КОНСТИТУЦИЯ КУНИ БАЙРАМИ МУБОРАК, АЗИЗ ВАТАНДОШЛАР!
Har bir nuroniy — hayot hikmati
№ 48 (1110)
Nuroniy 8-DEKABR
2021-yil
ижтимоий, маърифий, оммабоп газета
НУРОНИЙЛАРГА Ўзбекистон Республикаси Вазирлар ШУ КУННИНГ МУЛОҲАЗАЛАРИ маса қоп-қора, беўхшов Бугуннинг гапи
ЭЪТИБОР ЯНГИ Маҳкамасининг жорий йил 21 ноябрдаги 3 соқол қўйиб, отасига
БОСҚИЧГА КЎТАРИЛДИ декабрь — Халқаро ногиронлар кунини му- насиҳат ўқийдиган ёшлар пайдо бўла бошлади. Ҳам-
носиб ўтказиш тўғрисидаги 1-сонли баёнига ма нарсада меъёр, мўътадиллик бўлиши кераклигини унута бошладик.
Содиқжон ТУРДИЕВ, кўра, республикамизда жорий йилнинг 30 Авваллари никоҳ тўйларимизда куёвнавкар келиннинг уйига жўна- Айтаётганларим нималарни йўқотиб, ўрнига нима топаётганлигимиз
“Нуроний” жамғарма- ноябридан 30 декабрига қадар меҳр-мурув- шидан олдин, у ёққа оқсоқоллар боришарди. Келиннинг уйида улар ярим тўғрисида бир шингилгина мулоҳаза. Мана шу жойигача ҳамма нарсани
си республика Бошқаруви ват ойлигини ўтказиш белгиланган. Мазкур соат меҳмон бўлишар ва ёш оилани дуо қилиб, ортга қайтишарди. "Чоллар" яна ўрнига қўйсак бўладими, албатта бўлади. Ҳаммаси ўзимизга боғлиқ.
раиси, Маҳалла ва оилани ойликни юқори савияда ўтказиш мақсадида (шундай аташарди) қайтганидан кейин куёвнавкарга навбат келарди. Уму-
қўллаб-қувватлаш вазири Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш ва- ман, тўйлардан олдин рамзий "маслаҳат оши"лар ташкил қилиниб, уларда "Илм, илм ва илм", дедилар такрор ва такрор Президентлик лаво-
ўринбосари, Сенат аъзоси, зирлиги томонидан чора-тадбирлар режаси ҳам оқсоқолларнинг фикри олинарди. Ҳозир бундай камчиқим, лекин зимига киришиш нутқларида муҳтарам Раҳбаримиз. Китобга қайтма-
Ўзбекистон Қаҳрамони ишлаб чиқилиб, қатор ташкилий-амалий тарбиявий жиҳатдан ўта самарали одатларимиз йўқ бўлиб кетди. Очиғини сак, китобга қайтармасак бўлмайди. Агар маълумот олиш манбаимиз
тадбирлар амалга оширилмоқда. айтганда, "чоллар"нинг ўзлари ҳам кўринмай қолишди. Аввалги оппоқ як- фақат интернет бўлиб қолса, яқин келажакда инсон заковатининг
Инсон қадри учун таклар, чиройли дўппилар кийган, иймон ва донишмандлик нури ёғилиб сунъий интеллектдан фарқи бўлмай қолиши ҳеч гап эмас. Шу ўринда,
“МЕҲР-МУРУВВАТ ОЙЛИГИ” турган отахонларимиз нега кўринмай қолишди, деб ўзимга кўпинча савол Қашқадарё вилоятининг иккита туманида радиоузеллар фаолияти
Беш йил аввал қабул қилинган ДАВОМ ЭТМОҚДА бераман. Тўйларимизнинг тўрини қулоқни қоматга келтирадиган деярли йўлга қўйилгани, улар орқали янгиликлар, овозли китоблар, фойдали
Ҳаракатлар стратегиясида белги- бир хил оҳангдагимусиқа-қўшиқва уларнингижрочилари, деярлитўйбош маълумотлар берила бошлаганини тўғри иш бўлган, деб ҳисоблайман.
Жумладан, мамлакатимизда истиқомат ланиши билан "қизиб олиб" ўртадан чиқмайдиган раққос-раққосаларга Интернетда ҳам фойдали маълумотлар кўп, лекин илм манбалари,
ланган бешта устувор йўналиш қилаётган биринчи гуруҳ ногиронлиги бўл- бўшатиб бериб, қандай натижа олаётганимизни кўриб турибмиз. ФҲДЁ маълумот манбалари қанча кўп бўлса, шунча яхши. Илм жоҳилликнинг
асосида мамлакатимизда барча ган кексалар рўйхатлари шакллантирилиб, (фуқаролик никоҳи) ва шаръий никоҳлар жараёнларида келин-куёвларга даъвоси ва барча яхшиликларнинг калитидир.
соҳаларда шиддатли ислоҳотлар “Саховат” ва “Мурувват” интернат-уйларида
амалга оширилиб, энг аввало, истиқомат қилаётган кексалар учун маданий қилинадиган насиҳатларнинг мазмун-моҳиятига эътибор камайиб кетди. Шоазим МИНОВАРОВ,
халқни рози қилиш, одамларнинг тадбирлар ва ижодий учрашувлар ташкил Буларнинг ўрнига ичкилик, гиёҳванд моддаларга ботиб бораётган ё бўл-
муносиб турмуш кечиришини этилмоқда. Маҳаллаларда нуроний кексалар- Ўзбекистон Ислом цивилизацияси маркази директори
таъминлаш, аҳоли фаровонлиги- ни эъзозлаш, кўмакка муҳтож инсонларга
ни оширишга қаратилган амалий моддий-маънавий ёрдам бериш, хонадон- Кекса авлод вакилларини эъзозлаш, ЗОЙИР МИРЗАЕВ НУРОНИЙЛАР БИЛАН КЕНГАШДИ
саъй-ҳаракатлар билан юксак ларида ҳашарлар ўтказиш, уй-жойларини уларга ҳурмат-эътибор, иззат-икром кўрса-
натижаларга эришилди. Шу ўрин- таъмирлаш билан боғлиқ хайрия тадбирла- тиш халқимизга хос бўлган азалий миллий да фаол иштирок этишлари, шу жумладан, 3 декабрь — Халқаро ногиронлар куни
да бешта устувор йўналиш бўй- рини ўтказиш бўйича “маҳаллабай” режа ва қадриятларимиздан саналади. Ўз навбатида, жамият, оилалар ва маҳаллаларда тинч- муносабати билан Тошкент вилоятида таш-
ича бажарилган чора-тадбирлар рўйхатлар ишлаб чиқилган. ёши улуғ инсонларнинг кўп йиллик бой ва лик-осойишталикни таъминлаш, шунингдек, кил этилган тадбирда корхона ва ташкилот
замирида инсон ҳақ-ҳуқуқлари амалий билим-тажрибаларига, ҳаётий кўник- ёшларимизни халқимизнинг кўп асрлик анъа- раҳбарлари, ногиронлиги бўлган шахслар,
ва манфаатлари устувор аҳамият Шунингдек, айни кунларда 100 минг на- маларига таяниш, панд-насиҳатларига қулоқ наларига ҳурмат руҳида тарбиялаш борасида ёлғиз кексалар ва меҳнат фахрийлари ҳамда
касб этганини алоҳида эътироф фардан ортиқ оғир шароитдаги кексалар ва тутиш нафақат оилалар мустаҳкамлиги, бал- кўпни кўрган кайвониларимизнинг алоҳида кенг жамоатчилик вакиллари иштирок этди.
ногиронлиги бўлган шахсларнинг уйларига ки жамият тараққиётида ҳам муҳим ўрин ту- ўрни бор. Шу маънода, бугунги учрашуви-
этиш лозим. бориб ҳолидан хабар олиш ва турли хилдаги тади. Ана шу каби қадимий қадриятларимиз мизда вилоят раҳбари биз, нуронийларга Байрам маросимида иштирок этган Тош-
(Давоми 2-саҳифада) совға-саломлар улашиш тадбирлари амалга бугунги кунда замонавий анъаналар билан катта ишонч билдириб, Тошкент вилоятини кент вилояти ҳокими вазифасини бажарувчи
оширилмоқда. Ногиронлиги бўлган, муҳтож янада такомиллаштирилиб, нуронийларга ҳар томонлама ривожлантиришда ижтимоий Зойир Мирзаев сўзга чиқиб, вилоятда жорий
кексаларни зарур протез-ортопедия маҳсу- кўрсатилаётган эътибор ва ғамхўрлик давлат фаоллигимизни янада ошириш, олдимизга йилнинг декабрь ойи давомида “Инсон қадри
лотлари ва реабилитация техник воситалари сиёсати даражасига кўтарилди. қўйилган марраларни эгаллашда бир ёқадан учун” шиори остида хайрия акцияси эълон қи-
(ногиронлар аравачаси, эшитиш мосламала- бош чиқариб, ҳамкорлик ва ҳамжиҳатлик- линганини таъкидлади ҳамда мазкур ойликда
ри, ҳасса ва қўлтиқтаёқ) билан таъминлаш, Тошкент вилояти ҳокими вазифасини ба- да ҳаракат қилишимиз, ҳар бир ишда биз, барчани фаол иштирок этишга чорлади.
ётиб қолган ногиронлиги бўлган шахслар жарувчи Зойир Мирзаев яқинда вилоятнинг нуронийлар ташаббускорликни қўлга олиб,
учун реабилитация техник воситаларини бир гуруҳ кекса-нуронийлари, фаол фахрий- бош-қош бўлишимиз ҳақида гапирди. Бизни Маълумот учун айтиш жоизки, акциядан
уйларига етказиб бериш чоралари кўрил- лари билан учрашиб, дастлаб шулар ҳақида мамнун этган жиҳати шундаки, мазкур уч- тушган маблағлар вилоятдаги ногиронлиги
моқда. Ногиронлиги бўлган шахслар учун мулоҳаза юритди ҳамда улар билан турли рашувда вилоятимиздаги 7 та “Нуронийлар бўлган фуқароларнинг соғлиғини тиклаш,
реабилитация марказлари, уруш ва меҳнат соҳаларда амалга оширилаётган ислоҳотлар маскани” фаолиятини намунали йўлга қўйиш, ногиронларни протез-ортопедия маҳсулот-
фахрийлари санаторийлари, “Мурувват” ва юзасидан фикр алмашди. қолган ҳудудларда ҳам шу каби ибратли жа- лари ва реабилитация техник воситалари
“Саховат” интернат-уйларида байрам тад- моат биноларини фойдаланишга топшириш билан таъминлаш каби хайрли ишларга
бирлари ўтказилиб, васийликка олинганлар Юзма-юз, очиқ ва самимий мулоқот чоғи- имкониятлари кўриб чиқилди. йўналтирилади.
ҳолидан хабар олинмоқда, уларга турли да фаол ва тажрибали кексаларнинг ёшлар
совға-саломлар, дори-дармон ва кийим-ке- тарбиясига қўшаётган ҳиссаси, маҳаллалар ва Нигора ЎРОЛОВА,
чаклар улашилмоқда. оилаларда меҳр-оқибат, аҳиллик ва ҳамжиҳат-
лик, барқарорлик муҳитини сақлаш, миллий “Nuroniy” мухбири
“Ҳеч ким меҳр-эътибордан четда қолмай- ва умуминсоний қадриятларни асраб-авай-
ди” шиори остида 18,2 минг нафар ёлғиз лаш ҳамда ривожлантиришдаги ўрни муҳим
кексалар ва ногиронлиги бўлган шахслар экани таъкидланди. Шунингдек, фаол нуро-
ҳамда уйида ётиб қолган ва шифохоналарда нийлар бу жараёнда ҳокимлик идораларига
даволанаётган нуронийлар ҳолидан хабар энг яқин кўмакчи ва маслаҳатчи бўлиши
олиш, уларга моддий ва маънавий ёрдамлар мақсадга мувофиқлиги эътироф этилди.
кўрсатиш тадбирлари уюшқоқлик билан
ўтказилмоқда. — Самимий мулоқот юракка етиб бори-
ши, бор гап, — дейди “Фахрийлар кенгаши”
“Меҳр-мурувват ойлиги” мамлакатимиз- Тошкент вилояти бўлими кенгаши аъзоси
нинг барча ҳудудларида юқори ташкилотчи- Мирғиёс Мирзаҳмедов. — Айни пайтда ви-
лик билан давом этмоқда. лоятимизда 376 минг нафарга яқин нуроний
истиқомат қилади. Янги Ўзбекистонни барпо
этишдек улуғвор мақсадлар рўёби йўлида
уларнинг юртимиз ижтимоий-сиёсий ҳаёти-
“NURONIY” ГАЗЕТАСИ ВА “KEKSALIK GASHTI” ЖУРНАЛИГА 2022 ЙИЛ УЧУН ОБУНА
ТАШКИЛ ЭТИБ, ЕНГИЛ АВТОМОБИЛЛАРДАН БИРИНИНГ СОҲИБИГА АЙЛАНИНГ!
Қадрли юртдошлар!
“NURONIY NOSHIRLIK UYI” МЧЖ “Nuroniy” газетаси ва “Keksalik gashti”
журналларига 2022 йил учун обунани уюшқоқлик билан ташкил этган шахслар ва
ташкилотлар учун МАХСУС ТАНЛОВ эълон қилади.
Марҳамат, танлов шартлари билан танишинг!
Қорақалпоғистон Республикаси, Тошкент шаҳри, вилоятлар, шунингдек, шаҳар
ва туманлар миқёсида:
1500 дона “Nuroniy” газетаси ва 1000 дона “Nuroniy” газетаси ва 1000 дона
1500 дона “Keksalik gashti” журнали-
“Keksalik gashti” журналига, жами 2000 дона
га, жами 3000 дона йиллик обуна
йиллик обуна учун:
учун: “SPARK” АВТОМОБИЛИ;
“COBALT” АВТОМОБИЛИ;
Шунингдек, 250 дона “Nuroniy” газетаси ва 250 дона “Keksalik gashti”
журналига, жами 500 дона йиллик обуна учун:
1250 дона “Nuroniy” газе- ЭЛЕКТРОМОТОЦИКЛЬ
таси ва 1250 дона “Keksalik
gashti” журналига, жами совринлари соҳиби бўлишингиз мумкин!
2500 дона йиллик обуна Танловда Қорақалпоғистон Республикаси, Тошкент шаҳри, вилоятлар, шаҳарлар ва туманлар Нуронийлар жамоатчилик кен-
учун: гашлари, корхона ва ташкилотлар ҳамда хоҳлаган жисмоний ва юридик шахслар иштирок этишлари мумкин.
“NEXIA-3” АВТОМОБИЛИ;
Танлов қатнашчилари обуна шартномаси, тўлов топшириқномалари, йиллик обуна расмийлаштирилгани ҳақидаги квитанциялар
нусхаларини таҳририятга тақдим этишлари лозим.
Обуна индекси:
“Nuroniy” газетаси — 633 Мурожаат учун телефонлар: 91 776-66-77; 71 232-08-80; 71 232-01-99.
“Keksalik gashti” журнали — 845
ШОШИЛИНГ, БУНДАЙ ИМКОНИЯТ БОШҚА БЎЛМАСЛИГИ МУМКИН!
2 2021 йил 8 декабрь Жараён Nuroniy
№48 (1110)
Нуронийларга эътибор янги босқичга
кўтарилди тирилди. Ҳамширалар кекса ёшдаги
фуқаролар саломатлигини доимий
назорат қилиб бормоқда. Шу билан
бирга, республикамиз бўйича 15
минг 500 нафар ёлғиз кексага шахсий
ижтимоий ходимлар бириктирилиб,
уларнинг турмуш даражаси ва сифа-
(Давоми. Боши 1-саҳифада) тини ошириш чоралари кўрилди.
Бу тизимли ислоҳотлар давом этмоқда. Давлатимиз томонидан Иккинчи жаҳон Давлатимиз то- ётиб қолган кексаларнинг 83 мингдан зиёди, ёши улуғ кишиларни
Президентимиз ташаббуси билан ижтимоий уруши фахрийларига алоҳида э ътибор қара- монидан Иккинчи шифохонада даволанаётган 6124 нафарининг қадрлаган, иссиқ-совуғи-
ҳимояга муҳтож аҳолини қўллаб-қувватлаш, тилиб, жорий йилда Хотира ва қадрлаш куни жаҳон уруши фахрий- ҳолидан хабар олинди. Уларга зарур дори-дар- дан хабардор бўлган, уларга
ёши улуғ инсонларга ҳурмат-эҳтиром, из- муносабати билан уларнинг ҳар бирига 12 ларига алоҳида эътибор қара- мон воситалари тарқатилди. Шунингдек, маслаҳат солган. Бугун ана шу боқий
зат-икром кўрсатиш, нуронийларни ижтимо- миллион сўмдан моддий ёрдам ва эсдалик тилиб, жорий йилда Хотира уйда ётиб қолган 6852 нафар, шифохонада қадрият давлат сиёсати даражасига кўта-
ий ҳимоя қилиш, саломатлигини таъминлаш, совғалари топширилди. 73 нафар уруш ва ва қадрлаш куни муносабати даволанаётган 2699 нафар якка-ёлғиз кекса рилди. Кўп сонли меҳнат фахрийлари, пиру
уларга барча шарт-шароитлар, имконият меҳнат фахрийсининг муборак Ҳаж сафари- билан уларнинг ҳар бирига 12 ҳам керакли дори воситалари ва озиқ-овқат бадавлат кайвониларнинг саломатлигини
ва имтиёзлар яратиб бериш давлат сиёсати га бориб, мусулмонлик фарзини бажариши миллион сўмдан моддий ёрдам маҳсулотлари билан таъминланди. асраш, ҳаёт тарзини яхшилаш, умр кўриш да-
даражасига кўтарилгани нафақат ёши улуғ учун 825 миллион сўм маблағ сарфланди. ва эсдалик совғалар топширил- ражасини ошириш бўйича муайян натижалар
инсонларни, балки бутун халқимизни мамнун Улар муқаддас сафардан қайтгач, Россия- ди. 73 нафар уруш ва меҳнат Маълумки, кейинги вақтларда соғлом тур- қўлга киритилмоқда.
этмоқда. нинг Кисловодск шаҳридаги “Ўзбекистон” фахрийсининг муборак Ҳаж муш тарзини йўлга қўйиш мақсадида маҳал- Мухтасар айтганда, инсон қадри улуғлана-
санаторийси ва юртимиздаги сиҳатгоҳларда сафарига бориб, мусулмонлик лалар ва турли жамоаларда “ Саломатлик учун ётган янги Ўзбекистонда нуронийларимизга
Президентимизнинг 2016 йил 28 декабр- бепул даволаниши ва дам олишига шароит фарзини бажариши учун 825 беш минг қадам” ҳаракати анъана тусига кўрсатилаётган бу қадар юксак ғамхўрлик
даги “Ўзбекистон фахрийларни ижтимоий яратилди. миллион сўм маблағ сарфлан- кирди. Мунтазам ташкил этиб келинаётган ва эътибор уларнинг ёшига ёш, умрига умр
қўллаб-қувватлаш “Нуроний” жамғармаси фа- ди. Улар муқаддас сафардан мазкур тадбирларда ҳам ёши улуғ инсонлар қўшмоқда. Кейинги 5 йил ичида 100 ёш ва
олиятини янада такомиллаштириш чора-тад- Ўз навбатида, боқувчисини йўқотган қа- қайтгач, Россиянинг Кисло- барчага бош-қош бўлиб, кўпчиликни жипс ундан катта ёшдаги нуронийларимизнинг
бирлари тўғрисида”ги фармони, шунингдек, риялар ва ногиронлиги бўлган шахслар ҳам водск шаҳридаги “Ўзбекистон” лаштириб, ташаббускорликни қўлга олиб, сони икки баробардан зиёд кўпайгани ҳам
кексаларни ҳар томонлама қўллаб-қувват- доимий диққат-эътиборимизда турибди. санаторийси ва юртимиздаги намуна кўрсатиб келмоқда. Ойлик доирасида ушбу фикримиз далилидир.
лаш, уларни эъзозлашга қаратилган 20 га Уларга жорий йилда 569 мингга яқин моддий сиҳатгоҳларда бепул бу тамойил янада кучайтирилиб, маҳаллалар- Ўз навбатида, ёши улуғ инсонларимиз бу-
яқин қонун ҳужжатларининг ижроси изчил ёрдам кўрсатилди. 1 миллион 125 мингга даволаниши ва дам да “Саломатлик учун беш минг қадам” тад- гунги ҳаётидан рози ва миннатдор бўлиб яша-
таъминланаётгани юқори самара бермоқда. яқин фахрийнинг муқаддас қадамжоларга олишига шароит бирлари ташкил этилди. Шунингдек, “Янги моқда, улар юртимиз тараққиёти, тинчлиги
Ушбу фармон ҳамда бошқа норматив-ҳуқуқий саёҳати уюштирилди. Улар ҳар 6 ойда тиб- яратилди. Ўзбекистонни барпо этишда нуронийларнинг ва фаровонлигини тилаб дуога қўл очади. Шу
ҳужжатлар нуронийларимизнинг жамият бий кўрикдан ўтказилмоқда. “Дори-дармон” ўрни”, “Эҳтиром, эъзоз, эътибор” мавзуларида билан бирга, пиру бадавлат отахон-онахонла-
ва давлат ҳаётидаги ижтимоий фаоллигини акциядорлик компанияси томонидан 378 маҳсулотлар кўргазмаси уюштирилди. концерт дастурлари ўтказилди. римиз бугунги ҳаётбахш ислоҳотларни тўлиқ
янада оширишга хизмат қилмоқда. миллион сўмлик турли дори воситалари уруш Ҳафталик доирасида 2 та “Нуронийлар қўллаб-қувватлаб, рўй бераётган ўзгариш ва
қатнашчилари, ёлғиз пенсионер ва ногирон- Умуман, ушбу ойликни фаол ва уюшқоқлик янгиланишларга баҳоли қудрат ўз ҳиссасини
Хусусан, Маҳалла ва оилани қўллаб-қув- ларга бепул етказиб берилди. маскани”, 96 та маҳалла идораси бинолари билан ўтказишда мамлакатимиздаги барча қўшиш ҳаракатида.
ватлаш вазирлиги ҳузурида Кексаларни ва 141 та бошқа объектлар фойдаланишга давлат ва нодавлат ташкилотлар, айниқса, Президентимиз томонидан келгуси беш
қўллаб-қувватлаш, уларнинг ҳуқуқ ва ман- Шу билан бирга, Вазирлар Маҳкамасининг топширилди. Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш, Му- йил учун тақдим этилган Янги Ўзбекистон
фаатларини ҳимоя қилиш соҳасида алоҳида тегишли қарорлари билан ҳар йили октябрь дофаа, Ички ишлар, Туризм ва спорт вазир- стратегиясида нуронийларимизга эътибор
комплекс фаолият йўлга қўйилди. Маҳалла- ойининг биринчи ҳафтаси “Кексалар ҳафта- Президентимиз ташаббуси билан йўлга ликлари, Бош прокуратура, Олий суд каби 60 ва ғамхўрлик кўрсатишга қаратилган янги-
ларда кексалар ишлари бўйича жамоатчилик лиги”, ноябрь ойи эса “Кексалар учун туризм қўйилган “Кексалар туризм ойлиги” доираси- дан ортиқ корхона-ташкилотнинг Фахрийлар ча мазмун-моҳиятга бой чора-тадбирларни
асосида фаолият юритадиган раис маслаҳат- ойлиги” этиб белгиланди. Шу ўринда бир му- да эса Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш кенгашлари алоҳида намуна кўрсатганини амалга ошириш назарда тутилгани ёши улуғ
чиси лавозими жорий этилди. Барча шаҳар лоҳазани алоҳида таъкидлаб ўтишни ўринли вазирлиги билан ҳамкорликда 580 нафар би- таъкидлаб ўтиш мақсадга мувофиқ. инсонларга янада мамнуният бахш этиб,
ва туманларда фаолият юритаётган “Нуро- деб ҳисоблайман. Яъни БМТ Бош Ассамблея ринчи гуруҳ ногиронлиги бўлган нуронийга куч-ғайрат, шижоатини оширганини алоҳида
нийлар масканлари”да кўпни кўрган, катта сининг резолюциясига асосан, ҳар йили 1 саёҳат қилиши учун бепул йўлланма берилди. Албатта, кўрсатилаётган бу каби кат- эътироф этиш лозим. Жумладан, мамлакати-
ҳаётий тажрибага эга, ўзининг ибратли умр октябрь — Халқаро қариялар куни деб эълон Шунинг баробарида, туризм ойлигида кек- та эътибор, эъзоз-эҳтиром, имконият ва миз тараққиётининг келгуси бош режасида
йўли билан обрў-эътибор қозонган кексала- қилинган. Мамлакатимизда эса октябрь ой- салар учун турли чегирма ва имтиёзлар ҳам шарт-шароитлардан руҳланиб, нуронийла- нуронийларимизнинг руҳи ва кайфиятини
римизнинг панд-насиҳатлари, маслаҳатлари ининг бир куни эмас, бир ҳафтаси “Кексалар жорий қилинди. Жумладан, 210 та меҳмонхо- римиз ҳам бугунги кунда жамиятимизнинг кўтарадиган “Уч авлод учрашуви”, “Кексалар
маҳаллалар ва оилалардаги муаммоларни ҳал ҳафталиги” сифатида нишонланиши Ўзбе- на ва меҳмон уйи, 115 та умумий овқатланиш илғор ва пешқадам вакилларига айланиб ҳафталиги” сингари маънавий-маърифий
этишда муҳим ўрин тутмоқда. кистонда ёши улуғ инсонларни эъзозлаш ва бораётганини кузатмоқдамиз. Ҳақиқатан ҳам, тадбирларни кўпайтириш, умуман, ҳар бир ту-
ардоқлаш, уларга ҳурмат-эҳтиром кўрсатиш жойидаги хизматлар учун ихтиёрий чегирма- кейинги йилларда кекса авлод вакиллари- манда фахрийларни қўллаб-қувватлаш ишла-
Шу билан бирга, ишловчи пенсионерларга борасидаги ишлар юқори даражага кўтарил- лар қўлланди. Биринчи гуруҳ ногиронлиги нинг давлатимиз ва жамиятимиз ҳаётидаги рини кенгайтириш учун алоҳида дастурлар
пенсияларни 100 фоиз миқдорда, нақд пулда ганидан далолат. бўлган кексаларга, 55 ёшдан ошган аёллар ижтимоий фаоллиги сезиларли кучайди. тузиб, амалга оширилиши белгилаб берилди.
тўлаш тизими йўлга қўйилгани ёши улуғ ин- ва 60 ёшдан ошган эркакларга самолёт, по- Хусусан, ёшларни етук ва ватанпарвар инсон- Шунингдек, жамиятимизда меҳр-оқибат,
сонлар кўнглини тоғдек кўтариб, уларда шу Ушбу ҳафталик жорий йилда ҳам юқори езд ва автобусларда саёҳатга бориши учун лар этиб тарбиялаш, маҳалла ва кўчаларни мурувват ва саховат тамойилларини янада
жамиятга керак инсон эканман, деган мамну- уюшқоқлик билан ташкил этилди. Унинг 10 фоиздан 25 фоизгача чегирмалар жорий обод қилиш, томорқадан унумли фойдала- мустаҳкамлаш мақсадида ногиронлиги бўл-
ният ҳиссини уйғотди. 1941-1945 йиллардаги доирасида Маҳалла ва оилани қўллаб-қув- этилгани эса республикамиз бўйлаб саёҳат ниш, и шсизликни бартараф этиш, ган фуқароларнинг ҳуқуқ ва қонуний ман-
ватлаш вазирлиги билан ҳамкорликда “Ну- қилиш истагидаги отахону онахонлар учун камбағалликни қисқартириш, фаатларини таъминлашга алоҳида эъ-
уруш қатнашчиларини ҳар йили роний” жамғармаси томонидан қатор ишлар айни муддао бўлди. оилалар мустаҳкамлигини тибор қаратилиши, энг муҳими,
соғломлаштириш масканларига амалга оширилди. 50 дан ортиқ номдаги таъминлаш, ажрашиш бу тизим амалда ишлаши
юбориш тизими йўлга қўйилди. ижтимоий, маънавий-маърифий ва маданий Бундан ташқари, Ўзбекистон Мусулмон- ларнинг олдини олиш, ва ушбу тоифадаги ин-
лари идораси ҳузуридаги “Вақф” хайрия жа- умуман, маҳалла ва ои-
Янги Ўзбекистонни барпо тадбирлар ташкил этилиб, ногиронлиги бор моат фонди томонидан барча зиёратгоҳ ва лалар ҳаётига оид ҳар сонлар ўзларини жа-
этиш ва Учинчи Ренессансга 2364 нафар кексага реабилитация восита- қадамжоларга кириш кекса ёшдаги фуқаролар бир масалани оқило- миятнинг тўлақон-
пойдевор қўйиш, Ватанимиз лари, 29 минг 69 нафар якка-ёлғиз қарияга учун текин қилиб қўйилди. Маданият вазир- на ҳал этишда кўпни ли аъзоси, деб ҳис
озиқ-овқат маҳсулотлари, 16 минг 805 лиги тасарруфидаги театрларга эса нуроний- кўрган, катта ҳаётий этишига эришиш
нафарига эса зарур дори-дармонлар тарқа- лар учун имтиёзли чипталар жорий этилди. тажрибага эга пиру ба- зарурлиги бел-
тараққиёти, халқимиз фаровонли- тилди. 26 мингга яқин кексалар хонадонида Туризм ва спорт вазирлиги томонидан 14 та давлат отахону она- гиланди. Жаҳон
ги ва бахт-саодати йўлида изчил ҳашарлар, 2285 нафар ёлғиз яшаётганлар- ҳудуд бўйича зиёратгоҳлар ва қадамжоларни хонларимизнинг панду тажрибасидан ке-
нинг эса юбилей кечалари ўтказилди. Уйида ўзаро боғлаган ички туризм саёҳат дастурла- насиҳатлари, йўл-йўриқ либ чиқиб, ноги-
олиб борилаётган, ҳеч қачон ортга ётиб қолган 32 мингга яқин, шифохоналарда ри ишлаб чиқилиб, изчил амалга оширилди. ва маслаҳатлари муҳим ронлиги бўлган
қайтмайдиган ҳаётбахш ислоҳот- даволанаётган 16 мингдан зиёд нуронийлар ўрин тутмоқда. фуқароларни ка-
лар самарадорлигини таъминлаш ҳолидан хабар олиниб, моддий ва маънавий Шу билан бир қаторда, республикамизда фолатли иш ўрни
биринчи гуруҳ ногиронлиги бўлган, уйида Натижада кўпни кўрган ва даромад манбаи
йўлида мамлакатимизда истиқо- ёрдамлар кўрсатилди. “Саховат” ва “Мурув- нуронийларимиз аралашуви билан таъминлаш
билан 13 минг 331 та нотинч оила
мат қилаётган 3 миллионга яқин ват” уйларидаги кексалар учун эса маданий яраштирилди, 5264 нафар вояга етмаган учун уларга аниқ кво-
профилактик ҳисобдан чиқарилиб, спиртли талар белгилаш бўйича
нуронийлар ҳам ташаббусни қўлга ичимликка ружу қўйган 3253 нафар шахснинг амалдаги қонунчилигимизга
бундай иллатдан халос бўлишига эришилди. тегишли ўзгартиришлар киритиш вазифаси
олиб, бир ёқадан бош чиқариб, ҳам Янги Ўзбекистон стратегиясида устувор
Маҳаллаларда маънавий муҳитни янада ўрин эгаллади.
аҳиллик ва ҳамжиҳатликда фаол яхшилашнинг энг самарали тизими сифати- Мухтасар айтганда, миллий ривожланиш
да йўлга қўйилган “Ҳар бир нуроний — беш йўлида ўтган даврда орттирилган тажриба-
саъй-ҳаракатларни амалга ошира- нафар ёшга мураббий” тамойили асосида мизга таянган ҳолда, Янги Ўзбекистон страте-
30 минг 428 нуроний 147 минг 186 нафар гиясида барча соҳа ва тармоқлар, минтақа ва
веради. тарбияси оғир, маънавий кўмакка муҳтож ва ҳудудлар, хусусан, ҳар бир маҳалла бўйича ол-
уюшмаган ёшга бириктирилди. Айни вақтда димизга янада юксак вазифалар қўйилмоқда.
Бундай масканларга бора олмаган нуроний- тадбирлар, ижодий учрашувлар ташкил мураббий-нуронийларимиз ёшлар маънави- Бу улуғвор мақсад ва ғояларни амалга
ларга эса йўлланманинг ўртача нархига тенг этилди. Мамлакатимизнинг 129 шаҳар ва ятини ошириш, улар онгида ватанпарварлик ошириш, янги Ўзбекистонни барпо этиш ва
компенсация олиш ҳуқуқи берилди. туманидан 6692 нафар нуроний “Янги Ўз- туйғуларини камол топтириш, миллий қадри- Учинчи Ренессансга пойдевор қўйиш, Вата-
бекистон” боғига, ятларимизга ҳурмат руҳида тарбиялаш бора- нимиз тараққиёти, халқимиз фаровонлиги ва
Касаба уюшмалари федерацияси маблағла- сида тизимли ишларни давом эттирмоқда. бахт-саодати йўлида изчил олиб борилаётган,
рининг 30 фоизи, аввало, пенсионерлар, уруш 167 та шаҳар ва тумандан 61 минг 466 Натижада маҳаллаларда тарбияси оғир ёшлар ҳеч қачон ортга қайтмайдиган ҳаётбахш ис-
ва меҳнат фахрийларини соғломлаштиришга нафар кекса ҳудудлардаги музейлар ва зи- иштирокидаги ҳуқуқбузарликларни барта- лоҳотлар самарадорлигини таъминлаш йў-
йўналтирилмоқда. Расмий байрамлар ҳамда ёратгоҳларга саёҳатга олиб борилди. раф этиш, уюшмаган ёшлар билан ишлашнинг лида мамлакатимизда истиқомат қилаётган 3
март ойида ўтказиладиган маҳалла ходим- янги ҳаётий услублари кенг жорий этилмоқда. миллионга яқин нуронийлар ҳам ташаббусни
лари куни доирасида “Нуроний” жамғармаси Нуронийларимиз чуқурлаштирилган қўлга олиб, бир ёқадан бош чиқариб, аҳиллик
ҳисобидан уруш қатнашчилари ва меҳнат тиббий кўрикдан ўтказилди. Маҳаллаларда Дарҳақиқат, кексалик даврига етишнинг ва ҳамжиҳатликда фаол саъй-ҳаракатларни
фахрийларига моддий ёрдам кўрсатиш ти- шахмат-шашка, пиёда юриш, волейбол, мини ўзи бахт. Сочга оқ, юзга ажин тушишининг амалга ошираверади.
зими жорий этилди. Қолаверса, вилоятлар, футбол, стол тенниси бўйича мусобақалар ҳам ўз ҳикмати бор. 70-80 ёшга кирганлар
туманлар ва шаҳарларда Нуронийлар жамо- ташкил этилиб, уларда 169 мингдан зиёд чеҳрасида донишмандлик, оқиллик белги- “Янги Ўзбекистон” газетасининг
атчилик кенгашлари, маҳаллаларда “Кексалар нуронийлар иштирок этди. Кайвониларимиз ларини кўрамиз. Халқимиз азал-азалдан 2021 йил 3 декабрь кунги 244-сонидан
маслаҳати”, “Бувижонлар мактаби” гуруҳла- иштирокида оилаларни мустаҳкамлаш, ёш
рининг ташкил этилгани ёшлар тарбиясида авлодни миллий қадриятларга ҳурмат руҳи- олинди.
долзарб аҳамият касб этмоқда. да тарбиялаш бўйича тарғибот тадбирлари
ўтказилиб, уларга 270 мингга яқин ёшлар
Энг фидойи, меҳнаткаш, эл-юрт манфа- жалб этилди. “Ўзбекистон — умумий уйимиз”
атлари йўлида сидқидилдан меҳнат қилиб, шиори остида турли миллат вакиллари ўрта-
барчага ибрат кўрсатган нуронийларимиз сида маданий-маърифий тадбирлар, амалий
учун “Фахрий мураббий” ордени ва “Меҳнат санъат, ҳунармандлик буюмлари, миллий
фахрийси” кўкрак нишони таъсис этилгани
ҳам кекса авлод вакиллари учун яна бир юксак
эътироф намунаси бўлди.
Ўз навбатида, ёлғиз кексалар, пенсио-
нерлар ва ногиронлиги бўлган шахсларни
ижтимоий муҳофаза қилиш тизими янада
такомиллаштирилмоқда. Натижада ўтган
беш йил ичида кекса ёшдагилар, имконияти
чекланган фуқаролар ва якка-ёлғиз кекса-
ларга кўрсатилаётган тиббий-ижтимоий
ёрдам даражаси ва сифати кеск ин яхшиланди.
Жумладан, мамлакатимизда истиқомат қила-
ётган ёши улуғ инсонларнинг барчаси чуқур-
лаштирилган тиббий кўрикдан ўтказилиб,
уларда аниқланган касалликларни ўз вақтида
даволаш учун патронаж ҳамширалари бирик-
Nuroniy “Нуроний” кутубхонаси 32021 йил 8 декабрь
№48 (1110)
УСМОН ОТААЗИЗҚАЮМОВ
“Офарин, нуроний!” танловига
(Давоми. Бошланиши ўтган сонда) — Муҳтарам халойиқ! Ҳозирги кунда бутун мамлакат халқи ёвуз навбатчи хотин ҳурмат билан қаршилади. Сўнг у хабар қилган бўлса керак,
Усмон Юсупович Юсупов театрни жуда яхши кўрар эдилар. Кундузги ва душманни тор-мор келтириб ғалабани кўлга киритиш учун фидокорлик театр директори Мамажон Раҳмонов ва бадиий раҳбар Тўхтасин Жалиловлар
кечки иш ўртасида бор-йўғи 2-3 соат бўш вақтлари бўлар эди. Кўпинча шу билан кураш олиб бормоқда. Бу кураш бизнинг ғалабамиз билан тугаллана- олдимизга кириб келишди, улар саломлашиб Усмон Юсуповичнинг ёнларига
фурсатда театрга келиб, бирор спектаклни кўрар, улгурганларича бир ёки жак. Урушдан ғалаба қозонгандан сўнг халқ хўжалигини тиклаймиз, саноат, ўлтиришди. “Тоҳир ва Зуҳра” музикали драмасининг охирги пардаси кетмоқда
икки пардасини кўриб, ўша ердан тўғри хизматга кетар эдилар. қишлоқ хўжалигини юксалтирамиз. Халқнинг ҳаётини тубдан яхшилаймиз. эди. Мен биламанки, Усмон Юсупович бу спектаклни қайта-қайта кўрганлар,
1945 йилнинг қиши эди. Усмон Юсупович Ҳамза Ҳакимзода Ниёзий но- Аммо кишиларнинг фаровон ва бахтли ҳаёти учун озиқ-овқат, кийим-бош, ҳатто репетиция вақтида ҳам келиб кўрганлар. Усмон Юсуповичнинг таклифи
мидаги академик драма театрига “Жалолиддин” спектаклига келдилар. У уй-жойнинг ўзи етарли эмас. Кишиларга бой ва мазмундор маданий маҳсуллар билан драматург Собир Абдулла икки ёш севишганлар образини пьесага ки-
киши билан бирга мен ҳам бордим. Театрда одам тўла. Усмон Юсупович театр даркор. Илм-фан, адабиёт ва санъат, маданият тараққий топмоғи керак. Шунинг ритган. Улар Тоҳир ва Зуҳра севгисининг ўлмаслиги ва давомининг тимсоли
директори ва у ерда ҳозир бўлган бошқа кишилар билан суҳбатлашиб залга учун биз ҳозир ёш авлоддан фан, адабиёт, маданият вакиллари тайёрламоққа эди. Композитор Т.Жалилов бу ёш ошиқ-маъшуқлар учун ёзилган шеърларга
кирдилар. Биринчи қаторга ўлтирдилар, ёнларидан у кишига яқин одамлар жой аҳамият бермоқдамиз. Ҳозир ана шундай ёшлардан бирини кўриб турибсиз. куй басталаган.
олишди. Зал лиқ тўла одам. Мен узоқроқда бир чеккада ўлтирган эдим. Ҳамма Сўнгра менга дедилар: қани, одамларга бир шеърингни ўқиб бер. Мен томо-
спектакль бошланишини кутмоқда. Шу вақт комиссар Қурбон Хўжаев ёнимга шабинларга ўз машқларимдан бирини ёддан ўқиб бердим. Шундан сўнг залда Спектакль тугагач, биз бадиий раҳбарнинг хонасига ўтдик. У ерда театр-
келиб, мени Усмон ота йўқлаётганларини айтди. Мен дарров ўрнимдан туриб, чироқ ўчди ва спектакль бошланди. Ўша куни Усмон Юсупович “Жалолиддин” нинг асосий ижодий кучлари жам бўлган эди. Усмон Юсупович санъаткорлар
Усмон Юсуповичнинг ёнларига келдим. Усмон Юсупович биринчи қатордаги спектаклини бошдан охиригача тамоша қилдилар. Ваҳоланки, бу спектаклни билан самимий суҳбат қурдилар. Мен бу ерда ҳикояни енгиллатмоқ учун бир
ўринларидан туриб, залнинг кўзга кўринадиган жойига чиқиб, халққа муро- у киши олдинлари ҳам жуда кўп мартаба кўрган эдилар. ҳазиломуз лавҳага тўхтаб ўтмоқчиман.
жаат қилдилар. У киши айтган гапларни мен эсимда қолганича келтираман:
Бошқа бир ижодий учрашув Муқимий номли музика ва драма театрида Қаҳратон қиш пайти эди. Ташқарида ҳаво жуда совуқ. Уруш вақти бўлгани-
82 бўлди. (Бундай учрашувларни Усмон Юсупович театрларда жуда кўп ўтказар дан ҳамма қандай кийим бўлса, шундай кийиниб жон сақлайдиган пайт. Бадиий
рини эшитиб эшитмасликка олдилар. Камзулни ечиб қўйсангиз-чи, хона эдилар. Мен фақат ўзим иштирок этганларим тўғрисидагина ёзаман). раҳбарнинг хонаси яхши иситилган. Шунинг учун одамлар устки кийимларини
иссиқ-ку, дейди яна бир-икки киши. Жўрахон ака ноилож камзулни еча ечиб қўйганлар. Аммо машҳур ҳофиз Жўрахон Султонов устларидаги чарм
бошладилар. Шунда у кишининг нега камзулда ўлтирганлари маълум бўлди. Ҳовлида кечки овқатдан сўнг озгина дам олган Усмон Юсупович мени чақир- камзулни ечмай ўлтирганча суҳбатлашмоқда эдилар. Суҳбат асносида Жўра-
Камзул ечилиб бир чеккага қўйилгач, маълум бўлдики, Жўрахон ака (у киши дилар ва биргалашиб автомобилга ўлтириб йўлга чиқдик. Гоголь кўчасидан хон Султонов ва Маъмуржон Узоқов ижросида бир қўшиқ тинглаш илтимос
бўйлари пастроқ киши эдилар) устларида яхши матодан тикилган сарғиш чиқиб, инқилоб скверини айланиб ўтиб, Сталин кўчаси орқали тўғри Навоий қилинди. Жўрахон ака чарм камзулда қўлларига танбур олдилар. Аммо қалин
гимнастёркада эдилар. Бу гимнастёрка жуда узун бўлиб то тиззага қадар етар кўчасига чиқдик. Автомобиль Муқимий номли музика ва драма театрига бурил- чарм камзул танбурни тўғри тутмоққа халақит берар эди. Шунга қарамай, у
эди. Унинг устидан кийилган тоза жун матодан тикилган кўк пиджак эса аранг ди (Ҳозирги рус ТЮЗи, Шайхонтоҳурда). Театр йўлагида ҳеч ким бизни кутиб киши танбурни тўғри тутмоққа ҳаракат қилар, аммо ноқулайлик сезар эди.
киндиккача келар эди, холос. Бундай кулгили кўринишдан баъзи артистлар олгани йўқ. Айланиб ўтиб, меҳмонлар учун ажратилган жойга кирдик. У ердаги Шунда Жўрахон ака, камзулни ечиб қўйинг, деди бир киши. Жўрахон ака ўзла-
табассумларини яшира олмадилар, бир-бирларига жилмайиб қарашди. Аммо
Усмон Юсуповичнинг жиддий ва хомуш ўлтирганларидан кўпчилик андиша 83 84
қилди, шекилли, аскиябозлик бошланиб кетмади. Жўрахон ака танбурни Улар чиққандан сўнг Устага дедилар: ишларини мўлжалдагидек давом эттирмоқ учун нималар қилиш тўғриси-
созлаб қўшиқни бошлаб юбордилар. У кишидан сўнг яна бир қўшиқчи куй- — Уста, қани, юринглар, боққа борайлик. Бу гапларни ўша ерда бафуржа да маслаҳат бўлди. Сўнг Усмон Юсупович қурилишни тарк этдилар. Мен ана
лади. Усмон Юсупович жуда завқ-шавқ билан берилиб тинглар эдилар. Унга гаплашамиз. шу суҳбатларда бўлганман. Усмон Юсуповичнинг бу театр қурилишига катта
сари санъаткорлар авжига чиқишар, ўз маҳоратларини тўла намойиш этиб Шундан сўнг Муқимий номли театрнинг бадиий раҳбари Тўхтасин Жа- аҳамият берганларига шоҳидман. Чунки ўзбек музикали драма театри имо-
қўшиқлар куйлар эдилар. Навбат Аҳмаджон Умурзоқовга келди. Хона бўйлаб лилов, театр директори Мамажон Раҳмонов, яна шу даргоҳнинг уч етакчи ратининг уруш вақтида Тошкентда бино қилиниши Маданият учунгина эмас,
қўшнайнинг дардли, мафтункор садолари янгради. Моҳир санъаткор қўлидаги санъаткорлари, ҳаммалари Усмон Юсуповичнинг “Бьюик” автомашинасига сиёсатда ҳам катта ўрин олмоғи аниқ эди. Чунки мамлакатда уруш кетмоқда.
икки оддийгина қамишдан тешилган бу най ҳам санъаткорнинг қалбидаги, у зич ўлтириб жойлашдилар. Автомобиль Дўрмондаги боғ сари йўл олди. бутун ресурслар фронт манфаатлари учун сафарбар қилинган. Ўзбекистон
орқали уруш уқубатларини бошидан кечираётган халқнинг дардларини баён 1943-44 йиллари Муқимий номли ўзбек давлат музикали драма театри фронтни қурол-яроқ, озиқ-овқат, кийим-бош билан таъминлаб турмоқда. Юз
қилар эди. Ҳазин, маъюс, юраклар торини ларзага келтирувчи бу оҳанглар ҳам- Тошкентда ҳозирги рус ТЮЗи ўрнашган иморатда ишлар эди. Ўша вақтда бу минглаб кўчириб келтирилган кишиларга, болаларга Ўзбекистоннинг шаҳар
мани ўзига банд қилди. Хонага чуқур тинлик чўкди. Атрофни фақат ҳасратли, иморатга ўт тушиб анча-мунча ёнган. Сўнг иморат яна тикланган. ва қишлоқларида, оилаларда бошпана берилган. Кўчириб олиб келинган
нолали саслар тўлдирган эди. Муқимий театридан ташқари яна Янгийўл шаҳрида ҳам музикали драма завод-фабрикалар ўрнатилиб ишга туширилган. Шундай оғир пайтда Ўзбе-
театри бор эди. Уни Тошкент область театри деб аташарди. У ерда бош режиссёр кистоннинг биринчи раҳбари Тошкентда ўзбек театрининг қурилишига ҳам
Бишнав аз най чи ҳикоят мекунад Етим Бобожонов, театр директори эса Камтар Отабоев эдилар. Бу ҳар иккала диққат-эътибор бермоққа вақт топар, санъат аҳлига ғамхўрлик кўрсатар,
Аз жудоийҳо гиикоят мекунад... театрда ўзбек халқ санъатининг энг кўзга кўринган арбоблари жам бўлган эди. миллий санъат учун ёш истеъдодларни тарбиялаш ишига бошчилик қилар эди.
(Маъноси: Тингла. Най келар тўғрисида сўзламоқда, У айрилиқлардан Усмон Юсупович Юсупов ҳар иккала театр коллективининг кундалик ҳаётидан, Бу ана шу сиёсий раҳбарнинг ҳар томонлама етук фаолиятидан намуна
нолимоқда — Румий). ижодий режаларидан муттасил хабар олиб турар, пешқадам санъаткорларнинг бўлса, энг муҳими, бутун Совет Иттифоқидаги халқларнинг шу жумладан, Ўз-
Усмон ота столга эгилган сочсиз бошларини икки қўллари билан тутганча ҳар бири билан дўстона алоқалар ўрнатган, ҳар доим уларга давлат йўли билан бекистон халқининг ғалабага тўла ишончидан дарак берар эди. “Ёвуз душман
тингламоқдалар. Бу одам бутун вужуди билан бу сирли нолалар дунёсига моддий ва маънавий кўмак бериб турар эдилар. тор-мор келтирилади. Мамлакат озод ва обод бўлади, ҳозирдан мамлакатнинг
чўмиб кетгандай эди. Аҳмаджон ака эса қўшнайда йиғилиб ётган дард-ҳасрат- Яна Усмон Юсупович Юсуповнинг ташаббуслари билан Тошкентнинг Беш келажагини қурмоқ даркор” деган ғоянинг ижросидан нишона эди.
ларини бўшатмоқда эди. Аммо меъёрдан ўтди. Тўхтасин Жалилов найчига ёғоч даҳасида янги театр биноси қурила бошланди. Уруш вақтида қурилиш Тошкентнинг Бешёғоч даҳасида халқ усталари томонидан қурилган муҳта-
ишора қилиб тўхташга ишора қилди. Най яна бир неча марта фиғон чекиб, материаллари етишмайди, хусусан, ёғоч йўқ. Шунинг учун бу театр шарқ ар- шам ва гўзал бу иморатнинг пештоқида ҳозир оддий аммо ифтихорли ёзув бор.
аста-секин жимиди. хитектураси қоидаларига биноан, ёғоч ишлатилмасдан, пишиқ ва хом ғишт “Улуғ Ватан уруши вақтида қурилган 1941-1943”.
Усмон ота столга эгилган бошларини кўтариб Аҳмаджон қўшнайчига раҳ- билан қурилмоқда, томлар қубба шаклида қилинган. Қурилишда мўйсафид
мат айтдилар. Мусиқа сеҳргари намли кўзлари билан қуллуқ, деди. халқ усталари ишлашар эди. Уларга тирикчилигини таъминлаш учун лозим ***
Уста (Тўхтасин Жалилов) пайти келганини сезиб, театрнинг аҳволи, санъ- шароит туғдирилган бўлиб, иш тинимсиз давом этар эди. Усмон Юсупович Усмон Юсупович Юсупов бутун вужуди, бутун борлиғи билан элу юрт, халқ
аткорларнинг тирикчилиги тўғрисида сўз бошладилар. Юсупов ўзлари тез-тез бориб қурилишнинг қандай кетаётганидан хабар олиб учун хизмат қилишга берилган киши эди. У тинмай ишлар, дам олиш куни,
Усмон Юсупович йиғилган барча артистларга бир неча илиқ сўзлар айтиб, турар эдилар. таътил ёки бирор курорт, санаторийга бориш деган иш у кишининг хаёлига
уларга рухсат бердилар. Бир куни Усмон Юсупович тўғри қурилиш майдонига етиб келдилар. У ҳам келмас эди. Бир куни у кишининг сафдошларидан бири:
кишининг келишларидан ҳеч ким огоҳ эмас эди. Иморат қурилиши яримлаб — Усмон ака, сиз ҳам бир дам олинг одамларга ўхшаб, доимо иш, хизмат
85 қолган. Атрофда қум ва ғишт уюмлари. Уч-тўрт мўйсафид киши усталар ишлаб билан бандсиз, озгина ҳордиқ чиқармоқ ҳам керак, — деган мазмунда гап
туришмоқда. Усмон Юсупович улар билан саломлашиб, даставвал тирикчилик қилди. Унга жавобан Усмон ота қатъий оҳангда жавоб бериб дедилар:
қандай ўтмоқда эканини сўрадилар. Усталар, худога шукр, барча қатори, деб — Ер тагига киргандан кейин киши абадий дам ола бошлайди. Шунинг
жавоб қилишади. Сўнг ишнинг қандай кетаётгани тўғрисида сўз кетади. Уста- учун одам тирик экан, у хизмат, иш билан яшамоғи ва бирор нарса бунёд
ларнинг сўзида ҳеч қандай шикоят оҳанги йўқ эди. Улар ўзларига топширилган этмоғи керак.
вазифанинг кўнгилдагидек бажарилажагини айтадилар. Уларнинг сўзларида Усмон Юсупович билан суҳбатлашган, у билан ҳамкорлик қилган ҳар бир
заррача тамаъгирлик, бирор даъво ҳам йўқ эди. Усмон Юсупович усталарга ҳушёр одам у кишининг фақат элу юрт учун халқ учун яшаши, хизмат қилиши,
раҳмат айтиб, уларнинг ишларига муваффақият тилайдилар. чин юрагидан халқни фаровон турмушга, ёрқин келажакка эргаштирмоққа
Шундан сўнг етиб келган ишбошилар билан суҳбатда театр қурилиши интилишини ҳис этар эди.
Бир куни дастурхон атрофида Чархий домулла билан Усмон ота суҳбатлашиб
86
87
ўлтирар эдилар. Мен ҳам шу ерда эдим. лиятининг моҳияти эди. ционал руҳда эди. Уй бекаси украин Юлия Леонидовна шу даргоҳдаги
Усмон Юсупович қўлларида бўш пиёлани тутганча ўйчан ҳолатда Зотан, барча одамларга рус, ўзбек, тожик, татар, қозоқ миллатига мансуб бўлган
кишиларнинг ҳаммасига бир хилда меҳрибонлик билан муносабатда бўлар
Чархий домуллага кўнгилдаги гапларини айта бошладилар. Бу худди юрагини Одами эрсанг демагил одами, эдилар, керак бўлганида эса, ғамхўрлик кўрсатар, керак бўлганида, оналарча
тўлдирган ғамларни изҳор этувчи дардли бир нидо янглиғ эшитилар эди. Ониким, йўқ халқ ғамидин ғами. танбеҳ қилар эдилар.
Усмон Юсуповичнинг шахсий дўстлари ҳам турли миллатга мансуб кишилар
— Уруш машаққатлари халқимизнинг бошига оғир кулфатлар солди. Халқ Нафъинг агар халққа бешакдурур эдилар. Улар орасида мен айтиб ўтганларим Чархий, Собир Абдулла, Чустий,
оч қолди. Бу катта мусибатдир. Билки, бу нафъ ўзинга кўпракдурур. Тўхтасин Жалилов ва бошқа қатор ўзбек зиёлилари бор эди. Улар билан бир-
га шоир ва олим Боқий домулла тожик миллатига мансуб эдилар. Чархий ва
У киши стол устига назар солдилар. Дастурхонда бир неча синдирилган (Навоий) Боқий домуллаларнинг айтганларига кўра, машҳур тожик ёзувчиси ва олими
нон парчалари, озгина мева бор эди. Усмон Юсупович Юсупов учун Ўзбекистон тупроғи ғоят азиз ва муқаддас Садриддин Айний, Эрон шоири Қосим Лоҳутий Усмон Юсупович билан дўстона
эди. У киши сўз орасида она Ватан тупроғини эъзозлаб кўп ажойиб фикрлар муносабатларда бўлишган. Озарбайжонлик шоир ва драматург Мақсуд Шайх-
— Одамлар бизни озиқ-овқатга муҳтож эмас, деб ўйлайдилар. У киши нон билдирганлар. Она Ватан ерининг бир ҳовуч тупроғи ватандошлар кўзига тўтиё зода Усмон Юсуповичнинг энг яқин ва қадрдон дўстларидан эди.
бўлакларини кўрсатиб дедилар: — биз бу овқатни емаймиз. Бу овқат бизни кабидир. Уни кўзга суртмоқ, бошга кўтармоқ керак. Она Ватанга севги туйғуси Мўътабар шифокор ва олим Каценович (миллати яҳудий), маорифчи Рачинс
ейди. Халқинг оч бўлса, кишининг томоғидан овқат ўтармиди. кишининг танига мадор, қувватига қувват қўшади, ҳаётига мазмун бағишлай- кая, Ўрта Осиё ҳарбий округининг қўмондони армия генерали Иван Ефимович
ди, бундай одам Ватан манфаати учун хизмат қилар экан, чарчаб-ҳормоқ нима Петров (рус) ҳар доим Усмон Юсупович оиласида шу даргоҳнинг дўстлари
Шундан сўнг Усмон Юсупович чуқур хўрсиниб: “Яқинда уруш тугайди, со- эканини билмайди. сифатида эъзоз топганлар. Қозоғистон Компартияси Марказий Комитетининг
вет халқи фашизм устидан ғалаба қозонади. Ғалабадан сўнг халқнинг ҳаёти Усмон Юсупович она Ватан — Ўзбекистоннинг ҳар бир бурчаги, ҳар қадам биринчи секретари Шаяхметов, Қирғизистон Компартияси Марказий Комите-
албатта яхшиланади”, — деб ишонч билдирдилар. ери обод, кўркам бўлишини тилар, қақраган чўлу биёбонлар ўрнида боғ-роғлар, тининг биринчи секретари Раззоқовлар Усмон Юсупович билан яқин сафдош
бўстонлар, экинзорлар яратмоққа интилар эдилар. Бундан мақсад, она Ватан бўлишган, улар ўртасида самимий дўстона муносабатлар мавжуд бўлган.
Усмон Юсупович Юсуповнинг Ўзбекистон, ўзбек халқига муҳаббати чек- ерини гуллаб-яшнатмоқ эди. Ундан келадиган фойда ёки даромад тўғрисида Ўзбекистонга кўчириб келтирилган корейс халқининг бу ерда ўрнашиб ўз
сиз эди. Бу киши Ўзбекистоннинг ўз тараққиёти билан бутун дунёда шуҳрат Усмон Юсупович кам гапирар эдилар, энг муҳими, она Ўзбекистонимиз обод ҳаётларини қуришига, турмушини уюштиришга Усмон Юсупович кўп диққат-
топишига, айниқса, Осиё ҳалқлари учун ибрат бўлишига тўла ишонар эдилар. бўлсин, унинг бағри чаманзорлар билан тўлсин, асрлар давомида сувга ташна эътибор қаратганлар ва ёрдамлашганлар. Бу тўғрида корейс колхози “Полярная
бўлган чўлларга оби ҳаёт келсин, улар ям-яшил далаларга айлансин!.. Асосий звезда”нинг муҳтарам раиси, Социалистик меҳнат қаҳрамони Ким Пен Хва
Усмон ота бу мақсад ва ишончни юзага чиқармоқ учун ҳар бир одам жону кўзлаган мақсадлари шу эди. Усмон Юсупович шу мақсад йўлида тинмай меҳнат ҳурмат билан сўзлар эди. Кейинчалик Тошкентдаги катта бир йиғинда Усмон
дили билан шу мақсад йўлида хизмат қилиши керак, ана шундай элпарвар, қилар ва аста-секин, аммо изчиллик билан уни амалга ошира борар эдилар. Юсупов ва Ким Пен Хванинг қучоқлашиб кўришганларига шоҳид бўлганман.
ўз она юртига муҳаббат билан тўлиб-тошган, унинг гуллаб-яшнашига ўз сал- Халқ ҳам бу олийжаноб ишда ўз йўлбошчиси билан ҳамнафас бўлган. Бу икки қадрдон дўстнинг учрашуви ғоят таъсирли бўлган эди.
моқли улушини киритган киши эл таҳсинига сазовор бўлишига амин эдилар. Катта Фарғона канали, Шимолий Фарғона канали, Жанубий Фарғона канали, Усмон Юсупович қорақалпоқ халқининг мард ва меҳнатсевар, талантли бир
Тошкент канали, Тошсоққа канали (Хоразм), Каттақўрғон сув омбори ва бошқа халқ эканини кўп таъкидлар эдилар. Олис ерларда, мураккаб табиий шароит-
— Халқ ўзининг зукколиги, донишмандлиги билан, шундай одамларни кўп суғориш иншоотлари, Фарҳод гидролектростанцияси ва шунга ўхшаш бош да яшаётган қорақалпоқ халқи ўзининг фидокорлиги, она юртга муҳаббати,
ажратиб олади. Бундай фидокорларни халқ фарзандим деб атайди. Халқ қа қурилишлар ана шу мақсад йўлида қўйилган дадил қадамлар эди. меҳнаткашлиги билан бу ўлкани обод қилаётганини айтар эдилар. Ўзбекистон-
фарзанди бўлмоқдан ортиқ шараф йўқ инсон учун, — деб ўгит берар эдилар Ўзбекистон ва ўзбек халқига муҳаббат Усмон Юсупович қалбидаги жўшқин да яшаётган барча халқларга Усмон Юсупович оталарча муносабатда бўлганлар.
Усмон ота. туйғу интернационализм туйғулари ила уйғун бўлган. Усмон Юсупович барча У киши раҳбарлик қилган йилларда Ўзбекистонда миллий низо деган нарса
миллат ва элатларни қаттиқ ва чин юракдан ҳурмат қилар, уларнинг барчаси умуман бўлмаган, аксинча, барча халқлар ўртасида биродарлик ва дўстлик
Бир куни боғда бизнинг тўқувчилик дўконлари ўрнашган хонанинг ёнидаги баб-баравар эканлигини ҳамиша таъкидлар эди. Мен умрим бино бўлиб, бирор барқарор бўлган.
скамейкада Чархий домулла, боғ директори Собиров ва яна бир-икки киши миллат вакилидан Усмон Юсупович тўғриларида бирор норози сўз эшитган Уруш вақтида Қримдан, Шимолий Кавказдан, Закавказьедан баъзи миллат-
билан Усмон ота сўзлашиб ўлтирар эдилар. Кун иссиқ. Ҳамма енгил кийимда. эмасман. Аксинча, ўзбеклар у кишини қанча қадрлаган бўлса, бошқа халқлар лар кўчирилиб, Ўзбекистонга келтирилди. Месхети турклари, қорачойлар, че-
Усмон отанинг эгниларида оқ шоҳига гул солиб тикилган украинча кўйлак, вакилларининг ҳам у киши тўғриларида оғиздан бол томиб сўзлаганларига ченлар, греклар, қрим татарлар, қисман немислар шулар жумласидандир. Ўзбек
оқ шим. Гапдан гап чиқиб, яна элу юрт хизматида бўлмоқ тўғрисида сўз кетди. кўп шоҳид бўлганман.
Усмон Юсуповичнинг оилавий турмуш тарзи ҳам том маънода интерна- 90
— Киши ўз хизматини, бутун фаолиятини халқ учун бағишласа, элу юрт, (Давоми 4-саҳифада)
халқ манфаати учун берилиб хизмат қилса, ундан ўзи ҳам кўп наф кўради. 89
Халққа хизмат қилган кишига бунақа нарсалар, — Усмон ота устларида кўй-
лакни бармоқлари билан тутиб кўрсатдилар, — кишига ўзи келаберади. Энг
муҳими, хизматдан мақсад — халқ манфаатларига, элу юртга, одамлар учун
фойда етказмоқ бўлмоғи керак.
Ана шундай халқ учун садоқат ва фидокорлик билан хизмат қилмоқнинг
тимсоли Усмон Юсупович Юсуповнинг бутун қилган ишлари, баракали фао-
88
4 2021 йил 8 декабрь “Нуроний” кутубхонаси Nuroniy
№48 (1110)
Фашизмнинг ўчоғи бўлмиш Берлин марказидаги Рейхстаг биноси санъат усталари ўз санъатлари билан йиғилиш қатнашчиларини хушнуд
(Давоми. Боши 3-саҳифада) Совет қўшинлари томонидан эгалланган. Унинг тоқига ўрнатилган Қи- қилдилар. Залда чироқлар ўчди. Катта бахмал парда икки четга чеки-
халқи уларнинг ҳаммасини ўз даргоҳига қабул қилди, улар Ўзбекистонда зил байроқ 1945 йил 2 май кунидан бери порлаб турипти. Бу тўғридаги зўр ниб саҳнани томошабинлар нигоҳига намоён этди. Саҳнанинг ўнг томонида
ўрнашиб ўз турмушларини туздилар. Ўзбекистонда амалга оширилаётган шодиёна хабар барча жаҳон халқларига катта хушнудлик бағишлади. Энди болалар оркестри турар эди. Орқа қаторда бўйи баландроқ ўспиринлар ва
ишларда фаол қатнашдилар. Фашистлар Германиясининг урушда мағлуб бўлганлигига иқрор бўлиб, лозим қизлар саф тортган. Олдинги қаторда кичик болалар. Ҳаммасидан ҳам кичик
ҳужжатларга имзо чекиб “сўзсиз таслим бўлиши” (“Безоговорочная капитул роғи дирижёр қизча эди. У ўз оркестри иштирокчиларига қараб турар эди.
Уруш вақтида Ўзбекистонда маҳаллий халқлар ўртасида баъзи бир кимса- яция”) қолган, холос. Худди шу хабарни кутиб радиони қўйган эдим. Москва Дирижёрнинг қатъий ва нафис ҳаракати билан оркестр чолғу чала бошлади.
лар ҳарбий хизматдан бош тортган ҳолатлари ҳам бўлди. Баъзи йигит-яланг радиоси бугун тонготардан шу хабарни етказди. Диктор Левитан ўзининг Ёш дирижёр ишонч билан оркестрни бошқарар эди. Оркестр унинг ҳар бир
ҳарбий хизматдан бўйин товлаб беркиниб, тоғу тошлар, чўлларда яшириниб таниш ва улуғвор овози билан бу хабарни ўқийди. Генерал фельдмаршал Кей- кўрсатган белгисини дарҳол илиб олар ва унинг қўли ишорасида ҳар бир
юрдилар. У ерларда улар уюшиб баъзи қишлоқ магазинларини талаган, жамоат тель бошчилигидаги Германия делегацияси сўзсиз таслим бўлиш тўғрисидаги мақомни жойига қўйиб ижро этар эди. Барчанинг кўзи дирижёр қизчанинг қўл
мулкини талон-торож қилган вақтлар ҳам бўлди. Ўзбекистон давлатининг ҳужжатга имзо чекди. Маршал Жуков Германия делегацияси залдан чиқиб ҳаракатларида, у эса ўз мусиқий ижодига берилиб кетган, оркестрни маҳорат
ҳуқуқий органлари бундай ҳолларга кескин ва шафқатсиз равишда жазо кетиши мумкин, деди. Тошкент вақти билан эрталабки соат олтида берил- билан бошқарар эди. Ниҳоят мусиқа овози тинди. Залда гулдурос қарсаклар
бердилар. Қочоқлар (дизертирлар) тутиб олинди, уларга ҳарбий йўл билан ган бу хабар бутун Тошкент халқини оёққа турғазди. Кўчаларда, ҳовлиларда янграб кетди. Ёш дирижёр ўзининг маҳорати, санъатга берилганлиги, оркестр
кескин чоралар кўрилди. Бу аҳволни шарҳлаб, Усмон Юсупович бир суҳбатда шодлик ҳайқириқлари янгради. Ҳарбий кишилар ҳавога ўқ узиб салют берар чолғучиларини тўғри йўналтиргани билан ҳаммани қойил қолдирди. Қизча
бундай деган эдилар: эдилар. Биз ҳам Владик иккаламиз ов милтиғидан ҳавога бир-икки ўқ узиб жиддий равишда залга таъзим қилди. Қарсаклар тинмас эди.
салют бердик. Ҳовлидаги ҳар бир одам — Юлия Леонидовна, Қундузхон опа, Шу вақт биринчи қаторда ўтирган Усмон Юсупович ўринларидан турди-
— Уруш вақтининг шароити ва талаблари жуда қаттиқ ва кескин. Мана, хизматчилар, соқчилар ҳамма бир-бирини табриклашар эдилар. лар. У киши ўзининг барваста гавдаси билан салмоқлаб саҳна ёнига келиб,
қанча кавказлик ва қримлик халқлар Ўрта Осиё, Қозоғистонга кўчириб келти- чап томондаги зинадан саҳнага кўтарилдилар. Усмон отанинг важоҳатидан
рилди. Бу халқлар ўзларининг ҳаётчанлиги, бизнинг табиий шароитимизнинг Мен шундан сўнг югуриб кўчага чиқдим. Кўча тўла одам. Бир-бирини унинг бу оркестр ва дирижёр маҳоратидан қаттиқ ҳаяжонлангани аниқ
қулайлиги, одамларимизнинг бу халқларга шафқатли муносабати туфайли мутлақо танимаган кишилар бир-бирлари билан қучоқлашишар, бир-бирини сезилиб турар эди. У киши ёш дирижёрга яқинлашдилар. Сўнг эгилиб ди-
омон қолдилар ва бу янги жойда ўз ҳаётларини қайтадан қура олдилар. табриклашар эди. рижёр қизчанинг пешонасидан ўпдилар. Қизчанинг жуссаси жуда кичик,
ота эса жуда барваста эдилар. Концертни бошқараётган Камтар Отабоев
Ўзбекистон — энг олис фронт орти бўлган жой. Бу ерда агар бир неча Бу уруш неча миллион одамларнинг ёстиғини қуритди. Мамлакатда унинг дарҳол уларнинг ёнига етиб келди. Усмон Юсупович ўз билакларидаги тилла
ғаламислар бирлашиб, уюшган унсурлар бир кучни ташкил этган, бу қучлар кулфатини чекмаган бирор оила қолмади. Бирор уй, ҳовли йўқки, бу урушда соатни ечиб олиб дирижёр қизчанинг қўлига тақиб қўймоқчи бўлдилар.
фронт ортини барбод қилиши мумкин деган гап чиққудай бўлса, бу гап-сўз бирор оға-иниси иштирок этмаган бўлса. Қайтиб келмаган одамларнинг Камтар Отабоев бу вазифани чаққонлик билан бажарди. Усмон Юсупович
Олий ҳокимиятга етиб борса, оқибати мудҳиш бўлади! Агар ўзбекларни Сибирь сон-саноғи йўқ. Ватанимизга хиёнаткорона бостириб кирган фашист босқин- қизчанинг жажжи қўлларини яна бир бор сиқиб, сўнг саҳна бўйлаб юриб
томонга кўчирилсин, деган буйруқ чиққудек бўлса, бу ўзбек халқи учун ўлим чилари ҳам бу ерда ўз гўрини топди. Босқинчининг қисмати шу. Буюк немис пастга тушдилар ва ўз жойларига келиб ўлтирдилар. Бу воқеа зални тўл-
ҳукми билан баробар бўларди. Чунки ўзбек халқи осонликча бошқа жойга халқи фашистларнинг йўлига кириб, жуда мудҳиш қонли сабоқ олди. Аммо дириб ўлтирган кишиларнинг гулдурос олқишлари остида бўлиб ўтди. Шу
кўчмайди. Кўчган тақдирда ҳам Сибирь шароитида ўзбек битта қолмай қи- фашистлар бутун дунё халқига чексиз изтироб ва кулфатлар етказган. залдагилар ичида мен ҳам бор эдим.
рилиб кетмоғи ҳеч гап эмас. Ана шундай оғир бахтсизликнинг олдини олиш Орадан бир қанча вақт ўтди. Бир куни Усмон Юсупович командировкадан
мақсадида биз дизертирларга ва уларнинг уюшган гуруҳларига қарши кескин Эй, йигирманчи аср охирида яшаётган ёш бахтиёр авлод. Ҳушёр бўлинг, қайтганларидан сўнг тушлик овқатдан кейин ҳовлида чой ичиб ўлтириб,
кураш олиб бордик ва бу хавфли ҳаракатнинг олдини олишга муваффақ бўл- урушнинг олдини олинг. Инсоният учун урушдан оғир ва мудҳиш бахтсизлик Фарғона водийсида командировка чоғида юз берган қизиқ воқеани айтиб
дик деб ўйлайман! йўқ. Сиз ўтмишнинг буюк тажрибасини ўрганинг, яхши ишларидан ўрганинг, бердилар.
ёмон ишларини такрорламанг, халқлар ўртасидаги биродарлик ва қардошлик- Бир куни хизмат юмушлари тугаллангач, Усмон Юсуповични дор томоша-
9 май, 1945 йил, чоршанба ни тикланг, ёлғончи муттаҳамларга ишонманг. Оталарингиз, оналарингиз сига таклиф қилганлар. Катта майдонда одам лиқ тўла. Баланд дорлар таранг
ҒАЛАБА КУНИ кўрсатган мардлик, жасорат, ватанпарварлик, чидам ва енгилмас иродани тортилган. Дорбозлар ўз санъат ва маҳоратларини йиғилган халққа намойиш
унутманг. Уни шараф билан ғолибона давом эттира боринг! қилмоқдалар. Шу вақт дорга кичик бир шогирд дорбоз болача кўтарилди. У
Мен шу куни жойимдан жуда вақтли турдим. Бизнинг Тошкент, Гоголь — 73 арқон устида дадил юрар, чопар, турли ҳаракатларни ишонч билан кўрсатар
биносига қарашли ташқари ҳовлида жойлашган кичиккина хонага уч койка ТИЛЛА СОАТ
жойлашган эди. Бу хонада Собиржон Азизов, ошпаз ота — Мухторов ва мен Ўзбекистон Совет Социалистик Республикасининг йигирма йиллик юби- 93
яшаймиз. Хонада кичик радио репродуктор бор. лейи Тошкентда, Свердлов номли концерт залида бўлиб ўтди. Бу 1944 йили эди.
Шу концерт залида тантанали йиғилишдан сўнг кечқурун Ўзбекистон
Собиржон ака бугун йўқлар. Ошпаз ота ҳам вақтли туриб ошхонага чиқиб
кетганлар. Мен туриб ювиниб бўлгач, дарҳол радиони қўйдим. Чунки кеча, 92
бугун ҳамма Улуғ Ватан урушининг совет халқининг ғалабаси билан якунлан-
гани тўғрисидаги хабарни интиқ бўлиб кутмоқда.
91
эди. Усмон Юсуповичнинг ёнида ўлтирган кишилардан бири огоҳлан- ШОҲИМАРДОН ва қатъий равишда рад қилганлар. Ёш болаларни махсус вагонда жўна-
тиради: 1945 йилда Усмон ота ва Юлия Леонидовна оналари ва болаларни ёз тиш шарт эмас. Кўпчилик қатори поездга ўлтириб жўнай берадилар. Ҳамма
— Ҳозир кутилмаган ҳаракат содир қилади ёш дорбоз. Лекин чўчиманг, у пайтида дам олмоқ учун Шоҳимардонга юборадиган бўлдилар. Дам олувга юрадиган вагонга жойлашиб бораберсинлар, ҳеч нарса бўлмайди, деганлар.
ҳамма шароитни ҳисобга олган, дадил ўйнайди, — дейди. Дорбоз бола арқондан борувчилар ичида бошлиқ ва энг мўътабар зот Усмон отанинг оналари эдилар.
чопиб бориб чиғириққа ўтади. У ердан ўзини пастга итқитади. Аммо оёқлари У кишини барча оила аъзолари эъзозлаб Ача деб атар эдилар. Биз Марғилонга кетаётган танишлардан бири билан бирга поездга ўлтириб
билан чиғириқни қисиб олади-да, сал фурсат осилиб тургач, яна дадил чиғириқ Ача Тошкент областининг Янгийўл шаҳрида кичик ўғиллари Эсон Юсупов Тошкентдан Марғилонга йўл олдик. Эртаси куни эрталаб Горчаково станция-
устига кўтарилади. Бу ҳаракат кўпчилик учун кутилмаган эди, шунинг учун билан у кишининг ҳовлисида яшайдилар. Эсон Юсуповичнинг оилалари Ҳурия сига етиб келдик. Бу ердан извошларга ўлтириб Марғилонга келдик. Ўша та-
хавотирга тушганлар, бола чиғириққа кўтарилгач, сал тинчийдилар. Дорбоз опа ва қизлари Қумрихондан иборат бўлиб, Ҳурия опа ҳам шаҳарнинг обрўли нишнинг уйларига келиб тушдик. У ерда дам олиб, сўнг Шоҳимардонга келдик.
бола жуда мураккаб ҳаракатни катта маҳорат билан бажарган эди. кишиларидан бўлиб, қариндошлар ичида алоҳида ўрни бор аёл эдилар. Улуғ-
Ўйин тугагач, Усмон Юсупов ёш дорбозни ўз олдиларига чақириб оладилар сифат ва кўҳлик бу ёш аёлни барча оила аъзолари қаттиқ ҳурмат қилишар эди. Дунёда табиат оро берган гўзал масканлар кўп. Аммо ҳар бирининг ўзига хос
ва унинг маҳоратига таҳсинлар ўқидилар, маҳоратини юксалтиришда улкан Усмон Юсупович ҳам Ҳурия опани алоҳида ҳурматлар, у кишининг фикрларини сўлим ҳусни бор. Шоҳимардон ҳам шундай. Аввало Фарғонадан чиқиб, Қадамжо-
ютуқлар тиладилар. ҳамиша ҳисобга олар эдилар. Қумрихон у вақтда ёш қизча бўлиб, унга ҳамма дан ўтиб Водилга яқинлашар экансиз, ҳаво ва табиат ўзгара, тозалана, кўркамлаша
— Қўлимиздаги тилла соатни ечиб дорбоз боланинг қўлига тақиб қўйдик, меҳр билан қарар эди. боради. Шоҳимардонсой ёқасида буралиб-буралиб борадиган йўл тобора юқорига
— дедилар оҳиста жилмайиб Усмон ота. Албатта Ача кўзларининг оқу қораси — севикли катта набиралари Қундуз- кўтарилади. Ниҳоят улуғвор тоғлар билан ўралган бир томондан кўмкўк Кўксув,
1946 йил бўлса керак, Тошкентда Биринчи май байрами одатдагидек катта хон опа эдилар. Биз — Владлен, Янгийўл театрининг ёш санъаткорларидан бир томондан улуғвор Оқсув келиб қўшилиб Шоҳимардонсой бўладиган жаннат-
тантана билан ўтди. Ҳар байрамда Усмон Юсуповичнинг бутун оила аъзолари хушовоз қўшиқчи Носиржон ва мен Шоҳимардонга бориб дам олиш тўғри- макон бир қишлоққа кириб келасиз. Бу қишлоқдан яна юқорироққа кўтарилсан-
— рафиқалари Юлия Леонидовна, Қундузхон опа, Владлен, Инеса намойишни, сидаги хабарни катта хурсандлик билан қарши олдик. Йўлга отланиш учун гиз, санаторий келади. Биз тушадиган жой шу санаторийнинг шарқ томонидаги
айниқса, ҳарбий парадни тамошо қилмоқ учун Қизил майдонга борар эдилар. тайёргарлик бошланди. Эсимда бор, сўз орасида Юлия Леонидовна эрларига баландликда жойлашган бир боғ ичида эди. Бу боғда икки кичик булоқ қайнаб
Бу сафар ҳам шундай бўлди. Мен ҳовлида қолдим. Гоҳо улар Қизил майдондан болаларини Тошкентдан Марғилонгача “махсус” вагонда жўнатилса, қандай чиқиб туради. Улар кичик бир ҳовузча ташкил қилган. Булоқлардан чиққан сув-
қайтганларидан сўнг ҳаммалари боққа боришар эди. У ерда дам олиб сўнг бўлар экан, деган фикр билдирганлар. Она бўлганидан боласи учун қулай ша- лар ариқчаларни тўлдириб оқади. Шу ерда ўрикзор бор. Унинг тўрида бир супа.
ҳовлига қайтилар эди. роит бўлишини ўйлаши табиий, албатта. Аммо Усмон ота бу таклифни кескин Супадан сал нарироқда уч чодир ўрнатилган. Улардан иккитасида Ача, Қундузхон
Усмон Юсупович Қизил майдондан қайтгач, ҳовлида ҳовузча ёнида Юлия опа туришади. Яна бирида Қундузхон опанинг ўртоқлари ва университетдаги
Леонидовна билан бироз гаплашиб ўлтирдилар. Отанинг авзолари бузуқ эди. 95 курсдоши Кароматхон опа ва САГУ профессори Маргарита Мишрофановна. Улар
Нималарнидир у киши норози оҳангда рафиқаларига гапирар, Юлия Леони- биздан олдироқ келиб, кичик бир қизча — набираси билан турадилар. Учинчи
довна эса майин овозда у кишини юпатмоққа ҳаракат қилар эдилар. Сафоли ёз кунларидан бири Усмон Юсупович Шоҳимардонга оналарининг чодирга биз келиб тушдик.
— Майли энди, бу сафар уни кечиринг, иккинчи бундай бўлмайди, ҳамма зиёратига келдилар. У киши билан бирга дўстлари Бузрукхўжа Усмонхўжаев
айтганларингизни қулоғида тутади. Ҳеч қачон сизни хафа қилмайди. Болалик — Фарғона область меҳнаткашлар депутатлари Совети Ижроия Комитетининг Бу масканнинг юқорисида эллик-олтмиш қадам нарида бир уйча бор. У
қилган. раиси, халқ ҳофизлари Жўрахон Султонов, Маъмуржон Узоқовлар ҳам бирга ерда қозон-товоқ ўрнатилган. Ошпаз Тўлаган ака ўша ерда турадилар.
Усмон ота сал ҳовурдан тушгач, бизга бўлган воқеани айтиб бердилар. келишган эди. Усмон Юсупович Шоҳимардонда қишлоқни айланиб чиқиб сўнг
Катта ўғиллари Владлен ўша вақтда ўн тўрт — ўн беш ёшларда эди. Мак- оналари ва фарзандлари турган жойга етиб келдилар. Бу ерда Усмон отанинг оила Биз Марғилондан Шоҳимардонгача бўлган узоқ йўлни юк машинасида бо-
табда ўқийди. Ўша куни биринчи май байрамида Қизил Майдонга борганида аъзолари билан бирга Ўзбекистон ҳарбий комиссари, полковник (кейинчалик ге- сиб ўтдик. Йўл ғоят ўнқир-чўнқир бўлиб, ҳар қадамда машинани бир кўтариб,
қўлига тилла соат тақиб борган экан. Ота болани қўлида тилла соатни кўргач, нерал-майор) Муллажон Узоқов ҳам ўз оиласи билан бирга меҳмон бўлиб турган бир ташлар эди. Аммо биз, ёш йўлчилар бунга аҳамият бермадик. Мен атрофда-
уйга қайтгандан сўнг унга қаттиқ танбеҳ қилганлар: эдилар. Ватан урушининг иштирокчиси Муллажон Узоқовни Усмон Юсупович жуда ги гўзалликни маҳлиё бўлиб томоша қилар эдим. Ёш болаликдан мақтовини
— Ҳеч қаерда ишламаган, бирор ҳунар эгаси бўлмаган, бирор ишда ҳали ҳурматлар, уни ўз уйига меҳмонга чақириб турар эдилар, улар ўртасидаги дўстона кўп эшитган, бирор мартаба бўлса ҳам кўрмоқни орзу қилган Шоҳимардонга
ўзини кўрсатмаган ўқувчи болага тилла соат тақмоқнинг нима кераги бор? муносабатлар муттасил давом этганлиги ҳам диққатга сазовордир. келганимдан жуда хурсанд эдим.
Вақтни билмоқ учун оддий соат тақса ҳам бўла беради. Тилла соатни киши Шоҳимардон қишлоғи яқинидаги бу манзилда Усмон Юсупович мазмунли
ўз меҳнати билан талант ва маҳорати билан ишлаб топмоғи лозим. Умуман, бир суҳбат қурганлиги ҳам ёдда қоларли бўлди. Усмон Юсупович ашула ва Шоҳимардон қучоғидаги бу гўзал масканда бир неча кун дам олиб ҳордиқ
ўзгалардан ажралиб турмоққа интилиш яхши одат эмас!.. ғазални жуда яхши кўрар эдилар, шунинг учун суҳбат Жўрахон Султонов ва чиқардик. Кўпинча пастга қишлоққа тушиб айланар, гоҳо юқорига Ёрдон азиз-
Маъмуржон Узоқовларнинг қўшиғи билан бошланди. га бориб, у ердаги гўзал табиат кўринишларини томоша қилар эдик. Қундузхон
94 опа ва Кароматхон опалар Маргарита Мишрофановна раҳбарлигида Биофак-
Ёрдин ҳеч ким менингдек зору маҳжур ўлмасун, даги гербарий учун ўсимликлар йиғиш билан шуғулланишар эдилар. Ача ўша
Орадан бир ҳафта — икки ҳафта вақт ўтди. Ёзнинг шукуҳли кунлари- Жумлаи оламда расволикда машҳур ўлмасун. маскандан узоққа чиқмас эдилар. Кун аро у кишининг ёнларига ўз қишл оқлари
дан бирида Усмон ота биздан хабар олмоқ учун Шоҳимардонга келдилар. Каптархонадан ва бошқа жойлардан меҳмонлар келиб туришарди.
У киши билан бирга область ва район раҳбарлари ҳам келишган эди. Усмон Мен бўлай овора то ишқида айлаб гуфтигў,
ота даставвал оналари билан саоломлашиб кўришдилар, сўнг ҳаммамиз билан Оти анинг ҳеч киши оғзида мазкур ўлмасин... 96
бирма-бир сўрашиб чиқдилар. Биргалашиб овқатландик. Овқатдан сўнг Усмон
Юсупович бошқаларга рухсат бериб жўнатдилар. Сўнг раҳбар ходимлар билан Ёр васлига қувондим, қувди кўйидин мени, билан сабр айлагани лирик қаҳрамоннинг кечинмалари шунга аниқ ми-
ўзлари қолдилар. Мен ҳам бир чеккада ўлтирибман. Эй Навоий, ҳеч киши давлатга мағрур ўлмасун. сол эди. Ота ўлтирганларга шуни таъкидлаб сўзладилар. Шундан сўнг ота
менга қараб бир шеър ўқимоқни таклиф қилдилар. Мен бундан бир-икки кун
— Биродарлар, — дедилар Усмон Юсупович область ва район раҳбарларига Иккинчи қўшиққа Собир Абдулла шеърига Жўрахон Султонов куй баста- бурун шу ерда Шоҳимардонда Навоийнинг “Ўн саккиз минг олам ошуби агар
қарата, — Шоҳимардон — катта бир шифохона. Бу ердаги санаторий бутун лаган. бошиндадур, не ажабким сарвинозим ўн саккиз ёшиндадур” деб бошланадиган
Иттифоқимизга хизмат қилади. Бу ерга даво истаб фақат Ўзбекистондангина ғазалига назирага ўхшатиб бир ғазал машқ қилган эдим. Шуни ўқиб бердим.
эмас, Сибирдан, Россиядан, бошқа эллардан ҳам нотоб кишилар келадилар. Кўп замонлар бир парига мубталомен, найлайин,
Улар орасида уруш инвалидлари, ногирон кишилар бўлади. Ахир, бу шифо- Шул сабабдин ранги рўйим қаҳрабомен, найлайин. Соя ташлаб бошларингдин кечмиш ўн саккиз баҳор,
хонага етиб келгунгача улар соғлиғини бутунлай йўқотадилар-ку. Бу йўлдан Чун жамолинг узра ўн саккиз баҳорнинг ҳусни бор...
юрган соғ одам касал бўлади. Касаллар қандай қилиб юра олади? Яна бу Аҳли дард дўстларга айтмай кимга айтай арзимни,
шифохонада даволаниб тузалган одам яна Шоҳимардондан Фарғонага етиб Ботинидир зоҳиран кўз ошномен найлайин... Жўрахон Султонов дарров бу ғазалга аҳамият бердилар. Кейинчалик қиш
олгунгача, бутун топган давосидан айрилади. Бу қандай гап? Наҳотки, бутун лоқда бу тўғрида сўзлаган эканлар, у ердагилар ўртасида бу шеър қизиқиш
область шу битта йўлни тартибга солмоқдан ожиз бўлса?.. Таъналар тошига Собирлик билан сабр айласам, уйғотгани маълум бўлди. Усмон Юсупович яхши кайфиятда эдилар. У киши
Бевафолик дардидин кўнгли яромен, найлайин. ўлтирганларга ўз эзгу ниятларини изҳор эта кетдилар.
Бошлиқлар жим қулоқ солар эдилар.
Суҳбат яна бир оз давом этди. Сўнг Усмон Юсупович ўринларидан турди- Усмон ота ғазални диққат билан тинглар эдилар. Ғазалда у кишига тахаллус- Шоҳимардон гўзалликда тенги йўқ бир маскан. Бу жой одамлар учун энг
лар. Ҳамма ўрнидан қўзғалди. Усмон ота тўғри оналарининг ёнларига бориб, нинг лутф тушириб битилгани ёқар эди. Собир Абдулла ғазалида “собир”лик истакли истироҳатгоҳдир. Даставвал яхши йўл қурилмоғи керак. Токим, бу
у киши билан хайрлашдилар. Сўнг ҳамма билан хайрлашиб йўлга отландилар. ерга келиб-кетмоқ осон бўлсин. Бунинг учун Фарғонадан Шоҳимардонга
Кетиш олдидан маҳаллий бошлиқлардан бири бир нарса деган эди, Усмон 98 электропоезд юра бошламоғи керак. Бунинг учун кўп электр энергияси керак.
Юсуповичнинг унга жавобан айтган сўзлари эшитилди: Энг арзон ва қулай энергияни гидроэлектростанциялар беради. Фарғонада эса
— Аввало, йўлини тузатингиз. Беморлар шифохонага бемалол етиб кела- бунинг учун қулай шароит бор. Тоғ дарёлари тез оқади. Уларни ҳар жой ҳар
диган бўлсинлар. Чойни ўшанда ичсак ярашади... жойда бўғиб бир неча гидроэлектрстанциялар қурса бўлади. Илгари Шоҳи-
Эртаси кунидан бошлаб Шоҳимардонга кириб келадиган йўлни тартибга мардонга Фарғонадан керосин ташиб келтирилар эди. Ҳозир бутун қишлоқ
солиш иши бошланди. Жуда капитал қайта қуриш бўлмаса ҳам, ҳар ҳолда электрлаштирилган. Ҳозир ҳам барча имкониятлар ишга солинган эмас.
олдингига қараганда нисбатан силлиқроқ йўл барпо этилди.
1946 йил ёзда ҳам ўша гуруҳ Шоҳимардонга дам олишга жўнадик. Мен у — Мана, қаранг, — дедилар Усмон Юсупович қизиқиб кетиб, — жаннатариқ
вақтда университетнинг шарқ факультетида III курсида ўқир эдим. тўғрироғи, шундай қишлоқнинг тепасидан ўтади. Агар унинг бир биқини сал очилса,
II курсни битириб III курсга ўтган эдим. Ўша қадрдон жойлар, ўша сўлим исти- катта шалола пайдо бўлади. Шунга бир чарх ўрнатилса қанча эдектроэнергия
роҳатгоҳ. Санаторийда кечқурунлари ўйин-кулги бўладиган кичик майдончада ишлаб чиқариш мумкин. Булар ҳаммаси амалга оширилса бўладиган ишлар.
одам жам бўлади. Мусиқа янграйди. Дам олиш кунлари Шоҳимардон қишлоғи
одамга тўлиб кетади. Уруш тугаб, тинчлик йиллари бошланган. Турмуш се- Илгари Шоҳимардондан унча узоқ бўлмаган, баландликлдаги Кўли Хўбонга
кин-секин изга тушиб келмоқда. Тирикчилик гарчи жуда яхши бўлмаса-да, ҳар йўл йўқ эди, — дедилар. Усмон Юсупович сал пауза сақлаб бўлгач, — одамлар кўл
ҳолда аввалгидай аянчли эмас. Уруш машаққатларини бошидан кечирган ва бўйига юз машаққат чекиб зўрға етиб борар эдилар. Жанубий Фарғона каналини
ғалаба қозонган халқ энди оз-моз тузукроқ ҳаёт кечирмоқ учун тинмай меҳнат қуриб бўлгандан кейин бироз цемент ортиб қолди. Шуни ишлатиб Шоҳимардон-
қилмоқда. Шунга яраша турмуш ҳам секин-аста ўзгариб бормоқда. дан Кўли Хўбонга йўл қурдик. Ҳозир Бешканжадан ўша йўл билан автомашинада
бемалол кўл бўйига етиб оласиз. Шу йўлни яна юқорига давом эттирмоқ керак.
97 Усмон Юсупович гўё овоз чиқариб ўйлаётгандек сўзлар эдилар. Ўтирганлар чурқ
этмай бу орзуларни тингламоқдалар. Барча тингловчилар билар эдики, бу сўзлар-
ни хаёлпараст эмас, амалий ишларнинг ғайратли ва дадил ижрочиси айтмоқда.
Демак, бу режаларнинг амалга ошмоғига ишонса бўлади.
(Давоми келгуси сонда)
99
Nuroniy Ижтимоий ³аёт 52021 йил 8 декабрь
№48 (1110)
Бугун — Ўзбекистон Республикаси Конституцияси куни ватлаш бўйича мустаҳкам ҳуқуқий КОСОНСОЙДА САЙЁР ҚАБУЛ:
асослар яратилган. Хусусан, Прези-
Вояга етмаганлар, меҳнатга лаёқатсизлар ва дентимизнинг шу йил 27 ноябрдаги муаммолар ечимини топдими?
ёлғиз кексаларнинг ҳуқуқлари давлат ҳимояси- “Тиббий-ижтимоий экспертиза хиз- ўрганиш ва ҳал этишда муҳим аҳамият касб этиб
дадир”. мати фаолияти ҳамда болаларга но- келмоқда.
гиронлик белгилаш тизимини янада Наманган вилоятининг Косонсой тумани-
Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг такомиллаштириш чора-тадбирлари даги “Навбаҳор” маҳалла фуқаролар йиғинида
45-моддаси. тўғрисида”ги қарори бугун юртимиз- бўлиб ўтган сайёр қабулда ҳам аниқ натижаларга
да кечаётган улкан ислоҳотлар зами- эришилганини таъкидлаш ўринли. Маҳаллада
ташкил этилган сайёр қабулда Наманган вилояти
Ёлғиз кексалар ва меҳнатга лаёқатсизлар ИИБ бошлиғи ўринбосари, милиция подполковниги
қонун ҳимоясида ридаги “Инсон қадри ва қиммати ҳар Иномжон Мамадалиев, Косонсой тумани ИИБ бош
нарсадан устун” деган эзгу ғоянинг лиғи, милиция подполковниги Бобиржон Шукуров
Маълумки, Ўзбекистон Республи- ҳаётий ифодасидир. ҳамда тумандаги турли ташкилот-муассасаларнинг
касининг Конституцияси халқимиз- раҳбар-мутасаддилари аҳоли вакилларини қабул
нинг иродаси, руҳияти, ижтимоий Дарҳақиқат, ҳозирги кунда юрти- қилиб, уларни ўйлантирган муаммоларни атрофлича
онги ва маданиятини ўзида мужас- мизда яшаётган 18 минг нафарга яқин ўрганишди. Шунингдек, маҳалла фуқаролари томо-
самлаштириб, ҳуқуқий-демократик, якка-ёлғиз ва ёлғиз яшайдиган кекса- нидан ўртага ташланган қатор муаммолар, хусусан,
эркин фуқаролик жамиятни барпо лар ҳамда ногиронлиги бўлган шахслар- сув танқислиги, табиий газ йўқлиги, кўчалар равон
этиш, инсон ҳуқуқ ва манфаатларини нинг 4 минг нафари — якка-ёлғизлар,
таъминлаш, маънавий қадриятлари- да ногиронлиги бўлган шахсларнинг 14 минг нафари ёлғиз яшайдиганлар 2017-2021 йилларда эмаслиги, тиббий хизмат кўнгилдагидек йўлга қўйил-
мизни тиклаш ва асраб-авайлашнинг барча инсоний ҳақ-ҳуқуқларини тўлиқ ташкил этади. Уларга янги Ўзбекистон- Ўзбекистон Республика- магани, ишсизлик каби масалаларни ижобий ҳал этиш
ҳуқуқий асосларини яратди. амалга оширишни рағбатлантириш, да амалга оширилаётган “ҳеч кимни сини ривожлантириш- юзасидан аниқ чора-тадбирлар белгиланди.
ҳимоя қилиш ва таъминлашга қара- эътибордан четда қолдирмаслик” та- нинг бешта устувор йўна-
Бош Қомусимиз инсон, унинг ҳаёти, тилган. У мавжуд шароитлардан фой- мойилига мувофиқ қўллаб-қувватлаш, лиши бўйича Ҳаракатлар Низомжон Холдоров раислик қилаётган “Навбаҳор”
эркинлиги, шаъни, қадр-қиммати ва даланиш имконияти, ҳаракатланиш, имконият ва шарт-шароитлар яратиб стратегиясида халқ билан маҳалла фуқаролар йиғини 8100 нафардан ортиқ
бошқа ҳуқуқлари олий қадрият эка- соғлиқни сақлаш, таълим, бандлик, бериш, ҳаётидан рози бўлиб яшашини мулоқотнинг самарали ме- фуқароси билан аҳоли сони бўйича вилоятда биринчи
нини эътироф этади. Шу жумладан, абилитация ва реабилитация, сиёсий таъминлаш давлатимизнинг бош мақ- ханизмларини жорий этиш ўринда туради.
Конституциянинг 45-моддасида эъ- жараёнда иштирок этиш, шунингдек, садидир. Шу боис ўзини ўзи бошқариш масаласига алоҳида эътибор
тироф этилганидек, вояга етмаганлар, тенглик ва камситмаслик каби қатор органлари билан биргаликда 4 минг на- қаратилган. Унга мувофиқ, Сайёр қабулда иш сўраб мурожаат қилган 3 нафар
меҳнатга лаёқатсизлар ва ёлғиз кекса- муҳим масалаларни қамраб олгани фар ёлғиз, ўзгалар парваришига муҳтож инсон ҳуқуқ-манфаатларини фуқарога квоталанган иш ўринларига йўлланмалар
ларнинг ҳуқуқлари давлат ҳимоясига билан аҳамиятлидир. кекса ва ногиронлиги бўлган шахсларга тўлиқ таъминлаш, одамлар берилиб, бир нафари Россия Федерациясининг Амур
олинган. ҳар ой бепул 19 турдаги маҳсулотлар билан мулоқот қилиш, халқ- вилоятига нефтни қайта ишлаш заводига ишга юбо-
Вазирлар Маҳкамасининг қарори етказиб берилмоқда. нинг дарду ташвишлари, ҳаётий му- риш учун рўйхатга олинди. Шунингдек, субсидия
Ўзбекистон Республикаси Прези- билан ташкил этилган Тиббий-ижти- аммо ва эҳтиёжларини яхши билиш асосида енгил конструкцияли иссиқхона қуриш иста-
денти Шавкат Мирзиёев БМТ Инсон моий хизматларни ривожлантириш Айниқса, уларни соғломлаштириш, ва ҳал қилиш мақсадида Ўзбекистон гини билдирган икки нафар мурожаатчига ҳуқуқий
ҳуқуқлари бўйича кенгашининг жо- агентлиги зиммасига кексалар, ноги- мунтазам тиббий кўрикдан ўтказиб Республикаси Президентининг Вир- маслаҳат берилиб, шу жойда уларнинг аризалари
рий йил 22 февраль кунги 46-сессия- ронлиги бўлган шахслар ва аҳолининг туриш, соғлиғини тиклаш борасида туал ва Халқ қабулхоналари ташкил қабул қилинди.
сида нутқ сўзлаб, имконияти чеклан- ижтимоий ҳимояга муҳтож бошқа то- ҳам эътиборга молик ишлар амалга этилди.
ган шахсларнинг қобилиятини тўла ифаларига тиббий-ижтимоий хизмат оширилмоқда. Аслида, ёрдамга муҳтож Қолаверса, қишлоқдаги мактаб ўқувчилари учун
рўёбга чиқариш масалалари бўйича кўрсатиш соҳасида ягона давлат сиёса- инсонларга меҳр-мурувват кўрсатиш, Мазкур тузилмалар давлат ҳокимияти ва бошқаруви махсус автобус қатнови йўлга қўйиладиган, қишлоқ
минтақавий кенгаш тузиш таклифини тини амалга ошириш вазифаси юкла- уларнинг оғирини енгил қилиш, дуо- органлари фаолиятининг самарадорлиги, шунингдек, шифохонаси ЭКГ ва УЗИ аппаратлари билан таъминла-
билдираркан, Ўзбекистонда алоҳида тилган. Агентлик таркибида юридик ларини олиш халқимизнинг қон-қо- жойлардаги муаммоларни чуқур таҳлил этиш механиз- ниб, тез ёрдам машиналари ажратиладиган, Булоқ кў-
эҳтиёжга эга шахсларнинг ҳуқуқла- шахс ҳисобланмайдиган, Ногиронлиги нига сингиб кетган азалий қадрият ми ва давлат органлари ҳамда мансабдор шахсларнинг часига 20 дан ортиқ электр симёғочлар ўрнатиладиган,
рини таъминлашга жиддий эътибор бўлган шахсларни қўллаб-қувватлаш ҳисобланади. Бугун мамлакатимизда жамият олдидаги масъулиятини ошириш, уларнинг ҳудуддаги ички кўчалар асфальт қилинадиган бўлди.
қаратилаётганини таъкидлади. ҳамда бюджетдан ташқари «Мурувват» ана шу тоифа инсонларга 2244 нафар фаолиятини баҳолаш мезонига айланди.
ва «Саховат» интернат уйларини қўл- ижтимоий ходим томонидан уйда Сайёр қабулда аҳоли томонидан қўйилган яна
Давлатимиз раҳбарининг яна лаб-қувватлаш жамғармалари фаолият ижтимоий-маиший хизмат кўрсатиб Бугунги кунга келиб, мамлакатимизнинг барча бошқа қатор ижтимой-маиший масалалар ҳам ўз ечи-
бир халқаро ташаббуси доирасида олиб бормоқда. Улар бевосита вояга келинмоқда. Улар ёлғиз эҳтиёжманд- вилоят, шаҳар ва туманларидаги Халқ қабулхоналари мини топди.
Ўзбекистон парламенти томонидан етмаганлар, меҳнатга лаёқатсизлар ва ларнинг уйида уларнинг худдики оила аҳоли муаммоларини уйма-уй юриш орқали аниқлаш ва
БМТнинг Ногиронлар ҳуқуқлари ёлғиз кексаларни ижтимоий муҳофаза аъзоси каби ғамхўрлик кўрсатиб, соғ- ҳал қилишнинг фаол тизимига ўтиб, одамлар билан бе- Сайёра ҚОДИРОВА,
тўғрисидаги конвенцияси ратифика- қилиш, соғломлаштириш, моддий-маъ- лик-саломатликлигини доимий назорат восита мулоқотни йўлга қўйиш орқали жойларда юзага
ция қилинди. навий қўллаб-қувватлашга қаратилган қилиб, уларнинг ижтимоийлашувини келган камчиликларни бартараф қилиш, жисмоний “Nuroniy” мухбири
фаолиятни амалга оширади. таъминлаб бормоқда. ва юридик шахсларнинг ҳуқуқ ва манфаатлари ҳимоя
Мазкур конвенция тенглик асоси- қилинишини таъминламоқда. Шунингдек, вазирлик
Бугун юртимизда ногиронлиги бор Шубҳасиз, инсон қадр-қимматини ва идоралар раҳбарлари, вилоят, шаҳар ва туманлар
шахслар 760 мингдан ортиқни таш- улуғлашга қаратилган бу каби тарихий ҳокимлари, сектор раҳбарларининг ҳудудларда мун-
кил этади. Уларни давлат томонидан ислоҳотлар ёши улуғ кекса ва нуроний- тазам равишда оммавий сайёр қабулларини ташкил
ижтимоий ҳимоялаш, қўллаб-қув- ларимиз, кўнгли ўксик юртдошлари- этиш тизими шакллантирилгани аҳоли муаммоларини
мизнинг бугунги ҳаётларидан рози ва
миннатдор бўлиб яшашларига қаратил-
гани билан диққатга сазовордир.
Алишер ИНАКОВ,
Ўзбекистон Республикаси
Тиббий-ижтимоий хизматларни
ривожлантириш агентлиги
директори
“Офарин, нуроний!” танловига
тутининг ўзида ишга олиб қолишади. 1972 Шундай ижодкорлар борки, дунё
йилга келиб Ўрта Осиё педиатрия тиббиёт дан ўтганларидан кейин ҳам
институти (ҳозирги Тошкент давлат педиат қолдирган асарлари, қолаверса,
рия тиббиёт институти) очилади ва қаҳра- олижаноблиги, чин инсоний фазилатлари
монимиз шу институтга таклиф қилинади. билан иккинчи умрларини давом эттиради.
Қарийб ўн йилдан зиёд мазкур даргоҳда
Яхшилар бор бўлсин, дунёда! турли раҳбарлик лавозимларида фаолият Рамз Бобожондан ¾олган мерос
кўрсатади. Ундан сўнг (1983 йил) Соғлиқни
2021 йил, 24 август. “Ўзбекистон сида ҳам яшаб, ҳам ишлай бошлади. Яшаб, сақлаш вазирлигида бошқарма бошлиғи Айни кунларда таваллудининг роппа-ро- Ўзбекистон халқ ёзувчиси Ҳамид Ғулом,
Респ убликаси мустақиллигининг ўттиз деганимизга изоҳ талаб қилинадиган бўлса, сифатида меҳнат қилади. Кейинчалик ўзи са 100 йиллиги нишонланаётган Ўзбекистон академик Азиз Қаюмов, профессор Ҳафиз
йиллиги муносабати билан фан, таъ- куни билан ўқиш, туни билан клиникада иш, туғилиб ўсган Жиззах вилоятига қайтиб, халқ шоири Рамз Бобожон ҳам ана шу тоифа Абдусаматов, маҳалла фаоллари, Низомий
лим, соғлиқни сақлаш, спорт, адабиёт, оғир касалларга қараш... Ҳатто уйга боришга тиббиёт техникумида, вилоят шифохонаси- шахслардан эди. номидаги Педагогика университетининг
маданият, санъат соҳалари ва оммавий вақти бўлмасди. У ўзининг меҳнаткашлиги, да раҳбарлик қилди. У киши қаерда, қайси профессор-ўқитувчилари иштирок этдилар.
ахборот воситалари ходимларидан бир ҳалоллиги, танлаган касбига садоқати боис лавозимда ишламасин, фақат ҳалоллиги, 2003 йилнинг ёз ойларида мен раислик
гуруҳини мукофотлаш тўғрисида”ги Ўз- устозлар ишончини оқлади. Талабалик чоғи- камтарлиги, ўз ишига фидойилиги билан қилаётган «Конституция» маҳалла фуқа- Сўзга чиққанлар кутубхоналар тафаккур
бекистон Республикаси Президентининг даёқ жарроҳлик амалиётларида иштирок ҳамкасбларига ўрнак бўлди. Қанчадан-қанча ролар йиғинига маҳалламиз фуқароси, хазинаси сифатида маҳалла аҳлининг маъ-
фармони эълон қилинди. Мукофотлан- этиш ҳуқуқини қўлга киритади. шогирдлар тайёрлади. Ўзбекистон халқ шоири Рамз Бобожон ном- навий камолоти йўлида хизмат қилишини
ганлар рўйхатида оиламиз учун қадрли ларидан мактуб келди. Мактубда қуйидаги- таъкидлаб, ундан талабалар, ўқувчи-ёшлар
бўлган инсон, отамнинг энг содиқ дўст- — Институтни битириш чоғим ҳеч қачон Бугун Ислом аканинг фарзандлари лар битилган эди: кенг фойдаланади, бу ташаббус бошқа
ларидан бири Ислом Субҳонқулов ҳам ёдимдан чиқмайди. Профессор Василенко Рустам Субҳонқулов, Гули Шертоева олий маҳаллаларда ҳам кенг қулоч ёяди, деб
бор эди. У киши I даражали “Саломат- Лев Доминикович мени ҳузурига чақириб, маълумотли шифокор. Қизлари Дилбар ва “Маҳалла оқсоқоли, азизим Комилжон! умид билдирдилар. Ўз навбатида, олимлар,
лик” орденига муносиб кўрилибди. “Сени икки-уч йилдан бери кузатаман. Дилором эса ҳамширалик касбини улуғлаб Маҳалламиз гузарида маънавият ва маъри- ёзувчи-шоирлар, маҳалла фаоллари ушбу
Муваффақиятларингдан ҳам хабарим бор. келишмоқда. фат манзили маъносида унча катта бўлма- эзгу ғояси учун Ўзбекистон халқ шоири
...Иккинчи жаҳон урушидан кейинги оғир Келажагингга ишонаман. Сендан яхши ган, лекин фойдаланишга қулай кутубхона Рамз Бобожонга самимий миннатдорлик
дамлар. Одамларнинг қорни нонга тўймай- шифокор чиқади”, — деди-да, шкафининг Меҳнат фахрийси Ислом Субҳонқулов бунёд этилса, нур устига аъло нур бўларди ва билдиришди.
ди. Бир бўлак ушоқ, бир сиқим бошоқ излаб ичидан қандайдир қоғоз олиб, унга қуйидаги ҳозир ҳам вилоятнинг барча маданий-маъ- кези келганда ёзувчи ва санъаткор, олим ва
ҳатто болалар ҳам сарсон. Бунинг устига, сўзларни ёзиб берди: “1961 йилги ТошМИ рифий, сиёсий тадбирларида фаол. Ота тадбиркор, бинобарин, бошқа касб эгалари Орадан бир ой ўтар-ўтмас, маҳалла ку-
юқумли касалликлар кўпайган. Оилаларга битирувчиси Субҳонқулов И. С. шаҳар ва ту- фотиҳасини олиб улғайган инсоннинг ўзи билан турли мавзуларда учрашувлар ёки тубхонасининг таърифи эл-юртга ёйилди.
безгак деган бало оралаган. Қорин тўйди- ман касалхоналарида хирург бўлиб ишлаши энди дуогўй оқсоқолга айланган. Жиззах бир пиёла чой устида суҳбатлар ўтказиб
риш ғамидан ташқари дори-дармон муаммо. мумкин”. Табиийки, профессорнинг ҳузури- шаҳар тиббиёт бирлашмасига қарашли туриш имкони яратилар эди. Дарҳақиқат, Рамз Бобожон маҳалласида
дан чиққанимдан сўнг бошқа устозларим шаҳар кўп тармоқли марказий поликлини- халқ доимий равишда йиғилиб турадиган
Субҳонқул отанинг уч ўғли бир пойаб хатга нима деб ёзилгани билан қизиқишди. касида ёш шифокорларнинг чин маънодаги Менинг таклифимни қўллаб-қуватла- даргоҳга илм-маърифат чироғини ёқиб кет-
зални навбат алмашиб кийса-да, аммо Мен кўрсатдим. Улар профессор камдан-кам маслаҳатгўйи. сангиз, ўз шахсий кутубхонамдан китоблар ди. Зеро, китоб абадий сўнмас машъалдир.
ўқишни канда қилмайди. Ўқиганда ҳам ти- шогирдларига шундай ишонч билдириши- беришим ва мазкур кутубхона учун жой Шу билан бирга, ёшларни Ватанга муҳаббат,
ришиб, фақат аъло баҳога ҳаракат қилади. ни айтишди. Дарвоқе, ана шу хат менинг — Биласизми, инсон ҳаётда доим орзу- ажратиб берилса, уни жиҳозлашга ҳомий эл-юртга садоқат руҳида, маънавий-ахлоқий
Ўша пайтдаёқ ёш Исломнинг фақат билим дастлаб, мустақил ишга жойлашишимда қўл умид билан яшайди. Астойдил ният қилса, топишда сидқидилдан камарбаста бўлишим жиҳатдан комил шахс сифатида тарбиялаш,
билан ўз мақсадига эришиши мумкинлигига келди, — деб хотирлайди ўша даврларни И. ҳаракат қилса, шу орзулари ушалар экан. мумкин. дунёқарашини шаклл антиришда китобнинг
ақли етарди. Субҳонқулов. Саксон ёшдан ошсам-да, орзуларим ҳали-ҳа- ўрни беқиёс эканини инкор қилиш мумкин
мон рўёбга чиқмоқда. Қилган меҳнатларим Самимият ила Рамз Бобожон, маҳаллан- эмас. Шу маънода, Рамз Бобожондек улуғ
И. Субҳонқулов 1956 йилда Жиззах Ўз устида тинимсиз ишлашни ёқтира- давлатимиз томонидан эътироф этилиб, гиз фуқароси”. адибдан маҳалламиз учун жуда катта бой
шаҳридаги 3-умумий ўрта таълим макта- диган Ислом ака 1965 йили аспирантурага шундай мукофотга лойиқ кўрилдим. Демак, маънавий мерос қолди.
бини битириб, шу йили Тошкент медицина киради. 1968 йилда номзодлик диссерта- бу ишонч мени янада илҳомлантириб, ол- Мактуб мазмуни билан маҳалла фаолла-
институти (ҳозирги Тошкент тиббиёт ака- циясини муваффақиятли ҳимоя қилгач, у димга янги-янги режалар қўйиб ишлашга рини таништирдим. Улар ушбу таклифни як- Комилжон МУҲАМАДИЁРОВ,
демияси)га ўқишга киради. 3-курсга келиб кишини врачлар малакасини ошириш инсти- ундайди, — дейди Ислом Субҳонқулов. диллик билан қўллаб-қувватлашди. Шундан Тошкент шаҳар
институт қошидаги 3-хирургия клиника- кейин маҳалла гузаридан кутубхона учун
Ислом аканинг ҳузуридан қайтаяпман. махсус хона ажратдик. Хона тўлиқ таъмир- Яккасарой туманидаги
Кўнглим тоғдек кўтарилди. Кайфиятим ланиб, замонавий жиҳозланди. “Конституция” маҳалласи фаоли
чоғ. Чунки шу баҳона мен ўзимга янги-янги
илҳом олдим. Яхшилар ҳақида кўпроқ ёзиш- 2003 йилнинг августь ойида кутубхона-
ни ният қилдим. Уларнинг ҳаёти, фаолияти нинг очилиш маросими бўлиб ўтди. Унда
менга ҳам, сизга ҳам ибрат бўлса неажаб!
Яхшилар бор бўлсин, дунёда!
Саид ДОНИШЕВ,
журналист
6 2021 йил 8 декабрь Комиллик хиёбони Nuroniy
№48 (1110)
Хотира Денгиз ва Муҳаммад ЮСУФ,
инсонлар Сиз ҳақингизда инсонлар гапирган Ўзбекистон халқ шоири
ёмон гапларни ўчириб юборади- Мах,алла
Ҳалоллик ҳар соҳада керак Бир боланинг оёқ кийими денгизда ган ўчирғичингиз бўлсин. Манзилга Юзаки қаралса, марказ ҳашамлари,
МТРК даргоҳида ишлаган пай- отамга бердим. Улар ҳайрон бўлдилар-да, йўқолди. Бола қирғоққа "бу денгиз етишмоқчи бўлган одам бироз ўзини Осмонўпар уйлар — ҳаммаси гўзал.
тимда атоқли санъаткор Зикир мени етаклаб қассоб амакига учрашдилар. ўғри" деб ёзиб қўйди. билмасликка солиши керак. Агар сиз Аммо бош суқилса, буларнинг бари,
Муҳаммаджонов ҳақларида ҳақингизда айтилган ҳар бир гапга Бир оддий маҳалла олдида ўсал.
видеофильм тайёрлашни топширишди. — Тақсир, доим икки сўмлик гўшт олар- Унинг яқинида бир овчи кўп балиқ тўхтайверсангиз олдинга қараб бир
Устоз санъаткор ўша кунлари Ўзбекистон дик. Бугун ҳар галгидай гўшт берибсиз ва овлади. У овчи қирғоққа "бу денгиз қадам ҳам юра олмайсиз. Инсонлар- Ўзбегим қомуси — маҳаллам менинг,
Қаҳрамони унвонига мушарраф бўлган яна қайтим ҳам берибсиз. Сабаби нима? — сахий" деб ёзиб қўйди. нинг гапи йўлдаги чуқурга ўхшайди. Сенинг ўз қонунинг, одатларинг бор.
эдилар. Тасвир жараёни бошланди. Турли деб сўрадилар. Шунда қассоб амаки шундай Йўлда чуқур кўрсангиз унинг ичига Саҳифаси олтин маҳаллам менинг,
савол ва жавоблар. Асосан, актёрнинг санъ- деганлар: Бир бола денгизда ғарқ бўлди. тушмайсиз-ку! Унинг ёнидан ўтиб Сен ноқис оёғи етмаган диёр.
ат даргоҳига илк қадам қўйганлари ҳақи- Унинг онаси "бу денгиз қотил" деб йўлни давом эттирасиз. Бу чуқурлар
да, биринчи ўйнаган роллари тўғрисида — Бу чоршанба олдинги бозорларга қара- ёзиб қўйди. бизни мақсадимиздан чалғитмасли- Барака дейсизми, оқибатми ё,
гапириб беришларини сўрагандим. Зикир ганда қўй баҳоси анча арзонлашибди. Шунинг ги лозим. Чуқурга тушсак, у ердан Илиқликнинг бари бунда муҳайё.
учун қайтимимни олаверинг. Ҳалол савдода Бир чол денгиздан кўп марварид тоза ҳолатда чиқмаймиз. Баъзи би- Шу жойдан бошланар инсоф водийси,
барака бўлади. тутди. У қирғоққа "бу денгиз жўмард" ровларга раддия берсак, энг аввало, Маҳалла — диёнат, маҳалла — ҳаё.
деб ёзиб қўйди. ўзимизга ёмонлик қилган бўламиз.
Улардан тепароқда турайлик! Эски томингга ҳам қиламан ҳавас,
Сўнгра бир баланд тўлқин келиб Қадимий деворлар менга эҳромлар.
барча ёзувларни ювиб кетди. Ҳаёт Абдулқодир САМАРҚАНДИЙ Чунки осмонўпар қасрларданмас,
давом этаверди. Маҳалладан чиққан Ғафур Ғуломлар.
Қиссадан ҳисса шуки,
денгиз каби бўлинг.
ака суҳбатни жуда чиройли бошладилар Уйга қайтар эканмиз, отам қассобнинг Шоир эмас, жарчи бўлсайдим агар,
ва болаликлари пайтидаги бир воқеани иймони бутунлиги, ҳалоллигини алқаб кел- Ким келса дердим мен, қайси сарҳаддан:
ҳаяжон билан эсладилар: дилар.
— Ёшлигимдан уй ишларига қарашардим. Ҳа, ҳалоллик ҳамма соҳада керак. Санъат Меҳмон, марказни қўй, маҳаллага бор,
Дастёрлик юмушларини бажарардим. Отам йўлига қадам қўяётган фарзандларимиз ҳам Бизда маҳалладан бошланар Ватан!
ҳалол, пок инсон бўлганлари туфайли ҳам- саҳнага пок ният билан қадам қўйиши керак,
ма уларни ҳурмат қиларди. Отам пул бериб деганлар.
дўконга чиқарсалар, айтганларини кўнгилда- "Саҳна сардори" номли видеофильм
гидай қилиб бажарардим. Ёдимда, Чорсудаги ТВнинг олтин фондида сақланади, кези кел- Ибрат пул бериб юборди. Хурсанд бўлиб, бо-
шаҳар ҳовлимиз атрофида қассобхона бўлар- ганда такроран намойиш қилинади. зорга бордим, бошқа пайт болаларимга
ди. Юсуф қассоб деган амакидан гўшт олиб едира олмаган таомларимни олиб, уйга
келиш менинг зиммамда эди. Дадам кунора Ибратли ҳаёт йўлини босиб ўтган санъ- бордим. Роса чарчаган эканман, аёлим
2 сўм бериб мени қассобхонага жўнатарди- аткоримиз, Ўзбекистон Қаҳрамони Зикир овқатни тайёрлагунча ухлаб қолибман.
лар. Бир куни гўштга чиқсам, Юсуф амаки Муҳаммаджоновнинг охиратлари обод бўл- Тушимда Пайғамбаримиз соллаллоҳу
қўлимга гўшт билан бирга 20 тийин қўшиб син! алайҳи вассалламни кўрдим. У зот менга
бердилар. Уйга келиб, гўшт билан тангани шундай дедилар:
Ҳафизахон ҲАЙИТМЕТОВА,
— Мана шу масжидда бир валий инсон
фахрий журналист
ўтирибди. У ҳозир мана шу таомларни
уҒусртуурнмтуарсгаалнадсаи... ҳаммасидан фбБуеоррйсиалт ган Шер ва ўлаксахўр1955йил.1декабрькуникечкипайтамери- сўраб, Аллоҳга дуо қилди. Сен унга таомла-
рингдан, ширинликларингдан олиб бориб,
едиргин. У бу таомлардан еганича есин.
калик 42 ёшли тикувчи аёл — Роза Паркс Ала- Бир бой одам масжидга ҳам тўйгунча еб, қолганини саватни олиб Қолганини олиб келиб, ўзинг бола-чақанг Бир бадавлат одам ўғлини ўқишга берди.
бама штатининг Монтгомери шаҳрида ишдан кириб, намоз ўқибди. Намоз- келган одамга қайтариб берибди. Ҳалиги билан есанг, сенга баракот бўлади. Шу Ўғил етарли билим олиб уйига қайтгач, ота
уйга қайтиш учун автобусга чиқади ва фақат дан сўнг дуо қилаётса, ёнида одам индамай саватни кўтариб, масжиддан ишни қилсанг, жаннатга киришинг учун дедики:
оқ танлилар учун ажратилган ўриндиқлар қа- ўтирган бир дарвешнинг дуо- чиқиб кетибди. кафил бўламан.
торидан жой олади. Автобус йўналиш бўйлаб сини эшитиб қолибди: — Ўғлим, энди тижорат билан ҳам шуғулла-
янги йўловчилар билан лиқ тўлганидан сўнг Бой сакраб туриб, сават кўтарган одам- Мен уйғондим-у, таомларни олиб, ниб кўринг.
нинг орқасидан югурибди. Етиб олгач, уни масжидга югурдим. Бор гап шу. Қолган
тўхтатиб, сўрабди: гапни ўзингиз кўрдингиз. Ўғил карвонга қўшилиб йўлга чиқди. Чўлда
кетаётганларида шернинг қўтосга чанг солиб
— Сиз кимсиз? Бой ундан: “Шу қилган бозор-ўчарингга йиқитганини кўрди. Шер ўлжасининг ҳаммаси-
— Бир ҳаммолман. қанча кетди?” деб сўрабди. Ҳаммол фалон- ни ея олмади. Қорни тўйгач, нари кетди. Шунда
— Бу нарсаларни ким юборди? ча кетганини айтибди. пайт пойлаб турган қашқирлар ва қузғунлар
— Ҳеч ким. Ўзим олиб келдим. ўлжанинг қолдиғига ташландилар.
— Сиз бояги дарвешни танийсизми? — Шу пулнинг ўн бараварини бераман.
— Йўқ, танимайман. Шу савобнинг бир бўлагини менга бер! — Бу манзарани кўриб, ўғил ўйланди:
— Ўзингиз танимаган, билмаган одамга дебди бой. — Одам ҳам шер каби барча бойлигини
еб адо қила олмайди. Отамнинг бойлиги кўп
— Бўлмайди, — дебди ҳаммол. бўлгани ҳолда менинг тижорат йўлида сарсон
— Йигирма бараварини бераман. юришимдан нима фойда? Ундан кўра отамнинг
— Бўлмайди. бойлигидан фойдаланиб, илм билан шуғуллан-
— Эллик баравар!!! ганим дуруст эмасми?
— Йўқ. Ўғил шу қарорга келиб, изига қайтди ва
— Юз!!!... мақсадини отасига айтди.
Ҳаммол бойга шундай дебди: — Ўғлим, дуруст фикр қилмабсиз, — деди
— Бекорга овора бўлманг, қанча бер- ота. — Мен сизнинг қолдиқларни еювчи қашқир
санг ҳам, савобимни сизга бермайман. ёки ўлаксахўр эмас, ўлжани қўлга киритувчи
Ахир, Пайғамбаримиз алайҳиссолату вас- шер бўлишингизни истаб эдим. Токи, сиз қўлга
салом менга бу ишим учун жаннатни ваъда киритган ўлжадан бошқалар ҳам фойда кўрсин.
қилдилар. Сиз менга бутун дунёни берсан- Бу ибрат ўғилга маъқул келди. Отасига
гиз ҳам, мен сизга бу неъматни бермайман. боқиманда бўлмай, ўзи ҳаракат қилиб топди,
Сиз шу одам билан ёнма-ён намоз ўқиб ўзи еб-ичди, бошқалар ҳам ундан нафланди.
туриб, савобдан бебаҳра қолибсиз. Насиб Шунинг баробарида, илм билан шуғулланмоққа
қилмаган экан. Насибангиз бўлганида, бу ҳам фурсат топди. Ўзи ҳам ўқиди, бошқаларни
иш сизга насиб қилган бўлар эди... ҳам ўқитдиким, фазли-камоли юқори бўлди.
бўш ўриндиқлар қолмайди, кондуктор эса ўша — Аллоҳим! Қорним жуда оч.
даврдаги қоидаларга риоя қилиб, Парксдан Менга фалон таом, фалон ширинлик нега шунча нарса олиб Фаридиддин АТТОРдан @UCHNUQTA
ўрнини оқ танли йўловчига бўшатиб беришни лардан етказгин!
талаб қилади. Лекин у буни рад этади. келдингиз?
Бой ичида: “Бу дарвеш менга эшит- Ҳаммол киши кулиб
Роза Паркс сегрегация қонунларини бузгани тириш учун атайлаб овозини чиқариб қўйиб, шундай дебди:
учун ҳибсга олиниб, ярим соат ичида жамоат дуо қиляпти. Шу нарсани ўзимга айтса
тартибини бузганликда айбдор деб топилади. ҳам бўларди-ку. Шу қилгани учун унга
Бундай ҳолатлар аввал ҳам содир бўлган, бир-ик- ҳеч нарса бермайман”, деб ўйлабди.
ки ҳолатда суд ҳатто қора танлилар ёнини ҳам
олган, лекин шунга қарамай, айнан Розанинг Дарвеш дуоларини тугатиб, ўрнидан
бу ҳаракати бир зумда инсон ҳуқуқлари учун турибди, сўнг масжиднинг бир чети-
кураш байроғига айланди ва шу тариқа воқе- га бориб ёнбошлабди. Бироздан сўнг
алар ривожи Монтгомерининг қора танли масжидга бир одам қўлида сават билан
аҳолисининг жамоат транспортига бойкот кириб келибди. У тўғри дарвешнинг
эълон қилишига олиб келди. Бир йилдан олдига бориб, саватни унинг олдига
қўйибди. Дарвеш саватнинг устини очса,
“ОФАРИН, НУРОНИЙ!” ТАНЛОВИортиқ давом этиб келган бу ҳолат, табиийки,дуосида сўраган таом ва ширинликлар
турган эмиш.
автобус компанияларига катта иқтисодий за-
рарлар келтиради. Бунинг натижасида, 1956 Ўтирган жойида ҳамма нарсани кўриб
йил декабрь ойида АҚШ Олий суди жамоат турган бой анграйиб қолибди.
ДАВОМ ЭТАДИ!транспортидаирқийажратишниноқонуний,Дарвеш таомдан ҳам, ширинликлардан
деб топди. Қора танли фаолнинг аҳамиятсиз
— Мен бир фақир
одамман. Одамлар-
нинг юкини ташиб
кун кўраман. Бугун
бир бой одамнинг
юкини ташиб бер-
ган эдим, жуда кўп
Хабарингиз бор, “Nuroniy” газетасининг жорий йил 24 мартдаги 11-сонида “Офарин,
бўлиб туюлган ҳаракати узоқ муддатли оқи-
Ш Е К С П И Р Н И Н ГАлбатта, бу ютуқлар йўқотишларсиз нуроний!” танлови эълон қилинган ва мазкур танлов август ойида, яъни Ўзбекистон
батларга олиб келиб, унинг номини мазлум-
лар ҳуқуқлари курашчисига айлантирди.
Республикаси мустақиллигининг 30 йиллиги байрами арафасида якунланиши белги-
қўлга киритилгани йўқ: Роза Паркс турли ланган эди.
ОНАСИшаҳарга кўчиб ўтишга мажбур бўлди. Би-
ҳақорат ва камситишларга чидади, жари- Танлов шартига кўра, нуронийлар образини ёрқин ва яққол намойиш эта олган, ўқувчилар, томошабинлар,
мага тортилди, ўз ишидан айрилди, бошқа тингловчилар томонидан кенг ва чуқур эътир оф этилган ижодий асарлар турли номинациялар бўйича тақдир-
ланиши кўзда тутилган.
роқ ўзининг қатъийлиги ва ўз шаънини Шекспирнинг онаси ўғли-
ҳимоя қилишга отланган кўплаб ғурурли га: "Инглиз тилинг яхши эмас. Бугунги кунгача танловга газета ва журналларда, интернет-сайтларда чоп этилган, радио ва телевидениеда
инсонларнинг ёрдами билан у кўзлаган Агар бу сафарги имтиҳондан эфирга узатилган ва киноэкранларида намойиш қилинган ва ижтимоий ҳаётда фаол кекса-нуронийларнинг қизғин
мақсадига эришди. Кейинчалик у кўплаб ҳам йиқилсанг, ўқишни тўх- фаолияти акс этган ижодий ишлар тақдим этилди. Танлов якунланиши арафасида юртимизнинг барча ҳудудларидан
фахрий унвонлар ва мукофотлар билан татасан!", — дер экан. ижодкорлар, ёзувчи ва шоирлар, рассому ҳайкалтарошлар ҳам унда иштирок этиш ниятида эканини билдиришди.
тақдирланди, жумладан, Капитолий- Ҳатто, бу жараёнга энг сара ва янги асарлар яратилаётгани ва тез орада уни таҳририятга йўллаш истагида бўлган
нинг Миллий ҳайкалтарошлик залидан Шекспир имтиҳондан ижодкорлар ҳам чиқди. Уларнинг таклиф ва ташаббуслари, албатта, энг аввало, танловнинг юқори савияда ўтишига
ҳайкали ўрин олди. 1990 йиллар охирида йиқилади... хизмат қилиши кўпчилик танлов ҳайъати аъзолари томонидан эътироф этилди.
АҚШ конгрессменлари унга “фуқаролик Кўп сонли газетхонлар ва мухлисларимизнинг таклиф-истакларини инобатга олиб, шунингдек, танлов иштирокчи-
ҳуқуқлари учун курашган илк хоним”, Лекин ҳозир ҳеч ким Шекс лари сафини кенгайтириш ва уни мазмунан бойитиш мақсадида танлов ҳайъати “Офарин, нуроний!” танлови муддатини
деган номга лойиқ кўришган. Роза пир ижодини ўқимай туриб 2021 йил декабрь ойига қадар давом эттиришга қарор қилди.
Паркс 2005 йилнинг кузида вафот "Инглиз адабиёти" имтиҳони- Шундай экан, марҳамат, имкониятни қўлдан бой берманг! Омад сизга ёр бўлсин!
дан ўта олмайди.
“Офарин, нуроний!” танлови — Сизнинг танловингиздир!
этган. ЭСЛАТМА: Танловнинг фақатгина муддати узайтирилди, холос. Танлов шартлари, йўналиш ва мукофотлаш шакли ўз-
@fayzboguz “Биз ғалаба қозонамиз” гаришсиз қолади.
китобидан
Nuroniy Муассис: Ўзбекистон Бош муµаррир: Ìàíçèëèìèç: Áîø ìóµàððèð: Шуµрат ДЕ¥£ОНОВ Газета 2014 йил “Шарқ” нашриёт-матбаа Босмахонага
Ижтимоий, фахрийларининг 71 232-08-80 100047, Тошкент 26 августда акциядорлик компанияси топширилди –
маърифий, оммабоп газета ижтимоий £абулхона: Масъул муҳаррир: Сайёра ҚОДИРОВА 19:15
фаолиятини 71 232-01-99 шаҳри Ўзбекистон Матбуот босмахонасида Буюртма Г-1119
Обуна индекси — 633 қўллаб-қувватлаш Махтумқули кўчаси, Саҳифаловчи: Аҳрор МАЛИКОВ ва ахборот агентлиги офсет усулида, А-2 форматида
“Нуроний” 123456
жамғармаси 51-уй Ҳафтанинг чоршанба куни чоп этилади. томонидан 1333 нусхада чоп этилди.
Электрон манзил: Газета 1999 йилнинг август ойидан чиқа бошлаган. 0245 рақами билан Ҳажми 3 босма табоқ
рўйхатга олинган.
nuroniy-gazeta@ Баҳоси келишилган нархда Корхона манзили: Буюк Турон кўчаси, 41-уй
mail.ru