ศรร.กศน.อำเภอแว้ง

เอกสารประกอบการประเมินศนู ยก์ ารเรยี นรตู้ ามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอพียงด้านการศึกษา 2526546๕
เรือ่ งเลา่ ของครญู าณี มือเยาะ
กบั การอยอู่ ย่างพอเพยี ง

ข้าพเจ้านางญาณี มือเยาะ ตำแหน่งครู กศน.ตำบล ฆอเลาะ. อำเภอแว้ง จังหวัดนราธวิ าส ดิฉันไดใ้ ช้ความ
เป็นอย่พู อเพียง และการมีภูมคิ ุ้มกันที่ดี เพ่อื เตรียมตวั ใหพ้ ร้อมจากผลกระทบและการเปล่ยี นแปลงด้านต่างๆ โดยคำนึงถึง
ความเป็นไปไดข้ องสถานการณ์ ทีค่ าดวา่ อาจจะเกดิ ข้ึน ดิฉันได้ทำงานเปน็ พนักงาน ครกู ศน.อำเภอแวง้ ทำขนมขายทุกๆวัน
ในตอนเช้ากอ่ นไปทำงาน เพือ่ การพออย่พู อกิน และอยา่ งพอเพียง กอ่ ให้เกิดความสขุ สบายภายในครอบครัว และหากเหลือ
จากการดำรงชพี จงึ คอ่ ยนำไปแจกจ่ายและขายต่อ เพื่อเป็นรายได้เกบ็ ออมเปน็ เงนิ ทนุ ต่อไป นอกจากนี้ยงั ควรต้องมคี ณุ ธรรม
คือมีความซื่อสัตย์ สุจริตในการประกอบอาชีพ สำคัญที่สุด ต้องมีความขยันหมั่นเพียร ดำเนินงานของเราอย่างอดทน
อุตสาหะ สำหรับการขายขนมน้นั ต้องมคี วามน่าสนใจทำแบบพอเพียง มาใช้ในการดำเนินชีวิต ไดส้ ร้างรายได้ ลดรายจ่าย
ในครัวเรอื นตลอดจนการไม่มีหนข้ี องครอบครวั การใชช้ ีวติ แบบพอประมาณ มเี หตผุ ล และมีภมู ิค้มุ กนั ท่ดี ใี นตนเอง

ศูนยก์ ารศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอแว้ง 5151
สงั กัดสำนกั งาน กศน.จงั หวัดนราธวิ าส

เอกสารประกอบการประเมินศนู ย์การเรยี นรู้ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอพียงดา้ นการศึกษา 2526546๕

จากที่ได้ทำธุรกิจขายขนมในครัวเรือนนั้น ทุกๆวันก็ได้ทำบัญชี รายรับรายจ่ายของครอบครัว และอยู่อย่าง
พอมีพอกิน รู้จักคดิ รู้จกั จา่ ยอย่างมีสติ ไมใ่ ช้จา่ ยเงนิ เกินตัว อะไรท่มี นั แพงมากก็ไมจ่ ำเปน็ ต้องซอ้ื เพราะหากใช้เงินเกนิ ตัวไป
เรื่อยๆจะกอ่ ใหเ้ กดิ ปญั หาเงนิ ไม่พอใชแ้ ละไปกู้ยืมเงินคนอืน่ เป็นการเบยี ดเบยี นคนอน่ื อีกดว้ ย ดงั นน้ั ทางที่ดีใช้เท่ามีเป็นพอ
และอีกสิ่งทส่ี ำคญั ไมน่ อ้ ยไปกว่ากนั คือ การออม ซงึ่ ควรจะมกี ารเกบ็ ออมทุกเดอื นเพ่ือนำมาใชป้ ระโยชนไ์ ด้ในอนาคต

ศนู ยก์ ารศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศัยอำเภอแว้ง 5252
สังกัดสำนกั งาน กศน.จังหวัดนราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมินศูนย์การเรยี นรู้ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอพยี งดา้ นการศึกษา 2526546๕

เร่อื งเล่าถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์
ในการนำหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งมาใชใ้ นชวี ิตประจำวัน

นางสาวยรู ณี ยนู ุ๊ ครูอาสาสมัครการศึกษานอกระบบ

ผู้เขียน/ผ้เู ล่า นางสาวยูรณี ยนู ุ๊ ครอู าสาสมัครการศึกษานอกระบบ
เศรษฐกจิ พอเพียง เป็นปรชั ญาช้ีถงึ แนวการดำรงอยู่และปฏิบัตติ นของประชาชนในทกุ ระดบั ต้งั แต่ระดับ

ครอบครัว ระดบั ชมุ ชน จนถงึ ระดบั รฐั สามารถนำมาประยกุ ตใ์ ชใ้ นชีวติ ประจำวนั ได้ในทุกกระบวนการคิดการใช้ชีวิต การ

ทำงาน โดยความพอเพียง ความพอเพียง หมายถึง ความพอประมาณ ความมีเหตผุ ล รวมถึงความจำเป็นท่จี ะตอ้ งมรี ะบบ
ภูมิคมุ้ กนั ในตัวที่ดี” ตอ่ การกระทบใดๆ อนั เกิดจากการเปลี่ยนแปลงทง้ั ภายในภายนอก อาศัยความรอบรู้ ความ

รอบคอบ และความระมดั ระวังอยา่ งยงิ่ ในการนำวชิ าการตา่ งๆ มาใช้ในการวางแผนและการดำเนินการ ให้มีสำนึกใน
คุณธรรม ความซื่อสัตย์สุจรติ และใหม้ ีความรอบรู้ท่ีเหมาะสม ดำเนินชีวิตดว้ ยความอดทน ความเพยี ร มีสติ ปญั ญา และ
ความรอบคอบ เพื่อให้สมดุลและพร้อมตอ่ การรองรบั การเปลีย่ นแปลงอย่างรวดเรว็ ความพอเพยี งในการดำรงชวี ติ ซึง่ เปน็

เงือ่ นไขพนื้ ฐานท่ที ำให้สามารถพง่ึ ตนเอง และดำเนินชวี ิตไปไดอ้ ย่างมีศักดิศ์ รแี ละความมีอิสระในการดำเนนิ ชวี ิต รวมทั้ง
ความสามารถในการจัดการปญั หาต่างๆ ได้ด้วยตนเอง

ขา้ พเจ้านางสาวยรู ณี ยนู ุ๊ เปน็ ครูอาสาสมคั รประจำตำบลแวง้ อำเภอแว้ง ถา้ เล่าเร่ืองหลกั ปรชั ญาเศรษฐกิจ
พอเพียง ขา้ พเจา้ เป็นบุคคลทช่ี อบแนวคดิ หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง และได้น้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ
พอเพียงในพระราชดำริ นำมาใช้ในการดำเนนิ ชวี ิตและถอื วิถีปฏบิ ัตใิ นชีวติ ประจำวันของข้าพเจ้า ขา้ พเจ้ายึดหลกั ความ

พอดี ความจำเปน็ และเหมาะสม กบั ฐานะของตนเองในการดำเนินชีวติ และการประกอบอาชพี การดำเนินงานด้าน
สังคม และดา้ นส่ิงแวดล้อม รวมทัง้ ดา้ นวัฒนธรรมดมคี วามพอดีที่ไมม่ าก ไมน่ ้อยเกินไป ไมส่ ุดโตง่ และไม่เบียดเบยี นตนเอง

และผอู้ ื่น
คำวา่ พอเพยี ง ไม่ไดห้ มายความว่าทกุ ครอบครัวจะต้องปลกู ผัก ปลูกข้าว เล้ยี งสตั ว์หรอื ทอผ้าใสเ่ อง แต่ความ

พอเพียงรวมถงึ การทำงานทสี่ ุจรติ สามารถเลยี้ งตนเองและครอบครวั ได้ โดยไม่เบียดเบียนผู้อ่ืน

มนี ำ้ ใจ เอื้อเฟ้อื เผื่อแผ่ผ้อู นื่ เราสามารถเรมิ่ พอเพียงได้ทต่ี วั เรา ส่ิงแรกที่เราควรรู้จกั ประมาณตน ใช้จ่ายใหเ้ หมาะสมกบั
ระดับฐานะความเป็นอยขู่ องตน เชน่ เราไมค่ วรใช้ในสง่ิ ท่ีเกินความจำเป็น ใช้ของแพง อยากไดอ้ ยากมีเหมือนคนอ่ืนๆ ท้งั

กระเปา๋ เส้อื ผ้า รถยนต์ หรอื แม้แตโ่ ทรศัพทม์ อื ถอื ทีก่ ำลังเป็นที่นยิ ม รวมไปถงึ ส่ิงของอ่นื ๆอีกมากมาย เราต้องสร้างวินยั ใน
ตัวเองให้เกิดขนึ้ เพ่ือปกป้องตวั เองจากกระแสบริโภคนยิ มหรอื การเปล่ียนแปลงทีเ่ กิดขึน้ จากกระแสโลกาภิวตั นต์ า่ งๆ
สดุ ท้ายเราสามารถทำได้งา่ ยๆคือ การทำบญั ชรี ายรับ รายจา่ ย เพ่อื ตรวจสอบพฤติกรรมการใช้จา่ ยของเรา ทำให้เรา

สามารถปรบั เปลี่ยนพฤติกรรมการใช้จา่ ยท่ีไม่เหมาะสมได้ หลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงถือเป็นแนวทางในการดำเนิน
ชวี ติ ทสี่ ำคญั สามารถนำมาประยุกตใ์ ชใ้ นชวี ิตประจำวันของเราได้ โดยความพอเพยี ง ควรเกิดจากภายใตส้ ำนกึ จติ ใจของ

เรา เพียงเราดำเนนิ ชีวิตอยา่ งมเี หตุผล มคี วามพอเหมาะพอดกี ับศกั ยภาพของตน ไม่โลภ ไมอ่ ยากมอี ยากไดเ้ หมอื นคนอื่น
เราก็จะสามารถดำเนินชวี ิตอยู่ไดอ้ ย่างมีความสขุ

ศูนยก์ ารศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอแวง้ 5353
สังกัดสำนักงาน กศน.จงั หวัดนราธวิ าส

เอกสารประกอบการประเมินศูนย์การเรียนรู้ตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอพียงด้านการศึกษา 2526546๕

ศูนยก์ ารศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศัยอำเภอแวง้ ไดม้ ีการนำแนวทางของหลกั ปรชั ญา
เศรษฐกจิ พอเพยี งมาใช้ในการจดั การเรยี นการสอนของนกั ศึกษาทั้ง 3 ระดับ (ประถม ม.ต้น และม.ปลาย) โดยเฉพาะ
สาระการประกอบอาชพี เพื่อเปน็ การวางรากฐานอนั มสี ว่ นในการพฒั นาศกั ยภาพนักศกึ ษาซ่งึ ส่วนใหญจ่ ะเป็นเยาวชน
บุคคลเหล่านี้เปน็ กำลงั สำคญั ในการพัฒนาประเทศชาติในอนาคตต่อไป จงึ จำเปน็ ท่ีจะได้เรยี นรเู้ พื่อเตรยี มความพรอ้ มให้
นักศึกษารจู้ ักบทบาทและวิถีการดำเนินชวี ิตภายในสงั คมให้กา้ วทันตอ่ การปรบั เปล่ียนอยูต่ ลอดเวลา โดยกิจกรรมที่จัดขน้ึ ใน
วิชาเศรษฐกิจพอเพียง สังคมศกึ ษา ช่องทางการประกอบอาชีพ และสอดแทรกความรใู้ นวิชาการเรยี นรู้ต่างๆ โดยการ
นำเอาหลักการทรงงานของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยหู่ วั มาปรับใชเ้ พื่อสร้างแรงกระตนุ้ หรอื ความสนใจในการจดั การเรียน
การสอนภายในห้องเรยี น “ระเบดิ จากข้างใน” มาเป็นจุดเรมิ่ ต้นของการเรียนรู้ ซง่ึ กจิ กรรมที่จดั ทำขึ้นมสี ว่ นชว่ ยในการ
ผลกั ดนั ให้นกั ศกึ ษามีความสนใจในบทเรียน เหน็ คุณคา่ และสามารถนำไปคิดวเิ คราะห์เพอ่ื การนำไปปฏบิ ตั ดิ ว้ ยตนเองตาม
สถานการณ์ ถือได้ว่าเป็นการพัฒนาการเรยี นร้ตู ามลำดับ เป็นส่วนหนึ่งของการจะนำไปสู่การเปน็ พลเมืองทีด่ ี และเป็น
กำลังสำคัญในการพฒั นาประเทศชาติในภายภาคหนา้ ตอ่ ไป นักศกึ ษารจู้ ักการประพฤติตนเปน็ บคุ คลทมี่ ีคุณธรรม จริยธรรม
มจี ิตสาธารณะ เหน็ ประโยชนส์ ว่ นรวม มีความรับผิดชอบ ร้จู ักบทบาทหนา้ ทข่ี องตน โดยปฏิบัตไิ ดอ้ ยา่ งถกู ต้องเหมาะสม
เคารพสิทธเิ สรีภาพทั้งของตนเองและผู้อืน่ สามารถนำหลัก
ธรรมาภิบาล มาเป็นแนวทางในการปฏบิ ัตติ นได้ เพอ่ื รว่ มกันพฒั นาสงั คมไทยให้มีความเจริญกา้ วหน้าและสามารถอยู่
รวมกนั ในสงั คมอยา่ งมีความสขุ

ศูนย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอแวง้ 5454
สังกดั สำนักงาน กศน.จงั หวดั นราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมินศนู ย์การเรียนรู้ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอพยี งดา้ นการศึกษา 2526546๕

เรือ่ งเล่าของครูรสู ดา มสุ ตอปา
เรื่องความเป็นอยอู่ ยา่ งพอเพียง เพอ่ื เสรมิ สร้างอปุ นิสัยพอเพยี ง

ข้าพเจา้ นางสาวรสู ดา มุสตอปา ครูกศน.ตำบลกายูคละ อำเภอแว้ง จงั หวัดนราธวิ าสมาเลา่ เรอื่ งความเปน็ อยู่อยา่ ง
พอเพยี ง เพอ่ื เสริมสรา้ งอปุ นิสยั พอเพยี ง เมอ่ื เอ่ยคำว่าพอเพยี งน้นั ไมไ่ ด้หมายความวา่ ทุกครอบครัวจะต้องปลูกผัก ปลกู ขา้ ว
เลี้ยงสตั ว์ แต่ความพอเพยี งนนั้ หมายถงึ การท่เี ราทำงานสจุ รติ สามารถเล้ยี งตนเองและครอบครวั ได้ โดยไม่เบียดเบยี นผอู้ ื่น

แตค่ วรมนี ้ำใจ เอ้อื เฟื้อเผ่อื แผผ่ ู้อื่นดว้ ย เราสามารถเร่ิมพอเพยี งไดท้ ีต่ ัวเรา สิ่งแรกคอื เราควรรจู้ กั ประมาณตน ใช้จา่ ยให้
เหมาะสมกับระดบั ฐานะความเปน็ อยขู่ องตน เช่น หากเรามฐี านะปานกลาง ไม่รำ่ รวยมาก เราก็ไม่ควรใชส้ ิง่ ของแพงๆหรอื

อยากได้อยากมเี หมอื นคนอ่นื ๆ ทง้ั กระเป๋า เส้ือผ้า รถยนต์ หรือแม้แตโ่ ทรศพั ทม์ อื ถอื ที่กำลงั เปน็ ที่นิยม รวมไปถงึ สง่ิ ของ
อ่ืนๆอกี มากมาย เพราะหากเราใช้จ่ายไม่เหมาะสมกบั ฐานะของตน ก็จะทำให้เราเปน็ ทกุ ข์เพราะตอ้ งไปกูเ้ งินมาซอ้ื ส่งิ ของ
แพงๆเหล่านั้น ในขณะเดียวกนั ทกุ ๆคร้ังทเี่ ราใชจ้ ่ายเรากค็ วรคำนงึ ถึงประโยชน์และความจำเป็นที่แท้จริงของการใชจ้ ่ายนั้น

ดว้ ย เชน่ เราซอ้ื โทรศัพทม์ ือถือมาเพราะมีเหตุผลจำเปน็ ที่ตอ้ งใชโ้ ทรศพั ท์ ไมไ่ ดซ้ ือ้ มาเพราะเพยี งแค่ตอ้ งการมเี หมือนคนอืน่
อีกประการหนึง่ คือ การใชส้ ่งิ ของทุกอย่าง อยา่ งประหยดั คุม้ คา่ และเกดิ ประโยชน์สงู สุด เชน่ การรับประทานอาหารให้หมด

จาน การรกั ษาส่งิ ของเครือ่ งใช้ให้อยู่ในสภาพดีเพ่ืออายุการใชง้ านทน่ี านขึน้ เป็นต้น ตอ่ มาคอื เราควรประหยดั อดออม เกบ็
ออมเงินวนั ละเลก็ ละน้อย เผื่อใชจ้ ่ายในยามจำเป็น ทำให้เราสามารถปรบั เปลยี่ นพฤติกรรมการใช้จ่ายบางอย่างที่ไม่
เหมาะสมได้อีกด้วย

นอกจากการนำหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งสกู่ จิ กรรมการเรียนการสอนแล้ว ขา้ พเจา้ ยังยดึ ถือ หลกั คิด หลัก
ยึดนไี้ ปใช้ในชวี ิตประจำวนั ของตนเอง โดยเฉพาะในเร่อื งของการใช้จา่ ยเงนิ จะต้องมีการวางแผนการใชจ้ ่ายของตนเองให้

เหมาะสมกับรายรบั จะใช้อยา่ งไร มคี วามจำเปน็ มากน้อยแค่ไหนในการซอื้ ของสกั ช้ิน เพอื่ เป็นการสรา้ งภูมิคมุ้ กันให้กบั
ตนเอง โดยใชค้ วามรู้คคู่ ณุ ธรรมประกอบการตดั สินใจ นอกเหนอื จากเรอ่ื งการใชจ้ า่ ยเงินแลว้ เร่อื งของการทำงานก็สามารถ
นำหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงไปใช้ได้อีกด้วย จากการเรียนรูห้ ลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งในพระราชดำรใิ น

พระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยู่หัว ซ่งึ พระองคท์ ่านต้องการให้คนทุกคนดำรงอยไู่ ด้โดยพง่ึ พาตนเอง พออยู่ พอกิน ไมท่ ำให้ผอู้ นื่
เดือดรอ้ น ทำให้มองเหน็ วา่ สิง่ ท่ีเราไดป้ ฏบิ ัติตนทัง้ การเปน็ ลูกของคณุ พอ่ คุณแม่ การเปน็ ครูปฏิบตั ิหนา้ ท่สี อนนักเรียน ส่ิง

เหล่านี้ คอื การนำหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งไปใช้ เนือ่ งจากทุกการกระทำของข้าพเจา้ จะต้องเรม่ิ ตน้ ทเ่ี หตุผล มี
ความพอประมาณในส่ิงที่ทำ สามารถสร้างภูมคิ ุ้มกนั ใหก้ บั ตนเองได้ โดยอาศัยหลักของความรู้ และทีส่ ำคญั ดา้ นคุณธรรม
ขา้ พเจา้ ยึดถอื และปฏิบัติตนมาโดยตลอด เป็นการวางรากฐานนำไปสู่ความสำเร็จในอนาคตได้ ดงั น้ันการนอ้ มนำหลัก

ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้จึงสามารถนำไปปรับใชไ้ ดก้ ับทกุ การกระทำ ทุกสงิ่ ทกุ อย่างท่เี ราปฏบิ ตั ิ เพอื่ ปอ้ งกนั ไมใ่ ห้
เกดิ ความผิดพลาดกับชีวิตไดใ้ นอนาคต

ศนู ย์การศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศัยอำเภอแวง้ 555
สงั กัดสำนกั งาน กศน.จงั หวัดนราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมินศูนยก์ ารเรียนรูต้ ามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอพียงด้านการศึกษา 2526546๕

การทำงานจะบังเกดิ ผลสำเร็จหรือไม่ ข้ึนอยู่กบั ความเอาใจใส่ มีความมุมานะพยายาม ใฝ่เรียนรู้ ให้ทันกับยคุ
ปจั จุบนั ที่ตอ้ งอาศยั เทคโนโลยีเป็นตวั ชว่ ยในการทำงานตอ้ งปรับตวั เองให้สอดคลอ้ งกบั ความเปลี่ยนแปลง ท้ังด้านวตั ถุ
สงั คม สงิ่ แวดลอ้ ม และวฒั นธรรม ขา้ พเจ้าซ่ึงประกอบอาชีพครู มคี วามรักและศรทั ธาในวชิ าชพี ครู ได้ตระหนักถงึ
ภาระหนา้ ที่ท่สี ำคญั ของครูว่า ครมู ิได้มีหน้าทเ่ี พียงแค่สอนหนงั สอื เท่านนั้ แต่ครจู ะต้องปลกู ฝัง ใหน้ กั ศึกษา มคี ุณธรรม
จรยิ ธรรม มจี ิตสำนึกท่ีดีในการทจ่ี ะมีวถิ ีชวี ติ ของการดำเนินงานอย่างพอเพยี ง และอยใู่ นสงั คมได้อยา่ งมีความสุข

ศนู ยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยอำเภอแวง้ 5656
สังกดั สำนกั งาน กศน.จงั หวัดนราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมนิ ศูนย์การเรียนร้ตู ามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอพยี งดา้ นการศึกษา 2526546๕

เรอ่ื งเล่าของครปู ยี าอร บอื ราเฮง
กับแนวคดิ การออกแบบการเรยี นรู้ เพ่ือเสริมสรา้ งอุปนิสัยพอเพยี ง
ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงเป็นแนวทางการดำเนนิ ชวี ิตและวิถีปฏิบัตทิ ่ีพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมีพระราช

ดำรัสชี้แนะแกพ่ สกนิกรมาโดยตลอดนานกว่า ๓๐ ปี และได้ทรงเน้นย้ำแนวทางการพัฒนาท่ีต้ังอยู่บนพื้นฐานของทางสาย
กลางและความไมป่ ระมาท โดยคำนึงถึงความพอประมาณ ความมีเหตุผล การสร้างภูมิคุ้มกนั ในตัวทีด่ ี ตลอดจนใช้ความรู้

และคณุ ธรรมเปน็ พื้นฐานในการดำรงชวี ิต การปอ้ งกนั ให้รอดพน้ จากวิกฤตทำให้สามารถดำรงอยู่ไดอ้ ย่างม่ันคงยัง่ ยืนภายใต้
กระแสโลกาภวิ ตั นข์ องความเปล่ียนแปลงตา่ ง ๆ ทีเ่ กดิ ขึ้นซึ่งมคี วามเหมาะสมสอดคล้องกับวิถีความเป็นอยู่อันเรียบง่ายของ
คนไทย โดยการนำมาประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับประชาชนทุกระดับ ทั้งระดับบุคคล ครอบครัว โรงเรียน ชุมชน องค์กร

ตลอดจนประเทศชาติได้
“การให้การศึกษานัน้ กล่าวสั้น ๆ โดยความหมายรวบยอด คือ การช่วยให้บุคคลค้นพบวิธี การดำเนินชีวิตอย่าง

ถูกตอ้ ง เหมาะสม ไปสู่ความเจรญิ และความสุขตามอัตภาพ ครผู ้สู อน มีหนา้ ทต่ี ้องหาความรู้ และวธิ กี ารดำเนินชีวิต มาให้
ลูกศิษย์ได้รู้ไดท้ ราบเพื่อให้สามารถเรยี นรู้ต่อไป และดำเนินชวี ติ ตอ่ ไปไดด้ ้วยดี...” (พระบรมราโชวาทของพระบาทสมเด็จ
พระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่๙ ที่ทรงพระราชทานแก่ผู้สำเร็จการศึกษา จากมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ๑๙ มิถุนายน

๒๕๒๒) จากการศึกษาพระบรมราโชวาทข้างต้น ทำให้ดิฉันซึ่งประกอบอาชีพครู มีความรักและศรัทธาในวิชาชีพครู ได้
ตระหนักถงึ ภาระหนา้ ท่ขี องครวู า่ ครูมิไดม้ หี น้าท่ีเพยี งแคส่ อนใหน้ ักศกึ ษาร้หู นังสือเท่านั้น แต่ครูมีหนา้ ทท่ี ่ีสำคญั ยิ่งคือ การ

สอนคน ซึ่งกค็ ือเยาวชนทีเ่ ปน็ อนาคตของชาติ โดยครจู ะต้องตัง้ เปา้ หมายในการสอนให้ศษิ ยม์ ีความรู้ และมคี ุณธรรม เพื่อที่
ศิษย์เหลา่ นั้นจะมแี นวทางในการดำเนนิ ชีวติ ทีด่ ตี ่อไป

จากแรงบนั ดาลใจของหลักการทรงงานของพระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยหู่ วั รชั กาลท่ี ๙ ทำใหด้ ิฉนั ไดจ้ ดุ ประกายทาง

ความคิดในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนโดยมีการปรับเปลี่ยนขั้นตอนการเรียนการสอนจากแผนการสอนในบาง
กิจกรรม ของแผนจัดการเรียนรู้ เรื่อง บทบาทหน้าที่ของเยาวชนและการเคารพสิทธิของตนเองและผู้อื่น ในรายละเอียด

ของเนื้อหาสาระเรื่องนีต้ ้องการให้นักศึกษาได้เข้าใจถึงการอยู่ร่วมกันในสังคมอย่างสงบสุข สมาชิกในสังคมจะตอ้ งรว่ มกนั
ปฏบิ ัตติ นตามกฎระเบยี บของสงั คม เร่มิ ต้งั แตก่ ารปฏบิ ตั ติ นเปน็ สมาชกิ ท่ีดขี องครอบครัว โรงเรยี น ชุมชน และประเทศชาติ
โดยเฉพาะเยาวชนผู้เป็นส่วนหนึ่งของพลเมืองที่มีกำลังสำคัญในการพัฒนาประเทศชาติในภายภาคหน้าต่อไป จะต้อง

ประพฤตติ นเป็นบคุ คลทีม่ ีคุณธรรม จรยิ ธรรม มจี ติ สาธารณะ เหน็ ประโยชน์ส่วนรวม มคี วามรับผดิ ชอบ รจู้ กั บทบาทหน้าที่
ของตน โดยปฏบิ ัตไิ ด้อย่างถูกต้องเหมาะสม เคารพสิทธิเสรีภาพท้งั ของตนเองและผ้อู ่นื สามารถนำหลักคุณธรรมจริยธรรม

มาเป็นแนวทางในการปฏิบัติตนได้เพือ่ ร่วมกันพัฒนาสงั คมไทยให้มีความเจริญก้าวหน้า ครูผ้สู อนน้ันไดจ้ ัดกิจกรรมการเรียน
การสอนภายในห้องเรียนด้วยวิธีการอภิปรายและอธิบายแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกันระหว่างครูกับนักศึกษา แล้วให้
นกั ศกึ ษาจดบันทึกสิ่งที่ได้เรยี นรจู้ ากการระดมทางความคิดกันภายในหอ้ งเรยี น โดยท่ีครูผูส้ อนคอยช้แี นะเพอื่ สร้างความคิด

ศนู ยก์ ารศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศัยอำเภอแวง้ 5757
สังกดั สำนกั งาน กศน.จงั หวัดนราธวิ าส

เอกสารประกอบการประเมินศูนย์การเรยี นรู้ตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอพียงดา้ นการศึกษา 2526546๕

ใหน้ กั ศึกษาเปน็ ไปในทิศทางเดยี วกัน ไมอ่ อกจากประเด็นทศี่ ึกษารว่ มกันซง่ึ ใช้เวลาคอ่ นข้างนานกว่านักศึกษาจะเป็นบุคคล
ที่กลา้ แสดงความคดิ เหน็ อนั เป็นประโยชนต์ อ่ สว่ นรวม ถอื ว่าเป็น “ระเบิดจากขา้ งใน” ที่สรา้ งความพร้อมใหก้ ับนักศึกษาแต่

ละบคุ คลกอ่ น ตอ่ จากนั้นครูผู้สอนได้จัดกลุ่มนกั ศกึ ษาตามแนวท่ีนั่งร่วมกนั โดยการสมมุตวิ ่ากลมุ่ ของตนเป็นเสมือนชุมชน
ของตนเองที่ตอ้ งรว่ มกันแก้ไขปัญหาในสถานการณ์ทเ่ี กิดขน้ึ รู้จกั รับฟังความคิดเห็นของผอู้ ่ืน ฝกึ การเป็นภาวะของผู้นำและ

ผู้ตาม รู้ จัก คิดและวางแผนก่อนก าร ตัดสินใจ ร ว มทั้งแสวงหาแนวทางในก าร แก ้ไขปัญหาร่วมกัน
จากการจัดกิจกรรมการจัดการเรียนการสอนดงั กล่าวทำให้นักศึกษาได้องค์ความรู้ที่เป็นไปตามแผนภูมิของหลัก

ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี งที่ต้ังอยบู่ นพ้นื ฐานของทางสายกลาง เป็นกรอบแนวคิดของการปฏบิ ัติตนในทางที่ควรจะเป็น ซึ่ง

ช่วยเสริมสร้างการสร้างวิสยั ทศั นม์ มุ มองของโลกเชงิ ระบบที่มีการเปลย่ี นแปลงอยูต่ ลอดเวลา โดยมีคุณลกั ษณะ ๓ ประการ
๑. ความพอประมาณ หมายถึง นักศึกษาสามารถทำกิจกรรมภายใต้ขอบเขตของเวลาที่กำหนดไดอ้ ย่างเหมาะสม

และตรงตามแผนจดั การเรยี นการเรยี นการสอนท่ตี ั้งเปา้ หมาย
๒. ความมีเหตุผล จากกิจกรรมที่นักศึกษาได้ทำนั้นจะช่วยกระตุ้นความคิด ความจำ ที่ได้เรียนภายในห้องเรียน

นำมาใช้ในการตัดสินใจ หากนกั ศึกษาไมแ่ น่ใจในการตัดสนิ ใจของตนเองกจ็ ะระดมความคดิ กนั ภายในกลุ่มของตน วิเคราะห์

อย่างมีลำดับขั้นตอนถึงเหตุผลว่าทำไมจงึ ต้องเปน็ เช่นนน้ั อาทิ “การเปน็ พลเมอื งดกี ับการเปน็ เยาวชนท่ีดีน้นั มีแนวทางใน
การปฏิบัติใดบ้างที่แตกต่างกัน” จากประเด็นคำถามดังกล่าวนักศึกษาจะต้องอาศัยความรู้ความเข้าใจที่ได้เรียนรู้ร่วมกนั

ภายในหอ้ งเรยี นมาขบคดิ ก่อนว่าพลเมืองกับเยาวชนมีความหมายหรือคำนยิ ามไว้ว่าอย่างไร จึงจะสามารถวเิ คราะห์เพื่อต่อ
ยอดหาคำตอบของแนวทางทม่ี คี วามแตกต่างกันไดอ้ ย่างถกู ต้อง

๓. การมีภูมิคุ้มกนั ในตัวท่ีดี จะเห็นไดจ้ ากมกี ารเตรยี มความพรอ้ มโดยการระดมความคิด หาหนทางหรือแนวทางใน

การปฏิบัติตนเป็นพลเมืองที่ดีที่สามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้ หากบางประเด็นของความคิดนักศึกษาบางอย่างยังไม่ถูกต้อง
ครูผ้สอนก็จะขัดเกลา ปรับเปลี่ยน ให้เข้าใจไปในแนวทางที่ถูกต้อง ไม่ว่าจะเป็นการอธิบายในเชิงความหมาย การ

ยกตัวอย่างประกอบ การเชื่อมโยงสถานการณ์บทบาทหน้าที่เพื่อให้มองเห็นถึงความสัมพันธ์ที่เกิดข้ึนของแต่ละบุคคลใน
สังคมอนั ได้ชอ่ื วา่ เป็นพลเมืองดี รวมทง้ั จดั กิจกรรมมาบูรณาการผสมผสานเกี่ยวกบั การใช้เทคโนโลยสี มัยใหม่ให้นักศึกษาไป
คน้ คว้าเพมิ่ เติมจากแหลง่ ขอ้ มูลทต่ี ่าง ๆ ท่ีมีอยู่ เชน่ ห้องสมุดประชาชน อนิ เทอร์เนต็ ฯลฯ แล้วใหน้ ำมาเสนอผู้คุยกันในช้ัน

เรยี น นอกเหนือจากคณุ ลักษณะ ๓ ประการ ท่ีนกั ศกึ ษาไดเ้ รยี นรแู้ ลว้ ยังตอ้ งอาศยั เง่ือนไขทส่ี ำคัญอกี ๒ เงอ่ื นไขดังตอ่ ไปน้ี
๑. เงื่อนไขความรู้ มคี วามรู้ ความเข้าใจเกยี่ วกับการเปน็ พลเมอื งดี ซึง่ สามารถเชือ่ มโยงสมั พันธก์ ันในทุกระดับของ

การปฏบิ ตั ติ นตั้งแต่ระดับครอบครัว โรงเรียน ชมุ ชน และประเทศชาติ เพราะหนา้ ที่ของการปฏิบัตติ นในบทบาทของแต่ละ
ระดับมีความแตกต่างกัน จึงจำเป็นต้องสรา้ งความเข้าใจที่ดีอันจะเป็นองค์ความรู้พืน้ ฐานท่ีจะนำไปต่อยอดการพัฒนาทาง
ความคิด อีกทงั้ ยังสามารถประยุกตค์ วามรู้ทีไ่ ดจ้ ากการศกึ ษามาใช้ในชวี ิตประจำวนั ได้อย่างเหมาะสมกบั วัย

๒. เง่ือนไขคุณธรรม ทำใหเ้ ป็นผูส้ นใจใฝเ่ รียนร้สู ิง่ ทอ่ี ยู่รอบตวั มากขนึ้ มคี วามม่งุ ม่นั ในการทำงาน ความเพียรพยายาม
ในการแสวงหาความรู้อันเป็นเรื่องเกี่ยวกับเข้าใจถึงแนวทางในการปฏิบัติเป็นพลเมืองดีตามฐานะบทบาทของการเป็น

นักศึกษา แม้ว่าจะเป็นจุดเริ่มต้นเล็ก ๆ ที่ปลูกฝังให้กับนักศึกษา แต่ในอนาคตข้างก็ก็จะมีส่วนช่วยในการเป็นตัวอย่าง
พลเมอื งท่ดี ที ี่จะชว่ ยให้ท้องถน่ิ ของตนเองได้รับการฟนื้ ฟู ดูแล อนุรกั ษ์ โดยการเรยี นรู้ร่วมกัน ได้มีความอุตสาหะ เสียสละ
ทำประโยชน์ให้กับส่วนรว่ ม เป็นผู้มจี ติ ใจทด่ี ี เอ้ืออาทรตอ่ กนั

จะเหน็ ไดว้ า่ การนำความรู้ตามหลกั ของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี งทุกคนสามารถนอ้ มนำหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพยี งมาปฏบิ ัติเปน็ หลกั ในการดำเนนิ ชีวิตได้ โดยจะตอ้ งเกดิ จากจติ สำนึกท่อี ยู่ ข้างใน มีความศรัทธาเชื่อม่ัน เห็นคุณค่า

และนำไปปฏิบัตดิ ้วยตนเอง ดิฉันเช่ือมนั่ วา่ การนอ้ มนำหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งมาใช้ ในการเรียนการสอนนั้น จะ
ทำให้ครูสามารถพัฒนานักศึกษาให้มีคุณภาพอย่างยั่งยืน โดยจะเป็นการพัฒนา ที่มั่นคงอย่างเป็นขั้นตอน และเป็นการ
พัฒนาคุณภาพคนให้มีคุณธรรมกำกับความรู้ เศรษฐกิจพอเพียงจึงเป็นเสมือนรากแก้วของชีวิต รากฐานความมั่นคงของ

แผ่นดิน หากนักศึกษายึดถือเป็นแนวทางปฏิบัติ ดำเนินชีวิตไปในทางสายกลางและประยุกต์ใช้ให้เหมาะสม โดยคำนึงถงึ
ความพอประมาณ ความมเี หตผุ ล การสรา้ งภมู คิ มุ้ กันในตวั ที่ดี ตลอดจนใชค้ วามร้แู ละคุณธรรมเป็นพนื้ ฐานในการดำรงชีวิต

นกั ศึกษาเหล่านน้ั จะสามารถดำเนินชีวติ ไดอ้ ย่างมน่ั คงภายใต้ความเปล่ยี นแปลงทเี่ กิดขนึ้ ในโลกปจั จุบันได้ดว้ ยดี

ศนู ยก์ ารศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยอำเภอแวง้ 5858
สงั กดั สำนักงาน กศน.จังหวดั นราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมนิ ศนู ย์การเรียนรตู้ ามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอพียงด้านการศึกษา 2526546๕

เร่อื งเลา่ ของ- บรรณารกั ษ์ นางสาวปริยาภัทร มะยิ
เร่อื งความเปน็ อยอู่ ยา่ งพอเพยี ง เพอื่ เสริมสรา้ งอปุ นสิ ัยพอเพียง

ข้าพเจ้านางสาวปรยิ าภัทร มะยิ บรรณารักษห์ ้องสมดุ ประชาชนอำเภอแว้ง จงั หวัดนราธวิ าส มาเลา่ เรือ่ งความ
เป็นอยู่อย่างพอเพียง เพ่ือเสรมิ สร้างอุปนสิ ัยพอเพยี ง เมอ่ื เอ่ยคำวา่ พอเพยี งน้นั ไมไ่ ด้หมายความว่าทกุ ครอบครวั จะต้องปลูก

ผกั ปลูกข้าว เลี้ยงสตั ว์ แต่ความพอเพยี งน้ันหมายถึงการท่เี ราทำงานสุจริต สามารถเลีย้ งตนเองและครอบครวั ได้ โดยไม่
เบียดเบยี นผู้อื่น แตค่ วรมนี ำ้ ใจ เอ้อื เฟอื้ เผ่ือแผผ่ อู้ ื่นดว้ ย เราสามารถเร่ิมพอเพยี งไดท้ ่ตี ัวเรา สิ่งแรกคือ เราควรรจู้ ักประมาณ
ตน ใช้จ่ายให้เหมาะสมกับระดับฐานะความเป็นอยู่ของตน เชน่ หากเรามีฐานะปานกลาง ไม่ร่ำรวยมาก เรากไ็ มค่ วรใช้

สง่ิ ของแพงๆหรอื อยากไดอ้ ยากมีเหมอื นคนอน่ื ๆ ทั้ง กระเป๋า เสอื้ ผ้า รถยนต์ หรอื แม้แต่โทรศัพทม์ ือถือทกี่ ำลงั เป็นทน่ี ยิ ม
รวมไปถงึ สงิ่ ของอน่ื ๆอกี มากมาย เพราะหากเราใช้จ่ายไมเ่ หมาะสมกบั ฐานะของตน ก็จะทำให้เราเป็นทุกขเ์ พราะตอ้ งไปกู้

เงินมาซื้อสงิ่ ของแพงๆเหลา่ น้ัน ในขณะเดียวกัน ทุกๆครงั้ ทเ่ี ราใช้จ่ายเราก็ควรคำนงึ ถงึ ประโยชนแ์ ละความจำเป็นทีแ่ ท้จรงิ
ของการใชจ้ ่ายน้ันด้วย เชน่ เราซือ้ โทรศพั ท์มอื ถอื มาเพราะมเี หตผุ ลจำเปน็ ที่ต้องใช้โทรศัพท์ ไม่ได้ซอ้ื มาเพราะเพียงแค่
ตอ้ งการมเี หมือนคนอื่น อกี ประการหนงึ่ คือ การใช้สง่ิ ของทุกอยา่ ง อย่างประหยัด คุ้มค่าและเกิดประโยชน์สูงสดุ เช่น การ

รับประทานอาหารใหห้ มดจาน การรักษาสิ่งของเคร่ืองใช้ใหอ้ ยใู่ นสภาพดีเพอ่ื อายุการใชง้ านทน่ี านขนึ้ เปน็ ต้น ตอ่ มาคือ เรา
ควรประหยดั อดออม เกบ็ ออมเงนิ วันละเลก็ ละนอ้ ย เผอ่ื ใช้จ่ายในยามจำเป็น ทำให้เราสามารถปรบั เปลี่ยนพฤติกรรมการใช้

จา่ ยบางอย่างทไ่ี ม่เหมาะสมไดอ้ ีกดว้ ย
กศน.อำเภอแวง้ ได้มีการนำแนวทางของหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี งมาใชก้ ับการจัดกิจกรรมของห้องสมดุ

ประชาชน เปน็ การวางรากฐานอนั มสี ่วนช่วยในการพัฒนาศกั ยภาพใหผ้ ูร้ บั บริการได้มีการเรยี นร้เู พ่อื เตรยี มความพรอ้ มให้

ร้จู กั บทบาทและวถิ ีการดำเนินชีวิตภายในสังคมให้กา้ วทนั ตอ่ การปรับเปลีย่ นอยตู่ ลอดเวลา โดยกจิ กรรมทจ่ี ัดขึ้นทงั้ ภายใน
และภายนอกหอ้ งสมุด ไดม้ กี ารนำเอาหลักการมาปรบั ใช้เพ่ือสร้างแรงจงู ใจหรอื ความสนใจ มาเปน็ จุดเริ่มตน้ ของการเรียนรู้

สำหรับผู้รบั บรกิ าร กิจกรรมที่จะจดั ทำนัน้ จะตอ้ งมสี ่วนชว่ ยในการผลกั ดันใหเ้ ห็นคุณคา่ และสามารถนำไปคดิ วิเคราะห์เพือ่
การนำไปปฏบิ ัติดว้ ยตนเองตามสถานการณถ์ ือได้ว่าเปน็ การพัฒนาการเรียนรู้ ซงึ่ เปน็ ความรพู้ น้ื ฐานก่อนท่จี ะมกี ารนำเอา
ความรมู้ าบูรณาการเชอื่ มโยงความสัมพันธ์ทเ่ี กดิ ข้ึนในสังคมเหมอื นกบั วัฏจักรทม่ี คี วามแตกต่างกัน

การนำไปสู่จุดประกายทางความคิดในการจัดกิจกรรมโดยมีการปรับเปลี่ยนบางกิจกรรม มีการ บูรณาการ
สอดแทรกเข้าไปดว้ ยและการเคารพสทิ ธขิ องตนเองและผอู้ นื่ ในรายละเอียดของเนื้อหาสาระเร่ืองน้ตี ้องการให้นักศึกษาได้

เข้าใจถึงการอยู่ร่วมกันในสังคมอย่างสงบสุข สมาชิกในสังคมจะต้องร่วมกันปฏิบัติตนตามกฎระเบียบของสงั คม เริ่มตั้งแต่
การปฏิบตั ิตนเป็นสมาชิกทดี่ ขี องครอบครัว โรงเรยี น ชุมชน และประเทศชาติ โดยเฉพาะเยาวชนผู้เปน็ ส่วนหน่ึงของพลเมือง
ทมี่ กี ำลังสำคญั ในการพัฒนาประเทศชาติในภายภาคหน้าตอ่ ไป จะตอ้ งประพฤตติ นเปน็ บุคคลที่มีคณุ ธรรม จริยธรรม มีจิต

สาธารณะ เหน็ ประโยชน์สว่ นรวม มีความรบั ผิดชอบ รู้จักบทบาทหน้าทขี่ องตน โดยปฏิบตั ิได้อยา่ งถกู ต้องเหมาะสม เคารพ
สทิ ธเิ สรีภาพทง้ั ของตนเองและผ้อู ืน่ สามารถนำหลักคณุ ธรรมจริยธรรมมาเป็นแนวทางในการปฏิบตั ิตนไดเ้ พอื่ ร่วมกนั พัฒนา

สังคมไทยใหม้ ีความเจรญิ ก้าวหน้า

ศนู ย์การศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศัยอำเภอแว้ง 5959
สงั กัดสำนกั งาน กศน.จังหวดั นราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมินศนู ยก์ ารเรียนรตู้ ามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอพยี งดา้ นการศึกษา 2526546๕

นอกจากนก้ี ารจดั กิจกรรมทกุ ครงั้ ทำให้ผู้รับบริการ ไดอ้ งค์ความรทู้ เ่ี ปน็ ไปตามแผนภมู ขิ องหลกั ปรชั ญา

เศรษฐกจิ พอเพยี งที่ต้ังอยบู่ นพ้ืนฐานของทางสายกลาง เป็นกรอบแนวคดิ ของการปฏิบัติตนในทางทีค่ วรจะเป็น ซงึ่ ชว่ ย

เสริมสร้างการสรา้ งวสิ ยั ทัศน์มมุ มองของโลกเชิงระบบที่มีการเปลย่ี นแปลงอย่ตู ลอดเวลาโดยมีคุณลกั ษณะ 3 ประการ

1. ความพอประมาณ 2. ความมเี หตุผล 3. การมีภมู ิคุม้ กันในตัวทีด่ ี

การสร้างระดับความพอเพยี งใหก้ ับผรู้ บั บรกิ ารนอกเหนอื จากคุณลักษณะ ๓ ประการแลว้ ยงั ตอ้ งอาศยั เงอ่ื นไข

ทส่ี ำคญั อกี ๒ เง่อื นไขดังต่อไปนี้

1. เงื่อนไขความรู้ มคี วามรู้ ความเขา้ ใจเกย่ี วกบั การเป็นพลเมอื งดี ซึ่งสามารถเช่อื มโยงสมั พันธ์กนั ในทุกระดับ

ของการปฏบิ ตั ติ นตงั้ แต่ระดบั ครอบครัว สถานศึกษา ชมุ ชน และประเทศชาติ เพราะหนา้ ทข่ี องการปฏบิ ัติตนในบทบาทของ

แต่ละระดับมีความแตกต่างกัน จึงจำเป็นต้องสร้างความเข้าใจที่ดีอันจะเป็น องค์ความรู้พื้นฐานที่จะนำไปต่อยอดการ

พัฒนาทางความคิด อีกท้งั ยงั สามารถประยกุ ต์ความรู้ที่ได้ จากการศกึ ษามาใชใ้ นชวี ิตประจำวนั ได้อยา่ งเหมาะสมกับวยั

2. เงอื่ นไขคุณธรรม ทำใหเ้ ป็นผสู้ นใจใฝเ่ รียนรสู้ ง่ิ ที่อยู่รอบตัวมากขึน้ มีความมงุ่ มน่ั ในการทำงาน ความเพียร

พยายามในการแสวงหาความรู้อันเปน็ เรอ่ื งเกี่ยวกับเข้าใจถึงแนวทางในการปฏิบัตเิ ปน็ พลเมืองดีตามฐานะบทบาทของการ

เปน็ นักเรยี น แมว้ ่าจะเปน็ จุดเร่ิมตน้ เลก็ ๆ ท่ปี ลกู ฝัง แต่ในอนาคตข้างกก็ ็จะมีสว่ นช่วยในการเป็นตัวอย่างพลเมืองท่ีดีท่ีจะ

ชว่ ยให้ท้องถิ่นของตนเองไดร้ บั การฟนื้ ฟดู แู ล อนุรักษ์ โดยการเรียนรู้ร่วมกนั ได้มีความอุตสาหะ เสียสละ ทำประโยชน์ใหก้ ับ

สว่ นร่วม เป็นผู้มจี ิตใจทดี่ เี อือ้ อาทรตอ่ กัน

จะเหน็ ได้ว่าการนำความร้ตู ามหลักของปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียงมาใช้นน้ั ไม่ไดใ้ ชเ้ ฉพาะกบั กลมุ่

เกษตรกรหรือนักธรุ กจิ เทา่ นั้น แต่หากว่าประชาชนธรรมดาทัว่ ไปกส็ ามารถนำมาประยุกต์ ตามบทบาทสถานะท่ีเป็นอย่ใู น

แต่ละองค์กรหรือหนว่ ยงานได้ เพราะหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงนัน้ ไม่ได้เนน้ ถึงการเพาะปลูก การดำรงชีวิตโดยท่ี

พึ่งพาตนเองอย่างเดียว ยังสามารถนำรปู แบบโครงสร้างของแนวความคิดมาใช้กับการเรยี นการสอนในเชงิ แฝงนัยสำคญั ที่

ปลูกฝงั ให้ผู้เรียนมคี ุณลกั ษณะของการเปน็ ผ้ทู ไี่ ดช้ ่ือว่าเป็นคนไทยที่มคี วามคดิ หรือมมุ มองตามวถิ ีของหลักปรชั ญาเศรษฐกิจ

พอเพยี งอันมพี ระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั เป็นจุดเร่ิมต้นของแรงบนั ดาลใจทชี่ ้ีแนะแนวทางการดำเนนิ ชวี ิตทส่ี ามารถเผชิญ

กบั กระแสของโลกาภวิ ตั นท์ ีม่ ีการเปลยี่ นแลงตลอดเวลาดว้ ยความม่ันคงและยัง่ ยนื ทางความคิดตามวิถขี องความเป็นไทย

ศนู ยก์ ารศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยอำเภอแว้ง 6060
สงั กัดสำนกั งาน กศน.จงั หวดั นราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมนิ ศนู ยก์ ารเรียนรตู้ ามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอพียงดา้ นการศึกษา 2526546๕
เร่อื งเลา่ ของครู สไุ ลมาน เจ๊ะหลง

เรอ่ื งการปฏบิ ตั งิ านและดำเนนิ ชีวติ ตามปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียง

จดุ เรม่ิ ตน้ แนวคิดเศรษฐกจิ พอเพยี ง
ผมเปน็ คนหนงึ่ ที่ชอบและสนใจ ในเร่อื งของการทำการเกษตร มคี วามสขุ กับ การไดป้ ลูก เป็นคนชอบ

ธรรมชาติ เน้นความพอเพียง ทำแตพ่ อประมาณ พงึ่ พาตนเอง ใช้เหตุผลในการดำเนนิ ชีวิตและการทำงาน มคี วามคิด
สร้างสรรค์ มีความเสยี สละ และมีใจเป็นจิตอาสาในการถ่ายทอดความรู้ ประสบการณ์การปฏบิ ัติงานเก่ียวกบั งานการศกึ ษา
ต่อเนอ่ื งการจัดอาชีพการเกษตรแก่ผู้สนใจ มกี ารเรียนรจู้ ากการปฏบิ ัติจริง ทำการเกษตรแบบผสมผสาน การทำปุย๋ ชีวภาพ
การปลกู ผัก ปลอดสารพษิ น้ำหมกั ชวี ภาพ การทำน้ำยาไล่แมลง เพือ่ ลดตน้ ทุนการผลติ เปน็ การสรา้ งความเชอ่ื ม่นั ให้แก่
ผู้บรโิ ภคดา้ นความปลอดภัยทางอาหารและดา้ นคุณภาพ มีการวางแผน การใช้จ่ายในครอบครัวอยา่ งเปน็ ระบบ มกี าร
บรหิ ารจดั การเวลา ทำงานเพือ่ ส่วนรวมในชมุ ชน

สิ่งสำคญั ในการดำรงชวี ติ ซึง่ เป็นเง่ือนไขพ้นื ฐานท่ีทำให้ประชาชนคนไทยสามารถพงึ่ ตนเอง และดำเนินชีวิต
ไปไดอ้ ย่างมศี กั ด์ิศรี ภายใตอ้ ำนาจและความมีอิสระในการกำหนด ชะตาชวี ติ ของตนเอง ความสามารถในการควบคุมและ

จัดการเพื่อให้ตนเองไดร้ ับการสนองตอบต่อความต้องการต่างๆ รวมทั้งความสามารถในการจัดการปัญหาต่าง ๆ ได้ด้วย
ตนเอง

ศูนย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอแวง้ 6161
สังกดั สำนักงาน กศน.จังหวัดนราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมนิ ศูนยก์ ารเรียนรตู้ ามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอพยี งดา้ นการศึกษา 2526546๕

หลักคิดและแนวทางในปฏบิ ัตงิ านและการดำเนนิ ชีวิต

สำหรับแนวคิดในการดำเนินชีวิตของผม จากการทำงาน และความรู้ที่ได้เรียนมาจากโรงเรียนและจากการ

ดำเนนิ ชวี ิตแลว้ ยังมีหลกั คดิ และแนวทางใน การดำเนินชีวติ ทส่ี ำคญั ที่ผมยึดถอื และทำให้ชวี ติ ของผมเปลยี่ นแปลงไปในทาง

ทด่ี ขี ึ้นมาก ๆ และเปน็ แนวทางที่จะยึดถือปฏบิ ัติจวบจนถึงทุกวันน้ี คือ แนวทางในการดำเนนิ ชีวิตแบบเศรษฐกิจ พอเพียง

ผมคิดว่าการแบ่งปัน ช่วยเหลือ เอื้อเฟื้อ เพราะการให้ การให้ความสุข ความรัก และความจริงใจกับผู้อื่น จะทำให้ได้

ความสุขเชน่ กนั ดังน้ัน สำหรับการได้เปน็ ผใู้ ห้ ย่ิงให้ไปย่ิงไดม้ า ยงั คงเป็นสจั ธรรมอยูเ่ สมอ

จากการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน ทำให้ข้าพเจ้าตระหนักได้ว่าทุกคนสามารถน้อมนำหลักปรัชญาของ

เศรษฐกิจพอเพียงมาปฏิบัติเป็นหลักในการดำเนินชีวิตได้ โดยจะต้องเกิดจากจิตสำนึกที่อยู่ ข้างใน มีความ

ศรทั ธาเชือ่ มน่ั เห็นคุณค่า และนำไปปฏิบัตดิ ว้ ยตนเอง ทุกสิง่ ทุกอย่างสามารถ ทำได้ ถา้ เรามคี วามศรทั ธา เชื่อมั่นและ

เห็นคณุ คา่ อยา่ งแท้จรงิ ข้าพเจ้าเชื่อม่นั ว่า การนอ้ มนำหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งมาใช้ ในการเรยี นการสอนนั้น จะ

ทำให้ครูสามารถพัฒนานักเรียนให้มีคุณภาพ อย่างยั่งยืน โดยจะเป็นการพัฒนา ที่มั่นคงอย่างเป็นขั้นตอน และเป็นการ

พฒั นาคุณภาพคนให้มีคุณธรรมกำกับความรู้ ดำเนนิ ชวี ติ ไปในทางสายกลางและประยุกต์ใช้ให้เหมาะสม โดยคำนึงถงึ

ความพอประมาณ ความมีเหตผุ ล การสร้างภมู คิ ุม้ กันในตวั ท่ีดี ตลอดจนใชค้ วามรู้และคุณธรรมเป็นพื้นฐานในการดำรงชีวิต

นกั เรยี นเหล่านั้นจะสามารถดำเนนิ ชีวติ ได้อยา่ งมน่ั คงภายใต้ความเปล่ยี นแปลงท่ีเกดิ ขึ้นในโลกปจั จบุ ัน

ครจู งึ เป็นผทู้ ่ีมหี น้าท่ีตอ้ งหาความรู้ และวิธกี ารดำเนินชีวิตมาให้ลูกศิษย์ได้รู้ ได้ทราบ หากครูมีได้มีการแทรก

ความรู้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการเรียนการสอน จะทำให้นักเรียนสามารถเรียนรู้ และดำเนินชีวิตต่อไปได้

ดว้ ยดี โดยนักเรยี นจะรู้จักการอยูอ่ ยา่ งพอเพยี ง พร้อมรับ การเปล่ยี นแปลงในด้านตา่ ง ๆ รจู้ กั ใชว้ ัตถุ สิ่งของ

ทรัพยากรอย่างพอเพยี ง อยู่รว่ มกับผอู้ ืน่ ได้ มคี วามเออ้ื เฟื้อเผอื่ แผ่ แบง่ ปัน และมคี วามภาคภูมใิ จ หากครสู ร้างลูกศิษย์ให้

เปน็ อย่างทก่ี ลา่ วมาแลว้ ข้างต้น การสอนของครูจงึ นบั ไดว้ ่าประสบความสำเรจ็ โดยแท้

ใชป้ รชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งเปน็ แนวทางการดำเนนิ ชีวิต โดยคำนงึ ถงึ ความพอประมาณ ความ

มเี หตผุ ล การสรา้ งภูมิค้มุ กันในตัวท่ีดี ตลอดจนใช้ความรู้และคุณธรรมเปน็ พน้ื ฐานในการดำรงชีวติ การป้องกันให้รอดพ้น

จากวิกฤตทำให้สามารถดำรงอยู่ได้อย่างม่ันคงยั่งยืนภายใตก้ ระแสโลกาภิวัตน์ของความเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นซึ่งมี

ความเหมาะสมสอดคล้องกบั วิถคี วามเปน็ อยู่อันเรยี บง่ายของคนไทย โดยการนำมาประยุกตใ์ ชใ้ ห้เหมาะสมกบั ประชาชนทุก

ระดบั

ดังนั่นกระผมได้มีการนำแนวทางของหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้กับการจัดการเรียนการสอนของ
นักศึกษาท้ัง 3 ระดับ (ประถม ม.ต้น และม.ปลาย) โดยเฉพาะสาระการประกอบอาชีพ เพื่อเป็นการวางรากฐานอนั มี
ส่วนช่วยในการพัฒนาศักยภาพผู้เรยี นซึ่งเป็นเยาวชนและประชาชนทั่วไป ซึ่งเป็นกำลังสำคัญของประเทศชาติในอนาคต

ได้มีการเรียนรู้เพือ่ เตรียมความพร้อมให้รู้จักบทบาทและวิถีการดำเนินชีวิตภายในสังคมให้กา้ วทันต่อการปรับเปลี่ยนอยู่
ตลอดเวลา โดยกิจกรรมทจ่ี ัดข้นึ ในวิชาเศรษฐกจิ พอเพยี ง สงั คมศกึ ษา การเพาะเห็ด การเล้ยี งไกไ่ ข่ เปน็ ต้น

ศนู ยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอแว้ง 6262
สังกัดสำนกั งาน กศน.จงั หวดั นราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมินศูนย์การเรียนรู้ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอพยี งดา้ นการศึกษา 2526546๕

สร้างกระบวนการเรียนรู้ สู่การปฏบิ ตั ิ

ผมให้ความสำคัญต่อการเรยี นรู้ สู่การปฏิบัตจิ ริง โดยใช้วิธีการรวมกลุ่ม การจัดอบรม การฝึกปฏิบัติเพือ่ จัด

กระบวนการเรียนรู้ ปลูกจิตสำนึก พร้อมขยายเครือข่ายการเรียนรู้ โดยการจัดตั้ง ศูนย์เศรษฐกิจ

พอเพียงตำบล เพ่อื ใหค้ นในชมุ ชนสามารถเรียนรู้ และนำไปใชไ้ ดถ้ กู ต้องและมีประสิทธภิ าพในทุกๆด้าน และดำเนินชีวิต

ตามแนวเศรษฐกิจ โดยใหค้ นอ่นื มาศึกษาดงู านได้

ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศัยอำเภอแวง้ 6363
สังกัดสำนักงาน กศน.จงั หวัดนราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมนิ ศนู ย์การเรียนรู้ตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอพียงด้านการศึกษา 2526546๕

เรื่องเลา่ ของคุณครรู อดียะห์ สาแลบิง ครกู ลุม่ สาระความรู้พน้ื ฐาน วิชาภาษาอังกฤษ
สำหรับกลุ่มสาระความรู้พ้ืนฐาน วิชาภาษาองั กฤษ นำหลักปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียง ไปใชใ้ นการออกแบบการ
เรียนรู้ โดยนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี งไปทำแผนการเรยี นรู้ แผนวดั ประเมินผล โดยออกแบบหน่วยการเรียนรู้ตาม
หลกั การ 2 เงื่อนไข 3 หว่ ง 4 มติ ิ ในหัวเรอ่ื งท่ี ๗ Food รายวิชาภาษาอังกฤษเพ่อื ชีวิตและสังคม ระดับช้ันมัธยมศกึ ษา
ตอนปลาย อธิบายไว้วา่

ประเด็นการใชแ้ ผนการเรยี นรู้ 2 เงื่อนไข คือ
1. เง่อื นไขความรู้ หลักการทรงงานของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยหู่ วั หลกั ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

กระบวนการทำงานกลุ่ม ความเข้าใจกระบวนการทำงานกลมุ่ ความรู้ หลกั การแยกขยะ
2. เงอื่ นไขคุณธรรม มคี วามรบั ผิดชอบในการทำงาน มีความสามัคคี ในการทำงานกลมุ่ มีวินัย ขยนั

และอดทนในการทำงาน

ประเดน็ การใชแ้ ผนการเรียนรู้ 3 ห่วง
1. พอประมาณ แบ่งกลุม่ ใหเ้ หมาะสมกบั การทำกจิ กรรม นำวัตถมุ าใชใ้ ห้เหมาะสมกับการทำงาน โดย
2. คำนงึ ถึงความพอดีของเวลา
2. มีเหตุผล ภาษาอังกฤษเปน็ ภาษาสากลที่ใช้ในการติดตอ่ สื่อสาร และศกึ ษาคน้ ควา้ ผู้เรียนควรทำ

กจิ กรรมตา่ งๆ ที่ช่วยพฒั นาทักษะภาษาองั กฤษ โดยเฉพาะเรื่องใกล้ๆ รอบตัว
3. มภี มู ิคุม้ กัน รจู้ กั วางแผน ในการทำงานอย่างเป็นข้นั ตอน มคี วามรู้ และทกั ษะการใชว้ สั ดุ อปุ กรณ์ ใน
การประดิษฐ์ ส่ิงของ ขยะรีไซเคิล
ประเดน็ การเรียนรู้ 4 มิติ คือ
1. มติ วิ ตั ถุ มีการเลือกใช้วัสดุ อปุ กรณ์ทเี่ หมาะสม และสอดคล้องกันแตล่ ะกจิ กรรม
2. มติ สิ งั คม มีการชว่ ยเหลอื เก้ือกูลกันในสงั คม การดำเนนิ กิจกรรมเกิดความสามัคคีมีน้ำใจ
เอื้อเฟอื้ เผื่อแผ่
3. มติ ิสงิ่ แวดล้อม ศึกษาคำศัพท์เก่ยี วกบั การใชข้ ยะรไี ซเคลิ
4. มิติวฒั นธรรม เห็นคุณค่าของขยะ และชว่ ยกนั จดั การขยะอยา่ งถกู วิธี

จากการดำเนินการจัดการเรียนรใู้ ช้แผนการจัดการเรียนรูห้ ลกั ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ครูผูส้ อนไดม้ ใี บงาน การ
ถอดบทเรียน แล้วนำผลมาประเมิน แก้ปัญหาและสามารถนำองค์ความรู้ ประสบการณ์ ไป บูรณาการในชีวิตประจำวัน
ได้ จึงทำใหค้ รมู นั่ ใจวา่ ผู้เรียนไดเ้ รยี นรู้จริง และสามารถนำไปใชใ้ นชวี ติ ประจำวันได้

ภาพประกอบ

ศูนย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอแวง้ 6464
สังกัดสำนกั งาน กศน.จงั หวัดนราธวิ าส

เอกสารประกอบการประเมินศนู ยก์ ารเรยี นรู้ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอพยี งด้านการศึกษา 2526546๕

ศูนย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอแวง้ 6565
สังกดั สำนักงาน กศน.จงั หวัดนราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมนิ ศูนยก์ ารเรียนรู้ตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอพยี งด้านการศึกษา 2526546๕

เรือ่ งเล่าของครแู กนนำดา้ นหลกั ปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียง
บทความเรอ่ื ง “เรยี นรตู้ ลอดชวี ติ คิดเป็น นำหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งเพอื่ การพง่ึ พาตนเอง

ในสถาบนั ศกึ ษาปอเนาะอยา่ งย่งั ยนื ”

การจัดการศึกษาให้กบั นักศึกษาประจำสถาบันศึกษาในสถาบันศกึ ษาปอเนาะน้ันนอกจากส่งเสริมการเรียนรู้
ด้านความรู้พ้ืนฐานตามหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพ้ืนฐานแล้วยังมีภารกิจท่ีสำคญั บรู ณาการความรู้

พื้นฐานสู่การปฏิบัตินั่นคือ “การน้อมนำหลักวชิ าเศรษฐกิจพอเพียง”ไปใช้ใหส้ อดคล้องกับการศึกษาตลอดชวี ติ ในสถาบัน
ศกึ ษาปอเนาะให้เกิดความยั่งยืนและการนอ้ มนำหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงนี้เปน็ ภารกิจสำคญั อกี บทบาทหนึ่งท่ีครู
อาสาฯประจำปอเนาะทกุ คนพงึ น้อมนำหลกั การไปใชใ้ ห้เกดิ ประโยชนส์ ูงสดุ และเกิดความยัง่ ยนื อย่างแทจ้ รงิ

ข้าพเจา้ นางแนตี นุชภู่ ตำแหนง่ ครผู ชู้ ว่ ย ประจำสถาบนั การศกึ ษาปอเนาะ สังกดั ศนู ย์การศกึ ษานอกระบบ
และการศกึ ษาตามอัธยาศัยอำเภอแวง้ จงั หวดั นราธิวาส ภายใต้การบรหิ ารงานของ

นางธนณภทั ร ศรรี ะนำผอู้ ำนวยการ กศน.อำเภอแว้ง เปดิ โอกาสให้ขา้ พเจ้าไดม้ สี ว่ นในการพฒั นาสถาบนั ศึกษาปอเนาะใน
ด้านการให้ความด้านการดำเนินชีวติ ตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียใหก้ บั นกั ศึกษาในสถาบันศึกษาปอเนาะ ให้
นักศึกษาในสถาบันศึกษาปอเนาะได้ร้จู กั 2 เงอ่ื นไข 3 หลักการและ4 มติ ิในการดำเนินชีวิตบนพื้นฐานของความพอเพียง

หลกั ของการพึงพาตนเอง การใชเ้ วลาวา่ งให้เกิดประโยชน์ ตลอดจนการแบง่ ปนั ใหผ้ อู้ น่ื ท้งั สรา้ งสามารถเพม่ิ รายได้ ลด
รายจา่ ย สำนกั งานการศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศยั จงั หวดั นราธิวาสไดน้ ำนกั ศึกษาสถาบนั ศึกษาปอเนาะ

แสงอรุณศาสนไ์ ปศกึ ษาดูงานท่ี สถาบนั ศกึ ษาปอเนาะป่าพรา้ วจังหวัดปัตตานี นกั ศึกษาแกนนำท่ไี ปศกึ ษาดูงานสามรถ
กลับมาถ่ายทอดเล่าเรอื่ งราวใหก้ ับเพอ่ื นๆในเรือ่ งที่ตัวเองไปเรียนรู้ กลบั มาขยายผลในสถานบันศึกษาปอเนาะในเรืองการ
การปลกู ผักกินเอง ในเรือ่ งของการเพาะเห็ด จนสามารถสรา้ งรายได้ใหก้ ับสถานบันศึกษาปอเนาะนำมาเปน็ ค่าใช้จ่ายในการ

จ่ายค่าไฟของปอเนาะ
ทุกกิจกรรมในการดำเนินงาน/กิจกรรม ข้าพเจ้าจะใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี งพราะ ขา้ พเจ้าได้แรง

บนั ดาลใจหลกั การทรงงานของพระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยู่หวั ในหลวงรัชกาลที่ 9 ดา้ นหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงนั้น
ทำใหข้ า้ พเจา้ เข้าใจว่า “หลักการของปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพยี ง”นท้ี ำให้ เกิดความพอเพียง พอดี พอกิน พอใช้ รูจ้ ักแบ่งบัน
เอือ้ เฟอื้ เผอื่ แผ่แกเ่ พื่อนร่วมงาน ทำให้เรา มีความสุขอยา่ งย่ังยืนแท้จริง

สิง่ ทีส่ ำคญั ที่สุดอกี ประการหน่ึงทท่ี ำให้ขา้ พเจ้าได้เหน็ ว่า “การเรียนรูต้ ลอดชวี ิตน้ันจำเป็นอย่างยิ่งในหลกั ปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียงไปใช้ด้วยตนเอง” โดยการคดิ เป็น-ทำเป็น เพื่อการพึง่ พาตนเองในชีวิตประจำวนั อกี ท้ังนกั ศึกษายงั พัฒนา

ตนเองคน้ หาความรเู้ พ่ิมเติมจากส่ืออเิ ลคทรอนิกส์ ส่อื ดิจิตอลเพือ่ นำความรู้ไปใชท้ ้ังการศึกษาสายสามญั และสายอาชีพ

ศนู ยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยอำเภอแว้ง 666
สงั กดั สำนักงาน กศน.จังหวดั นราธวิ าส

เอกสารประกอบการประเมนิ ศูนยก์ ารเรยี นรตู้ ามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอพยี งดา้ นการศึกษา 2526546๕

ตลอดจนการดำเนนิ ชีวติ ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงจนประสบความสำเร็จ ส่งผลให้โต๊ะครไู ดร้ างวัลโตะ๊ ครดู ีเด่น
ระดบั จังหวัด ครไู ดร้ ับรางวัลระดบั ประเทศความรู้ทงั้ หมดนักศกึ ษาสามารถนำไปใช้ในการดำเนินชวี ิต ในการเรยี นรู้ตลอด
ชวี ติ คดิ เปน็ นำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี งเพ่ือการพึ่งพาตนเองในสถาบันศึกษาปอเนาะอย่างย่งั ยนื

ศนู ยก์ ารศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยอำเภอแว้ง 6767
สงั กัดสำนักงาน กศน.จังหวัดนราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมนิ ศนู ย์การเรยี นร้ตู ามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอพียงดา้ นการศึกษา 2526546๕

เรื่องเล่าของ-ครูมาริสา ดารามั่น
เรือ่ งความเปน็ อยู่อยา่ งพอเพียง เพอื่ เสริมสรา้ งอปุ นสิ ยั พอเพยี ง

ข้าพเจ้าครูมาริสา ดารามั่น เป็นครูกศน.ตำบลแว้ง อำเภอแว้ง จังหวัดนราธิวาส ถ้าเล่าเรื่องหลัก
ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ข้าพเจ้าเป็นบุคคลที่ชอบแนวคิดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเป็นแนวทาง
การดำเนนิ ชีวิตและวถิ ีปฏิบตั ิทพ่ี ระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยหู่ วั มพี ระราชดำรัสชแ้ี นะแกพ่ สกนกิ รมาโดยตลอดนานกว่า 50 ปี
และได้ทรงเน้นย้ำแนวทางการพัฒนาที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของทางสายกลางและความไม่ประมาท โดยคำนึงถึงความ
พอประมาณ ความมเี หตผุ ล การสรา้ งภูมิคุม้ กันในตัวทด่ี ี ตลอดจนใชค้ วามรู้และคุณธรรมเป็นพนื้ ฐานในการดำรงชีวิต การ
ปอ้ งกนั ใหร้ อดพน้ จากวกิ ฤตทำใหส้ ามารถดำรงอยู่ได้ อยา่ งมนั่ คงยั่งยนื ในยคุ ดิจทิ ัล ของความเปลีย่ นแปลงตา่ ง ๆ ท่ีเกิดขึ้น
ซ่ึงมีความเหมาะสมสอดคลอ้ งกับวิถคี วามเป็นอยูอ่ นั เรยี บงา่ ยของคนไทย โดยการนำมาประยกุ ต์ใช้ให้เหมาะสมกบั
ประชาชน ในทกุ ระดับ ทง้ั ระดับบุคคล ครอบครวั สถานศกึ ษาชมุ ชน องคก์ ร ตลอดจนประเทศชาตไิ ด้

ศนู ยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยอำเภอแว้ง 6868
สงั กัดสำนกั งาน กศน.จังหวัดนราธวิ าส

เอกสารประกอบการประเมนิ ศนู ย์การเรยี นรตู้ ามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอพยี งด้านการศึกษา 2526546๕

กศน.อำเภอแว้ง ได้มีการนำแนวทางของหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้กับการจัดการเรียนการ
สอนของนักศึกษาทุกระดับชั้นเพื่อเปน็ การวางรากฐานอนั มีส่วนช่วยในการพัฒนาศกั ยภาพนักศึกษาซึ่งเป็นเยาวชนท่เี ปน็
กำลังสำคัญของประเทศชาติในอนาคต ได้มีการเรียนรูเ้ พือ่ เตรยี มความพร้อมใหร้ ู้จักบทบาทและวิถีการดำเนินชีวิตภายใน
สังคมให้ก้าวทันต่อการปรับเปลี่ยนอยู่ตลอดเวลา โดยกิจกรรมท่ีจัดขึน้ ในวิชาสังคมศึกษา ได้มีการนำเอาหลักการทรงงาน
ของพระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยู่หวั มาปรับใช้เพอื่ สร้างแรงกระตุ้นหรือความสนใจในการจัดการเรยี นการสอนของการเรียนรู้
สำหรับนักศึกษา นั่นหมายถึง กิจกรรมที่จะจดั ทำนัน้ จะต้องมีส่วนช่วยในการผลักดันให้นักศึกษา มีความสนใจในบทเรยี น
เห็นคุณค่าและสามารถนำไปคิดวเิ คราะหเ์ พอื่ การนำไปปฏบิ ัตดิ ้วยตนเองตามสถานการณ์ถือได้ว่าเปน็ การพัฒนาการเรียนรู้
ตามลำดับข้นั ตอนของนักศกึ ษาแต่ละคนเสียก่อนซึ่งเป็นความรู้พื้นฐานกอ่ นที่จะมีการนำเอาความรู้ขน้ั สูงที่มีการบูรณาการ
เชื่อมโยงความสัมพนั ธ์ทเ่ี กดิ ขนึ้ ในสงั คมเหมือนกับวัฏจกั รอนั มีมลู เหตขุ องทม่ี าท่มี คี วามแตกต่างกนั

จากแรงบนั ดาลใจของหลักการทรงงานของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทก่ี ล่าวข้างต้น ส่งผลให้ครูผู้สอนได้

จุดประกายทางความคิดในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนโดยมีการปรับเปลี่ยนขั้นตอน การเรียนการสอนจาก
แผนการสอนในบางกจิ กรรม มกี ารบรู ณาการวิชาเศรษฐกจิ พอเพียงสอดแทรกเข้าไปด้วยและการเคารพสิทธิของตนเองและ
ผู้อื่น ในรายละเอียดของเนื้อหาสาระเรื่องนี้ต้องการให้นักศึกษาไดเ้ ขา้ ใจถงึ การอยูร่ ว่ มกันในสังคมอยา่ งสงบสุข สมาชิกใน

สังคมจะต้องร่วมกันปฏิบัติตนตามกฎระเบียบของสังคม เริ่มตั้งแต่การปฏิบัติตนเป็นสมาชิกที่ดีของครอบครัว โรงเรียน
ชมุ ชน และประเทศชาติ โดยเฉพาะเยาวชนผูเ้ ป็นส่วนหนงึ่ ของพลเมืองท่มี ีกำลังสำคญั ในการพัฒนาประเทศชาตใิ นภายภาค

หน้าตอ่ ไป จะตอ้ งประพฤตติ นเป็นบุคคลที่มีคุณธรรม จรยิ ธรรม มจี ติ สาธารณะ เหน็ ประโยชน์ส่วนรวม มีความรับผิดชอบ
รู้จกั บทบาทหน้าท่ีของตน โดยปฏิบตั ไิ ด้อย่างถูกต้องเหมาะสม เคารพสทิ ธเิ สรภี าพทง้ั ของตนเองและผู้อนื่ สามารถนำหลัก
คุณธรรมจริยธรรมมาเปน็ แนวทางในการปฏิบตั ิตนได้เพ่ือรว่ มกนั พฒั นาสังคมไทยให้มคี วามเจรญิ ก้าวหน้า ครูผู้สอนนั้นได้

จัดกิจกรรมการเรียนการสอนด้วยวิธีการอภิปรายและอธิบายแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกันระหว่างครูกับ นักศึกษาแล้วให้
นักศึกษาจดบันทึกส่ิงที่ได้เรยี นรูจ้ ากการระดม ทางความคิดกันภายในห้องเรียนลงในสมุดตามความเข้าใจ โดยที่ครูผูส้ อน

คอยชี้แนะเพื่อสร้างความคิดให้นักศึกษาเป็นไปในทิศทางเดยี วกัน ไม่ออกจากประเด็นทีศ่ ึกษาร่วมกันซึ่งใช้เวลาค่อนข้าง
นานกว่านักศึกษาจะเป็นบุคคลที่กล้าแสดงความคิดเห็นอันเป็นประโยชน์ต่อส่วนรวม ถือว่าเป็น “ระเบิดจากข้างใน” ที่
สร้างความพร้อมให้กับนักศึกษาแต่ละบุคคลก่อน ต่อจากนั้นครูผู้สอนได้จัดกลุ่มนักศึกษาตามแนวที่นั่งร่วมกัน โดยการ

สมมตุ วิ า่ กลมุ่ ของตนเปน็ เสมอื นชุมชนของตนเองท่ีต้องร่วมกันแกไ้ ขปญั หาในสถานการณ์ทเ่ี กิดขน้ึ รู้จักรับฟังความคิดเห็น
ของผู้อ่ืน ฝึกการเป็นภาวะของผู้นำและผตู้ าม รูจ้ กั คิดและวางแผน ก่อนการตดั สนิ ใจ รวมทง้ั แสวงหาแนวทางในการแก้ไข

ปญั หารว่ มกนั

ศนู ย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยอำเภอแว้ง 6969
สงั กัดสำนกั งาน กศน.จงั หวดั นราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมินศนู ยก์ ารเรยี นรตู้ ามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอพียงดา้ นการศึกษา 2526546๕

นอกจากนกี้ ารจัดกิจกรรมทุกคร้งั ทำให้นกั ศึกษาได้องค์ความร้ทู ี่เป็นไปตามแผนภูมิของหลักปรัชญา

เศรษฐกิจพอเพียงท่ีตัง้ อย่บู นพืน้ ฐานของทางสายกลาง เป็นกรอบแนวคิดของการปฏิบัติตนในทางทีค่ วรจะเป็น ซ่งึ ชว่ ย

เสริมสรา้ งการสรา้ งวสิ ยั ทัศนม์ มุ มองของโลกเชงิ ระบบที่มกี ารเปล่ียนแปลงอยตู่ ลอดเวลาโดยมีคุณลกั ษณะ 3 ประการ 1.

ความพอประมาณ 2. ความมีเหตุผล3. การมีภูมิคุ้มกนั ในตัวท่ีดี

การสร้างระดับความพอเพียงใหก้ ับนกั ศึกษานอกเหนอื จากคุณลักษณะ ๓ ประการแลว้ ยังตอ้ งอาศัยเง่ือนไขที่

สำคัญอกี ๒ เง่อื นไขดงั ตอ่ ไปนี้

1. เง่ือนไขความรู้ มีความรู้ ความเข้าใจเกยี่ วกบั การเป็นพลเมอื งดี ซ่งึ สามารถเชอ่ื มโยงสัมพันธ์กนั ในทุกระดับ

ของการปฏิบตั ิตนต้ังแต่ระดับครอบครวั สถานศกึ ษา ชุมชน และประเทศชาติ เพราะหนา้ ท่ขี องการปฏิบัตติ นในบทบาท

ของแต่ละระดับมีความแตกตา่ งกัน จงึ จำเป็นตอ้ งสรา้ งความเขา้ ใจที่ดีอนั จะเปน็ องคค์ วามรพู้ ้ืนฐานทจ่ี ะนำไปตอ่ ยอดการ

พฒั นาทางความคิด อีกทั้งยงั สามารถประยกุ ตค์ วามรู้ทีไ่ ด้ จากการศึกษามาใชใ้ นชวี ติ ประจำวันไดอ้ ย่างเหมาะสมกับวัย

2. เงอื่ นไขคณุ ธรรม ทำให้เปน็ ผู้สนใจใฝ่เรยี นรู้ส่งิ ทีอ่ ยรู่ อบตวั มากขน้ึ มคี วามมุ่งมน่ั ในการทำงาน ความเพยี ร

พยายามในการแสวงหาความรู้อนั เป็นเรอ่ื งเกี่ยวกับเขา้ ใจถงึ แนวทางในการปฏิบตั เิ ปน็ พลเมอื งดีตามฐานะบทบาทของการ

เป็นนกั เรยี น แม้วา่ จะเป็นจุดเรม่ิ ต้นเลก็ ๆ ทปี่ ลูกฝังใหก้ ับนกั เรียน แต่ในอนาคตขา้ งก็กจ็ ะมสี ่วนชว่ ยในการเปน็ ตวั อย่าง

พลเมอื งทีด่ ที จ่ี ะชว่ ยให้ทอ้ งถ่นิ ของตนเองไดร้ บั การฟืน้ ฟู ดูแล อนุรกั ษ์ โดยการเรยี นรู้รว่ มกนั ไดม้ คี วามอตุ สาหะ เสยี สละ

ทำประโยชน์ใหก้ ับส่วนรว่ ม เป็นผมู้ ีจิตใจ ท่ดี ีเออื้ อาทรตอ่ กัน

จะเหน็ ได้ว่าการนำความรตู้ ามหลกั ของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี งมาใช้น้นั ไม่ได้ใช้เฉพาะกับ

กลุม่ เกษตรกรหรือนกั ธรุ กจิ เทา่ นน้ั แตห่ ากวา่ ประชาชนธรรมดาทวั่ ไปก็สามารถนำมาประยุกต์ใช้ ตาม

บทบาทสถานะทเ่ี ปน็ อยูใ่ นแต่ละองคก์ รหรือหนว่ ยงานได้ เพราะหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงนนั้ ไม่ไดเ้ นน้ ถึงการ

เพาะปลกู การดำรงชวี ติ โดยที่พึ่งพาตนเองอย่างเดยี ว ยงั สามารถนำรูปแบบโครงสรา้ งของแนวความคดิ มาใชก้ บั การเรียน

การสอนในเชิงแฝงนัยสำคัญทป่ี ลกู ฝังให้ผเู้ รยี นมีคุณลกั ษณะของการเปน็ ผู้ทไ่ี ด้ชื่อวา่ เป็นคนไทยท่มี ีความคิดหรอื มุมมอง

ตามวิถีของหลักปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพยี ง อันมพี ระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หวั เป็นจุดเริ่มต้นของแรงบันดาลใจทีช่ แี้ นะแนว

ทางการดำเนนิ ชีวิต ท่ีสามารถเผชญิ กับกระแสของโลกาภวิ ตั น์ทม่ี ีการเปลี่ยนแลงตลอดเวลาดว้ ยความมน่ั คงและย่งั ยืนทาง

ความคดิ ตามวถิ ขี องความเป็นไทย

ศนู ย์การศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศัยอำเภอแวง้ 7070
สังกัดสำนกั งาน กศน.จงั หวดั นราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมินศนู ย์การเรียนรู้ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอพยี งดา้ นการศึกษา 2526546๕

เรอื่ งเลา่ ถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์
ในการน้อมนำเอาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี งส่กู ารดำรงชีวติ ประจำวนั
เรือ่ งเลา่ “ส่วนหนง่ึ ในชวี ติ น้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงไปใช้”

ผู้เขยี น/ผู้เล่าโดย นางสาวชนัญญา ศรีสขุ

หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เป็นหลักคิด หลักยึด ซึ่งประกอบไปด้วย 3 ห่วง 2 เงื่อนไข คือความ
พอประมาณ ความมีเหตุผล การมีภูมิคมุ้ กนั ในตวั ที่ดี เงอื่ นไขความรู้ เงือ่ นไขคณุ ธรรม หากนำไปใชใ้ นชวี ิตประจำวันจะทำ

ให้เป็นบคุ คลที่อย่ใู นสงั คมไดอ้ ยา่ งปกตสิ ขุ
ข้าพเจ้า เป็นผู้ที่อยู่ในครอบครัวที่ใช้ชีวิตอย่างพอเพียงมาตั้งแต่ยังไม่เข้าใจ หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

ครอบครัวของข้าพเจา้ มีอาชีพเกษตรกรรมการทำสวนยาง ซึ่งจะต้องมีความขยัน และความอดทนอย่างสูง เงินทีไ่ ด้จากจะ

แบ่งใช้เป็นส่วนๆ เป็นค่าใช้ในชีวิตประจำวันส่วนหนึง่ อีกส่วนหนึ่งเก็บไวใ้ ช้ในยามฉุกเฉินหากมีความจำเป็นต้องใช้ เนื่อง
ดว้ ยค่าใช้จ่ายท่ีเพิ่มขึน้ ของครอบครัว บวกกบั ค่าเล่าเรยี นท่ีต้องส่งลูกทุกคนเรียน ทำใหบ้ างครั้งรายจ่ายมากกว่ารายได้ จึง

ต้องมีการปลูกพืชไม้ผลเพื่อสามารถนำไปขายเป็นรายได้เสรมิ อีกด้วย ทำให้มีรายไดเ้ พียงพอ คุณพ่อคุณแม่จะสอนให้พวก
เราทกุ คนรจู้ ักหน้าที่ของตนเอง รจู้ กั การออม รูจ้ กั ประหยดั มัธยสั ถ์ การเผอ่ื แผใ่ ห้กับคนอน่ื ที่ลำบากกว่าเรา แต่เราจะต้อง
ไมเ่ ดือดรอ้ นกับการใหน้ ้ัน ไม่ดูถูกคนทีด่ ้อยกว่าเรา และอย่าประมาทการใชช้ ีวิต เพื่อชวี ิตในวันข้างหนา้ จะได้ไมล่ ำบาก จาก

คำสอนของพ่อแมล่ กู ๆทกุ คนได้นำไปใช้ ทุกคนรู้จกั ค่าของเงินเป็นคนมธั ยสั ถจ์ นสามารถเก็บออมได้
ด้วยเหน็ ถงึ ความขยนั ความต้งั ใจของคุณพอ่ และคุณแม่ในการที่จะส่งเสียใหล้ ูกทุกคนได้เรยี นหนังสือ ข้าพเจ้าจึงมี

ความต้ังใจเรยี นจนจบ และขา้ พเจ้าสามารถสอบพนักงานราชการ “ครกู ศน.” ได้ ทำใหค้ ุณพอ่ คุณแมด่ ีใจเป็นท่ีสุด ซ่ึงจริง
ๆ แลว้ ข้าพเจา้ กต็ งั้ ความหวงั ไว้ว่าอยากเข้ารบั ราชการเนื่องจากตอ้ งการสวัสดิการด้านการรักษาพยาบาลให้กับท่านท้ังสอง
ตนเอง และครอบครวั

เมอื่ ได้มีโอกาสมาเป็นบุคคลท่ีไดช้ ื่อว่า “ครู” ขา้ พเจ้ามคี วามต้งั ใจที่จะนำความรคู้ วามสามารถทมี่ ีอยู่ มาใช้ในการ
ที่จะส่ังสอนศษิ ยท์ ุกคนให้ได้มีความรู้ เพ่อื เป็นพื้นฐานในการวางอนาคตให้กับนกั ศึกษา และหวงั ไว้ว่าศิษย์จะต้องเป็นผู้ที่มี

ความรู้ มีคุณธรรม ใช้ชีวิตด้วยความไม่ประมาท ไม่เป็นภาระของสังคม และสามารถอยู่ในสังคมได้อย่างปลอดภัยและมี
ความสขุ จะบอกศษิ ย์อยเู่ สมอว่าเมือ่ ใช้ความพอเพียงในชีวิตก็จะใช้ชวี ิตได้อย่างมีความสุขสามารถลดส่ิงที่ไม่จำเป็นในชีวิต
ใช้ในสิง่ ทม่ี ีก็จะไม่รู้สึกอยากได้ในส่งิ ที่ตนเองไม่มีได้ จนกระทง่ั ได้มโี อกาสเข้ามาทำงานที่ กศน.อำเภอแว้ง เริ่มสัมผัสคำว่า

“หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง” เป็นคำที่ผู้อำนวยการเอ่ยถึงบ่อยครั้ง เนื่องจากท่านได้น้อมนำหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพยี งมาใช้ในการบริหารงาน มีการกำหนดวสิ ัยทัศน์ พันธกิจ เป้าประสงค์ กลยุทธ์ ในการดำเนินงานที่ชัดเจน

โดยเปา้ หมายที่สำคญั ประการหนึ่ง คือ ใหค้ รูทุกคนนำหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี งมาประยกุ ตใ์ ชใ้ นกิจกรรมการเรียน

ศูนย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยอำเภอแวง้ 7171
สังกัดสำนกั งาน กศน.จงั หวดั นราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมนิ ศนู ยก์ ารเรยี นรู้ตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอพียงดา้ นการศึกษา 2526546๕

การสอน การทำงาน โดยการบรู ณาการหรือสอดแทรกเข้าไปในกลุ่มสาระการเรียนรู้ท่ตี นเองสอน ใหค้ รบท้งั ๕ กลุ่มสาระ
พร้อมทง้ั ใชแ้ หล่งเรยี นรู้ที่มอี ยู่ตำบลซึ่งจัดเป็นฐานการเรยี นรู้ ทีม่ ีอยูอ่ ยา่ งหลากหลาย ไปใช้ใหเ้ กดิ ประโยชนต์ ่อ

จากการที่ท่านผู้อำนวยการได้น้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการบริหารงาน
ตามเป้าหมายที่กำหนดไว้ได้หรือไม่ และทำอย่างไร เนื่องจากเราไม่มีความรู้ทางด้านนี้เลย จึงไ ด้เริ่มใช้
ชีวิตให้สามารถพึ่งตนเองได้ ไม่เบียดเบียน ไม่ทำให้ผู้อื่นเดือนร้อน ซึ่งประกอบด้วย ความพอประมาณ
ความมเี หตุผล การมภี ูมิค้มุ กันในตวั ทด่ี ี และจะต้องมคี วามรู้ควบคู่ไปกับคุณธรรมจนเข้าใจ แต่ก็ยงั ไม่สามารถเชื่อมโยงไปสู่
การสอนได้ตามที่ตั้งใจ จนกระทั่งได้มีโอกาสเข้ารับการอบรม ได้ไปศึกษาดูงาน ซึ่งการไปในแต่ละครั้งก็จะได้รับความรู้
เพิ่มเติมอยู่เสมอ จนกระทัง่ ได้เข้ารับการดูผลงานขับเคลื่อนการประยุกตห์ ลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการจัดการ
เรยี นการสอน ณ บา้ นนำ้ ขาว ตำบลกายูคละ อำเภอแว้ง จังหวดั นราธิวาส จากการลงพน้ื ทใ่ี นครัง้ นี้ ได้มโี อกาสแลกเปล่ียน
เรยี นรู้กบั ครู บคุ ลากร กศน.อำเภอแวง้ ทำให้มีความเข้าใจเพม่ิ มากข้ึน จนสามารถนำไปบรู ณาการกับรายวิชาทีส่ อนได้และ
ได้มโี อกาสนำแนวคดิ หลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาแทรกในการเรียนการสอนได้โดยการใหน้ ักศกึ ษาไดร้ คู้ วามหมาย
ของหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงก่อน ซึ่งประกอบด้วย 3 ห่วง ได้แก่ ความพอประมาณ ความมีเหตุผล การมี
ภมู ิคมุ้ กันในตัวท่ีดี 2 เง่ือนไข ได้แก่ ความรู้ และคุณธรรม ๔ มิติ ไดแ้ ก่ มติ ิดา้ นวตั ถุ สงั คม สง่ิ แวดลอ้ ม และวัฒนธรรม

จากการนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่กิจกรรมการเรียนการสอน ส่วนหนึ่งถือได้ว่าประสบผลสำเร็จใน
ระดับหน่ึง เนือ่ งจากไดป้ ฏบิ ัตกิ ารสอนใหน้ กั ศกึ ษาเกิดทกั ษะดา้ นการคิดในการน้อมนำหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงไป
ใช้ ซ่ึงนกั ศกึ ษาสว่ นใหญ่ทำได้ดี สามารถเชอื่ มโยงกิจกรรมท่ีนักศกึ ษาปฏบิ ัตไิ ด้ พร้อมทง้ั ถ่ายทอดความรูท้ ่ตี นเองไดร้ บั ให้กับ
ผู้อื่น ได้เป็นอยา่ งดี นกั ศกึ ษาสามารถนำแนวคิดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปประยกุ ต์ใช้กับที่บ้านโดยเฉพาะด้าน
เกษตรกรรมด้วยบริบทพ้ืนทีท่ ี่ทำอาชีพเกษตรกรรมสามารถนำมาประยกุ ตใ์ ชพ้ ื้นท่ีในการต่อยอดการปลกู ผกั ชนิดต่าง ๆ ไว้
กินเองและสามารถนำไปขายได้อีกด้วย นอกจากการปลูกผักแล้วยัง มีการเก็บออม นักศึกษาสามารถใช้ความพอเพียงใน
ชีวิตประจำวนั ได้

จากการเรียนร้หู ลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยหู่ ัว ซ่ึงพระองค์ท่านตอ้ งการให้คน
ทุกคนดำรงอยู่ได้โดยพึง่ พาตนเอง พออยู่ พอกิน ไม่ทำให้ผู้อื่นเดอื ดรอ้ น การนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้
เร่มิ ต้นทีเ่ หตุผลทุกการกระทำอยูภ่ ายใตเ้ หตุผลของการกระทำ มคี วามพอประมาณในส่ิงที่ทำ สามารถสร้างภูมิคุ้มกันให้กับ
ตนเองได้ไม่ว่าจะประสบสิ่งใดก็จะเข้าใจและรับมือได้ โดยอาศัยหลักของความรู้ และที่สำคัญด้านคุณธรรมที่ยึดถือและ
ปฏิบัติตนมาโดยตลอด เป็นการวางรากฐานนำไปสู่ความสำเร็จในอนาคตได้ ดังนั้นการน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียงไปใชจ้ งึ สามารถนำไปปรับใชไ้ ด้กบั ทกุ การกระทำ ทกุ ส่ิงทุกอยา่ งทเ่ี ราปฏิบตั ิ เพอื่ ปอ้ งกนั ไมใ่ ห้เกดิ ความผิดพลาดกับ
ชีวติ ได้

ศูนย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอแวง้ 7272
สงั กดั สำนกั งาน กศน.จังหวัดนราธวิ าส

เอกสารประกอบการประเมินศูนย์การเรยี นรตู้ ามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอพยี งดา้ นการศึกษา 2526546๕

ดูผลงานขบั เคลอื่ นการประยุกตห์ ลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการจดั การเรยี นการสอน
ณ บ้านนำ้ ขาว ตำบลกายคู ละ อำเภอแว้ง จงั หวัดนราธวิ าส

ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศัยอำเภอแว้ง 7373
สังกดั สำนกั งาน กศน.จังหวัดนราธวิ าส

เอกสารประกอบการประเมินศนู ยก์ ารเรียนรู้ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอพยี งดา้ นการศึกษา 2526546๕

เรื่องเล่าของนกั เรยี นแกนนำ

ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศยั อำเภอแว้ง

Office of the Non-Formal and Informal Education : NFE

ศนู ย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอแว้ง 7474
สังกดั สำนักงาน กศน.จังหวัดนราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมินศนู ยก์ ารเรียนรู้ตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอพียงดา้ นการศึกษา 2526546๕

เรอื่ งเลา่ ของนกั เรยี นแกนนำ

นางสาวนูรซี ัน บินสาแลแม กบั เร่อื งเลา่ ของความพอเพยี ง

เรื่องราวของความพอเพียง ดิฉันคนหนึ่งที่ชื่นชมในหลวงรัชกาลที่ 9 ที่พระองค์ท่าน ทรงสามารถทำเป็น
ตวั อย่างให้ประชาชนของคนไทยนำไปใชใ้ นชีวิตมากท่ีสุดและดิฉันชอบการอยู่อย่างพอเพยี ง เพราะดิฉันเป็นนักศึกษากศน.
ตำบลแม่ดง “เป็นนักศึกษาเรยี นอยูร่ ะดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ได้รู้จักเศรษฐกจิ พอเพียงจากผู้อำนวยการและคุณครูที่
กศน.อำเภอแว้ง ซึง่ ไดเ้ ข้าร่วมอบรมเร่ืองความพอเพียงใหน้ ักศึกษาได้น้อมนำไปใช้กับชวี ิตโดยจัดการเรียนการสอนและจัด
กิจกรรมท้ังในและนอกหอ้ งเรียนไม่เหมือนใคร เน้นใหผ้ ู้เรยี นมคี วามสขุ และเกดิ ความรู้สึกอยากเรยี นรู้

แรกเริ่มดิฉนั ได้ปลูกผักในตะกร้าทีเ่ หลือใช้ หลังจากที่ดิฉันเป็นตัวแทนได้ไปศกึ ษาดูงานท่ีศูนย์การเรยี นรู้
เศรษฐกจิ พอเพียงพิกลุ ทอง อำเภอเมือง จังหวดั นราธิวาส แล้วมคี วามสนใจในการปลกู ผักในกระถาง จึงได้มาจัดทำท่ีกศน.
ตำบลซึ่งได้งบประมาณจากงานทักษะอาชีพของตำบลและได้เรียนรู้วิธีการดูแลด้วยตัวเองจากอินเตอร์เน็ต ได้เรียนรู้มา
เรื่อยๆ จนสำเรจ็

ศนู ยก์ ารศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศัยอำเภอแว้ง 7575
สังกัดสำนักงาน กศน.จังหวัดนราธวิ าส

เอกสารประกอบการประเมินศูนย์การเรยี นรูต้ ามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอพยี งดา้ นการศึกษา 2526546๕

ดิฉันเป็นเด็กที่ขยัน มีจิตสาธารณ ชอบทำงานเพื่อส่วนรวม จนได้เป็นตัวแทนในการนำเสนอผลงานเกี่ยวกับ

การปลูกผักในกระถาง มีผู้ใหญ่หลายท่านได้มาสอบถามและสนใจในวิธีการปลูก เพราะได้ผลผลิตที่ดี และสามารถสร้าง
รายได้ให้กับตวั เองและเพื่อนๆเปน็ อย่างดี

ทุกคร้งั ทไี่ ด้พบกลมุ่ หรอื มกี ารจัดการเรียนการสอนกบั คณุ ครยู ้ำอยู่เสมอว่าคนเราตอ้ งรู้จักการอยู่อย่างพอเพียง

พอ่ แมข่ องนักศึกษาที่ส่งเรามาเลา่ เรยี นแสดงวา่ พ่อกับแมเ่ รารักเรามาก และใหร้ ้จู ักการแบ่งปัน อดทน และอยู่อยา่ งพอเพยี ง
ในชวี ิตประจำวันให้มากที่สดุ ย่ิงกวา่ น้นั คณุ ครูก็จะนำเศรษฐกิจพอเพยี งมาสอดแทรกในทุกรายวชิ า การเรยี นรจู้ งึ ไม่ถกู แยก

ส่วนแต่เรยี นรู้ไปพร้อมๆ กัน
ดิฉันบอกด้วยว่าการนำหลักเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้นั้น ขั้นแรก ต้องยึดหลัก "พึ่งตนเอง" คือ พยายาม

พงึ่ ตนเองใหไ้ ด้กอ่ น ในแตล่ ะครอบครวั มีการบริหารจัดการอย่างพอดี ประหยัดไม่ฟุ่มเฟือยสมาชกิ ในครอบครัวแตล่ ะคนตอ้ ง

รจู้ กั ตนเอง เช่น ขอ้ มูล รายรับ-รายจ่าย ในครอบครัวของตนเองสามารถรกั ษาระดับการใช้จ่ายของตน ไมใ่ ห้เป็นหน้ี และ
รู้จักดงึ ศักยภาพในตวั เองในเรอ่ื งของปจั จัยส่ใี หไ้ ด้ในระดบั หนง่ึ

การพัฒนาตนเองให้สามารถ "อยู่ได้อยา่ งพอเพียง" คือ ดำเนินชีวติ โดยยดึ หลักทางสายกลางให้อยู่ไดอ้ ย่าง
สมดุล คือมีความสุขที่แท้จริงไม่ให้รู้สึกขาดแคลนจนต้องเบียดเบียนตนเอง หรือดำเนินชีวิตอย่างเกินพอดีจนต้อง
เบียดเบยี นผูอ้ ื่น หรอื เบียดเบยี นส่ิงแวดล้อม

ในชีวิตประจำวัน เศรษฐกิจพอเพียงยังนำมาใช้ได้เช่นกัน เช่น ข้าวของบางอย่างที่ทำเองได้ก็ทำไป ไม่
จำเป็นต้องซื้อ หรือไปหาจากทีอ่ ่ืน หรือแมแ้ ต่การประหยัดน้ำประหยัดไฟ ดูทีวเี สรจ็ แลว้ กใ็ ห้ปดิ สวิตช์ดึงปล๊ักก่อนเดินไปที่

ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอแวง้ 7676
สังกดั สำนักงาน กศน.จังหวัดนราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมนิ ศูนย์การเรียนรตู้ ามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอพียงดา้ นการศึกษา 2526546๕

อ่นื ซ่งึ ไม่เพียงแตจ่ ะเปน็ การประหยดั เงินในกระเปา๋ สตางค์เท่านั้น แตย่ ังเปน็ การประหยดั พลงั งาน และรักษาส่ิงแวดล้อมอีก
ด้วย เศรษฐกิจพอเพียงจึงทำให้เราใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุข เพราะไม่จำเป็นต้องไปเบียดเบียนใคร เพราะเรามีความ
พอเพยี งอย่ใู นตวั แล้ว

นอกจากนั้น ความเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีขึ้นจากการพอเพียงก็ยิ่งตอกย้ำถึงประโยชน์ของเศรษฐกิจ
พอเพียง ดิฉันยอมรับว่า พอไดท้ ำบัญชีรายรับรายจ่ายและหนั มาปลกู ผัก และยามปดิ เทอมช่วยพอ่ กับแม่เล้ียงปลา ก็ทำให้รู้
วา่ เงินทองเป็นของหายาก ทำใหล้ ดคา่ ใช้จ่ายฟุ่มเฟอื ยลง ไมแ่ บมอื ขอเงินแม่อยา่ งแต่ก่อน แถมยังช่วยงานบ้าน เพราะทราบ
ดีว่าพ่อกับแม่ทำงานหนกั กว่าจะได้เงินมา งานบ้านงานเรือนท่ีไม่เคยจับต้องและทำไม่จำเป็นจึงไดเ้ ร่ิมมาหยิบจับจนเปน็
ท้งั หมด “ดฉิ นั ชอบเศรษฐกิจพอเพยี งมากครบั เพราะเป็นการใช้ชวี ิตทีม่ ีความสุข เราใชช้ ีวติ อยูไ่ ด้โดยไม่ต้อง ฟุ้งเฟ้อไปกับ
กระแสสังคม ทำให้รากฐานชีวติ เรามีความมน่ั คงมากข้นึ ”

ดิฉันเชือ่ วา่ การที่เรารูจ้ ักใช้ชีวิตแบบพอเพียงเป็นลาภอนั ประเสริฐ และจงอยา่ หยุดทจี่ ะศกึ ษาหาความรู้อยู่
ตลอดเวลา เพราะในตอนนีเ้ ราไม่จำเปน็ ทีจ่ ะต้องเรียนแต่ในห้องเรยี นอยา่ งเดียวเราสามารถท่จี ะหาความรู้จากผู้ชำนาญด้าน
อาชีพที่เราสนใจ และการหาความรู้จากแหลง่ เรยี นรู้ต่างๆได้ทกุ แห่ง เราต้องรจู้ กั แบ่งปนั ใหก้ ับผู้อื่นด้วยนั้นแหละจึงจะเป็น
การดำเนนิ ชีวติ อย่างพอเพียงทแ่ี ทจ้ รงิ

ศนู ย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยอำเภอแวง้ 777
สังกัดสำนักงาน กศน.จังหวดั นราธวิ าส

เอกสารประกอบการประเมนิ ศนู ย์การเรียนรตู้ ามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอพียงด้านการศึกษา 2526546๕

เรื่องเล่าของนกั เรียนแกนนำ

นางสาวลดาวัลย์ สขุ เอียด กบั เรอ่ื งเล่าของความพอเพยี ง

นักศึกษากศน.ตำบลเอราวัณ “เป็นนักศึกษาเรียนอยู่ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ได้รู้จักเศรษฐกิจพอเพียง
จากผู้อำนวยการและคณุ ครทู ่ี กศน.อำเภอแวง้ ซึง่ ได้เข้ารว่ มอบรมเรอื่ งความพอเพยี งใหน้ ักศกึ ษาได้น้อมนำไปใช้กบั ชวี ิตโดย
จัดการเรยี นการสอนและจดั กจิ กรรมทัง้ ในและนอกห้องเรยี นไม่เหมือนใคร เน้นใหผ้ ู้เรียนมคี วามสุขและเกดิ ความรู้สึกอยาก
เรียนรู้

แรกเริ่มดิฉัน ได้ปลูกผักในตะกร้าที่เหลือใช้ หลังจากที่น้องหมัดเป็นตัวแทนได้ไปศึกษาดูงานที่ศูนย์การ
เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงพิกุลทอง อำเภอเมือง จังหวัดนราธิวาส แล้วมีความสนใจในการปลูกผักสวนครัวในกระถาง จึง
ได้มาจัดทำที่กศน.ตำบลซึ่งได้งบประมาณจากงานทักษะอาชีพของตำบลและได้เรียนรู้วิธีการดูแลด้วยตัวเองจาก
อนิ เตอร์เน็ต ได้เรียนร้มู าเรื่อย ๆ จนสำเร็จ

ศนู ยก์ ารศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศัยอำเภอแว้ง 7878
สงั กัดสำนักงาน กศน.จังหวัดนราธวิ าส

เอกสารประกอบการประเมนิ ศูนยก์ ารเรียนรู้ตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอพยี งดา้ นการศึกษา 2526546๕

ดิฉัน เป็นเด็กที่ขยัน มีจิตสาธารณ ชอบทำงานเพื่อส่วนรวม จนได้เป็นตวั แทนในการนำเสนอผลงานเกี่ยวกบั
การปลกู ผักสวนครวั ในกระถาง มีผ้ใู หญห่ ลายท่านไดม้ าสอบถามและสนใจในวธิ กี ารปลูก เพราะได้ผลผลิตท่ดี ี และสามารถ
สร้างรายไดใ้ ห้กบั ตวั เองและเพือ่ นๆเปน็ อย่างดี

ทกุ ครัง้ ท่ไี ด้พบกลมุ่ หรอื มกี ารจัดการเรยี นการสอนกับคุณครูย้ำอย่เู สมอวา่ คนเราต้องรูจ้ กั การอยู่อย่างพอเพียง
พ่อแม่ของนักศกึ ษาที่สง่ เรามาเลา่ เรียนแสดงว่าพ่อกบั แม่เรารกั เรามาก และให้รูจ้ กั การแบ่งปนั อดทน และอยอู่ ยา่ งพอเพียง

ในชวี ิตประจำวนั ใหม้ ากทส่ี ดุ ย่ิงกวา่ นั้น คณุ ครกู จ็ ะนำเศรษฐกิจพอเพียงมาสอดแทรกในทกุ รายวิชา การเรียนรู้จงึ ไมถ่ กู แยก
ส่วนแต่เรียนรู้ไปพร้อมๆ กัน

“ในวิชาสังคม มกี ารสอนเรอื่ งเศรษฐศาสตร์ คุณครูจะนำเศรษฐกิจพอเพยี งมาสอนด้วย เขียนหวั ขอ้ ยอ่ ยและ

ยกตวั อย่างใหฟ้ ัง เช่น ครจู ะสอนเร่อื งความซอ่ื สตั ย์ และจะอธบิ ายวา่ การทำงานอะไรกต็ ามเราจะต้อง ทำดว้ ยความซื่อสัตย์
เพราะแม้เราจะทำงานได้สำเรจ็ แต่หากเราไม่ซื่อสัตย์ เราก็จะไม่มีความภาคภูมิใจ ส่วนวชิ าอื่นๆ

อย่างเช่นวิชาวิทยาศาสตร์ เวลาจัดบอร์ดนิทรรศการอะไรก็จะประยุกต์นำวัสดุเหลือใช้มาทำบอร์ด ทำ
สงิ่ ประดษิ ฐ์ ช่วยลดคา่ ใชจ้ า่ ยที่ต้องซ้อื กระดาษสาทำดว้ ยต้นตะไคร้” เยาวชนคนเกง่ วา่

ดิฉัน บอกด้วยว่าการนำหลักเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้นั้น ขั้นแรก ต้องยึดหลัก "พึ่งตนเอง" คือ พยายาม

พ่งึ ตนเองให้ไดก้ ่อน ในแต่ละครอบครัวมกี ารบริหารจัดการอย่างพอดี ประหยดั ไม่ฟมุ่ เฟอื ยสมาชิกในครอบครวั แตล่ ะคนต้อง
รจู้ กั ตนเอง เชน่ ข้อมลู รายรับ-รายจ่าย ในครอบครวั ของตนเองสามารถรักษาระดับการใช้จา่ ยของตน ไมใ่ ห้เปน็ หนี้ และ

รจู้ ักดงึ ศักยภาพในตัวเองในเรอ่ื งของปจั จยั สใี่ หไ้ ด้ในระดบั หน่ึง
การพัฒนาตนเองให้สามารถ "อยู่ได้อย่างพอเพียง" คือ ดำเนินชีวิตโดยยึด หลักทางสายกลางให้อยู่ได้อย่าง

สมดุล คือมีความสุขที่แท้จริงไม่ให้รู้สึกขาดแคลนจนต้องเบียดเบียนตนเอง หรือดำเนินชีวิตอย่างเกินพอดีจนต้อง

เบียดเบียนผู้อน่ื หรือเบียดเบยี นสิง่ แวดล้อม
ในชีวิตประจำวัน เศรษฐกิจพอเพียงยังนำมาใช้ได้เช่นกัน เช่น ข้าวของบางอย่างที่ทำเองได้ก็ทำไป ไม่

จำเป็นตอ้ งซอ้ื หรอื ไปหาจากท่อี ่นื หรอื แมแ้ ตก่ ารประหยัดน้ำประหยัดไฟ ดูทวี เี สร็จแล้วก็ให้ปดิ สวิตช์ดึงปลั๊กก่อนเดินไปท่ี
อืน่ ซึง่ ไม่เพียงแตจ่ ะเปน็ การประหยัดเงนิ ในกระเปา๋ สตางคเ์ ทา่ นั้น แต่ยงั เป็นการประหยดั พลงั งาน และรักษาสง่ิ แวดล้อมอีก
ด้วย เศรษฐกิจพอเพียงจึงทำให้เราใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุข เพราะไม่จำเป็นต้องไปเบียดเบียนใคร เพราะเรามีความ

พอเพยี งอยูใ่ นตวั แลว้
นอกจากนนั้ ความเปลี่ยนแปลงในทางท่ีดีขึ้นจากการพอเพียงก็ยง่ิ ตอกย้ำถงึ ประโยชน์ของเศรษฐกิจพอเพียง

ผมยอมรบั ว่า พอไดท้ ำบญั ชีรายรบั รายจา่ ยและหันมาปลกู ผกั และยามปิดเทอมชว่ ยพ่อกับแม่เลีย้ งปลา กท็ ำใหร้ ู้ว่าเงินทอง
เปน็ ของหายาก ทำใหล้ ดค่าใช้จ่ายฟุม่ เฟือยลง ไมแ่ บมือขอเงนิ แม่อยา่ งแต่กอ่ น แถมยังชว่ ยงานบา้ น เพราะทราบดีวา่ พ่อกับ

ศนู ย์การศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศัยอำเภอแว้ง 7979
สังกัดสำนกั งาน กศน.จงั หวดั นราธวิ าส

เอกสารประกอบการประเมินศนู ย์การเรียนรตู้ ามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอพยี งดา้ นการศึกษา 2526546๕

แมท่ ำงานหนักกว่าจะไดเ้ งนิ มา งานบ้านงานเรือนท่ไี ม่เคยจับต้องและทำไม่จำเปน็ จงึ ได้เริ่มมาหยิบจับจนเป็นทัง้ หมด “ผม
ชอบเศรษฐกิจพอเพยี งมากครบั เพราะเป็นการใชช้ วี ติ ทม่ี คี วามสุข เราใชช้ ีวติ อยไู่ ดโ้ ดยไมต่ ้อง ฟุ้งเฟ้อไปกับกระแสสังคม ทำ
ใหร้ ากฐานชีวติ เรามคี วามม่นั คงมากขน้ึ ”

ดิฉัน เชื่อว่าการที่เรารู้จักใช้ชีวิตแบบพอเพยี งเป็นลาภอนั ประเสริฐ และจงอย่าหยุดท่ีจะศึกษาหาความรูอ้ ยู่
ตลอดเวลา เพราะในตอนนเี้ ราไมจ่ ำเป็นท่ีจะต้องเรยี นแต่ในหอ้ งเรยี นอย่างเดยี วเราสามารถทีจ่ ะหาความรู้จากผู้ชำนาญด้าน
อาชีพท่ีเราสนใจ และการหาความรู้จากแหลง่ เรียนรู้ต่างๆได้ทกุ แหง่ เราต้องรู้จักแบ่งปนั ให้กับผู้อ่ืนด้วยนั้นแหละจึงจะเป็น
การดำเนินชีวติ อย่างพอเพียงทีแ่ ท้จรงิ

ศนู ย์การศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศัยอำเภอแวง้ 8080
สังกดั สำนกั งาน กศน.จังหวดั นราธวิ าส

เอกสารประกอบการประเมินศูนยก์ ารเรียนรูต้ ามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอพยี งด้านการศึกษา 2526546๕

เร่ืองเล่าของนกั เรยี นแกนนำ

นายมะอารงค์ อาแว กบั เรอ่ื งเล่าของความพอเพียง

เรือ่ งราวของความพอเพยี ง กระผมคนหน่งึ ที่มีชื่นชมในหลวงรัชกาลท่ี 9 ทพี่ ระองคท์ า่ น ทรงสามารถทำเปน็
ตวั อย่างให้ประชาชนของคนไทยนำไปใช้ในชวี ติ มากทีส่ ุดและกระผมชอบการอยู่อยา่ งพอเพยี ง เพราะกระผมเปน็ นักศึกษา
กศน. ตำบลฆอเลาะ เป็นนกั ศกึ ษาเรียนอยู่ระดบั มธั ยมศกึ ษาตอนต้น ทไี่ ด้รู้จกั เศรษฐกิจพอเพยี งจากผู้อำนวยการและ
คุณครทู ี่ กศน.อำเภอแวง้ ซ่งึ ได้เข้ารว่ มอบรมเร่อื งความพอเพียงให้นักศกึ ษาไดน้ อ้ มนำไปใช้กบั ชวี ติ โดยจดั การเรยี นการ
สอนและจดั กิจกรรมทงั้ ในและนอกหอ้ งเรียนไมเ่ หมือนใคร เน้นให้ผู้เรยี นมคี วามสุขและเกดิ ความร้สู ึกอยากเรียนรู้

แรกเริ่ม ได้ปลูกผักในตะกร้าที่เหลือใช้ ไว้กิน หลังจากที่เป็นตัวแทนได้ไปศึกษาดูงานที่ศูนย์การเรียนรู้
เศรษฐกจิ พอเพียงที่พิกุลทอง อำเภอเมือง จงั หวัดนราธวิ าส แลว้ มคี วามสนใจในการปลูกผกั ไร้ดิน จงึ ไดม้ าจัดทำที่ กศน.
ตำบล ซึ่งไดง้ บประมาณจากงานทักษะอาชพี ของตำบล และได้เรียนรู้วิธีการดแู ลด้วยตวั เองจากอินเตอรเ์ น็ต ได้เรียนรูม้ า
เรอ่ื ยๆ จนสำเรจ็

ศูนยก์ ารศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศัยอำเภอแวง้ 8181
สังกัดสำนกั งาน กศน.จังหวัดนราธวิ าส

เอกสารประกอบการประเมินศูนย์การเรยี นรู้ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอพียงด้านการศึกษา 2526546๕

กระผมเป็นเดก็ ทีม่ ่งุ มน่ั และขยนั มีจิตสาธารณ ชอบทำงานเพ่อื สว่ นรวมบอ่ ยครั้ง จนได้เปน็ ตัวแทนในการ
นำเสนอผลงานเก่ยี วกับการปลูกผักไรด้ นิ และมผี ู้ใหญห่ ลายทา่ นได้มาสอบถามและใหส้ นใจ ในวิธีการปลูก เพราะได้
ผลผลิตทด่ี ี และสามารถสร้างรายได้ให้กบั ตัวเองและเพอ่ื นๆในพนื้ ทไ่ี ด้เป็นอยา่ งดี

นายมะอารงค์บอกว่า ทุกครั้งที่ได้พบกลุ่มหรือมีการจัดการเรียนการสอนกับคุณครมู ักย้ำอยู่เสมอวา่ คนเรา
ต้องรู้จักการอยู่อย่างพอเพียง พ่อแม่ของนกั ศึกษาที่ส่งเรามาเล่าเรียนที่กศน.แสดงว่าพ่อกับแมเ่ รารักเรามาก และให้รู้จกั
การแบ่งปัน อดทน และอยู่อย่างพอเพียงในชีวิตประจำวันให้มากที่สุด ยิ่งกว่านั้น คุณครูก็จะนำเศรษฐกิจพอเพียงมา

สอดแทรกในทกุ รายวชิ าเท่าทีจ่ ะทำได้ การเรยี นร้จู งึ ไมถ่ ูกแยกสว่ นแตเ่ รียนรไู้ ปพร้อมๆ กัน
“ในวชิ าสงั คม มีการสอนเร่ืองเศรษฐศาสตร์ คณุ ครจู ะนำเศรษฐกิจพอเพียงมาสอนด้วย เขยี นหัวข้อย่อยและ

ยกตัวอยา่ งให้ฟัง เชน่ ครูจะสอนเรอ่ื งความซื่อสตั ย์ และจะอธิบายว่าการทำงานอะไรก็ตามเราจะต้อง ทำดว้ ยความซ่ือสัตย์
เพราะแม้เราจะทำงานได้สำเร็จ แต่หากเราไม่ซื่อสัตย์ เราก็จะไม่มีความภาคภูมิใจ ส่วนวิชาอื่นๆ อย่างวิชาวิทยาศาสตร์
เวลาจัดบอร์ดนิทรรศการอะไรก็จะประยกุ ต์นำวัสดเุ หลือใช้มาทำบอร์ด ทำสิง่ ประดิษฐ์ ช่วยลดค่าใช้จ่ายที่ต้องซื้อกระดาษ

สาทำดว้ ยต้นตะไคร้” เยาวชนคนเก่งว่า
นายมะอารงค์ บอกว่าการนำหลกั เศรษฐกิจพอเพียงมาใช้นนั้ ขน้ั แรก ต้องยดึ หลัก "พ่ึงตนเอง" คอื พยายาม

พึ่งตนเองให้ได้ก่อน ในแต่ละครอบครัวมีการบริหารจัดการอยา่ งพอดี ประหยดั ไมฟ่ ุม่ เฟอื ยสมาชิกในครอบครวั แต่ละคนต้อง
ร้จู กั ตนเอง เช่น ข้อมูล รายรับ-รายจ่าย ในครอบครัวของตนเองสามารถรักษาระดับการใช้จ่ายของตน ไมใ่ หเ้ ป็นหนี้ และ
รจู้ ักดงึ ศักยภาพในตัวเองในเรอ่ื งของปจั จัยสีใ่ ห้ได้ในระดบั หนง่ึ

การพัฒนาตนเองใหส้ ามารถ "อยู่ได้อย่างพอเพียง" คือ ดำเนินชีวิตโดยยึด หลักทางสายกลางให้อยู่ได้อย่าง
สมดุล คือมีความสุขทีแ่ ท้ไม่ให้รู้สึกขาดแคลนจนต้องเบยี ดเบียนตนเอง หรือดำเนนิ ชีวิตอย่างเกินพอดีจนต้องเบียดเบยี น

ผู้อื่น หรอื เบียดเบยี นสิ่งแวดล้อม

ศูนย์การศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศัยอำเภอแวง้ 8282
สงั กดั สำนกั งาน กศน.จังหวดั นราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมนิ ศูนย์การเรียนร้ตู ามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอพยี งด้านการศึกษา 2526546๕

ในชีวิตประจำวัน เศรษฐกิจพอเพียงยังนำมาใช้ได้เช่นกัน เช่น ข้าวของบางอย่างที่ทำเองได้ก็ทำไป ไม่
จำเป็นต้องซื้อ หรอื ไปเสาะหาเอาจากที่อื่น หรอื แมแ้ ต่การประหยัดน้ำประหยัดไฟ ดูทีวีเสรจ็ แลว้ ก็ให้ปิดสวิตช์ดึงปลั๊กก่อน
เดินไปที่อื่น ซึ่งไม่เพียงแต่จะเป็นการประหยัดเงินในกระเป๋าสตางค์เท่านั้น แต่ยังเป็นการประหยัดพลังงาน และรักษา
สิง่ แวดลอ้ มอีกดว้ ย เศรษฐกจิ พอเพยี งจึงทำใหเ้ ราใชช้ วี ิตไดอ้ ย่างมีความสขุ เพราะไมจ่ ำเปน็ ตอ้ งไปเบยี ดเบียนใคร เพราะเรา
มคี วามพอเพียงอย่ใู นตวั แล้ว

นอกจากนั้น ความเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีขึ้นจากการพอเพียงก็ยิ่งตอกย้ำถึงประโยชน์ของเศรษฐกิจ
พอเพียง และ ยอมรับว่า พอได้ทำบัญชีรายรับรายจ่ายและหันมาปลกู ผักเลี้ยงไก่บา้ นเอง และยามปิดเทอมช่วยพ่อกับแม่
เยบ็ กระดุมเส้ือ ก็ทำให้รู้วา่ เงนิ ทองเปน็ ของหายาก ทำให้ลดค่าใช้จ่ายฟุ่มเฟือยลง ไม่แบมือขอเงินแมอ่ ย่างแต่ก่อน แถมยัง
ชว่ ยงานบา้ น เพราะทราบดีวา่ พ่อกบั แม่ทำงานหนกั กว่าจะได้เงินมา งานบา้ นงานเรือนทีไ่ ม่เคยจับตอ้ งและทำไม่จำเป็นจึง
ไดเ้ รมิ่ มาหยบิ จับจนเปน็ ท้งั หมด “กระผมชอบเศรษฐกิจพอเพยี งมากครับ เพราะเปน็ การใชช้ ีวติ ท่มี คี วามสขุ เราใชช้ วี ติ อยู่ได้
โดยไม่ตอ้ ง ฟงุ้ เฟ้อไปกบั กระแสสงั คม ทำให้รากฐานชวี ิตเรามีความมั่นคงมากข้ึน”

ศนู ยก์ ารศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศัยอำเภอแว้ง 8383
สังกดั สำนกั งาน กศน.จงั หวดั นราธวิ าส

เอกสารประกอบการประเมนิ ศูนย์การเรียนรตู้ ามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอพียงดา้ นการศึกษา 2526546๕

เรอื่ งเลา่ ของนักศกึ ษาแกนนำเศรษฐกจิ พอเพียง
เร่ืองความเป็นอยู่อย่างพอเพยี ง

ผมนายมะเปาซี ดอื เลาะมี ประสบการณใ์ นการทำการเกษตร และดำเนนิ ชีวิตตามแนวเศรษฐกิจพอเพยี ง
สามารถเปน็ แบบอย่างให้ผอู้ ื่นได้ ใชช้ ีวิตแบบพอเพยี ง พอดี พอประมาณ ไมม่ หี น้ีสิน ทำการเกษตรแบบพอเพียงตามวถิ ี
ชาวบา้ น ใชแ้ รงงานจากสมาชิกในครอบครวั ร้จู กั คิด หาเหตุผล หาสาเหตุ เพอื่ แก้ปญั หา โดยใชภ้ ูมิปัญญาทอ้ งถิน่ และ
ทรัพยากร ท่ีมีอยใู่ นชุมชน ศึกษา ค้นคว้า แสวงหาความรู้ และทดลองปฏิบัติอยู่ตลอดเวลา ลดการใชส้ ารเคมี ปรับรูปแบบ
การทำเกษตรเชิงเดยี่ วมาเป็นเกษตรผสมผสาน ทำใหล้ ดตน้ ทุนการผลิต สามารถพึ่งพาตนเอง จนเป็นแบบอย่างท่ดี ีให้กับ
ชุมชนนอกจากนีย้ งั อาสาช่วยเหลือทำงานเพอื่ ประโยชนส์ ว่ นรวมและสงั คม โดยสมัครใจและไม่หวังสิง่ ตอบแทน เป็นแกนนำ
ในการจดั ตัง้ กลมุ่ ตา่ ง ๆ ใหค้ วามร่วมมอื กบั หนว่ ยงานภาครฐั ในการติดตอ่ ประสานงานกับเกษตรกร เพ่ือพฒั นาภาค
การเกษตรในภาพรวม รวมถึงเป็นวทิ ยากรในการถ่ายทอดความรู้ โดยสอนด้วยวธิ ลี งมือปฏบิ ตั ิให้เห็นผลอย่างแท้จรงิ และ
อาศยั ทรัพยากรทีม่ อี ยู่ในชมุ ชน สำหรบั กิจกรรมทางการเกษตรในพนื้ ที่ ประกอบด้วย การทำนา การทำสวนไม้ผล (มะนาว
ต้นโชกนุ เป็นต้น) การปลกู พชื ผกั สวนครัว การเล้ียงปลา การเล้ยี งไกไ่ ข่ การเล้ยี งววั การผลิตปยุ๋ อินทรยี ์ การผลิตปุ๋ยหมกั
นำ้ การผลิตนำ้ หมกั ชีวภาพ

เรือ่ งราวของความพอเพยี ง ผมคนหนงึ่ ทชี่ อบและสนใจท่ีจะใช้ชีวิตอยอู่ ย่างพอเพียง เป็นความสุขท่ีแท้จริง สุข
ที่อิ่มเอมและยั่งยืนในการดำรงชีวิต และในครอบครัวของผมมีผมคนเดียวที่เปน็ ผู้ชายและ มีพี่สาวกับน้องสาว ผมจึงเห็น
ความสำคัญที่จะใช้ชีวิตอยู่อยา่ งพอเพียงและต้องระลกึ อยู่เสมอว่า ไม่มี ความยากจนใน หมู่คนขยันอยา่ งเดด็ ขาดและไม่มี
อะไรที่เราจะทำไม่ได้ คนอื่นยังทำได้ ทำไม่เราจะทำไม่ได้ จึงเกิดเป็นแรงบันดานใจในการที่จะทำงานเพื่อช่วยเหลือ
ครอบครวั และผมก็เปน็ นักศึกษาทกี่ ำลงั ศกึ ษา ในสถาบนั ศึกษาปอเนาะระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ถึงแม้ว่าผมจะเรยี นกับ
กศน. ไม่ต้องจา่ ยค่าเทอม ค่าชุดนักศึกษา ค่าหนังสือ แต่ผมก็ต้องใช้จ่ายในการดำรงชวี ติ ในแต่ละวัน ทำให้ผมคิดว่าจะทำ
อาชีพอะไรบ้างเป็นรายเสริมเพื่อแบ่งเบาภาระใหก้ ับทางบ้าน เป็นความโชคดีของผมที่ทาง กศน.อำเภอแวง้ ได้มีโครงการ
อบรมเรอ่ื งความพอเพียงใหก้ ับนักศึกษา กศน.ทำใหผ้ มได้รบั ความรู้ในเรอื่ งความพอเพียงไปใช้ในชีวิตจริง และโครงการได้
นำผ้เู ข้ารบั การอบรมไปศกึ ษาดูงานท่ีศนู ย์การเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงของโรงเรยี นชาวนา อำเภอแวง้ จังหวดั นราธิวาส ได้
ไปดูการทำนา การเลี้ยงสตั ว์ การแกล้งดิน การปลูกขา้ ว การเลี้ยงสตั ว์ การเลี้ยงไกไ่ ข่ การเพาะเห็ดนางฟา้ จากการทไ่ี ด้ไปดู
งานสิ่งทผ่ี มสนใจเปน็ พเิ ศษก็จะเป็นการเกษตรผสมผสาน บวกกับการดูแลรกั ษากไ็ ม่ยงุ่ ยาง ระยะเวลาการเก็บเกยี่ วก็นานใน
การทำโรงเรอื นกไ็ มจ่ ำเป็นท่ีจะตอ้ งทำเป็นโรงเรือนก็ได้สามารถทำใต้ถนุ บา้ นกไ็ ดก้ ่อนแลว้ คอ่ ยขยาย ทำเป็นโรงเรือน และ
ผมก็ได้สอบถาม วิธีการทำ การใช้วัสดุ งบประมาณ และได้ศึกษาหาความรู้จากอินเตอร์เน็ตเพือ่ ใชก้ ารศกึ ษาหาความร้อู กี

ศนู ย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยอำเภอแวง้ 8484
สงั กัดสำนกั งาน กศน.จังหวัดนราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมนิ ศนู ย์การเรยี นรูต้ ามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอพียงด้านการศึกษา 2526546๕

ทางหนึ่งด้วยและได้ศึกษาเรียนรู้ มาเรื่อย ๆ จนสำเร็จ ตอนแรกก็นำมาบริโภคในครัวเรือน และสามารถที่จะถ่ายทอด
ความรทู้ ่ไี ด้ศกึ ษามาแบ่งปนั ความรใู้ ห้กับผ้อู นื่ ท่ีสนใจ

ผมเชอื่ ว่าการที่เรารูจ้ ักใชช้ วี ติ แบบพอเพยี งเปน็ ลาภอันประเสรฐิ และจงอยา่ หยดุ ท่ีจะศกึ ษาหาความรูอ้ ยู่
ตลอดเวลา เพราะในตอนน้ีเราไม่จำเป็นท่ีจะตอ้ งเรียนแต่ในห้องเรียนอยา่ งเดียวเราสามารถท่จี ะหาความรจู้ ากผู้ชำนาญดา้ น
อาชพี ท่เี ราสนใจ และการหาความรู้จากแหล่งเรยี นรู้ตา่ งๆไดท้ กุ แห่งอย่างคดิ ทีจ่ ะรวยอย่างเดียว เราต้องรจู้ ักแบ่งปันให้กบั
ผ้อู ่ืนด้วยน้ันแหละจงึ จะเป็นการดำเนนิ ชวี ิตอยา่ งพอเพยี งท่ีแทจ้ ริง

ศนู ยก์ ารศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศัยอำเภอแว้ง 8585
สงั กดั สำนักงาน กศน.จังหวดั นราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมินศูนยก์ ารเรียนรู้ตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอพียงดา้ นการศึกษา 2526546๕

เรอ่ื งเลา่ ของนักเรียนแกนนำ
นางนมู า กือจิ กบั เรอื่ งเล่าของความพอเพียง

เรื่องราวของความพอเพยี ง ดิฉันคนหน่ึงที่ชอบและสนใจทีจ่ ะใชช้ ีวิตอยู่อย่างพอเพียง เป็นความสุขที่แทจ้ ริง
สุขที่อิ่มเอมและยัง่ ยนื ในการดำรงชีวิต และในครอบครวั ดิฉันเห็นความสำคัญที่จะใชช้ ีวิตอยู่อย่างพอเพยี งและต้องระลกึ

อยเู่ สมอว่า ไมม่ ีความยากจนในหมู่คนขยันอย่างเด็ดขาดและไม่มีอะไรท่ีเราจะทำไมไ่ ด้ คนอ่นื ยังทำได้ ทำไม่เราจะทำไม่ได้
จึงเกิดเป็นแรงบันดานใจในการที่จะทำงานเพื่อช่วยเหลือครอบครัว และดิฉันก็เป็นนักศึกษาที่กำลังศึกษา ในระดับ
มัธยมศกึ ษาตอนปลาย ประจำกศน.ตำบลแว้ง ถงึ แม้วา่ จะเรียนกบั กศน. ไมต่ อ้ งจ่ายค่าเทอม คา่ ชุดนักศึกษา ค่าหนังสือ

แตก่ ต็ อ้ งใช้จา่ ยในการดำรงชวี ิตในแตล่ ะวนั ทำให้คดิ วา่ จะทำอาชีพอะไรบา้ งเป็นรายเสริมเพอ่ื แบ่งเบาภาระใหก้ บั ทางบา้ น
เป็นความโชคดีของผมท่ีทาง กศน.อำเภอแวง้ ได้มีโครงการอบรมเรื่องความพอเพียงใหก้ ับนักศึกษา กศน.ทำ

ให้ดิฉันได้รับความรู้ในเร่ืองความพอเพียงไปใช้ในชีวิตจริง และโครงการได้นำผู้เข้ารับการอบรมไปศึกษาดูงานที่ศูนย์การ
เรียนรูเ้ ศรษฐกิจพอเพียงของโรงเรียนชาวนา ตำบลแวง้ อำเภอแว้ง จังหวดั นราธิวาส ไดไ้ ปดกู ารทำนา การเลยี้ งไก่ไข่ เปด็
และปลา การปลูกพชื ผักสวนครัวในลอ้ ยาง า และปลูกในภาชนะท่ีเหลือใช้ จากการทีไ่ ดไ้ ปดงู านส่ิงท่ีผมสนใจเป็นพิเศษก็

จะเป็นการปลูกผักและการเลี้ยงปลา บวกกับการดูแลรักษาก็ไม่ยุ่งยาก ระยะเวลาการเก็บเกี่ยวก็ไม่นาน และดิฉันก็ได้
สอบถาม วิธีการทำ การใช้วัสดุ งบประมาณในการปลูกผักและเลี้ยงปลา เลี้ยงเป็ด จากวิทยากร และได้ศึกษาหาความรู้

จากอนิ เตอรเ์ น็ต หนงั สือนิตยสารและผมู้ ีความรู้ เพ่ือใช้การศึกษาหาความรอู้ ีกทางหนง่ึ ดว้ ยและไดศ้ ึกษาเรียนรู้ มาเรื่อยๆ
จนสำเร็จสามารถขยายพันธ์ จนสามารถมผี ลผลิตของผัก ปลาและไข่เป็ด ออกมา ตอนแรกก็นำมาบริโภคในครวั เรือน แต่
ปจั จุบนั สามารถจำหน่ายใหก้ ับคนหมู่บ้าน ทำใหค้ นในหมู่บ้านเริม่ รู้และมาตดิ ตอ่ ขอซอ้ื ไข่เป็ดและผักไปบริโภค และสามารถ

ท่จี ะถ่ายทอดความรูท้ ไ่ี ดศ้ ึกษามาแบ่งปันความรู้ให้กับผอู้ น่ื ที่สนใจจะทำการปลกู ผัก เลี้ยงปลา และเป็ดต่อไป

ศนู ยก์ ารศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศัยอำเภอแว้ง 8686
สงั กดั สำนักงาน กศน.จงั หวดั นราธวิ าส

เอกสารประกอบการประเมนิ ศูนย์การเรียนรูต้ ามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอพยี งด้านการศึกษา 2526546๕

นมู า กอื จิ บอกดว้ ยว่าการนำหลกั เศรษฐกจิ พอเพียงมาใชน้ นั้ ขั้นแรก ต้องยึดหลกั "พึง่ ตนเอง" คือ พยายาม
พง่ึ ตนเองใหไ้ ดก้ ่อน ในแตล่ ะครอบครวั มีการบรหิ ารจดั การอยา่ งพอดี ประหยดั ไมฟ่ มุ่ เฟอื ยสมาชิกในครอบครวั แตล่ ะคนต้อง
รจู้ กั ตนเอง เช่น ขอ้ มูล รายรบั -รายจ่าย ในครอบครัวของตนเองสามารถรกั ษาระดับการใช้จ่ายของตน ไม่ใหเ้ ป็นหน้ี และ
รูจ้ กั ดงึ ศกั ยภาพในตัวเองในเรือ่ งของปจั จยั ส่ีให้ได้ในระดับหนงึ่

การพัฒนาตนเองให้สามารถ "อยู่ได้อย่างพอเพียง" คือ ดำเนินชีวิตโดยยึด หลักทางสายกลางให้อยู่ได้อย่าง
สมดุล คือมีความสุขท่ีแท้ไม่ใหร้ ู้สึกขาดแคลนจนต้องเบียดเบยี นตนเอง หรือดำเนินชวี ติ อย่างเกินพอดีจนต้องเบียดเบยี น
ผู้อื่น หรือเบยี ดเบียนสงิ่ แวดลอ้ ม

ศูนยก์ ารศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศัยอำเภอแวง้ 8787
สังกัดสำนกั งาน กศน.จังหวัดนราธวิ าส

เอกสารประกอบการประเมินศูนยก์ ารเรยี นรู้ตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอพียงด้านการศึกษา 2526546๕

เร่ืองเลา่ ของอาสาสมัครสง่ เสรมิ การอ่าน
นางไอเสาะห์ สะนิ กับเรือ่ งเล่าของอยู่อยา่ งพอเพยี ง

เรื่องราวของความพอเพียง ดิฉันคนหนึ่งที่ชื่นชมในหลวงรัชกาลที่ 9 ที่พระองค์ท่าน ทรงสามารถทำเป็น
ตวั อยา่ งให้ประชาชนของคนไทยนำไปใช้ในชวี ิตมากที่สุดและดฉิ ันชอบการอยู่อย่างพอเพียง ไดร้ จู้ ักเศรษฐกิจพอเพียงจาก
ผู้อำนวยการและคุณครูท่ี กศน.อำเภอแว้ง และบรรณารกั ษห์ ้องสมุดประชาชนอำเภอแว้ง ซึ่งได้เข้าร่วมอบรมเรื่องความ
พอเพียงให้ได้น้อมนำไปใช้กับชีวิตโดยจัดการเรียนการสอนและจัดกิจกรรมทั้งในและนอกห้องเรียนไมเ่ หมือนใคร เน้นให้
ผู้เรียนมีความสุขและเกิดความรสู้ กึ อยากเรยี นรู้

แรกเริ่มดิฉัน ได้ปลูกผักในตะกร้าทีเ่ หลือใช้ หลังจากที่ดิฉันเป็นตัวแทนได้ไปศึกษาดงู านที่ศูนย์การเรียนรู้
เศรษฐกจิ พอเพียงพิกลุ ทอง อำเภอเมอื ง จงั หวดั นราธวิ าส แล้วมคี วามสนใจในการปลกู ผักในกระถาง จงึ ไดม้ าจัดทำท่ีกศน.
ตำบลซึ่งได้งบประมาณจากงานทักษะอาชีพของตำบลและได้เรียนรู้วิธีการดูแลด้วยตัวเองจากอินเตอร์เน็ต ได้เรียนรู้มา
เรอื่ ยๆ จนสำเรจ็

ศูนยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอแวง้ 888
สงั กดั สำนักงาน กศน.จังหวัดนราธวิ าส

เอกสารประกอบการประเมนิ ศูนย์การเรยี นร้ตู ามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอพียงดา้ นการศึกษา 2526546๕

ดิฉันเป็นคนที่ขยัน มีจิตสาธารณ ชอบทำงานเพื่อส่วนรวม จนได้เป็นตัวแทนในการนำเสนอผลงานเก่ียวกบั
การปลูกผักในกระถาง มีผู้ใหญ่หลายท่านได้มาสอบถามและสนใจในวิธีการปลูก เพราะได้ผลผลิตที่ดี และสามารถสร้าง
รายได้ใหก้ บั ตัวเองและเพือ่ นๆเปน็ อย่างดี

ดิฉันบอกด้วยว่าการนำหลักเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้นั้น ขั้นแรก ต้องยึดหลัก "พึ่งตนเอง" คือ พยายาม
พง่ึ ตนเองให้ได้กอ่ น ในแตล่ ะครอบครัวมกี ารบรหิ ารจดั การอย่างพอดี ประหยัดไม่ฟุม่ เฟือยสมาชิกในครอบครัวแต่ละคนตอ้ ง
รู้จักตนเอง เชน่ ข้อมูล รายรบั -รายจ่าย ในครอบครวั ของตนเองสามารถรกั ษาระดับการใช้จ่ายของตน ไมใ่ ห้เปน็ หน้ี และ
รูจ้ ักดงึ ศกั ยภาพในตัวเองในเรอ่ื งของปัจจยั ส่ใี ห้ไดใ้ นระดบั หนง่ึ

การพัฒนาตนเองให้สามารถ "อยู่ได้อย่างพอเพียง" คือ ดำเนินชีวิตโดยยึด หลักทางสายกลางให้อยู่ได้อย่าง
สมดุล คือมีความสุขที่แท้จริงไม่ให้รู้สึกขาดแคลนจนต้องเบียดเบียนตนเอง หรือดำเนินชีวิตอย่างเกินพอดีจนต้อง
เบียดเบียนผอู้ ืน่ หรือเบยี ดเบยี นสงิ่ แวดล้อม

ในชีวิตประจำวัน เศรษฐกิจพอเพียงยังนำมาใช้ได้เช่นกัน เช่น ข้าวของบางอย่างที่ทำเองได้ก็ทำไป ไม่
จำเป็นต้องซอ้ื หรอื ไปหาจากทอี่ ื่น หรอื แม้แตก่ ารประหยัดน้ำประหยัดไฟ ดทู ีวเี สร็จแลว้ ก็ให้ปดิ สวิตช์ดึงปลั๊กก่อนเดินไปที่
อน่ื ซ่ึงไม่เพียงแต่จะเป็นการประหยัดเงินในกระเปา๋ สตางค์เทา่ น้นั แต่ยังเปน็ การประหยดั พลังงาน และรักษาสง่ิ แวดล้อมอีก
ด้วย เศรษฐกิจพอเพียงจึงทำให้เราใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุข เพราะไม่จำเป็นต้องไปเบียดเบียนใคร เพราะเรามีความ
พอเพียงอยู่ในตวั แล้ว

ดิฉันเชื่อว่าการที่เรารู้จักใช้ชีวิตแบบพอเพียงเปน็ ลาภอันประเสริฐ และจงอย่าหยดุ ที่จะศึกษาหาความร้อู ยู่
ตลอดเวลา เพราะในตอนนเ้ี ราไมจ่ ำเปน็ ทจี่ ะต้องเรยี นแตใ่ นหอ้ งเรียนอยา่ งเดยี วเราสามารถทจี่ ะหาความรู้จากผู้ชำนาญด้าน
อาชพี ทีเ่ ราสนใจ และการหาความรู้จากแหลง่ เรียนรู้ต่างๆได้ทกุ แหง่ เราต้องรูจ้ กั แบง่ ปนั ใหก้ บั ผู้อน่ื ด้วยนั้นแหละจึงจะเป็น
การดำเนนิ ชวี ิตอยา่ งพอเพยี งที่แท้จริง

ศนู ย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยอำเภอแว้ง 8989
สงั กดั สำนกั งาน กศน.จงั หวดั นราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมินศนู ยก์ ารเรียนรู้ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอพียงดา้ นการศึกษา 2526546๕

เรือ่ งเล่าของนกั เรยี นแกนนำ

“ปรัชญานำชีวติ สรา้ งจติ สคู่ วามพอเพียง”

นายกำพล วอ่ งไว

กศน.ตำบลโละจูด

จากเด็กนักเรียนคนหนึ่งผู้เคยมีความคิดว่าหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องเฉพาะกับ
การเกษตรหรอื มากที่สดุ เพยี งเรือ่ งของการใช้เงินแตใ่ นทกุ วันนด้ี ิฉันเกดิ ความเขา้ ใจอยา่ งถ่องแท้เมื่อได้ผา่ นการเรียนการสอน
เร่ืองหลักคดิ ตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงจากครผู ู้สอน และอีกหนงึ่ โอกาสท่ดี ใี นชีวติ ก็คือ ก้าวเข้ามาเปน็ นักเรียน
แกนนำเรียนรู้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงนอกจากตัวดิฉันจะได้เรียนรู้และได้รับประสบการณ์อย่างมากจากการ
ทำงานนี้แลว้ สง่ิ ทีส่ ำคัญท่สี ดุ คือการท่ดี ฉิ ันได้สานตอ่ พระปณิธานของพ่อหลวงและตอบแทนบุญคณุ ของแผ่นดิน

โครงการขับเคลอื่ นหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งทำให้ดิฉนั มโี อกาสได้ถ่ายทอดความรู้และปรับทัศนคติท่ีมีต่อ
หลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งของตวั ดิฉนั เองว่าไม่ได้เป็นเพียงเรือ่ งของการเกษตรอย่างที่ดิฉนั มีความเข้าใจในครั้งแรก
แต่เปน็ หลักคดิ สคู่ วามสำเร็จที่สามารถประยุกต์ได้กับทกุ เร่อื งในชวี ติ ประจำวันหรอื แม้กระทั่งเร่ืองของการบริหารประเทศ

ดิฉนั ไดเ้ ขา้ ใจถงึ จดุ ประสงคอ์ นั แท้จริงทพี่ ระองค์ต้องการสอนให้กับเหล่าพสกนิกรทวยราษฎร์ดิฉันจึงน้อมนำมาใช้
กับครอบครัวของดฉิ ันเองครอบครัวของดิฉันใช้ชีวิตอยู่บนพื้นฐานของหลักปรัชญา มีความพอประมาณรู้คุณลักษณะของ
ตนเองและคนในครอบครัวเพอื่ ท่ีจะประมาณความสามารถเกอ้ื กูลและพ่งึ พากนั ไดอ้ ย่างสมดุลยกตวั อย่างเช่นแม่ของดิฉันมี
ความสนใจในเรื่องการทำสวนดิฉันจึงแนะนำสิ่งที่ได้เรียนรู้จาก กศน.อาทิการทำน้ำหมักปุ๋ยชีวภาพซึ่งเป็นสูตรที่ใช้เศษ
อาหารเหลือทง้ิ ในการทำประโยชนข์ องน้ำหมักชวี ภาพสตู รน้สี ามารถนำไปใชฉ้ ีดรดตน้ ไมท้ ้งั ไมด้ อกและไม้ประดับตน้ ไม้จะโต
เร็วใบจะสวยเป็นมนั และเมอ่ื เรานำน้ำหมกั ชีวภาพสูตรนไี้ ปผสมกับกากน้ำตาลและน้ำสะอาดเราสามารถลดปัญหาเร่ืองท้อ
อุดตันไดเ้ พราะน้ำหมักชีวภาพ จะย่อยกากอาหารให้กลายเป็นน้ำที่สะอาดปราศจากเชื้อโรคทำให้คราบรอบๆท่อรว่ นและ
อ่อนตวั ลงนำ้ ในท่อจงึ สามารถระบายออกไดเ้ ป็นอยา่ งดกี ากของปุ๋ยน้ำหมกั ชีวภาพยังสามารถทำให้พืชทุกชนิดออกดอกออก
ผลได้รวดเร็วเพราะพืชสามารถดูดซับไปใช้ประโยชน์ได้เร็วกว่าปกติจะเห็นได้ว่าดิฉันเลือกแนะนำความรู้ที่ตัวผู้รับมคี วาม
สนใจเพือ่ ทีเ่ ขาจะสามารถลงมอื ปฏิบัตไิ ด้อย่างแท้จริงและมีความสุขกบั ส่งิ ท่ีเขาทำในส่วนตัวของดฉิ ันเองดิฉันได้นำไปปรับ
ใช้ในหลายๆเรื่องอาทิเรื่องการคบเพื่อนดิฉันใช้หลักภูมิคุ้มกันในการเลือกคบเพื่อนที่ดีมีความใฝ่เรียนไม่มีนิสัยเกเรและ
ก้าวรา้ วใชห้ ลักพอประมาณรูว้ ่าลักษณะเพ่อื นคนน้เี ปน็ อย่างไร เพื่อทเ่ี ราจะประมาณตนและสามารถปรบั ตวั ใหเ้ ข้ากบั เพ่ือน
ไดใ้ ชห้ ลกั เหตุผลในการคิดตัดสินใจว่าส่ิงใดเม่อื เพ่ือนทำเราควรสนบั สนุนหรือหากเป็นเร่ืองท่ีผิดเราจะคอยเตือนด้วยความ
ห่วงใย

ศนู ย์การศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศัยอำเภอแวง้ 9090
สังกัดสำนักงาน กศน.จังหวดั นราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมินศูนยก์ ารเรยี นรู้ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอพียงดา้ นการศึกษา 2526546๕

จากเรอื่ งราวทดี่ ฉิ นั ได้กล่าวมาเป็นเพยี งตัวอย่างหน่ึงท่ีดฉิ ันต้องการสอื่ ถงึ องค์ความรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียงนั้นเป็นหลักคิดที่ตั้งมัน่ อยู่บนทางสายกลาง เปรียบเสมือนเสาหลักของชีวิต ถ้าทุกคนตระหนักและน้อมนำหลัก
ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาประยกุ ตใ์ นชีวิตประจำวนั แล้ว ความสขุ บนพ้นื ฐานความเรยี บง่าย จะเปน็ ความสุขที่ย่ังยืน
เปรยี บเสมือนหยาดฝนชโลมจิตใจให้กับพสกนิกรชาวไทยทั่วหลา้

ศูนย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอแว้ง 9191
สังกัดสำนกั งาน กศน.จงั หวัดนราธวิ าส

เอกสารประกอบการประเมินศนู ย์การเรยี นรู้ตามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอพียงด้านการศึกษา 2526546๕

ภาพถ่ายกิจกรรม/
โครงการที่เก่ียวขอ้ ง

ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยอำเภอแวง้

Office of the Non-Formal and Informal Education : NFE

ศนู ยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยอำเภอแวง้ 9292
สังกัดสำนกั งาน กศน.จงั หวัดนราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมินศนู ยก์ ารเรยี นรู้ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอพยี งด้านการศึกษา 2526546๕

ศูนย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอแวง้ 9393
สังกดั สำนักงาน กศน.จงั หวัดนราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมินศนู ยก์ ารเรยี นรู้ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอพยี งด้านการศึกษา 2526546๕

ศูนย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอแวง้ 9494
สังกดั สำนักงาน กศน.จงั หวัดนราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมินศนู ยก์ ารเรยี นรู้ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอพยี งด้านการศึกษา 2526546๕

ศูนย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอแวง้ 9595
สังกดั สำนักงาน กศน.จงั หวัดนราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมินศนู ยก์ ารเรยี นรู้ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอพยี งด้านการศึกษา 2526546๕

ศูนย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอแวง้ 9696
สังกดั สำนักงาน กศน.จงั หวัดนราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมินศนู ยก์ ารเรยี นรู้ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอพยี งด้านการศึกษา 2526546๕

ศูนย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอแวง้ 9797
สังกดั สำนักงาน กศน.จงั หวัดนราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมินศนู ยก์ ารเรยี นรู้ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอพยี งด้านการศึกษา 2526546๕

ศูนย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอแวง้ 9898
สังกดั สำนักงาน กศน.จงั หวัดนราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมินศนู ยก์ ารเรยี นรู้ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอพยี งด้านการศึกษา 2526546๕

ศูนย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอแวง้ 999
สังกดั สำนักงาน กศน.จงั หวัดนราธิวาส

เอกสารประกอบการประเมินศูนย์การเรียนร้ตู ามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอพยี งด้านการศึกษา 2526546๕

ศนู ยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยอำเภอแวง้ 10100
สงั กัดสำนกั งาน กศน.จังหวัดนราธวิ าส