш ишларини кенгайтириш белгилаб берилди. фиқ. Хусусан, Бош вазир ўринбосари — Анжуманда “Нуроний” жамғармаси респуб­ йин ортиб бораётганида фахрий-педагоглар,
Мазкур мақсад-вазифаларни амалга оширишда шубҳасиз, фарғоналик нуроний отахон-онахон- Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни лика Бошқаруви раиси ўринбосари Шароф тажрибали ва салоҳиятли устозларнинг ҳам
лар ҳам фаол ва ташаббускор бўлишлари, юртимиз тараққиёти, халқимиз фаровонлиги йўлидаги қисқартириш вазири Жамшид Қўчқоров, Убайдуллаев сўз олиб, қутлуғ сана муносабати алоҳида ўрни бор. Университетда Фахрийлар
эзгу саъй-ҳаракатларни амалга оширишда барчага ибрат кўрсатишлари зарурлиги қайд этилди. Бош вазир ўринбосари — Инвестициялар билан университет жамоасини нуронийлар кенгаши фаолияти ҳам намунали йўлга қў­
Сўзга чиққан фаол нуронийлар ўзларига кўрсатилаётган бу қадар юксак эътибор ва ғамхўрликка ва ташқи савдо вазири Сардор Умурзоқов, номидан самимий муборакбод этди. йилган. Фалсафа фанлари доктори, профессор
жавобан, жамият ҳаётида янада фаол иштирок этишларини таъкидлашди. Бош вазир ўринбосари — Туризм ва спорт Исмоил Саифназаровнинг ташаббуси билан
Тадбир якунида “Яшил макон” умуммиллий лойиҳаси доирасида “Нуронийлар боғи”га турли вазири Азиз Абдуҳакимов, Соғлиқни сақлаш Олий ўқув юртининг бир гуруҳ фидойи “Устоз-шогирд” анъанаси асосида малакали
мевали кўчатлар экилди. вазири Беҳзод Мусаев, Маҳалла ва оилани фахрийлари — Фундаментал иқтисодиёт кадрлар тайёрланмоқда.
қўллаб-қувватлаш вазири ўринбосари, кафедраси доценти Турғун Зияев, Тар-
Ўз мухбиримиз “Нуроний” жамғармаси республика Бошқа- моқлар иқтисодиёти кафедраси профессори Сайёра ҚОДИРОВА,
руви раиси, Олий Мажлис Сенати аъзоси, Бахтиёр Салимов, Иқтисодиётда математик “Nuroniy” мухбири
Тахририятга методлар кафедраси профессори Раимжон
ташаккурнома келди Алимов, Корпоратив бошқарув кафедраси

Ўзбекистон фахрийларининг ижтимоий фаолиятини қўл- 3 декабрь – Халқаро ногиронлар куни ҳимояси кучайтирилади. Уларга тегишли ҳуж-
лаб-қувватлаш “Нуроний” жамғармаси томонидан мам- жатлар педиатрия тиббий-ижтимоий эксперт
лакатимизда истиқомат қилаётган 3 миллион нафарга яқин ЯНГИ ҚАРОР: ИНСОН ҚАДРИ комиссияларига топширилади.
пиру бадавлат кексаларимизни ҳар томонлама қўллаб-қув-
ватлаш, уларга ҳурмат-эҳтиром, иззат-икром кўрсатиш, нуро- УЛУҒЛАНАВЕРАДИ Тиббий-ижтимоий экспертиза, реабили-
нийларимизни ижтимоий ҳимоя қилиш, саломатликларини тология, тиббий-ижтимоий ва касбий реа-
сақлаш, ўзгалар ёрдамига муҳтож, якка-ёлғиз яшовчи қария- Инсон қадр-қиммати ҳар датсиз даврга белгиланади. билитация мутахассисларини тайёрлаш ҳам
ларга моддий ва маънавий ёрдам кўрсатиш масалаларида бир нарсадан устун. Бугун юрти- Энг муҳими, тиббий-ижтимоий эксперт замон талаблари даражасида йўлга қўйилиши
қатор ибратли саъй-ҳаракатлар амалга ошириб келинаётга- мизда амалга оширилаётган режалаштирилган. 2022-2023 ўқув йилидан
нидан барчамиз яхши хабардормиз. ҳаётбахш ислоҳотлар замирида ҳам комиссиялари томонидан ногиронлик тўғри- бошлаб магистратура, клиник ординатура,
шу эзгу ғоя мужассам. сидаги маълумотномада шахснинг ишлаши қайта тайёрлаш ва малака ошириш ўқув
Айни вақтда юртимизда 4 минг нафар якка-ёлғиз, 14 минг нафар мумкин бўлган касблар бўйича тавсиялар дастурлари халқаро таълим стандартлари
ёлғиз, жами 18 минг нафарга яқин кекса ва ногиронлиги бўлган шахслар Ўзбекистон Республикаси Президенти берилади. асосида такомиллаштирилади.
истиқомат қилади. Уларга 2 244 нафар ижтимоий ходим томонидан уйда куни кеча имзолаган “Тиббий-ижтимоий экс-
ижтимоий-маиший хизматлар кўрсатиб келинмоқда. пертиза хизмати фаолияти ҳамда болаларга Келгуси йил 1 августдан бошлаб, дастлаб 2022 йил 1 июнга қадар БМТнинг Тараққи-
ногиронлик белгилаш тизимини янада тако- Тошкент шаҳрида тиббий-ижтимоий эксперт ёт дастури, Жаҳон банки, Жаҳон соғлиқни
Ижтимоий ходимлар ёлғиз эҳтиёжмандларга ўз оила аъзоси каби миллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги комиссияларида ногиронлиги бўлган шахс­ сақлаш ташкилоти ва ЮНИСЕФнинг техник
ғамхўрлик кўрсатиб, парваришлаб, саломатлиги учун қайғуриб, уй юмуш- қарор ҳам юқоридаги фикримизнинг яна бир ларни ҳисобга олиш ва кўрикдан ўтказиш кўмагини жалб қилган ҳолда ногиронликни
ларини сидқидилдан бажариб келаётган фидойи инсонлардир. далилидир. “Тиббий-ижтимоий экспертиза” электрон белгилашнинг ижтимоий моделига босқич-
ахборот тизими жорий этилади. Унда фуқаро- ма-босқич ўтиш бўйича Ўзбекистон Респуб­
Ана шундай олижаноб касб эгаларининг меҳнатини муносиб эътироф Қарорга мувофиқ, энди маълум бир тўсиқ ларга ногиронликни белгилаш учун асос ҳи- ликаси Президенти қарори лойиҳаси ишлаб
этиш, уларни рағбатлантириш мақсадида яқинда Агентлимиз томони- ва ғовларни йўқотиш, фуқароларга ногирон- собланадиган — тиббий йўлланма, касаллик чиқилиши режалаштирилган бўлиб, халқаро
дан Фарғона вилоятининг Қўқон шаҳридаги “Темирйўлчилар” маданият лик белгилашда коррупциянинг сабаб ва тарихи ва амбулатор картадан кўчирмалар тажрибани ўрганган ҳолда соғлиғи ва ҳаёт
саройида “Йилнинг энг яхши ижтимоий ходими” касбий кўрик-танлови- шарт-шароитларини бартараф этиш, манфаат- сингари маълумотлар электрон тарзда акс фаолияти (функциялари)нинг чекланиши
нинг республика босқичини ўтказганимиздан хабарингиз бор, албатта. лар тўқнашувига йўл қўймаслик, ногиронлик- этади. халқаро классификацияси асосида фуқаролар-
ни белгилашда ортиқча оворагарчиликларни га ногиронликни белгилашнинг ижтимоий
14 нафар ижтимоий ходим ўзаро куч синашиб, ғолиблар аниқланган бартараф этиш, маълумотлар электрон ба- Шундан сўнг электрон ахборот тизими- моделига ўтиш Концепциясини ишлаб чиқиш
мазкур танловнинг юқори савияда ташкил этилишида Республика “Нуро- засини шакллантириш орқали фуқароларга даги маълумотлардан келиб чиқиб, фуқаро белгиланган.
ний” жамғармасининг ҳиссаси катта бўлганини алоҳида таъкидламоқчи- замон талабларига жавоб берадиган самарали организмининг функцияси бузилиши ва ҳаёт
миз. Хусусан, танлов иштирокчиларига совға-саломлар улашиш, уларни ва хизмат кўрсатиш тизимини шакллантириш фаолиятини чегараланиши ҳисобга олинган Юқорида таъкидланганидек, уч ой муд-
бошқа меҳмонларни юртимизнинг диққатга сазовор жойларига саёҳат- устувор мақсад сифатида белгиланган. ҳолда ногиронликни фуқароларнинг ишти- датда ногиронлиги бўлган шахслар ва бола-
ларини ташкил этиш, қолаверса, ижтимоий ходимларнинг машаққатли рокисиз белгилаш тартиби жорий этилади. ларнинг электрон маълумотларини ўзида
ва фидокорона фаолиятини халқ орасида кенг тарғиб этиш борасида Хусусан, 2021 йил 1 декабрдан бошлаб Электрон маълумотлар эса автоматик тарзда жамлайдиган электрон маълумотлар базаси
Республика “Нуроний” жамғармаси жамоаси Агентлигимиз билан шахсн­ инг уйи ёки даволанишда бўлган ста- “Пенсия” ҳамда “Ижтимоий ҳимоя ягона ре- такомиллаштирилади. Шу асосда ногирон-
яқиндан ҳамкорлик қилиб, биздан ўз эътибори ва ёрдамини аямади. ционарда ҳамда сиртдан кўрикдан ўтказиш естри” ахборот тизимларига юборилади. лик белгиланган шахсларнинг ногиронлик
ташкил этилади. Шунингдек, ногиронлик муддати тугаётганлиги ҳамда қайта кўрик
Умуман, “Кексалар ҳафталиги”, “Кексалар учун туризм ойли- белгилари аниқ кўриниб турган, анатомик Эндиликда Соғлиқни сақлаш вазирлиги тўғрисидаги хабарлар одамларнинг мобил
ги” ва нуронийларимизнинг кайфиятини кўтариб, уларга завқ- нуқсонлари бўлган шахсларни клиник-функ- шифокорлари зиммасига 18 ёшгача бўлган алоқа воситаларига бир ой олдин юборилади.
шавқ бағишловчи бошқа кўплаб тадбирларда ҳам Республика ционал маълумотларни олишга доир қўшимча болаларга ногиронлик белгилаш бўйича
“Нуроний” жамғармаси билан самарали ҳамкорлигимиз текширувдан ўтказмасдан туриб, тасдиқлан- юклатилган қўшимча функциялар бекор Хулоса ўрнида айтганда, бугун юртимизда
юқори самара бераётганини мамнуният ила эътироф ган касалликлар рўйхати асосида ҳатто қилинади. Қарорга мувофиқ, Республика тиб- ногиронлиги бор шахслар 670 минг нафардан
этмоқчимиз. фуқаронинг иштирокисиз улар ногиронлиги бий-ижтимоий экспертиза инспекциясининг ортиқни ташкил этади. Уларни Янги Ўзбе-
бўлган шахс деб топилганда ногиронлик муд- педиатрия тиббий-ижтимоий эксперт комис- кистонда амалга оширилаётган “ҳеч кимни
Бунинг учун жамғарма раҳбариятига Агентлиги- сиялари ташкил этилиб, 16-18 ёш орасидаги эътибордан четда қолдирмаслик” тамойи-
миз жамоаси номидан самимий миннатдорлик бил- ногиронлиги бўлган болаларнинг ижтимоий лига мувофиқ қўллаб-қувватлаш, имконият
дирамиз. Умид қиламизки, бундан буёнги ҳамкорлик ва шарт-шароитлар яратиб бериш, ҳаётидан
ришталаримиз янада мустаҳкамланиб бораверади. рози бўлиб яшашига эришиш давлатимиз-
нинг бош мақсадидир.
Ҳурмат билан,
Ўзбекистон Республикаси Тиббий-ижтимоий Баҳодир КАРИМОВ,
хизматларни ривожлантириш агентлиги жа- Тиббий-ижтимоий хизматларни ри-
моаси номидан, директор: вожлантириш агентлиги директорининг

Алишер ИНАКОВ биринчи ўринбосари

“КЕКСАЛАР УЧУН ТУРИЗМ ОЙЛИГИ” — ЮҚОРИ

КЎТАРИНКИЛИК БИЛАН ЎТКАЗИЛДИ

Вазирлар Маҳкамасининг “Кексаларни давлат томо- “Янги Ўзбекистон боғи” ҳамда вилоят марказларидаги
нидан қўллаб-қувватлаш тизимини янада такомил- зиёратгоҳлар, муқаддас қадамжоларга саёҳат қилди-
рилди. Уларнинг 396 310 нафарини нуронийлар,
лаштиришнинг қўшимча чора-тадбирлари 1662 нафарини биринчи гуруҳ ногиронлиги
тўғрисида”ги қарорига асосан, мамлакати- бўлган кексалар ташкил этди.
мизда ноябрь ойи мобайнида “Кексалар Кекса авлод вакилларининг умрлари-
учун туризм ойлиги” юқори даражадаги ни узайтириш, соғлиқларини тиклаш ва
уюшқоқлик билан ўтказилди. дори-дармонсиз узоқ умр кўришларини
таъминлаш мақсадида маҳаллаларда 39
Нуронийлар ойлик доирасида рес­ 199 маротаба “Саломатлик учун беш минг
публикамиздаги 210 та меҳмонхона ва қадам”, 18 139 маротаба "Янги Ўзбекис­
меҳмон уйи хизматлари ва 115 та умумий тонни барпо этишда нуронийларнинг
овқатланиш жойларидаги хизматлар ўрни", 6033 маротаба "Эҳтиром, эъзоз,
учун жорий этилган чегирмалардан фой- эътибор" мавзуларида концерт дастурлари,
даланишди. Шунингдек, биринчи гуруҳ 4217 маротаба амалий санъат, ҳунармандчи-
ногиронлиги бўлган кексалар, 55 ёшдан лик буюмлари ва либослар кўргазмалари ташкил
ошган аёллар ва 60 ёшдан ошган эркаклар этилди. Ушбу тадбирларга жами 6 млн. 766 минг 122
саёҳатга боришда самолёт, поезд ва автобуслар
чипта нархлари учун белгиланган 10-25 фоизлик нафар аҳоли, ёшлар ҳамда кекса авлод вакиллари қамраб
имтиёзлардан баҳраманд бўлишди. олинди.

Жами 88 988 нафар биринчи гуруҳ ногиронлиги бўлган кекса- “Саховат” ва “Мурувват” уйларида истиқомат қилаётган нуроний
ларнинг уйида ётиб қолган 83 202 нафар, шифохонада даволанаётган отахон ва онахонлар учун жами 970 маротаба тадбирлар ўтказилиб,
6124 нафари ҳолидан хабар олиниб, керакли дори-дармон воситалари уларга ҳомийлар томонидан зарур дори-дармон ва озиқ-овқат маҳ-
билан таъминлаб берилди. сулотлари тақдим этилди.

Шунингдек, уйида ётиб қолган якка-ёлғизларнинг 6852 нафар, Кексалар учун туризм ойлиги давомида жами 68 558 маротаба
шифохонада даволанаётганларининг 2699 нафаридан ҳам кўнгил турли кўнгилочар тадбирлар ва концерт дастурлари ўтказилди.
сўралиб, улар зарур дори-дармон воситалари ҳамда озиқ-овқат
маҳсулотлари билан таъминланди. Бундан ташқари, 12 860 нафар Гарчи “Кексалар учун саёҳат ойлиги” якунига етган бўлса-да, жой-
якка-ёлғиз ва биринчи гуруҳ ногиронлиги бўлган кексаларнинг хо- ларда нуроний отахон-онахонларимизни шарафлашга бағишланган
турли тадбирлар давом этмоқда.
надонларида ҳашарлар ўтказилди.
Ойлик давомида жами 403 650 нафар кекса авлод вакиллари Ўз мухбиримиз

Nuroniy “Нуроний” кутубхонаси 32021 йил 1 декабрь
№47 (1109)

УСМОН ОТААЗИЗҚАЮМОВ
“Офарин, нуроний!” танловига

(Давоми. Бошланиши ўтган сонда) бундай жамиятда ҳеч қачон гапга аралашмас эдим. Фақат шахсан мендан — Мақбул, катта раҳмат, — деди уй эгаси.
1944 йил, 8 ноябрь бирор савол сўралса, жавоб қайтарар эдим, холос. Умуман, Усмон Юсупович — Табрик этаман, уй муборак бўлсин, — дедилар Усмон Юсупович ва
Ноябрнинг бошида Чархий домулла Қўқондан келдилар. Мен у кишининг ҳузурларида ҳеч қачон гапга аралашмас, фақат айтилган гапга қулоқ осар, сўнгра уй эгасига қараб: — кийиниб чиққин, Янгийўлга борамиз, — дедилар.
келганларидан жуда мамнун эдим. Чархий домулла менга ҳам устоз, ҳам ота бирор нарса сўрасалар, жавоб қайтарар эдим. Бу одатимни то у киши ҳаёт Шундан сўнг биз кўчага чиқиб автомобилга ўлтирдик. Сал ўтмай уй эгаси
сингари бўлиб қолганлар. Кўп ишларни у киши билан бамаслаҳат қилар, эканлар, ҳеч қачон тарк этган эмасман. ҳам кийимларини ўзгартирган ҳолда чиқиб келиб автомобилга ўрта қаторга,
кўнгилдаги барча ўйларни у киши билан бамайлихотир очиб солмоқ ва яхши комиссар Хўжаевнинг ёнига ўтирди. Шунда мен у кишини танидим. Бу киши
маслаҳатлар олмоқ мумкин. Автомобиль Чирчиқ станциясидан ўтиб, Салар орқали шаҳар марказига машҳур шоир, драматург, публицист ва олим Мақсуд Шайхзода эди.
1944 йил 7 ноябрь Октябрь байрамини нишонладик. Эртаси куни 8 но- йўл олди. Инқилоб скверидан ўтди, Сталин кўчасига (ҳозирги Хадича Су- Йўлда кетаётганимизда Усмон ота мени Шайхзодага таништирдилар
ябрда Усмон Юсупович Чархий домуллани ва мени ўзлари билан Янгийўл лаймонова кўчаси) кирди ва шу кўча бўйлаб юриб кўча бошидаги, трамвай ва менга бирор шеър ўқишни таклиф қилдилар. Мен бир машқимни шоир
шаҳрига — оналарининг ҳузурига бормоққа таклиф қилдилар. Биз Усмон йўлининг бурилишида жойлашган бир қаватли, кўп деразали уй олдида Шайхзодага ўқиб бердим. Усмон ота дарров шоирдан сўрадилар:
Юсупович юрадиган “Бьюик” автомобилида у киши билан бирга Дўрмондан тўхтади (бу уйлар 1966 йилги ер қимирлашдан кейин бузилиб кетган). Усмон — Қалай, нима дейсан?
Тошкент сари йўл олдик. Усмон Юсупович олдинги қаторда ҳайдовчининг Юсупов автомобилдан тушиб уйнинг кўча эшигига келдилар ва қўнғироқ Албатта, шундай катта раҳбар қизиқиб сўраб турганда, ҳам бу раҳбар
ёнида ўлтирар эдилар. Ўртадаги икки ўриндиқдан бирида комиссар Қурбон кнопкасини босдилар. Тезда эшик очилиб ўрта бўйли, тўла жуссали, сочлари шу муаллифга ҳомий ва устоз эканлигини билиб турган шоир нима жавоб
Хўжаев, орқа ўриндикда Чархий домулла ва мен ўлтириб борардик. пахмоқ, қўзойнакли уй кийимидаги киши қўринди. У киши дарҳол ҳаммамиз берар эди:
Йўлда Усмон Юсупович Чархий домулла билан ҳар тўғрида сўзлашиб ке- билан саломлашиб, сўнгра: — Асосан, яхши, айрим жойларини ўзимиз гаплашиб оламиз.
тишди. Суҳбатга гоҳо Қурбон Хўжаев ҳам қўшилиб қўярдилар. Мен, одатда, — Раҳмат, — дедилар Усмон ота — албатта, ёрдам кўрсатингиз.
— Келинг, келинг Усмон ака, ичкарига марҳамат, — деди. Кўп ўтмай Янгийўл шаҳрига кириб келдик. Автомобиль шаҳарнинг катта
34 Усмон Юсупович саломга алик қайтариб, дадил қадам ташлаб, уй ичига кўчасидан бориб, бошқа ҳовлилардан ҳеч қандай фарқ қилмайдиган бир
кирдилар. У кишининг ортидан Қурбон Хўжаев, Чархий домулла ва мен ҳам ҳовлининг эшиги олдида тўхтади.
Усмон ота бошлиқ ҳаммамиз ҳовлига кириб бордик. Эшик олдида уйга кирдик. Бу уй бир неча ичма-ич хоналардан ташкил топган бўлиб, бу Бу Усмон Юсупович Юсуповнинг укалари Эсон Юсуповнинг ҳовлилари
ўрта бўйли, миқтидан келган, бошида дўппи, устида яп-янги, эҳтимол хоналарда унча-мунча уй жиҳозлари ва жуда кўп китоблар бетартиб ётар эди. Усмон Юсуповичнинг оналари (биз у кишини ача деб атар эдик) ҳам шу
биринчи кийилган кунидир, пахтали фуфайка, оёғида этик, чаққон ҳара- эди. Уй эгаси ичкарига овоз қилиб рафиқасини чақирди. Ичкари хонадан уй ҳовлида кичик ўғиллари билан бирга яшар эканлар. Эсон Юсупович Юсупов
катли, бир кўзи ожиз йигит келганларни очиқ чеҳра билан кутиб олди. Бу кийимидаги бир опа югуриб чиқди ва Усмон Юсупович билан саломлашди. ўша вақтда Тошкент область Янгийўл район партия комитетининг биринчи
киши Эсон Юсупович Юсупов эдилар. У киши меҳмонлар билан сўрашиб Уй эгаларининг шошиб қолишидан уларнинг бизни мутлақо кутмаганлиги секретари бўлиб ишлар эдилар.
ҳаммани уйга бошлаб кирдилар. Бир каттагина, атрофлари токчали уйга маълум бўлиб турар эди.
гилам устига кўрпачалар тўшалган, ўртада дастурхон ёзилган. Дастурхон — Қалай, уй мақбул бўлдими? — сўрадилар Усмон Юсупович. 36
атрофида бир-икки киши ўтиришар эди. Саломлашиб, сўрашиб ҳамма кўр- Имомхўжаев, Фароғат Раҳматова ва бошқа шуҳратли санъаткорлар ўз
пачага ўлтирди. Таомлар тортилди. Бу ерда бироз вақт ҳордиқ чиқаргандан 35 жонбахш қўшиқлари билан йиғилганларга руҳ бердилар, гўзал раққо-
сўнг ҳамма одамлар турдилар. Ҳовлига чиқиб, кўчада автомобилларга руҳлантирувчи фикрларни ғоят таъсирли шаклларда ифода этар, киши- салар мафтункор рақслари билан одамлар кўнглига шодлик етказдилар.
ўлтира бошладик. Ҳаво сал совуқроқ, майда ёмғир ёға бошлаган эди. Мен ларнинг ғайрат, шуурини уйғота ва сафарбар қила олар эдилар. Чунки у Йиғин тугагач, ҳаммамиз Эсон Юсуповичнинг ҳовлиларига қайтдик.
енгил кийинган эдим. Эсон ака менинг сал жунжикаётганимни кўриб ўз одам ҳамиша чин юракдан самимий сўйлар, унинг фикрлари элу юрт, халқ, Овқатдан сўнг кун оға бошлаган пайтда автомобилга ўтира бошладик. Шунда
устиларидаги янги фуфайкани менга кийгизиб қўйдилар. Ўзлари эса уйдан Ўзбекистон ҳаётининг юксалишига қаратилган бўлиб, бу ғояларнинг амалга мен устимдаги фуфайкани ечиб Эсон аканинг рафиқаларига қайтараётган
хотинлари олиб чиққан эски фуфайкани кийиб олдилар. Ҳамма одам маши- ошмоғига чин юракдан ишонар, одамларни ҳам шунга ишонтира олар эди. эдим, Эсон ака дарров уни менинг қўлимдан олиб, яна ўзимга кийгизиб
нага ўлтириб шаҳарга йўл олди. У биринчи раҳбар сифатида ўз зиммасига тарих томонидан юкланган вази- қўйдилар.
фани, уни бажармоқ масъулиятини чуқур ҳис этар, бу вазифани ижросига — Бу сизга, кийиб юрасиз, — дедилар. Мен раҳмат айтиб янги фуфайкани
Автомобиллар Янгийўлдаги театр биноси олдига келиб тўхтади. Театр ўзининг битмас-туганмас ғайратини бағишлаган эди. кийганча машинага ўлтирдим. Бу мен учун катта совға эди. Ўша фуфайкани
биносининг ёни-бери одамга лиқ тўла. Усмон Юсупович одамлар билан Усмон Юсупович Янгийўл район кохозчиларининг йиғинидаги нутқини мен уч йил кийдим.
саломлашиб борар, халқ у кишини қизғин олқишлар эди. Тўғри залга ки- жуда оддий, тушунарли сўзлар билан оҳиста оҳангда бошладилар. Янгийўлдан Тошкентга қайтиб келганимизда қоронғи тушиб қолган эди.
риб биринчи қаторга ўлтирилди. Мен ҳам Чархий домулланинг ёнларида — Халқимизда кўпни минг-минг, туман-туман дейдилар. Жуда кўп бўлса Автомобиль шаҳар марказидаги бир кўчада бир қаватли узун бир иморат
олдинги қаторда ўлтирдим. Сўнг Усмон Юсупович бошлиқ барча раҳбарлар лашкар-лашкар дейилади. Ҳозир туман-туман, лашкар-лашкар йигитлари- олдида тўхтади. Тўғрида дарвоза, дарвоза ёнида зинадан чиқиладиган йўлак.
саҳнага кўтарилишди. Эсон Юсупов Янгийўл район пахтакорларининг миз уруш майдонларида душманга қарши кўкрагини ўққа тутиб, жон олиб Уйнинг олди темир панжаралар билан иҳоталанган. Йўлак ёнида будка. Будка
умумрайон йиғилишини очиқ деб эълон қилдилар. Сўз Ўзбекистон Ком- — жон бериб, жанг қилмоқдалар. Улар Ватанимиз тупроғидан ёвуз душманни олдида милиция кийимидаги қуролли соқчи турар эди. Ҳаммамиз автомо-
мунистик партияси Марказий Комитетининг биринчи секретари Усмон ҳайдаб чиқариб, мамлакатимизни бутунлай душмандан озод қилиш учун ку- билдан тушдик. Усмон Юсупович биз билан хайрлашар эканлар, шоферга
Юсупович Юсуповга берилди. Усмон Юсупович ўринларидан туриб дадил рашмоқдалар. Сиз, муҳтарам меҳнат аҳли, аёллар, кексалар, болалар кечасию мени бу уйга жойлаштирмоқни буюрдилар.
қадамлар билан минбарга чиқдилар. У кишининг қўлида бирор қоғоз ёки кундузи қилаётган меҳнатингиз билан ана шу мард курашчиларни барча Шофёр мени дарвозадан ташқари ҳовлига олиб кирди. Ичкари ҳовли
шунга ўхшаш бирор нарса йўқ эди. У киши бўғиқ, аммо жарангли овоз билан зарур озиқ-овқат, ашё ва жиҳозлар билан таъминлаб келмоқдасиз. Бунинг билан ташқари ҳовли ўртасида катта девор бўлиб, унинг икки четида эшик
сўз бошладилар. учун сизларнинг улуғ ҳимматингизга минг раҳмат! Ғалаба кунига ҳам яқин бор эди. Ҳовлининг тўридаги эшик олдида яна бир қуролли соқчи турар
қолди. Бизнинг кўчамизда ҳам байрам бўлади. Юз минглаб мард йигитлар эди. Ташқари ҳовлида бир кичик уй бор. Шофёр мени ўша уйга олиб кирди
Секин-секин у киши тўлқинли ва тўлқинлантирувчи оҳангга ўтаборади- урушдан қайтиб келадилар, улар ёнингизга кириб Ўзбекистонимизнинг ва чироқни ёқди. Уйда бир кровать, бир ёзув столи, кийим шкафи, бурчакда
лар. Усмон Юсупович Юсупов жуда маҳоратли нотиқ эдилар. У киши ўзбек гуллаб-яшнашига ўз улушларини қўшажаклар. Ҳозирги вақтда бизнинг кичик бир голланд печи бор эди. Шофёр кроватдаги тўшалган кўрпани олиб
тилида ҳам, рус тилида ҳам жуда таъсирли нутқ сўзлар, тингловчиларни вазифамиз фронтни барча керакли нарсалар билан таъминлашни янада полга қўйди, икки ёстиқдан бирини олиб берди ва менга:
электр қуввати ўтказгандай ром қилиб олар эдилар. У кишининг нутқ муҳла- кучайтириш, ғалаба кунини яқинлаштирмоқ учун бутун куч-қувватимизни — Мана шуни солиб ухлай беринг, — деди ва мен билан хайрлашиб у
ти икки-икки ярим соат бўлар, ҳар ўттиз-қирқ минутда тингловчиларни бир сарф этмоқдан иборат. хонадан чиқиб кетди.
ҳазил гап билан кулдириб, уларга дам берар эдилар. Шундан сўнг Усмон Юсупович Юсупов етиштирилган пахта ҳосилини Кўрпа каттагина экан. Уни икки қават қилиб полга солдим-да, фуфайкани
тўласича йиғиб-териб олмоқ учун қилинадиган ишларга тўхталдилар. Рай- ечиб ёстиқ остига қўйдим. Сўнг ечинмай кўрпага кириб ётиб ўша заҳоти
Шундан сўнг яна олдинги сингари ҳаяжонли кайфиятни тиклар эдилар. он раҳбарлари олдида турган вазифаларни бирма-бир кўрсатиб бердилар. ухлаб қолибман.
У кишининг сўзларини эшитмоқ роҳат топмоқ демак эди. Чунки одамлар Халқни сафарбарлик кайфиятини бўшаштирмасликка чақириб ўз сўзларини Эрталаб туриб бет-қўлни ювиб, ўқишга отланган эдим, катта уйнинг
шундай берилиб тинглар эдиларки, вақтнинг ўтгани ҳеч сезилмас эди. У якунладилар. Албатта, йиғин вақтида район раҳбарларининг фаолиятидаги бурчагидаги подвал устига қурилган хонанинг деразасидан мени чақирган
вақтларда микрофон йўқ, баъзан умуман электр энергияси ҳам бўлмас, нуқсонлар қаттиқ танқид қилинди. Райкомнинг биринчи секретари Эсон овозни эшитдим:
Усмон Юсупович ҳар қандай шароитда ҳам одамларга далда берувчи, уларни Юсуповга ҳам анча танбеҳлар айтилди. Умуман, йиғин Усмон Юсупович — Азизхон, бу ёққа келинг!
Юсупов иштирок этаётгани учун, унинг таъсирли, руҳлантирувчи ва гоҳо Мен подвал ёнидаги эшикдан кириб зиналар орқали юқорига кўтарил-
37 ҳазиломуз муносабат билан йиғин аҳлини жонлантирувчи сўзлари, у ки- дим. Кичик майдончада чап томонда уйнинг йўлагига очиладиган бир та-
шидаги шахсий фазилатлар ва зўр мутаассир кучга эга кайфият туфайли бақали эшик бор. У ёпиқ. Ўнг томондаги эшик эса очиқ. У эшикдан ошхона
кўтаринки руҳда ўтди. (кухня)га кирилар эди. Мен ошхонага кирдим. Тўғрида ўтин ёқиладиган ўчоқ.
Йиғиндан сўнг Янгийўл театрида жам бўлган санъаткорлар ижросида
катта концерт берилди. Абдуллажон Охунов, Саттор Ярашев, Ортиқхўжа 39

38

Тепасида чўян плиталар. Уларнинг устида қозон-товоқ. Ўнгда каттагина лан ҳамхона бўлдим. Афсус, бечора 1965 йил 49 ёшда бевақт дунёдан ўқишга етказиб қўймоқни тайинладилар. Мен боғдаги меҳмонлар учун
стол, унда ювиладиган идишлар бетартиб ётипти. Ошхонанинг тўрида ўтдилар. Кечқурун мен яна Собиржон аканинг кроватидаги икки кўр- ажратилган хонада ухладим. Эрталаб вақтли туриб, ҳовлига чиқдим.
кичикроқ овқатланадиган стол. Стол ёнидаги курсида бир тўла жуссали, падан бирини полга солиб ётиб ухладим. Эрталаб ошхонага кириб нонушта Қурбон Хўжаев чақирган автомашина мени боғдан тўғри университетга
ўрта бўйли, калта оқ соқолли мўйсафид киши чой ичиб ўлтирар эди. Мен қилдим, пешинда ўқишга кетдим. Кечқурун яна шу уйга қайтиб келиб, кечки олиб келиб қўйди.
бу кишини боғда бир-икки бор кўрган эдим. У киши бухоролик ошпаз Мух- овқатдан сўнг дарсларни тайёрлаб, сўнг ҳалиги тарзда ётар эдим. Орадан Ўша куни дарсдан чиқиб яна Гоголь №73-уйга келдим. Келсам, ҳовлида
торов эдилар. Жуда моҳир пазанда, сўзамол, кўпни кўрган бу одам Усмон икки-уч кун ўтди. Бир куни кечқурун электр энергияси бўлмади. Шунинг ўзгача бир жонланиш. Повар ота мени табриклаб, дедилар:
Юсупович даргоҳида ошпазлик қилар эдилар. (Кейинчалик биз бу кишини учун мен вақтлироқ ётдим. Собиржон ака кундузги ишдан қайтиб, озгина — Буйруқ бўлдики, сиз бундан буён доимо шу уйда яшайсиз. Ҳамма қатори
Повар ота деб атай бошладик). У киши мени столга таклиф қилиб, нонушта дам олар ва яна кечки ишга жўнар эдилар. Мен кўпинча у кишининг қачон озиқ-овқатингиз шу ердан бўлади. Ташқари ҳовлидаги уйга сизга кровать,
қўйдилар. Мен нонушта қилиб, повар отага раҳмат айтиб, ҳовлига чиқдим. ишдан қайтганини сезмас ҳам эдим. кўрпа-ёстиқ қилиб берилади. Сиз энди шу оиланинг аъзоси қатори бўласиз.
Вақти бўлгач, университетга ўқишга кетдим. Электр қуввати бўлмаган кун мен полга кўрпани тўшаб вақтли уйқуга Усмон ака шундай деб буюрдилар.
кетган эдим, бир маҳал хонага бир неча одамнинг кириб келгани овозидан Дарҳақиқат, эртасига ярим кун ичида Собиржон Азизов иккимиз турган
Китоб-дафтарларим боғдаги устахонада қолган. Устимдаги кийимдан уйғониб кетдим. хонага кровать қўйилди. Кўрпа-ёстиқ, чойшаб, ёстиқ жилдлари ҳаммаси
бошқа ҳеч нарсам йўқ. Ҳовлининг дарвозасидан чиқаётган пайтимда дарвоза Қоронғида бизнинг хонамизга бир неча одам кириб келишган, чироқни яп-янги берилди. Мен ташқари ҳовлидаги шу хонада яшай бошладим. Сал
олдидаги соқчи мен билан илиқ саломлашди. Кечқурун Усмон Юсупович ёқмоқчи бўлиб кўрганлар, ёнмаган. Шунда зажигалка ёқилди, уйга хира олдинга ўтиб айтмоқчиманки, 1944 йил 8 ноябрдан бошлаб то 1950 йил 12
билан бирга келганлигим, у кишининг топшириқларига биноан, бу уйда ёруғлиқ тушди. Мен ўрнимдан туриб ўлтирдим. Қарасам, қўлларида зажигал- январга қадар беш йилдан ортиқ муҳлат ичида шу ҳовлида яшадим. Ҳамма
жойлашганим соқчиларга маълум бўлган, шунинг учун улар менга яхши кани тутиб қаршимда Усмон ота турибдилар. У кишининг ортида комиссар уйдагилар мени Усмон ота Юсупов оиласининг аъзоси сифатида кўришар,
муомала қилишди. Бўлмаса у вақтларда бу постга унча-мунча одам яқин- Қурбон Хўжаев, Собиржон Азизов, яна кимдир бор. Ярим қоронғи хонада баъзан ундан ортиқроқ ҳам илтифотли муомала қилар эдилар.
лаша ҳам олмас эди. Бу уй Тошкентнинг Гоголь кўчасида жойлашган. Ўша Усмон отанинг бўғиқ овозлари кескин янгради:
вақтда уй номери № 73 эди. Гоголь кўчаси билан Карл Маркс кўчасининг — Бу нима, бу қандай гап? Сен шундай яшаяпсанми? УСМОН ОТАНИНГ ОИЛАЛАРИ
(ҳозирги Амир Темур) бурчагига яқин. Ўзбекистон Коммунистик Партияси — Ёмон эмас, — дедим мен, — ҳамма нарса бор, кўрпа-ёстиқ...
Марказий Комитетининг биноси ҳам шу кўчада, фақат нариги юзида эди (уй — Тур, ўғлим, — дедилар Усмон ота сўзимни бўлиб, — боққа кетамиз. Усмон отанинг рафиқалари Юлия Леонидовна Степаненко, миллатлари
№ 70). Усмон Юсупович яшайдиган бу уй билан Марказий Комитет биноси Ўзлари шундай дедилару хонадан ташқарига чиқдилар. Мен дарҳол украин, 1910 йилда туғилганлар. Мен бу оилага кириб келганимда Ўзбекис­
ораси жуда яқин. Мен Гоголь кўчасидан Карл Маркс кўчасига чиқдим-да, ўрнимдан туриб кийиниб ҳовлига чиқдим. Ундан дарвозадан ўтиб кўчага тон енгил саноат халқ комиссари бўлиб ишлар эдилар. 1944 йили ўттиз тўрт
ўн минутдан сўнг университетга етиб келдим. Кечга томон дарслар туга- чиқдим. Дарвоза олдида муҳташам “Бьюик” турарди. Унинг ёнида Қурбон ёшда бўлганлар. Усмон отадан ўн ёш кичик эдилар. Бу киши баланд бўйли,
гач, қаёққа бормоқни ўйладим. Дўрмонга қайтиб кетмоқ учун йўлкирага Хўжаев, сал ўтмай Усмон Юсупович уйдан чиқиб йўлак зиналаридан тушдилар кўримли, қатъий характерга эга, ёқимли чеҳрали дуркун бир аёл эдилар.
пулим йўқ. (Яна бемаҳалда тасодифий автомашина учрайдими-йўқми, бу ва машинага ўлтирдилар. Автомобиль улуғворлик билан ўрнидан жилди ва Усмон Юсупович билан Юлия Леонидовна бир-бирларига чин севги ва садоқат
ҳам номаълум). Пиёдага деярли уч соатлик йўл. Яна эртага шунча йўл босиб жадал юриб кетди. Йўлда Усмон ота мендан ўқишларим қандай кетаётганини билан берилган, бир-бирларини ғоятда эъзозлар, бир-бирларининг фикри би-
келмоқ керак. Гоголь кўчасидаги уй эса яқингина. Бу ердан ўқишга қатнаш сўрадилар. Мен айтиб бердим. Суҳбат асносида Усмон ота комиссар Қурбон лан жуда ҳисоблашиб иш тутишар эди. Мен олдин Юлия Леонидовнани боғда
жуда қулай. Яна вақт ўтган, қоронғи туша бошлаган. Хуллас, ўқишдан чиқиб Хўжаевга шундай дедилар: бир-икки кўрган эдим. У киши Усмон отанинг менга кўрсатаётган ғамхўрлик,
тўғри яна Гоголь № 73-уйга келдим. Яна ошхонага кирдим. Повар ота овқат — Қурбонали, булар ҳали ёш, келажаги олдинда. Агар биз хизмат юмуш- меҳрибонликларини қадрлар ва қувватлар эдилар. Лекин менинг бу ҳовлида
бердилар, уни еб ташқари ҳовлидаги хонага қайтиб кириб, столга ўлтир- лари билан банд бўлиб, булардан хабардор бўлолмай қолсак, сизлар ҳамиша оила аъзолари билан баравар даражада яшамоғимга қандай қараяжаклари
дим-да, ёнимдаги қоғозларни олиб дарсларни такрорлашга киришдим. Сал буларнинг аҳволидан огоҳ бўлиб турингиз. Нима ёрдам керак бўлса, кўр- олдин менга аниқ эмасди. Чунки Юлия Леонидовнанинг ўша йили (1944)
туриб хонага башанг кийинган, барно бир йигит кириб келди. Мен дарҳол сатингиз. Бундай хизматингиз бенатижа қолмайди. Бир куни келиб булар ўзларининг уч фарзандлари бор эди. Катта ўғиллари Владлен Усмонович 14
ўрнимдан туриб салом бердим. У киши алик қайтардилар. Сўнг пальто ва улғайиб, бир ишга бош бўлганда сизлар ҳам булардан келиб ёрдам сўрай- ёшда (1930 йилда туғилган), қизлари Инеса Усмоновна 10 ёшларда, кичик
фуражкани ечиб, кийим шкафига қўйдилар-да, кроватга чўзилдилар. Мен сизлар. Ўшанда қилган яхшилигингиз эвазига кўп яхшиликлар кўрасизлар. қизчалари Зоя Усмоновна ярим яшар (1944 йилда туғилган). Яна бу даргоҳда
ўз ишларим билан банд бўлдим. Боққа етиб келгач, бироз вақт Усмон Юсупович биз билан (Қурбон Хўжаев, Усмон отанинг жиянлари Қундузхон Юсупова ҳам истиқомат қилар эдилар.
мен) суҳбатлашиб ўлтирдилар, сўнг хайрлашиб дам олгани кириб кетдилар. Мен бу ҳовлида яшай бошлаган йилим Қундузхон опа университетнинг био-
Бу йигит Усмон Юсупович Юсуповнинг Марказий Комитетдаги ёрдамчиси Кетиш олдидан Хўжаевга эрталаб машина чақириб мени университетга логия факультетида бешинчи курсда ўқир эдилар. Яна Усмон Юсуповичнинг
эканлар. Отлари Собиржон, фамилиялари Азизов. Биз бора-бора Собиржон
Азизов билан ака-укадай қадрдон бўлиб кетдик. Мен икки йил у киши би- 41 42
(Давоми 4-саҳифада)
40

4 2021 йил 1 декабрь “Нуроний” кутубхонаси Nuroniy
№47 (1109)
Усмонович Юсуповдир. У 1930 йилда туғилган. Тошкентдаги мактабни хизматда бўлди. Сўнг Тошкентга келиб бироз вақт яшади. Шундан ке­
(Давоми. Боши 3-саҳифада) кумуш медаль билан битирди. Москва давлат университетининг тарих йин Москвага кўчиб ўтиб, у ерда муқим қолди. Тарих фанлари доктори
биринчи оиласидан бўлган фарзандлари Леонид Усманович Юсупов факультетини тугаллади. Ўша ерда аспирантурани ўтади. Тарих фанлари Леонид Усмонович Юсупов СССР Фанлар Академиясининг Тарих институти-
(1926 йилда туғилган) ҳам бор. Бу йигит ўша вақтда ҳарбий хизматда номзоди В.У.Юсупов СССР Фанлар Академиясининг Шарқшунослик институ- да ишлар эди. У отасининг сиёсий фаолиятига оид “Усмон Юсупов” номли
бўлиб, Улуғ Ватан уруши фронтларида эди. Яна уруш вақтида Ўзбекистонга ти (Москва) ва Ўзбекистон Фанлар Академиясининг Тарих институтларида ҳужжатли фильм сценарийсининг муаллифи; С.Раҳимов, Ю.Л.Степаненколар
келтирилган болалардан бир қизчани Усмон Юсупович ва Юлия Леонидовна хизмат қилди. Узоқ йиллар давомида Тошкент университетида доцент, декан тўғрисида очерклар ёзган, жанговор лавҳалардан иборат ҳикоялар тўплам-
тарбияга олишган эди. У Фаина Усмоновна Юсуповадир. 1944 йили бу қизча бўлиб ишлаб келди. 1994 йил август ойида 63 ёшида дунёдан ўтди. Иккинчи ларини нашр этган. Леонид Усмонович Юсуповнинг бир фарзанди бўлган.
ҳам тўрт-беш ёшларда эди. фарзандлари Инеса Усмоновна Юсупова 1934 йилда Москвада туғилган. У Усмон Юсуповичнинг оилалари у кишининг тарбиясида бўлган етим-­
Тошкентда ўрта мактабни тамомлагач, Москва университетининг биология есирлар учун уларнинг ўз оилалари каби бўлиб қолган эди. Улар бу оилага
Шунча боланинг устига яна бир кишининг келиб қўшилиши, албатта, уй факультетини битирди. Ҳозир биология фанлари кандидати, илмий иш би- ўз уйларига келган каби кириб келишар, Усмон ота ва Юлия Леонидовна
бекаси учун яна бир ташвиш экани турган гап. Аммо эрига бўлган ҳурма- лан шуғулланади. Москвада яшайди . Учинчи фарзандлари Зоя Усмановна уларга ўз фарзандлари сингари муомалада бўлишар эди.
ти, унинг фикрини қувватлашга одатлангани туфайли Юлия Леонидовна Юсупова 1944 йилда Тошкентда туғилган. Тошкент университетининг хи- Булар орасида Гулнора Маваева (келгусида Ўзбекистон халқ артисти,
менинг бу оилада яшамоғимга рози бўлган бўлсалар керак. Мен авваллари мия факультетини битирган. Химия фанлари кандидати. У илмий маъмурий машҳур раққоса), Галина Шайхова (келгусида Ўзбекистон хор копелласининг
бу кишидан сал ҳайиқар эдим. Сўнгра у кишини яхшироқ билганимдан хизматларда ишлади. Ҳозир пенсияда. қўшиқчиси, таниқли санъаткор), яна Носиржон деган йигитча (Янгийўл
кейин менда бундай ҳайиқиш йўқолди. Юлия Леонидовна бутун ҳаётлари театрининг ёш артисти), Воҳид Авазов (Усмон ота Янгийўл пахта заводида
давомида менга оналарча ғамхўрлик кўрсатиб келдилар. Мен бу пок ва Мен бу оилада яшай бошлаганим 1944 йилдан кейин Усмон Юсупович ишлаган вақтда у киши билан ишлаган Аваз ота деган ишчининг ўғли, ке-
олийжаноб инсоннинг, меҳрибон ва мушфиқ онанинг нурли хотирасини ва Юлия Леонидовна яна икки фарзанд кўришди. Ўлмас Усмонович Юсупов лажакда хизматчи) кабилар бор эди. Уларнинг ҳаммасига бу оилада яхши
тоабад кўнглимнинг тўрида эъзозлаб асрайман. тахминан 1946 йилда, Фарҳод Усмонович Юсупов 1948 йилда туғилди. Булар диққат-эътибор, ғамхўрлик билан муносабатда бўлишар, ками-кўстларига
ҳар иккаласи ҳам Тошкент давлат университетининг Шарқ факультетини ёрдамлашишар, маънавий ва амалий ҳомийлик кўрсатишар эди.
Қундузхон Юсупова Усмон Юсуповичнинг жиянлари, сингилларининг битиришган. Фарҳод Усмонович ўз ихтисоси (араб филологияси) бўйича Усмон ота том маънода чин юракдан интернационализм ғояларига содиқ
қизларидир. У кишининг оналари ёшлик вақтда эридан ажрашган экан. ишлади. Ўлмас Усмонович ҳозир кино санъати соҳасида хизмат қилади. “Халқ бўлиб, уни ҳаётга тугал татбиқ эта олган инсон эдилар. У кишининг рафиқа-
Сўнг бу аёл фаоллардан бўлиб қишлоқда янги турмушни ўрнатиш, қишлоқ фарзанди” деб аталган, “Ўзбекфильм” киностудиясида режиссёр Дамир Са- лари Юлия Леонидовна Степаненко ҳам худди шундай бағрикенг эдилар.
хўжалигини коллективлаштиришда кўп жонбозлик кўрсатган кишилардан лимов томонидан қўйилган фильмда бош ролни ўйнаган. Бу фильм Усмон Уларнинг ғоявий ва маънавий тутган йўллари бир хил эди: бу йўл Ватанга,
бири бўлган. Ана шундай фаолияти учун қора кучлар томонидан ўлдирилган. Юсуповга бағишлаб яратилган. Ўлмас Усмонович бу фильмда отасининг халққа, партияга садоқат, меҳнатда фидокорлик, кишиларга меҳрибонлик
Етим қолган Қундузхонни Усмон Юсупович тарбиялаб ўстирганлар. Қундуз- образини катта муваффақият билан яратди. ва ғамхўрликдан иборатдир. “Ўхшатмагунча учратмас” деб шунга айтсалар
хон опа мен келганимда Усмон Юсуповичнинг оиласида яшар эдилар. Юлия керак...
Леонидовна Қундузхон (Дуся)га ўз фарзанди сингари қарар, уни авайлаб Фаина Усмоновна Юсупова бу оиланинг сақлаб олинган фарзанди. Уруш
қадрлаб ўстирган. Эсимда бор, Юлия Леонидовна айтиб берган эдилар, бир вақтида Тошкентга келтирилган болалар ичида эди. Усмон Юсупович Юсу- БАЪЗИ ВОҚЕАЛАР ТАФСИЛИ
маҳал Қундузхон опа кичиклигида Усмон Юсупович билан Юлия Леони- пов ва Юлия Леонидовна уни уч-тўрт яшарлигида уйга олиб келишди ва
довна уни Москвага олиб боришган. Ёш қизчани ўз фарзандлари сифатида тарбиялаб ўстиришди. Ҳозир Фаина Усмоновна олий маълумотли мутахас- Уруш вақтида поездларда юришнинг мураккаблиги тўғрисида юқорида
яқинларга таништиришган. Шунда бир танишлари Юлия Леонидовнадан: сис, қишлоқ хўжалиги вазирлиги тизимида ишлайди. ёзган эдим. 1944 йили ўқишга кирганимдан кейин агар Қўқонга борадиган
бўлсам, комиссар Қ.Хўжаев орқали Усмон отага бу гапни етказар эдим. У
— Нега қизнинг чеҳраси сизга ўхшаш эмас, — деб сўраб қолади. Усмон Юсуповичнинг биринчи оилаларидан бир ўғиллари бор эди. У киши Фарғона томонга командировкага борадиган бўлсалар, вагонларида
Юлия Леонидовна эса: Леонид Усмонович Юсупов. 1926 йилда туғилган. Унинг онасини мен та- кетмоқ мумкин бўлар эди. Бошқача ҳеч қандай имкон йўқ. Шунинг учун ота
— Қизим кўпроқ отасига ўхшайди, — деб жавоб берганлар. нимайман. 1944 йилда мен бу оилага кириб келганимда Леонид Усманович бундай илтимосни ҳеч қачон рад қилмас эдилар. Шундай имконият бўлганда
Қундузхон оқ юзли, бежирим, қошу кўзлари, сочлари қора, тўлачадан кел- фронтда эди. У генерал Собир Раҳимовнинг адъютанти бўлган. 1944 йили Усмон Юсуповичнинг вагонларида Қўқонга бордим. Қайтишда ҳам олдиндан
ган, ғоят самимий, меҳр-шафқатли, оқкўнгил қиз эдилар. САГУнинг биология Собир Раҳимов Гданьск яқинидаги жангда ҳалок бўлди. Леонид Юсупов ўз хабар қилиб қўйилган вақтда Қўқон вокзалида вагонга етиб келдим ва Тош-
факультетини битириб, сўнг аспирантурада ўқиб, фан кандидати унвонига генералининг жасадини Москвага келтириб кремация қилдириб, хокини кент сари йўл олдик. Поезд Тошкентга пешинга яқин етиб келади. Эрталаб
эга бўлдилар. Шу факультетда дарс бердилар. Қундузхон опа оила қуриб Тошкентга олиб келди. Тошкент халқи жанговор ўзбек генералининг хокини
бир қиз, икки ўғил кўрдилар, уларни яхши тарбиялаб вояга етказдилар. унинг абадий оромгоҳига тантаналар билан ўрнатди. Леонид Усмонович то 45
Афсуски, умрлари қисқа экан 49 ёшларида дунёдан ўтдилар. У кишининг ғалабага қадар жангларда иштирок этди. Уруш тугагач, Германияда ҳарбий
порлоқ хотиралари барҳаёт дўстларининг қалбидан жой олган эди.
Усмон Юсупович ва Юлия Леонидовнанинг бош фарзандлари Владлен 44

43

Мирзачўл станциясида бўлса керак, поезд тўхтади. Бугун эрталабдан Поезд Тошкент станциясига етиб келгач, Усмон Юсупович комиссар Андижон вокзалидаги ўз вагонларига келганлар. Вокзалдан ўтишаёт-
комиссар Крепковнинг сменаси эди. Қурбон Хўжаевга Марказқўмдан машина чақириб, бу хотинни болалари ганда вокзал майдонида тентираб юрган бир қизчага кўзлари тушади. У
Мен вагондан тушиб станцияни томоша қилиб юрган эдим. Уруш вақти- билан борадиган жойига элтиб қўйишни буюрдилар. Ўзлари эса ўша бечора етти-саккиз ёшларда, юпун кийинган, ғоят аянчли бир аҳволда эди. Унинг
да вагонларга одам тиқилиб кетар эди. Билетлию, билетсиз ҳамма поездга аёлга бир неча кўнгилни кўтарувчи сўзлар айтиб, у билан хайрлашдилар. ёнида тўрт-беш ёшли укачаси. У ҳам шундай аҳволда. Усмон Юсупович уларга
тирмашар, гоҳо вагонларнинг томида, вагонлар орасидаги майдончаларга, яқинлашиб сизлар кимсиз, нега бу ерда юрибсиз, деб сўрайдилар. Бола-
зиналарга ҳам чиқиб олганлар бўлар эди. Салон-вагон составнинг бошида Яна бир воқеа эсимда. Мен бошқа бир сафар яна Қўқонга бордим. Қай- ларнинг отаси урушга кетган, онаси вафот этган. Ҳар иккала етимча ёлғиз
паровоз билан унинг ўртасида почта вагони бор. Қарасам, почта вагони- тишда яна Усмон Юсуповичнинг вагонлари ўтадиган вақтда вокзалга етиб қолишган. Усмон Юсупович, мен сизни Тошкентга олиб кетсам борасизми,
нинг зинасига бир аёл ўлтириб олган. Қўлида эмизикли боласи. Ёнида уч- келдим. Поезд станцияга келиб тўхтади. Вагонга чиқиб, ҳамма билан салом- деб сўраганлар. Қизча дарҳол борамиз, деб жавоб берган.
тўрт яшар қизча. Тиззасида қандайдир бир тугун бор эди. У хотин, боласи лашдим. Усмон ота одатдагидек салонда эдилар. Ёнларида бир ҳамроҳлари
йиртиқ-ямоқ кийимлар кийган, ранги рўйи ўчган, пахмоқ сочлари рўмоли бор эди. Мен купеда Повар ота билан суҳбатлашиб кетмоқдаман. Бир катта кишининг тентираб юрган болалар билан сўзлашаётганини
остидан чиқиб турипти. Мен уларга яқинлашдим. Шу вақт почта вагони- кўриб, шу аҳволдаги бошқа етим ва саёқ болачалар ҳам унинг атрофига
нинг эшиги очилиб ундан бир бадбашара кимса кўринди. У одам ҳалиги — Поезд охирига яна бир вагон уланган. Унда лиқ тўла ёш болалар, — йиғила бошлаганлар. Улар анчагина эди. Шундан сўнг Усмон Юсуповичнинг
хотинни зинадан ҳайдаб тушира бошлади. Агар хотин боласи билан тушса, деди Повар ота. топшириғи билан станция маъмурлари бир вагон ажратганлар. Бу саёқ
поезд жўнаб кетадию, у бегона ерда сарсон-саргардон бўлиб қолади. Мен болаларнинг ҳаммаси ўша вагонга жойлаштирилган. Уларга озуқа берил-
зинага яқинлашиб ҳалиги одамга нега бундай қиласиз, тегманг бу бечорага, — Қандай болалар? — деб сўрадим. ган, кузатувчи одам тайинланган. Бу вагон Усмон Юсуповичнинг вагони
дедим. У мени сўкиб ташлади ва яна хотинни зинадан туширмоққа ҳаракат — Андижон вокзалида тентираб юрган болалар, — дедилар Повар ота. уланган поездга тиркалган. Поезд Янгийўлга етиб келганида олдиндан
қилаберди. — Улар қаёқдан келиб қолдилар? — деб сўрадим яна қизиқсиниб. хабар қилиб қўйилгани туфайли Янгийўл райкомининг биринчи секрета-
Шу вақт бизнинг вагон ойнасида Усмон Юсуповичнинг бошлари кўринди. Воқеа бундай бўлган экан: ри Эсон Юсупов ва райком секретари Жумабоевлар вокзалга чиқиб, Усмон
У киши вагон ойнаси орқали мени кўрдилар. Аммо почта вагони зинасида Усмон ота хизмат юмушларидан бўшагач, Тошкентга қайтмоқ учун Юсуповични кутиб олдилар. Усмон Юсупович уларга бир алоҳида вагонда
бўлаётган иш у кишига кўринмас эди. Усмон отани кўргач, мен дадиллашиб, келтирилган етим-есир болачаларни болалар уйларига жойлаштиришни ва
ўша зўравонга яна “Тегманг бу хотинга, кетаберсин”, — дедим ва овозимни 47 улардан хабардор бўлиб туришни буюрдилар. Бу вагон Янгийўлда поезд-
баланд қилдим. Зўравонга бу гап ҳеч қанча таъсир қилгани йўқ. Усмон ота дан ажратиб қолдирилди. Андижон вокзалида дастлаб учраган қизча эса,
менинг ким биландир айтишаётганимни кўриб, ўз вагонларининг зинасидан шар эди. Кеч соат саккизларда Усмон ота хоналарига кириб бир соатча Усмон отанинг оилаларида асраб олинган фарзанд сифатида қолди. Юлия
туша бошладилар. Усмон Юсуповичнинг чиқаётганларини кўриб ҳалиги дам олар, кеч соат 9 да туриб бир пиёла чой ичар ва кечки хизматга Леонидовна Степаненко бу қизчага ҳам ўз фарзандлари қатори қарадилар
зўравон дарҳол почта вагонининг эшигини беркитиб кўздан ғойиб бўлди. кетар эдилар. Бу хизматдан тунги соат 3-4 ларда қайтар эдилар. Бир куни ва уни парвариш қилиб вояга етказдилар. Юқорида эслатиб ўтганим – хор
Усмон Юсупович почта вагонининг зинаси ёнига келдилар. Мен у кишига мен эрталаб соат 8.30 да дарвозадан чиқиб университет сари кетаётганимда капелласининг солисткаси Галина Шайхова — ўша қизчадир.
кўрганим ишларни айтиб бердим. Усмон ота почта вагонининг зинасида Усмон Юсупович тушган машина дарвоза олдига келиб тўхтади. Демак, у
ўлтирган хотиндан қаерга кетаётганини сўрадилар. У хотин гапирмоққа киши тун бўйи то тонг отгунча хизматда бўлганлар. Усмон Юсупович гоҳо ***
қийналди. Усмон ота саволларини тожик тилида такрорладилар. Хотин кечки хизматдан бўшагач, тўғри боққа кетар эдилар.
тожикчалаб жавоб қайтарди. У қишлоғида ёлғиз қолган. Қаровчиси йўқ. Кечга томон Усмон отанинг ҳовлида бир-икки соат бўлган пайти бу дар- Мен Тошкент, Гоголь — 73 манзилдаги уйда яшай бошлагач, ўқишга
Иккита боласи билан Тошкентдаги қариндошиникига кетмоқда. Пули ҳам, гоҳдаги барча кишилар учун завқ-шавқли бир фурсат эди. Усмон ота ким қатнашим жуда осонлашди. Эрталаб туриб нонуштадан сўнг бироз вақт
билети ҳам йўқлигидан зинада бўлса ҳам кетмоқда. Ўша ерга етиб олмаса, билан учрашсалар, хоҳ дворник бўлсин, хоҳ соқчи, ҳаммасига бирдай ёқимли, ҳовлидаги ва уйдаги ишларга қарашар эдим. Ҳовли катта, ёнғоқ дарахти,
ҳолининг нима бўлишини билмайди. Усмон Юсупович у бечорани дарҳол кўнгилни кўтарадиган муомала қилар, ҳол-аҳвол сўрар, бирор арзини тинглаб унинг остида сўри, яна ҳовлини гир айлантириб бошқа мевали дарахтлар
ўз вагонларига олмоқни буюрдилар. Мен ҳам ҳалиги хотиннинг қизчаси жавоб қилар эдилар. Кейин улар узоқ вақтгача шу дилкаш мулоқотни эслаб экилган. Улар мевага кирган. Ҳовуз атрофида гулзорлар, ҳовлининг тўри-
ва тугунини зинадан олдим. Уларни салон-вагонга олиб чиқдик. Комиссар сўзлаб юрар эдилар. да эса токзор бор эди. Усмон Юсупович ва Юлия Леонидовна ҳовлидаги
Крепков ва Повар ота вагон йўлагида ўлтирган хотинга ва унинг қизчасига Бир куни Усмон ота овқатдан сўнг чой ичиб ўлтирган эдилар, мен пайти ўсимликлар дунёсини жуда диққат билан парвариш қилишарди. Шунинг
товоқда ош, нон-чой келтирдилар. У бечораларнинг таомни кўргандаги келган фурсат шу деб билдим-да, бориб салом бериб, у кишига рўбарў келдим. учун ҳовлида ҳаммага иш етиб ортар эди. Пешинга яқин ўқишга кетар
шодликдан титраганлари бир умр кўз ўнгимдан кетмайди... — Қалай ўғлим, яхши юрибсанми? Ўқишларинг қандай кетяпти? — деб эдим. Ўқишдан кечқурун қайтиб келаман, сўнг дарсларни тайёрлар эдим.
сўрадилар Усмон ота. Ундан кейин ўн тўрт яшар Владик (Усмон ота ва Юлия Леонидовнанинг
46 Мен ўқишларим яхши кетаётганини айтдим: араб, форс, турк, инглиз, рус
тилларини ўрганмоқдамиз. Араб ёзувидаги текстларни унча-мунча ўқийди- 48
бош фарзандлари) ҳар куни кечга томон менинг ҳузуримга кирар ва у ган бўлиб қолдик. Ижтимоий дарслар ҳам жиддий бормоқда...
билан гаплашиб ўлтирар эдик. Владик жуда ҳушёр, ақлли, одамшаванда — Хўш, аҳволинг қалай, хурсандмисан? — Хўп бўлади, — дедилар Юлия Леонидовна табассум қилиб.
бир йигитча эди. У ўзбек тилида эркин гаплашар эди. Бизнинг суҳбатимиз Мен аҳволим яхши, туғдирилган шароитдан жуда хурсанд эканлигимни ай- Мен уларга раҳмат айтиб хайрлашиб ташқари ҳовлига ўтдим.
Владикнинг ўзбек тилидаги сўз бойлигининг ортишишига хизмат қилган тиб миннатдорлигимни билдирдим. Аммо яна бир гапим борлигини айтдим. Уруш вақтида костюм тугул, бир ички майка ёки пайпоқ ҳам фақат
бўлиши мумкин. Юлия Леонидовна болаларнинг ўқишига жуда эътибор — Қани, нима гап экан? ордер орқали берилар эди. Бу ордерни олиш эса амри маҳол эди. Юлия
берар эдилар. У киши мактабда бўладиган ота-оналар мажлисига ҳар доим — Совуқ тушиб қоляпти. Аммо киймоққа бирор қалин кийимим йўқ. Мен Леонидовна Степаненко енгил саноат халқ комиссари бўлганлари учун,
ўзи қатнар, ўғил-қизларининг қандай ўқиётганини муттасил кузатиб бо- учун эски-янгининг фарқи йўғу, аммо фақат совуқ тушиб қолаётгани туфайли албатта, бундай вазифани ижро этиш у киши учун унча мураккаб бўл-
рар, ўқитувчилар билан маслаҳатлашар, ўқитувчиларнинг маслаҳатларига шу зарур бўлиб қолди, — дедим тортиниб. маган.
диққат-эътибор қилар эдилар. Владик билан менинг ёшим тўрт йил фарқ Усмон ота кулиб юбордилар. Сўнгра дедилар: Эртаси куни Юлия Леонидовна мени чақириб қўлимга ордер ва пул
қилар эди. Шунинг учун дастлаб ўртамизда озгина тортиниш бўлди. Аммо — Албатта, бу тўғри бўлмасу, лекин илгари шундай одат бўлган экан: ман- бердилар. Фалон магазинга бориб, шу ордерни топшириб, ўзингга лойиқ
секин-аста бу нарса йўқолди. Биз ака-укадек бўлиб кетдик. Бундай муносабат ман деган бойларнинг ўғиллари ҳам мадрасада ўқиганда бўйра устида ётиб, келадиган бир костюмни пулини тўлаб олишинг мумкин, дедилар. Мен
умрнинг охиригача сақланиб қолди. Бундай биродарлик турмушнинг чин юпун кийиниб яшаганлар. Чунки ким заҳмат чекиб, машаққат тортиб ўқиса, айтилган жойга бориб, ўша магазинни топдим. Бошлиғига учраб унга ор-
ва гўзал кўринишидир. билим унинг миясига шунча чуқур жойлашади, деган ақида бўлган экан. дерни кўрсатдим. Бошлиқ ордерни қўлига олиб ўқиб кўрди, заррача эътибор
Шу гапдан сўнг кулиб туриб баланд овоз билан: бермади. Мен натижа нима бўлади, деб сўрасам, бепарволик билан, икки
Мен гарчи Усмон Юсупов билан бир даргоҳда истиқомат қилаётган — Юлия! — деб Юлия Леонидовнани чақирдилар. ҳафтадан кейин келасан, ўшанда бир гап бўлар, дегандек жавоб қилди-да,
бўлсам ҳам, у киши билан кам учрашар эдим. Чунки ҳовли катта, одам кўп; Катта айвонда нима биландир банд бўлиб турган Юлия Леонидовна дар- ўз иши билан машғул бўлди. Якшанба куни эди, Юлия Леонидовна уйда
ичкари ҳовлига мен кўп кира бермас эдим. Ташқари ҳовли эса ўз ҳаёти билан ров эрининг ҳузурида пайдо бўлдилар. эдилар. Мен бошлиққа бир сўз демадим, ундан рухсат ҳам сўраб ўлтирмай,
яшайди. Бу қисмда соқчилар, дворник, ошпаз, аҳёнда Собиржон ака бўлар — Бунга, дедилар, — Усмон ота мени кўрсатиб, — бир яхши костюм қилиб столдаги телефоннинг трубкасини кўтардим-да, уйга телефон қилдим.
эдилар. Мен кўпроқ шу доирада бўлар эдим. бергин. Трубкани хизматчи хотин Марусия олди. Мен ўзимни танитдим-да, Юлия
Леонидовнани сўрадим. Хиёл ўтмай трубкадан опанинг овозлари келди. У
Усмон Юсупович хизматдан кеч соат 6 билан 7 нинг ўртасида қайтиб уйга 50 киши саломлашгач сўрадилар:
келар эдилар. У кишининг уйга келишлари ҳамма учун шодлик ва ҳаяжон — Ҳа, нима гап?
бағишловчи бир воқеа эди. Юлия Леонидовна хизмат юмушлари билан Мен у кишига бор гапни айтдим. Магазин бошлиғи менга бепарво бўл-
қанчалик банд бўлмасинлар, албатта, уйга Усмон Юсуповичдан олдинроқ ганидан телефон қилаётганимга аҳамият ҳам бермаган эди. У ўз одамлари
келар эдилар. У киши ўзлари бош бўлиб хизматчилар билан бирга катта хо- билан нималарнидир гаплашаётган эди.
надаги овқатланиш столини безатар, идиш-товоқларни жойлар, ошпазнинг Юлия Леонидовна менинг гапимни тингладилар-да, менга дедилар:
таомларни тайёрлаб қўйганидан хабар олар, сўнгра яхши кийиниб, пар- — Трубкани ўша бошлиққа бергин.
доз-андозларини жойига қўйиб, эрининг келишига мунтазир турар эдилар. Мен магазин бошлиғини чақириб, қўлига трубкани тутқаздим. Юлия
Леонидовнанинг бу одамга нима деганларини билмайман. Бошлиқ фақат
Усмон отанинг машинаси дарвоза олдида тўхташи билан Юлия Леони- “хўп бўлади”, “албатта”, “хўб-хўб” дер эди, холос. У трубкани қўйган заҳо-
довна йўлакдаги эшик очиладиган ойнаванд равоқда ҳозир бўлар ва йўлак ти бир одамни чақирди, унга нималардир деди. У хизматчи мени бошлаб
эшигидан кириб келган эрини шу ерда кутиб олар эдилар. Иккалалари магазиннинг бошқа бўлимига олиб кирди. У осиғлиқ турган костюмларни
бир-бирлари билан сўрашгач, биргаликда ичкари уйга киришар эди. олиб менга кийгизиб кўра бошлади. Ниҳоят, бир тўғри келганини танлаб
олиб қоғозга ўраб менга тутди. Мен унинг пулини тўлаб, чекни олиб, янги
Усмон ота тезда ювиниб, уй кийимини кийиб овқат хонасига чиқардилар. костюмни қўлтиқлаганча дўкондан чиқдим.
Бу ерда болалар, хизматчилар у кишини кутиб туришар, Усмон ота улар би- Мен бу костюмни то университетни битиргунгача, яъни 1949 йилгача
лан сўрашиб бўлгач, ҳаммалари — уй эгаси, бекаси, болалар, хизматчилар кийганман. (Бунинг орасида, албатта, Юлия Леонидовна бошқа кийим-бош­
стол атрофига ўлтиришиб, бирга овқатланишар эди. Мен ҳам баъзан шу лар ҳам қилиб бериб турганлар).
даврада бўлганман. Аммо мен кўпинча ошхонада овқатланар эдим. Бу ерда
ўзимни эркинроқ ҳис қилар эдим. (Давоми келгуси сонда)

Усмон Юсупович овқатдан сўнг Юлия Леонидовна билан бирга ҳовлини 81
айланар, гоҳо икковлари гулзор ёнидаги стол атрофида ўтириб суҳбатлаши-

49

Nuroniy Ижтимоий ³аёт 52021 йил 1 декабрь
№47 (1109)

"Офарин, нуроний!" танловига Андижонлик

Бахтиёр оила Эсимда. 2012 йилнинг айни Исомиддин кўплаб шогирдлар тайёрлади.
баҳор фасли эди. Галдаги хиз- — Илм олишнинг эрта-кечи, чегараси бўлмас
Бугун жонажон Ўзбекистонимизда 130 дан ортиқ миллат ва элат вакиллари мат сафарим Андижон вило- ота
қўлни қўлга бериб, тинч-тотув, аҳил-иноқ, ҳамнафаслик ва ҳамжиҳатликда ятида бўлди. Пойтахтнинг Қўйлиқ экан, — дейди отахон. — 1976 йилда Тошкент
умргузаронлик қилмоқда. Уларнинг ўз тили, урф-одатлари, анъана ва қад­ даҳасидаги бекатдан водийга кетаётган Шаҳар бўйлаб юраркан- халқ хўжалиги институтининг савдо-иқтисод
риятларини асраб-авайлашлари, келажак авлодга етказишлари учун барча автоуловга ўтирганимда қош қорайиб миз, автомашина Найман бўлимини тугалладим. Касбим орқали меҳнатим
шароитлар яратилган. қолган эди. Йўл-йўлакай андижонлик кўчасидаги "Жаҳон бозори" қадр топди. "Ўзбекистон Республикасида хизмат
қадрдоним Яҳё ака Комиловга қўнғи- ёнида, пештоқида "Ҳожи кўрсатган аҳолига хизмат кўрсатиш соҳаси ходи-
Тошкент вилоятининг Пскент туманида ҳам 13 мингдан зиёд турли миллат роқ қилиб, бораётганимни, меҳмонхо- ота чойхонаси" деб ёзил- ми" унвонига лойиқ кўрилганимни камтарона
вакиллари истиқомат қилади. Анорахон ая Жонсаитова ҳам “Оқ тепа” маҳал- нада дам олгач, эртаси куни учраши- ган бино олдида тўхтади. меҳнатимга берилган юксак баҳо, деб биламан.
ласида яшовчи ёши улуғ онахонлардан бири. У 87 ёшда бўлишига қарамай, шимизни айтиб қўйдим. Бинонинг ўнг томонида
куйди-пишди, тиниб-тинчимайдиган, меҳнаткаш, серғайрат аёл. Аянинг ўзи "Шукрона" ошхонаси. Исомиддин ҳожи Отабоев катта оиланинг
қозоқ қизи, қайнонаси тожик миллатига мансуб бўлган. 7 нафар ўғли ҳам Эрталаб, Андижоннинг яна бир нурафшон меҳрибон оилабошиси ҳам. Бир неча нафар фар-
олти миллатнинг қизига уйланган. Энг катта келини Ирина рус, иккинчиси тонгида дастурхон атрофидаги самимий суҳба- — Исомиддин ота тадбиркорликни Ватани- занд ва набираларни тарбиялаб, элга қўшди,
Фотимахон ўзбек, Алия ва Норгул қозоқ, Лола уйғур, Раъно турк, кенжа келин тимиз пайтида Яҳё ака “сизни ажойиб бир инсон миз мустақиллигининг илк йилларидан бош­ бугун улар давлатимиз ва жамиятимиз равнақига
Анна эса грузин қизи. Бу хонадондаги аҳиллик, тотувлик, ҳамжиҳатликни билан таништираман, ҳозир етиб келадилар”, лаганлар, — деди ҳамроҳимиз Яҳё Комилов. муносиб улуш қўшишмоқда. Андижон пазандалик
кўриб, фақат ҳавас қиласиз. “Оқ тепа” маҳалла фуқаролар йиғини раисининг деб қолди. — Бозорга келганлар, албатта, ушбу чойхонада мактабини яратган устознинг хатти-ҳаракатла-
ўринбосари Марҳабо Усмонова: “Бу оилани биз доимо барчага, айниқса, ёш тайёрланган лаззатли таомлардан баҳраманд рида ҳали-ҳамон ёшларга хос ғайрат-шижоат ва
оилаларга ўрнак қилиб кўрсатамиз. Анорахон ая яраштирув комиссиямизда Кўп ўтмай очиқ чеҳрали, 80 ёшлардаги ну- бўлишади. Негаки, отанинг шогирдлари ҳар қатъиятни кўриш мумкин. Отахоннинг ортда
ҳам фаол, улар доимо ўзларининг ҳаёт тажрибаларидан келиб чиқиб, ажра- роний отахон Яҳё аканинг хонадонига кириб қандай таомни ўйнатворишади! қолган сермазмун умрига қараб, беихтиёр: "Офа-
шиш ёқасидаги ёшларга оиланинг муқаддаслиги, фарзандлар тарбияси катта келиб, водийча лутф ила илиқ кўришди. рин, Исомиддин ота!", дегингиз келади. Зеро, у
масъулият эканини уқтиришдан чарчамайдилар. Бундай фидойи инсонлар Ҳожи ота билан суҳбатимиздан шуни анг­ кишининг ҳаёт йўллари ҳар жабҳада ёшларга
доим ардоғу эъзозимизда бўлишади”, дея аяни таърифлади. — Исомиддин ҳожи акамиз, — деди Яҳё ака ладимки, кўп инсонларга устозлик қилиб, ибрат мактабини ўтайди.
салом-аликдан сўнг. — Бу киши менинг устозим, "Андижон пазандалик мактаби"ни яратган ин-
Чиндан ҳам, инсонийлик, меҳр-оқибат, ўзаро ҳурмат-иззат бор хонадон Исомиддин ота. сон экан. У кишининг таржимаи ҳолига назар Шавкат СУЛТОНОВ,
файзли, оила эса мустаҳкам бўлади. Анорахон аядек кўпни кўрган, ҳаммага ташлаймиз. 1939 йилда Андижоннинг Харабек "Nuroniy" мухбири
яхшиликни соғинган, эзгу-савоб ишлар қилиб завқланадиган кексаларимиз — Сизни тўйга олиб кетгани келдим, меҳмон, қишлоғида туғилиб вояга етган, ёшлик йиллари
бор экан, қадриятларимиз яшайверади. Андижоннинг тўйларини ҳам бир кўринг, — дея Иккинчи жаҳон уруши йилларига тўғри келди.
лутф қилди отахон менга юзланиб. 1956 йилда мактабни битирган ёш Исомид-
Сайёра АБДУЛЛАЕВА, диндаги пазандаликка қизиқиш уни ошпазлик
Республика Маънавият ва маърифат маркази мутахассиси, Нуроний-кексалардан ташкил топган тўйхо- мактабига етаклади. Тўла курсни битириб,
нанинг файзи бошқача бўларкан. Қўлида ўқишини Асака шаҳридаги савдо билим юртида
Иқболхон АШРАПОВА, обдаста ушлаган йигитча меҳмонлар қўлига давом эттирди. Ҳарбий хизматни ўташ чоғида
Юнусобод тумани Нуронийлар кенгаши раиси сув қуяркан, сочиқ узатди. Очиғи, ушбу тўй Украинанинг Киев шаҳрида махсус ошпазлик
сабаб гўзал миллий қадриятларимиз, ўзбекона курсида таҳсил олди. 1970-1980 йилларда Ан-
урф-одат ва анъаналаримиз бардавом эканини дижон пахтачилик институтидаги ошхонада
дилимдан ўтказиб, қувондим. катта ошпаз бўлиб фаолият кўрсатиш давомида

— Таомнинг баракаси ундан олдин ва ундан
кейин қўлни ювмоқдадир, — деди Исомиддин
ота. — Бу саломатликка ҳам ниҳоятда фойдали.
Ёшларни кўпроқ шу каби фойдали амалларга
ўргатишимиз керак. Покизалик, тозалик бор
жойнинг фазилати бошқача бўлади.

га ачингандим. Чунки бугунги авлоднинг Эчкига эҳтиёж Шахсий фикр
қилаётган хато ва ўғриликларига келажак
хАчучидқ, абммио ончилқ гаиплкар каБҳуОкмЛқАилНмаИйлик авлод жавобгар ва жабрдийда бўлиши ҳеч ёхуд арзон Бошлиқлар шунинг
гапмас. учун ҳам думини туг-
маса керак, дейди.
Маърифатпарвар бобомиз Мунаввар Машҳур ишчи Хуллас, телефондан
Қори Абдурашидхонов “Бизнинг жаҳолат — “Кавказ бўлманг... бош кўтармайдиган
жаҳли мураккаб” номли бир мақоласида: шу ходим яқинда
“Ҳар бир миллат авлодини тарбиялаш ва асираси” филь- барча ишчиларга
таълими улумда кўрсатган ҳиммат ва ғай- ойлик маош кам-
столлар орасида югургилаб, лов-лов чўғ рати каби бизларда ҳам ўз маъсум авлод- мидаги бир гап лигидан шикоят
ташийди. Боланинг асл исми — Таҳа Сан- ларини жаҳолат ва ғафлат зулматида қол- менга ёқади. қилиб, бошлиққа
моқиға ҳеч бир ризолари ўлмай, қўллари- Кинода бир кирайлик, дебди...
дан келганча таълим ва тарбияти авлодга
Дам олиш куни озиқ- кар, аммо қаҳвахонада ва теварак-атроф­ ҳиммат кўрсатмакчи зотлар мавжуддурлар. эпизодда: “Ме- Бир ҳамқиш­
овқат бозорига чиқдим. Бо- да у “Қалампир” лақаби билан машҳур. Валекин дунёға нима учун келганини бил-
зор-ўчар қилиб, четроқда “Қалампир” лақаби унга ҳақиқатдан май, илм ва маорифға асло рағбат қилмай, нинг машина лоғим қишлоқда
дадамни кутиб тургандим, ҳам ярашади: чаққон, нигоҳи аччиқ, ҳар жонидан ширин болаларини кўчаба-кўча фермерларнинг
нарироқда ота-боланинг бурчакда ҳозиру нозир. Ифлос қаҳва- кездириб, бечора маъсумнинг азиз умрини олишга эҳтиё- қўлида ишлаб
суҳбати қулоғимга чалин- хонанинг бўғиқ ҳавоси “Қалампир!” жаҳолат оташина ёндирғувчи беҳамият ва жим бору, пу- ёлчимай, Росси-
ди. Бола тахминан ўн икки бедиёнат оталар ҳам орамизда оз эмас”. лим йўқ, эчки яга кетди. Икки
ёшларда. Ота унга “на- деган бақир-чақирлардан ларзага ке-
сиҳат” соларди: лади. Бола бир йилдан бери шу ерда Маърифатпарвар миллатнинг ўша сотиб олишга йилча ишлабди.
ишлаб, кунига бир кирш пулдан даврдаги аҳволи-ю болаларининг умрини
ташқари, нонушта ва тушликка “жаҳолат оташи”да ёндираётган бедиёнат яраша пулим Аёли ва уч нафар фарзандига
оталар бепарволигидан куйгани учун ҳам ҳар ойда 100 доллар атрофида пул жўнатаркан.
бир стакан чойни текинга ичар шундай аянчли хулосага келган. Ўзингиз бору, эчкига Шунинг ўрнига оила даврасида бўлиб, фарзан-
эди. Гоҳо эса бирор кашанда- ўйлаб кўринг, тили чиқмаган боласини эҳтиёжим йўқ”, дларининг тарбиясига қараса, фермер ундан
тирикчилик ташвишларига жалб этаётган, деб айтади. Аслида ҳам шундай — кўпроқ тўлар экан.
илм-маърифатни эмас, қаллоблик билан
дан кейин қолган чилимдан бўлса-да, бирни икки қилишни, қонунга эҳтиёжларимиз ўзимиздан олдинда. Мен қаерда ишламасин, ўз вазифасини
риоя этишни эмас, уни қандай четлаб ўтиш-
бир-икки марта қуриллатиб, ни ўргатаётганлардан нима кутиш мумкин? Унга етгунча бошқа эҳтиёжлар кар- сидқидилдан бажарадиган ходимларни яхши
тортиб, сархушланарди. Аммо у Бундай тарбия кўрган бола эса ватанпарвар кўраман. Ижтимоий тармоқларда Муҳам-
— Бугунги замонда ўзини омади чопмаганлардан деб эмас, суллоҳ бўлиб улғайиши муқаррар-ку! вони қўшилиб бораверади. Лекин мадали Эшонқулов деган йигитнинг бизнес
қинғирлик қилиб, нон ейиш биларди. Доим қаҳвахонада му- эчкига эҳтиёжим йўқ деб на маши- бошловчиларга дарслари бериб борилади. У
гуноҳ эмас. Тирикчиликнинг нозара қизигандан қизирди. Қа- Хўш, нима қилмоқ керак? Чинакам на, на эчки олмай ўтиргандан эчки “Агар фаррош бўлсанг, фаррошларнинг энг
маърифий жамият қуришни мақсад қилар
бошқа йўли ҳам қолмаяпти. лампирга худди шунақаси керак эканмиз, бу хайрли мақсад фақат ва фақат боқиб, машина учун ҳаракат қилмоқ яхшиси бўл, учувчи бўлсанг, энг зўри сен бўл”,
Шунинг учун савдода киши эди! Бир гуруҳ талабалар келиб, юксак интеллектуал салоҳият, бошқача керак, менимча. деган гапни айтди шогирдларига. Аслида, бу
билмас тарозидан уриб қо- суҳбат бошлади. Ҳар замонда айтганда, ҳақиқий маърифат орқали амал- менинг ҳам шиорим. Фарзандларимга ҳам
лавер. Бўлмаса, биринг икки “Фалончини айт! Уйида тўкин га ошмоғи мумкин. Ёшларнинг такаббур Шу кунларда Тошкент шаҳар ҳокими Жаҳон- доим шуни айтаман. Ҳалол ризқ топиш учун
бўлмайди. Атрофга қара, “уд- базм… даромадининг манбаи… гир Ортиқхўжаевнинг “Бир ярим миллион маош­ фаолиятингни ҳалолла. Бу ёғига барокат
дабурон”ларнинг фалончи… ҳалиги-чи... Шу орада ли иш таклиф қилсам, ишлашни хоҳламайди, Аллоҳдан.
ошиғи олчи. аммо олти ойлаб бекор ўтиради”, деган сўзлари Ҳа, дарвоқе, Жаҳонгир Ортиқхўжаевнинг
кескин муҳокамалар марказида турибди. Бир фикридан гап бошлагандим. Ижтимоий тар-
эмас, ватанпарвар бўлишини истасак, бо- ярим миллион сўм жуда арзимас, оила боқишга моқ фойдаланувчиларининг аксарияти бу
лаларни мактабгача таълим муассасала-
рига жалб этишни кучайтиришимиз керак. етмайдиган маблағ. Бундайроқ бозор қилса, фикрга қўшилмади. “Бу ҳокимнинг бир кунлик
тугаб қоладиган пул. Шунинг учун яхшироқ тушлик пули-ю”, деганлар бўлди. Бошда менга
Чунки бола боғчада оз бўлса ҳам тарбия даромадли ишни кутиш яхшидир. Лекин қани ҳам эриш туюлди. Бу ёғи нарх-наволар ошиб
ва маърифат олади. Кўп ҳолларда баъзи
Гапларимни қулоғингга қу­ кимдир: “Эй, киссавурдан ўғрига- ота-оналарнинг “бузуқи” тарбиясидан ҳам ўша иш? Менимча, борига барака қилиб, ишлаб ётган бир замонда... Кейин ўйлаб кўрсам, ҳара-
йиб олсанг, кам бўлмайсан, ча тап тортмайди!”, дея бақириб ҳимояланади. Демак, келажакка дахлдор турган маъқул. Бугунги кунда иш жойида ўзини кат қилган яхши экан. Ишсизлик жуда қийин.
ота ўғил! қолди. Қалампир баҳсларнинг ушбу муаммога ечимни боғчалардан бош­ кўрсатган, сидқидилдан ишлаган ходимларга Бошимиздан ўтган. Ҳаракат — барибир яхши.
маъносини фаҳм эта бошлади. лашимиз керак. қўшимча рағбатлантириш, маоши юқори ишга Мевасини беради. Ётиб еганга тоғ чидармиди?
Бу воқеа кутилмаган са- ўтказиш сингари ҳолатлар кўп. Мен ҳамиша инсонларнинг арзон ишлашла-
воллар билан миямни пар- Энди унга баъзи ажнабий Қолаверса, “Бир болага етти маҳалла — Она қишлоғим Самарқанд вилоятида жой- рига қаршиман. Қўлингиздан келса, арзон
малади: ёшларни бундай сўзлар ҳам, илгари ғашини кел- ота-она” деган ҳикмат бор халқимизда. Шу лашган. Бир куни уйга бориш учун пойтахтдан ишчи кучи бўлманг. Энг зўри бўлинг. Ҳамиша
жоҳилликларга ундаётган- тирадиган илмоқли иборалар маънода, бола тарбиясига жиддий эъти­ таксига ўтирдим. Йўлда гапирмасангиз ҳам эъзозда бўлинг. Қадрингизни топтаманг.
ларнинг ўзи ким ва улар нима ҳам халақит бермасди. Бошини бор қадимий қадриятларимиздан бири тинг­лаб кетиш одамни зериктирмайди. Ҳайдов- Лекин кимдир муҳтож экан, шу озгинадан
учун бу ишни қилишмоқда? уларнинг фикрлари банд этган- ҳисобланади ва бу борада бугун ҳам ҳеч чи олдинда ўтирган ҳамроҳимизга ҳам ўзининг, бошлагани маъқулмасми? Биз бир ҳокимнинг
Бола эртага арбоб даражасига ди: “Ўғрилик расмга айланган”, биримиз ўзимизни четга олишимиз мум- ҳам укасининг оиласини боқишини айтди. бир тушлиги деб шу маош учун
эришса, ундан нима кутамиз? “Ўғри, коррупционерларнинг кин эмас. Айниқса, азал-азалдан нуроний Укаси ичкиликка ўрганиб қолган экан. ишламоқчи бўлганларни
Жамиятда бундай тарбия кўр- ошиғи олчи!”, “Бировни алда- отахон-онахонларимиз ёшларнинг эртаси Қаратиш, даволатиш самара бермаётган ҳам фикридан қайтарсак,
ган авлод вакиллари кам бўлса санг ҳам қандингни ур”, “Пул, учун бор масъулиятни зиммасига олишган. эмиш. Ишла десак, мутахассислигимга фарзандл­ арига ким, нима
ва улар аксари таъсир этиш қай йўл билан бўлса ҳам топган- Бугунги кунда ҳам “Бир нуроний — беш яраша иш йўқ, дейди. Ваҳоланки, ўзи беради? Шунинг учун бу ма-
имкониятига эга бўлмаса — жа- нафар ёшга мураббий” тамойили асосида ҳеч қанақа мутахассис эмас, деди. ошга рози бўлаётганларнинг
миятнинг бахти. Акси бўлса-чи? ники”. Қалампир буни яхши би- отахон-онахонларимиз ёшлар таълим-тар- Устачилик қил, ҳам савоб оласан, кўнглига кир солмайлик.
Биламан, атрофимизда бундай лади, яхши тушунади, ўзи ҳам биясига масъул қилиб қўйилгани замирида ҳам пул топасан, деса, қора иш Тўғрисини айтсам, бугун
одамларни кўп учратамиз. Сизу биз ўғри эмасми?! Чунки онаси ҳам ҳам ёш авлод вакилларини турли ёт ғоя- қилмасмиш... Қишлоғининг жуда кўп соҳаларда мана
учун жудаям оддий ҳол. Кўп ҳолларда мана пист­ а сотиб келаётганида, тор кўчада адашиб лар ва оқимлардан, зарарли одатлардан аксарият эркаклари Россияда шу маошга кун кўраёт-
шундай воқеаларга гувоҳ бўлсангиз, ажаб юрган жўжахўрозни қўйнига жойлаб қайтади. асраш, уларнинг комил шахс сифатида ишлаб келиб, тўрт-беш кун ганлар кўп. Лекин арзон
эмас. Аммо бу ўйламай ўз ҳолига ташлаб Отаси-чи? Кундузи бодомфуруш, кечаси эса вояга етказиш, миллий ва умуминсоний қариндошларга зиёфат бериб, ишчи кучи бўлмаслик учун
қўйиладиган ҳолат эмас-ку, ахир?! Нима томма-том сакраб, бировнинг арқонидаги қадриятлар асосида ватанпарвар, мард, йиғиб келган пулининг кўп қис- фарзандларимизни бугун
учун айни куч-қувватга тўлиб келаётган кирларини… ҳалол, катталарга ҳурмат, кичикларга иззат мини ичиб тамом қиларкан... Хуллас, ҳай- ўқитайлик. Амаллаб, балоғатга
авлодни ўйламай-нетмай қаллобликка Қалампир бора-бора оиладаги муҳит: ота­ руҳида камол топтириш мақсади мужассам. довчи ва ёнидаги одамнинг суҳбатини тинглаб етиб, отасининг орқасидан пул топгани
ўргатаётганларга томошабин бўлиб жим онасининг ўғри ва қаллобликларига гувоҳ бў- Бинобарин, бой ҳаётий тажрибага эга, ҳаёт кетарканман, эркаклар ишсизлиги ва ичкилик кетадиган эмас, яхши ўқиб, малакали кадр
қараб туриш керак?! Отанинг-ку, бўлари либ, ўғри бўлиб етишди, етишди эмас, оиладаги синовларидан мардонавор ўтиб, кексалик муаммоси ҳамма жойда долзарб эканига амин бўлиб, отасининг белига қувват бўладиган
бўлган. Боланинг-чи... келажак-чи? муҳит, ота-онанинг “қилиқлари” ўстирди. гаштини сураётган нуронийлар ўгитини бўлдим. фарзандлар тарбиялайлик. Зеро, таълимга ки-
Кўряпмизки, ота-онанинг қилаётган ишла- олган ёшлар такаббурлик ва худбинликдан Бир ўртоғим ўзи ишлайдиган жой ҳақида ритилган инвестиция — келажакка қўйилган
Нажиб Маҳфузнинг “Қалампир” ҳико- ри фарзанднинг жамиятда ким бўлишини йироқ бўлиб ўсади. гапириб берди. Бир ҳамкасби бор экан. Де- энг яхши сармоядир.
яси ёдимга тушди. белгилаяпти. Ҳикояни ўқиб, ёзувчи таъбири ярли бирон иш қилмайди, бола-чақали одам.
билан айтганда, “Эй шўрлик қушчам, уянгда Муроджон РАҲМАТОВ Манзура ШАМСИЕВА
...“Бахт” қаҳвахонасида ўн икки ёшлар кўрганинг қурсун, кўрганинг”, дея “Қалампир”-
чамаси, болакай эртадан то тун ярмигача

6 2021 йил 1 декабрь Комиллик хиёбони Nuroniy
№47 (1109)
Қайтар дунё 1977 йилда амери- Сен қодирсан!
Фарида АФРЎЗ калик Лора Шолтз
Бева, қашшоқ бир аёл уйида сарёғ исмли 63 ёшли кам- Сен қодирсан!
Айтинг-чи... тайёрлаб бир дўкончига олиб бориб со- пир набирасининг Сен қодирсан!
тарди. Баққол аёл олиб келган сарёғни қўлини босиб қолган
Ҳ-е-е-й, ҳеч тортиб кўрмасди. Бир куни негадир машинанинг орқа қодир эканмиз. Набирамнинг қўли машина ғилдираги остида турга-
Жонини жабборга бераётган зот, унинг кўнглига шубҳа тушди. Навбатдаги томонини ёлғиз ўзи нини кўрган пайтимда уни кўтаришимга ҳеч шубҳа қилганим йўқ.
Қумлоққа иморат қураётган зот, олиб келинган сарёғни тортиб текшириб кўтариб уни чиқа- Мен буни машқ қилмаган эдим. Аммо мен мана шу лаҳзада машинани
Музга гул уруғин сепаётган зот, кўрди. Бир килоли сарёғ 900 грамм чиқди. риб олишга муваф- кўтаришимга тамоман ишонган эдим. Ўтган икки кун мобайнида
Айтинг-чи, Сотувчи жуда хафа бўлди. олдинги ҳаётимни кўз олдимга келтирдим. Кўп ишлардан мени му-
Умрингиз увол эмасми? фақ бўла- ваффақиятсизликдан қўрққаним қайтарган экан. Энди аниқ бўлдики,
Ҳ-е-е-й, Эртаси куни келган аёлга шундай деди: ди. мен уларга қодир эканман. Аммо ўша пайтда ўзимга ишонмас эдим.
Шамолга сирини айтганлар, айтинг, — Энди мен сендан сарёғ олмайман. Муваффақиятнинг сири кишининг ўзига ишонишидадир!”.
Ёмғирга кафтини тутганлар, айтинг, Аёл деди: Лора оғир атлетикачи эмас эди. Бирор марта спорт залига кир-
Қиморга дунёни ютганлар, айтинг, — Нега энди? Бир хатолик ўтдими маган эди. Аксинча, оддий буви эди. Суяклари оғришидан шикоят Қиссадан ҳисса шуки, муваффақиятнинг сири кишининг ўзига
Айтинг-чи, мендан? қилар, бўғимлари зирқирашидан зорланарди. Аммо набирасининг ишонишида экан. Ўзинг йўл қўймасанг ҳеч ким сени ерга қулата
Умрингиз увол эмасми? — Сен бир кило деб берадиган сарёғинг қўли машина ғилдираги остида эканлигини кўргач қаердандир олмайди. Аксинча, ўзингга ишонмасанг ҳеч ким сени муваффақият
роппа роса 900 грамм чиқди. Айб эмасми? унда куч пайдо бўлди. сари етаклай олмайди. Ҳаётдаги йўлимизни ўзимизга бўлган қара-
Шунда аёл деди: шимиз белгилайди!
— Тақсир, менинг уйимда тарози йўқ. Журналист Чарлз Горфильд у билан учрашди. Кампир хафа эди.
Мен сиздан олган бир кило шакарни тош У билан гаплашишни истамас эди. Журналист унинг хафалиги са- Абдуқодир ПОЛВОНОВ
ўрнида ишлатаман... бабини билиш учун ялиниб туриб олгач, кампир рози бўлди. Зеро,
Алқисса, сиз қандай бўлсангиз, дунё кампир мўъжизавий ишни бажарганди. Агар бу ҳолат тасвирга
ҳам сизга шундай бўлади! Ҳалол меҳнат олинмаганида, қари кампирнинг машинани даст кўтарганига ҳеч
билан топилган ва хайрли ишларга сарф- ким ишонмас эди.
ланган бойликдан кўра яхшироқ бойлик
йўқ! Кампир деди: “Мен хафаман. Чунки умрим ниҳоясига етиб,
тугай деб турганида ҳаётнинг сирини кашф қилдим. Агар биз ўз
"Донолар ибрати" китобидан кучимизга ишонсак, ўзимизда рағбат бўлса, мўъжизалар яратишга

Дуонинг залвори

Ҳ-е-е-й, — Ишонмайман... Ишонадиган
Қуёшнинг нурини чироқ деганлар, ҳолат эмас... — деди.
Ойнинг ҳилолини ўроқ деганлар, Тарозининг маҳсулот қўйила-
Қош билан қабоқни йироқ деганлар, диган палласи керагидан ортиқ
Айтинг-чи, нарсалар билан тўлди.
Умрингиз увол эмасми? Дўкондор ваъдага биноан, аёл
олган ҳамма егуликларни халтага
Ҳ-е-е-й, жойлаб, қўлига туқазди.
Меҳрни ўзидан қизғанган кимса, Зудлик билан нималардир ёзилган
Йўқ жойдан ғавғолар қўзғатган кимса, қоғозни қўлига олди-да, ўқиди. Унда
Тинчликни тўзондай тўзғитган кимса, харид қилинадиган маҳсулотлар рўйхати
Айтинг-чи, эмас, қуйидаги сўзлар ёзилганди:
Умрингиз увол эмасми? “Аллоҳим! Нимага эҳтиёжим борлигини
Ҳ-е-е-й, ёлғиз Ўзинг биласан. Шунинг учун ўзимни
Сенга таслим этаман. Ўзингга
Қаҳқаҳа билмаган, сохта табассум, Аёл бир муддат тур- таваккал, Ўзинг омонат бер-
Гулларга термулиб, гулламаган зум, Бир куни фақирона кийин- қарзингизни қайтараман, ди-да, бошини қуйи эгиб ган болаларимнинг ризқини
Тўрт фасл баробар қахратон мавсум, ган, маъюс бир аёл сабза- — деди. чопонининг чўнтагидан етказ!”
Айтинг-чи, вот дўконига кирди. Дўкон Дўкондор тош каби қот-
Умрингиз увол эмасми? соҳибига тортинибгина яқин бор- Дўкондор аёлнинг илтижо- бир қоғоз парчаси олиб ди-қолди.
ди ва эри оғир хасталик туфайли ларига парво қилмай, уни танимасли- тарозининг бир палласи-
Ҳ-е-е-й, бирор ишга ярамай тўшакка ётиб гини, доимий мижозларидан эмаслигини га қўйди. Аёл унга ташаккур айтиб,
Уч юз йил қарғадек яшамоқми аҳд? қолгани, етти боласи борлиги, айтиб, илтимосини яна рад этди. дўкондан чиқди.
Тошбақа қасрида орзунгизми тахт?! уларнинг очлик азобидан қийна- бпснднтбиаиоииианшрргнноШАТаиччггипаённиауканлрчгслўлппўиобидзлаанозилиқйлағтиораус.тлианлримйагрдииигисиулўанибддҳкиэдгақаогқгтайнўнииотатйрддғборбтадооаишотуирчнзрздро.випадқчпақнаниўўоокрк-йикнғадчиаионифаабтзлг-,-итала-ктл-мкаиаааШжфтр--коиуизасл-итпҳнаамтқиййиоантргжғгоаақончдонотзўиўғизйплТикпдннаидроаааиглилнлрнрн.лидчагтоа-окадсркз-аоииўитшв-зАа---нллелсаёМқп“олистҚаҳуиниииНдгалкгжаАбиайснагоёриқмнтиитзлиниианазнлдгмдграасиаагўўлиоамнанкккбвзниагоокўиаоънзенбрмхвилрдпддалаиуаааартоижмнкднлуирошуэлэдгэчтзокдааидмианиалбгирқабни.ааи..оис.енирр”збкр,гииаёдддкнкфлипаееиуғисдатчнивтллаииаазг---.
Сиз Ҳазрати инсон, шунинг ўзи бахт! лаётганини айтди. Шу пайт дўкон ташқарисида турган бир
Айтинг-чи, мижоз сотувчи билан аёл ўртасида бўлаётган
Умрингиз увол эмасми? Сотувчи унга терс қараб: суҳбатни эшитиб қолди ва ичкарига кириб
— Эй, тиланчи хотин, дарҳол дўконни тарк дўкондорга:
эт! — деди. кетганди. гидан чўкиб кет- Турк тилидан
Аёл эса болаларининг емак ейишга эҳти- — Бу аёлга сўраган нарсаларини бер, мен
ёжи борлигини айтиб ёлворганча: кафил бўламан, қарзини қайтаради, — деди. Дўкондор кафил мижозга ганди. Умида АДИЗОВА
— Илтимос, жаноб, болаларимни қорнини
тўйдириб, одамларнинг эшигига ишлагани Унинг гапига кўра сотувчи аёлга қара-
жўнатаман. Улар пул олиб келган заҳоти ди-да, истамайгина:

— Оладиган нарсаларингни рўйхат қил- қараб эзғин товушда: таржимаси
ганмисан? — дея сўради.

Аёл тасдиқ маъносини бериб бош ирғади.
— Ундай бўлса уни тарозининг бир пал-
ласига қўй-да, иккинчи палласига ўзинг
оладиган нарсаларни қўй. Рўйхат қоғозингни
вазнига тенг нарсаларни бераман, — деди.

Сўнгр­ а сувга тушиб чўмил-
ди. Кейин анҳордан чиқиб кийинди-да,
отига миниб жўнаб қолди. Белбоғини ўша ерда унутиб
Заифнинг қолдирди. Кейин бир кичкина болакай эшак миниб келиб “ОФАРИН, НУРОНИЙ!” ТАНЛОВИ
қолди. У ҳам сув ичиб, анҳорда чўмилди. Сўнгра бир четда
турган белбоғни кўрди. Унда ҳамён боғланган эди. Бола
ҳамённи очди, унинг ичида олтин бор эди. Бола белбоғ ДАВОМ ЭТАДИ!
ҳаққи ва ҳамённи олиб эшагига минди-да, жўнаб қолди.

Бироздан сўнг у ерга бир чол келди. У ҳам сувдан
ичиб, анҳорда чўмилди. Шу пайт ҳамёнини қидириб
чавандоз келиб қолди. Чолни кўриб ундан ҳамёнини Хабарингиз бор, “Nuroniy” газетасининг жорий йил 24 мартдаги 11-сонида “Офарин,
сўради. Табиий, чол ҳеч қанақа ҳамённи кўрмаганини
Бу воқеа Бани Исроилда бўлган. Мусо алайҳиссалом Роб- айтди. Чавандоз қиличини чиқариб чолнинг бошини нуроний!” танлови эълон қилинган ва мазкур танлов август ойида, яъни Ўзбекистон
биларига муножот қилгани чиқадилар ва Ундан сўрайдилар: узиб ташлади. Мусо алайҳиссалом бўлган воқеани Республ­ икаси мустақиллигининг 30 йиллиги байрами арафасида якунланиши белги-
кўриб тафаккур қилдилар. Сўнгра Аллоҳга дедилар: ланган эди.
— Эй Роббим! Заиф инсон кучли инсондан ҳаққини қан-
дай қилиб олади? — Эй Роббим! Бу чавандоз чолга зулм қилди-ку! Танлов шартига кўра, нуронийлар образини ёрқин ва яққол намойиш эта олган, ўқувчилар, томошабинлар,
Аллоҳ таоло деди: тингловчилар томонидан кенг ва чуқур эътир­ оф этилган ижодий асарлар турли номинациялар бўйича тақдир-
Аллоҳ таоло деди: — Эй Мусо! Бу чол чавандознинг отасини ланиши кўзда тутилган.
— Эртага фалон жойга бор, ўз кўзинг билан кўрасан! олдинроқ ўлдирган эди. Болакайнинг отаси эса
ЭртасикуниМусоалайҳиссаломайтилганжойга борибди- чавандознинг отасининг уйида йигирма йил Бугунги кунгача танловга газета ва журналларда, интернет-сайтл­ арда чоп этилган, радио ва телевидениеда
лар. У ерда тоғнинг бағридан отилиб чиқадиган шаршарани ишлади. Чавандознинг отаси унга зулм қилиб эфирга узатилган ва киноэкранларида намо­йиш қилинган ва ижтимоий ҳаётда фаол кекса-нуронийларнинг қизғин
кўрибдилар. Шаршара пастга тушиб оқар дарёга айланар ҳаққини бермасдан қувиб юборди. Чавандоз фаолияти акс этган ижодий ишлар тақдим этилди. Танлов якунланиши арафасида юртимизнинг барча ҳудудларидан
эди. Мусо алайҳиссалом заиф инсон кучли инсондан ҳаққини отасининг қасосини чолдан олди. Болакай эса ижодкорлар, ёзувчи ва шоирлар, рассому ҳайкалтарош­лар ҳам унда иштирок этиш ниятида эканини билдиришди.
қандай олишини кўриш учун ўша ерда ўтирдилар. отасининг ҳаққини чавандоздан олди. Заиф Ҳатто, бу жараёнга энг сара ва янги асарлар яратилаётгани ва тез орада уни таҳририятга йўллаш истагида бўлган
Бироздан сўнг у ерга бир чавандоз сув ичгани келди. У сув инсон кучли инсондан ҳаққини ана шундай ижодкорлар ҳам чиқди. Уларнинг таклиф ва ташаббуслари, албатта, энг аввало, танловнинг юқори савияда ўтишига
ичишга халақит бермаслиги учун белидаги белбоғини ечиб қилиб олади! хизмат қилиши кўпчилик танлов ҳайъати аъзолари томонидан эътироф этилди.
анҳор четига қўйди. Отини ўша ердаги дарахтга боғлади. Кўп сонли газетхонлар ва мухлисларимизнинг таклиф-истакларини инобатга олиб, шунингдек, танлов иштирокчи-
лари сафини кенгайтириш ва уни мазмунан бойитиш мақсадида танлов ҳайъати “Офарин, нуроний!” танлови муддатини
2021 йил декабрь ойига қадар давом эттиришга қарор қилди.
Ўзбекистон фахрийларининг ижтимоий фаолиятини қўллаб-қувватлаш “Нуроний” жамғармаси Шундай экан, марҳамат, имкониятни қўлдан бой берманг! Омад сизга ёр бўлсин!
республика Бошқаруви жамоаси ва “Nuroniy noshirlik uyi” МЧЖ жамоаси таҳририятнинг масъул муҳар-
рири Сайёра Қодировага бувиси, Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси, фахрий журналист “Офарин, нуроний!” танлови — Сизнинг танловингиздир!

Санъат МАҲМУДОВАнинг вафот этгани муносабати билан ЭСЛАТМА: Танловнинг фақатгина муддати узайтирилди, холос. Танлов шартлари, йўналиш ва мукофотлаш шакли ўз-
чуқур ҳамдардлик билдиради.
гаришсиз қолади.

Nuroniy Муассис: Ўзбекистон Бош муµаррир: Ìàíçèëèìèç: Áîø ìóµàððèð: Шуµрат ДЕ¥£ОНОВ Газета 2014 йил “Шарқ” нашриёт-матбаа Босмахонага
Ижтимоий, фахрийларининг 71 232-08-80 100047, Тошкент 26 августда акциядорлик компанияси топширилди –
маърифий, оммабоп газета ижтимоий £абулхона: Масъул муҳаррир: Сайёра ҚОДИРОВА 23:55
фаолиятини 71 232-01-99 шаҳри Ўзбекистон Матбуот босмахонасида Буюртма Г-1119
Обуна индекси — 633 қўллаб-қувватлаш Махтумқули кўчаси, Саҳифаловчи: Аҳрор МАЛИКОВ ва ахборот агентлиги офсет усулида, А-2 форматида
“Нуроний” 123456
жамғармаси 51-уй Ҳафтанинг чоршанба куни чоп этилади. томонидан 1333 нусхада чоп этилди.
Электрон манзил: Газета 1999 йилнинг август ойидан чиқа бошлаган. 0245 рақами билан Ҳажми 3 босма табоқ
рўйхатга олинган.
nuroniy.gazeta@ Баҳоси келишилган нархда Корхона манзили: Буюк Турон кўчаси, 41-уй
umail.uz