พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ

ทรงพระเจริญ สถาบันศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร พระเจาวรวงศเธอ พระองคเจาโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ 13 กรกฏาคม วันคลายวันประสูติ

พระเจาวรวงศเธอ พระองคเจาโสมสวลีกรมหมื่นสุทธนารีนาถ มีพระนามเดิมวา หมอมหลวงโสมสวลีกิติยากร ประสูติเมื่อวันเสารที่ 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2500 ณ โรงพยาบาลกายส เขตเซาทวารก กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ เปนธิดาคนใหญของหมอมราชวงศอดุลกิติ์กิติยากร พระเชษฐาในสมเด็จพระนางเจาสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปหลวง กับทานผูหญิงพันธุสวลีกิติยากร (เดิม: หมอมเจาพันธุสวลียุคล) เหตุที่หมอมหลวงโสมสวลี ประสูติที่ลอนดอนสืบเนื่องมาจากบิดา คือ หมอมราชวงศอดุลกิติ์ไดไปศึกษากฎหมายในอังกฤษ หลังพระราชทานน้ำสังขแลว จนเมื่อหมอมหลวงโสมสวลีมีอายุได 2 ป จึงไดกลับมายังประเทศไทย พระนาม โสมสวลี แปลวา "ผูสืบเชื้อสายมาจากพระจันทร" คือพระเจาบรมวงศเธอ กรมพระจันทบุรีนฤนาถ เปนนามที่ไดรับพระราชทาน จากพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ครอบครัวและสหายในโรงเรียนราชินีมักเรียกสั้น ๆ วา "คุณโสม" สวนพระบาทสมเด็จพระวชิรเกลาเจาอยูหัวทรงเรียกวา "โสม" เฉย ๆ มีนองสาวเพียงคนเดียวคือหมอมหลวงสราลี กิติยากร หรือ "คุณน้ำผึ้ง" ซึ่งเปนนักแสดงและพิธีกร พระราชประวัติ

หมอมหลวงโสมสวลีกิติยากรไดรับโปรดเกลาฯ ใหเขาศึกษาในระดับอนุบาลที่โรงเรียนจิตรลดา รุนที่ 5 เมื่อปพ.ศ. 2504 รุนเดียวกับสมเด็จพระเจานองนางเธอ เจาฟากรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารีแตเมื่อสำเร็จการศึกษา ในระดับชั้นประถมศึกษาปที่ 4 หมอมราชวงศอดุลกิติ์ยายไปเปนผูพิพากษาศาลจังหวัดเชียงใหม ในปพ.ศ. 2510 พระองคก็ทรงลาออกจากโรงเรียนเดิมและยายไปประทับที่เชียงใหมโดยเขาเรียน ที่โรงเรียนเรยีนาเชลีวิทยาลัย เปนเวลา 2 ปและเมื่อบิดาไดยายกลับมายังกรุงเทพมหานคร ทรงเขาศึกษาในโรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณมหาวิทยาลัยระยะหนึ่ง แตดวยมิสะดวกตอการรับสง จึงไดยายมาศึกษาอยูที่โรงเรียนราชินีเนื่องจากเปนเสนทางเดียวกับ เสนทางที่ไปยังที่ทำงานของบิดาหมอมหลวงโสมสวลีและนองสาว เติบโตในวังเทเวศร และไดรับการเลี้ยงดูอยางสามัญ มีพระบิดาไปรับสงที่โรงเรียน ในวัยเยาวพระองค ทรงปฏิบัติหนาที่งานบานดวยพระองคเอง เชน จัดที่นอนใหเปนระเบียบ กวาดบานถูพื้น รวมไปถึงการปลูกผักและตัดหญา ทั้งนี้โปรดการประกอบอาหาร และวิชาภาษามากกวาวิชาใด ๆ แตพระองคไมถูกกับวิชาคำนวณ เมื่อพระองคสำเร็จการศึกษาระดับ ม.ศ. 2 พระองคก็ขอรอง กับบิดามารดา เพื่อขอออกมาศึกษาวิชาที่พระองคชอบ การศึกษา

วันที่ 17 ธันวาคม พ.ศ. 2519 ทรงพระกรุณาโปรดเกลาฯ พระราชทานพระบรมราชานุญาต ใหประกอบพิธีหมั้นระหวางพระบาทสมเด็จพระวชิรเกลาเจาอยูหัว ขณะทรงดำรงพระอิสริยยศ เปนสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร กับหมอมหลวงโสมสวลีกิติยากร ณ พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน พระราชวังดุสิต วันที่ 3 มกราคม พ.ศ. 2520 ทรงพระกรุณาโปรดเกลาฯ ใหจัดพระราชพิธีอภิเษกสมรส ณ พระตำหนักสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีวังสระปทุม และทรงพระกรุณาโปรดเกลาฯ สถาปนาขึ้นเปน พระเจาวรวงศเธอ พระองคเจาโสมสวลี พระวรชายาในสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร ในการนี้ไดเสด็จออก ณ ทองพระโรงพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย และสีหบัญชร พระที่นั่งสุทไธสวรรคปราสาท เพื่อรับการถวายพระพรชัยมงคล อภิเษกสมรส

พระองคทรงตั้งพระครรภพระราชกุมารพระองคแรก แตดวยทรงมีปญหาความเครียด สวนพระองคจึงแทงพระโอรสขณะมีอายุครรภได 4 เดือน ตอมาจึงตั้งพระครรภเปนครั้งที่สอง และก็มีปญหาดานความเครียดสวนพระองคอีกเชนกัน จนเกือบคลอดกอนกำหนดขณะ อายุครรภได 6 เดือน พระองคตองบรรทมพักผอนและใหแพทยฉีดยา และมีพระประสูติกาลพระธิดาในเวลาตอมา คือ สมเด็จพระเจาลูกเธอ เจาฟาพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดีกรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา เมื่อวันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2521 วันที่ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2534 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงพระกรุณาโปรดเกลาฯ ใหประกาศเฉลิมพระนามพระเจาวรวงศเธอพระองคนั้นเปน พระเจาวรวงศเธอ พระองคเจาโสมสวลีพระวรราชาทินัดดามาตุโดยสรอยพระนาม "พระวรราชาทินัดดามาตุ" หมายถึง "พระมารดาของพระราชนัดดาพระองคแรก แหงพระมหากษัตริยผูประเสริฐ" ครั้นในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระวชิรเกลาเจาอยูหัว เสด็จขึ้นเถลิงถวัลยราชสมบัติและทรงประกอบพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พ.ศ. 2562 พระองคไดรับการสถาปนาเปนพระองคเจาตางกรมฝายใน ตามจารึกพระสุพรรณบัฏวา พระเจาวรวงศเธอ พระองคเจาโสมสวลีกรมหมื่นสุทธนารีนาถ ดวยเปนพระมารดาผูทรงอภิบาลพระราชธิดาพระองคใหญกอปรกับทรงประกอบพระกรณียกิจ สนองพระเดชพระคุณสืบเนื่องมาจนถึงปจจุบันเปนที่ไววางพระราชหฤทัย อภิเษกสมรส

พระองคเปนพระมารดาที่หวงใยในสมเด็จพระเจาลูกเธอ เจาฟากรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา พระราชธิดาเพียงพระองคเดียว ทรงกลาววา "ไมหวงมากนัก แตมีความเปนหวงมากกวา ทั้งเรื่องความประพฤติการวางตัว..." และทรงสอนอีกดวยวา "...ใหรูจักชวยเหลือผูอื่น นอกจากชวยเหลือตัวเองแลว ก็ตองชวยเหลือผูอื่นดวย มีเมตตา..." และจะทรงดุเมื่อพระราชธิดาทรงทำผิด พระองคเคยกลาวไวในรายการ วูดดี้เกิดมาคุย วา "...เราถือคติเลี้ยงวัวใหผูกรักลูกตองตี" ดวยพระองคตีสมเด็จเจาฟาพัชรกิติยาภาเมื่อครั้งที่ ยังทรงศึกษาอยูโรงเรียนราชินีดวยกานมะยม เพราะทรงเอาวงเวียนไปทิ่มขาเพื่อน พระองคเจาโสมสวลีจึงตีเพื่อใหพระธิดารูวาเพื่อนก็รูสึกเจ็บเชนกัน นอกจากนี้พระองคยังเปนธิดา ที่มีความกตัญูตอบุพการีแมบางปจะมีพระราชกรณียกิจมาก แตเมื่อถึงวันแมแหงชาติ ก็จะทรงรอยพวงมาลัยดวยพระองคเอง และทรงขับรถยนตพระที่นั่งไปหาทานผูหญิงพันธุสวลี ที่พระตำหนักปากชองหรือที่พัทยาเปนประจำทุกป ชีวิตสวนพระองค

ปจจุบันพระเจาวรวงศเธอ พระองคเจาโสมสวลีกรมหมื่นสุทธนารีนาถทรงประทับที่พักสองแหง สลับกัน แหงแรกคือ วังเทเวศรตั้งอยูบริเวณถนนกรุงเกษม ปากคลองผดุงกรุงเกษม ริมแมน้ำเจาพระยา แขวงวัดสามพระยา เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร ทางทิศใตติดกับวังเทวะเวสม ทางทิศตะวันออกติดกับวัดนรนาถสุนทริการาม และประทับคอนโดใจกลางเมืองอีกแหงหนึ่ง ทั้งนี้พระองคยังทรงอุปการะสิรพัชรา โสพัชรมณี ชื่อเลน ใบพลูไวในพระอุปถัมภ ตั้งแตยังเปนเด็กเล็ก ทรงกลาวถึงสิรพัชราวา "...พระองคหญิงเลี้ยงเขาเปนลูกอีกคน..." ทั้งนี้ยังทรงติดตอกับผูอื่นผานทางโลกออนไลนโดยเฉพาะเพื่อนของสิรพัชรา ชีวิตสวนพระองค

พระเจาวรวงศเธอ พระองคเจาโสมสวลีกรมหมื่นสุทธนารีนาถทรงบำเพ็ญพระกรณียกิจดานตาง ๆ แบงเบาพระราชภาระเจานายพระองคอื่นในการเสด็จแทนพระองคไปทรงประกอบพระกรณียกิจตาง ๆ จนลุลวงดวยดีสมกับที่ทรงวางพระราชหฤทัยตลอดมา และวันที่ 14 มีนาคม พ.ศ. 2554 พระเจาวรวงศเธอ พระองคเจาโสมสวลีกรมหมื่นสุทธนารีนาถ และสมเด็จพระเจาลูกเธอ เจาฟาพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดีกรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดาทรงพระกรุณาโปรดเกลาใหรศ.ดร.นายแพทยพิชิต สุวรรณประกร เปนผูแทนพระองคนำถุงยังชีพ 3,000 ถุง ไปชวยเหลือผูประสบภัย ในการชวยเหลือ ดานมนุษยธรรมตอเหตุการณแผนดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ พระราชกรณียกิจ

• มูลนิธิพระบรมราชานุสรณพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกลาเจาอยูหัว ในพระบรมราชูปถัมภ (ทรงเปนนายกกิตติมศักดิ์) • มูลนิธิเพชรรัตน-สุวัทนา (ทรงเปนนายกกิตติมศักดิ์) • มูลนิธิศาสตราจารยนายแพทยหมอมราชวงศกัลยาณกิติ์กิติยากร • มูลนิธิอาสาเพื่อนพึ่ง(ภาฯ) ยามยาก สภากาชาดไทย (ทรงดำรงตำแหนงนายกกิตติมศักดิ์ตลอดพระชนมชีพ) • มูลนิธิสงเคราะหเด็กของศาลเยาวชนและครอบครัว • มูลนิธิบานบางแค • มูลนิธิโรคโลหิตจางธาลัสซีเมียแหงประเทศไทย • มูลนิธิสงเคราะหเด็ก ของศาลเยาวชนและครอบครัว • มูลนิธิสถาบันแสงสวาง • มูลนิธิธรรมจารินีวิทยา • มูลนิธิสงเคราะหเด็กของศาลเยาวชนและครอบครัว • โครงการชวยลดการติดเอดสจากแมสูลูก สภากาชาดไทย • โครงการคืนชีวิตใหพอแมเพื่อลูกนอยที่ติดเอดส • กองทุนยาพระวรราชาทินัดดามาตุสำหรับผูติดเชื้อเอดสสภากาชาดไทย • กองทุนนมสำหรับเด็กในโครงการชวยลดการติดเอดสจากแมสูลูก • กองทุนโรคมะเร็งในเด็ก • สมาคมสงเสริมสถานภาพสตรี • สมาคมเทคนิคการแพทยแหงประเทศไทย • สมาคมศิษยเกาโรงเรียนสอนคนตาบอดภาคเหนือจังหวัดเชียงใหม • สมาคมพัฒนาแพทยแผนไทยแหงประเทศไทย • สภาแมดีเดนแหงชาติ • โรงเรียนวรราชาทินัดดามาตุวิทยา • วัดหนองน้ำขุน อำเภอแกลง จังหวัดระยอง โครงการ/มูลนิธิในพระอุปถัมภ

ดวยเกลาดวยกระหมอม ขอเดชะ ขาพระพุทธเจา คณะผูบริหาร คณาจารย พนักงาน เจาหนาที่ และนักศึกษา มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร สถาบันศิลปะและวัฒนธรรม