ร่องรอยแห่งปัญญา ห้องสมุดประชาชน "เฉลิมราชกุมารี"อำเภอจุน

รอ่งรอยแหง่ ป ญญาประวัติความเป นมา ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี”อําเภอจุน จังหวัดพะเยาร่อร่งรอยแห่งห่ ปัญญาประวัติความเป็นมา ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี”อำ เภอจุน จังหวัดพะเยาศูนศูย์ส่ย์งส่เสริมริการเรียรีนรู้รรู้ะดับอำ เภอจุน สำ นักนังานส่งส่เสริมริการเรียรีนรู้ปรู้ระจำ จังหวัดพะเยากรมส่งส่เสริมริการเรียรีนรู้ กระทรวงศึกษาธิกธิาร

ขอความขางตนนี้เปนลายพระหัตถของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ไดทรงพระราชทานในวโรกาสที่ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณ เสด็จพระราชดำเนินเปนองคประธานเปดการประชุมสมัชชาสากลวาดวยการศึกษาผูใหญ ครั้งที่ ๔ เมื่อวันที่ ๑๒ เดือน มกราคม พ.ศ. ๒๕๓๓ ณ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช และองคการยูเนสโกไดประกาศใหเปนปสากลแหงการรูหนังสือ ในวโรกาสนี้ไดพระราชทานพระราชดำรัสตอนหนึ่งวา... “การรูหนังสือ เปนความจำเปนสำหรับทุก ๆ ชาติที่กำลังพัฒนา ตลอดจนเปนกิจกรรมที่ตองรวมมือกันสงเสริมใหบรรลุผลใหได ถาปราศจากพื้นฐานการรูหนังสือของประชาชนในประเทศ แลวความพยายามในการดำเนินการพัฒนายอมไรผล การรูหนังสือเปนสวนหนึ่งของวิธีการ ที่จะนำไปสูจุดหมายอันสูงสุดนั้นก็คือทำใหมนุษยชาติเกิดความสมบูรณพูนสุขเชนวานี้ ไมใชเรื่องงายเลยและเปนเรื่องที่คุมคามากหากพวกเราทุกฝายจะรวมแรงรวมใจกัน เพียรพยายามไปสูจุดหมายนี้”

“หองสมุดเปนสถานที่เก็บเอกสารตาง ๆ อันเปนแหลงความรูดังกลาวแลว จึงเรียกไดวาเปนครู เปนผูชี้นำใหเรามีปญญาวิเคราะห วิจารณ ใหรูสิ่งที่ควรรู อันชอบธรรมดวยเหตุผลได ขาพเจาอยากใหเรามีหองสมุดที่ดีมีหนังสือครบทุกประเภท สำหรับประชาชน หนังสือประเภทที่ขาพเจาคิดวาสำคัญที่สุดอยางหนึ่งคือสำหรับเด็ก วัยเด็กเปนวัยเรียนรู เด็ก ๆ สวนใหญสนใจที่จะทราบเรื่องราวตาง ๆ แปลก ๆ ใหม ๆ อยูแลว ถาเรามีหนังสือที่มีคุณคาทั้งเนื้อหาและรูปภาพใหเขาอานใหความรู ความบันเทิง เด็ก ๆ จะไดเติบโตขึ้นเปนผูใหญที่สมบูรณ ที่รอบรู มีธรรมะประจำใจ มีความรักบานเมือง มีความตองการปรารถนาจะทำแตประโยชนที่สมควร” สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีพระราชนิพนธเรื่องหองสมดุในทรรศนะของขาพเจา

เนื่องในวโรกาสมหามงคลสมัยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินเปนองคประธานในพิธีเปดหองสมุดประชาชน“เฉลิมราชกุมารี” อำเภอจุน จังหวัดพะเยา ในวันที่ ๓ เดือนกุมภาพันธ พ.ศ.๒๕๓๖ นับเปนพระมหากรุณาธิคุณหาที่สุดมิได ยังความปติชื่นชมโสมนัสแกพสกนิกรชาวจังหวัดพะเยาเปนลนพน คณะผูจัดทำหนังสือประวัติความเปนมาหองสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอจุน จังหวัดพะเยา ไดรวบรวมพระราชประวัติ พระปรีชาสามารถ พระราชกรณียกิจ ตลอดจนพระราชนิพนธบางสวนของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เพื่อเปนอภินันทนาการและอนุสรณรำลึกถึงวันมหาปติสำหรับพสกนิกรชาวไทยทั้งมวล คณะผูจัดทำหวังเปนอยางยิ่งวาหนังสือเลมนี้มีประโยชนบางตามสมควรคณะผูจัดทำคำนำ

สารบัญº พระราชประวัติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี º หองสมุดในทัศนะของขาพเจา º สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี กับบทบาทของการเปนพระอาจารยของปวงชนชาวไทย º ประวัติความเปนมาของหองสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอจุน จังหวัดพะเยา º การดำเนินงานกอสรางหองสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอจุน จังหวัดพะเยา º เตรียมการและพิธีวางศิลาฤกษº บทบาทหองสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” º วัตถุประสงคของหองสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” º สนองพระราชปณิธาน สืบสานพัฒนางานหองสมุดเพื่อประชาชน º ภาพบันทึกพระราชกรณียกิจ º ความสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ º ภาคผนวก ๑ 6 7 8 9 ๑2 ๑3 14 ๑5 ๑7 20 ๒3

ศาสตราจารยกิตติมศักดิ์ ดร.พลเอกหญิง พลเรือ เอกหญิง พลอากาศเอกหญิง สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา เจาฟามหาจักรีสิรินธร รัฐสีมาคุณากรปยชาติ สยามบรมราชกุมารี เปนพระราชธิดา ในพระบาทสมเด็จพระปรมินทร มหาภูมิพลอดุลยเดช และสมเด็จ พระนางเจาสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชสมภพ เมื่อวันเสารที่ ๒ เดือนเมษายน พ.ศ. ๒498 ณ พระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต โดยสมเด็จพระสังฆราชเจา กรมหลวงวชิรญาณวงศ พระราชอุปชฌายของพระบาทสมเด็จพระเจาอยูหัว เปนผูถวาย พระนามวา “สมเด็จพระเจาลูกเธอ เจาฟาสิรินธร เทพรัตนสุดา กิติวัฒนาดุลโสภาคย” สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

0เมื่อวันที่ ๕ เดือนธันวาคม พ.ศ. ๒๕๒๐ ในวโรกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา พระบาทสมเด็จพระปรมินทร มหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการสถาปนา พระอิสริยศักดิ์สมเด็จพระเจาลูกเธอ เจาฟาสิรินธรเทพรัตนสุดา กิติวัฒนาดุลโสภาคย เฉลิมพระนามตามที่จารึกในพระสุพรรณบัฏวา “สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา เจาฟามหาจักรีสิรินธร รัฐสีมาคุณากรปยชาติ สยามบรมราชกุมารี” นับเปนสมเด็จเจาฟาหญิงพระองคแรกที่ทรงดำรงฐานันดรศักดิ์ที่ “สยามบรมราชกุมารี” แหงพระบรมราชจักรีวงศ ดานการศึกษา ในป พ.ศ. ๒๕๐๑ ทรงเริ่มเขารับการศึกษาระดับอนุบาลที่โรงเรียนจิตรลดา ตอมา ในป พ.ศ. ๒๕๑๕ สำเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย แผนกศิลปะ ดวยคะแนนสูงสุด ของประเทศ จากนั้นพระองคทรงศึกษาตอในระดับอุดมศึกษา สาขาประวัติศาสตร คณะอักษรศาสตร จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย และสำเร็จการศึกษาเกียรตินิยมอันดับหนึ่ง (เหรียญทอง) ดวยคะแนนเฉลี่ย ๓.9๘

ทรงสำเร็จการศึกษาในระดับปริญญาโท ดานจารึกภาษาตะวันออก (ภาษาสันสกฤต และภาษาเขมร) ณ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร และสาขาภาษาบาลีและสันสกฤต จากภาควิชาภาษาตะวันออก คณะอักษรศาสตร จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย หลังจากนั้นพระองคทรงเขาศึกษาตอในระดับปริญญาเอก ณ คณะศึกษาศาสตร มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ โดยพระองคผานการสอบคัดเลือกอยางยอดเยี่ยม ดวยคะแนนเปนอันดับหนึ่งในบรรดา ผูเขาสอบทั้งหมด ทรงสำเร็จการศึกษาในระดับปริญญาเอก เมื่อวันที่ ๑๗ เดือนตุลาคม พ.ศ. ๒๕๒๙ พระองคมีพระปรีชาสามารถในหลาย ๆ ดาน โดยเฉพาะอยางยิ่งทางดาน อักษรศาสตร พระองคทรงไดนิพนธหนังสือมากกวา ๑๐๐ เลม อาทิ การศึกษาของผูดอยโอกาส ไทยเที่ยวพมา มุงไกลในรอยทราย ยามลมหนาว แดนมังกร เยือนถิ่นอินเดียนแดง รอยยิ้มหมีขาว โรมันสัญจร ลาวตอนใต ลาวเหนือเมื่อปลายหนาว ลุยปาฝาฝน ครัวสระปทุม ปุษปพสระปทุม ฯลฯ

ดานดนตรีไทย พระองคทรงเปนผูเชี่ยวชาญดานดนตรีไทยผูหนึ่ง โดยทรงเครื่องดนตรีไทยไดทุกชนิด แตที่โปรดทรงอยูประจำ คือ ระนาด ซอ และฆองวง โดยเฉพาะระนาดเอก ซึ่งพระองคไดนำมาใชในการอนุรักษ สงเสริม และใหการอุปถัมภในดานศิลปวัฒนธรรมของประเทศ จากพระราชกรณียกิจในดานศิลปวัฒนธรรมนี้ พระองคจึงไดรับการทูลเกลาทูลกระหมอมถวาย พระสมัญญาวา “เอกอัครราชูปถัมภกมรดกวัฒนธรรมไทย” และ “วิศิษฏศิลปน” นอกจากนี้ พระองคยังทรงประกอบพระราชกรณียกิจในดานตาง ๆ เชน ดานการศึกษาและมีความสนพระทัยในการศึกษาตลอดชีวิต ทรงพระปรีชาสามารถดานการศึกษา ในระบบ นอกระบบ และการศึกษาตามอัธยาศัย จนไดรับการขนานพระนามวา “เจาฟานักการศึกษา” ดานการพัฒนาสังคม ทรงมีโครงการในพระราชดำริสวนพระองคหลายหลากโครงการ ซึ่งโครงการในระยะเริ่มตนนั้น มุงเนนทางดานการแกปญหาการขาดสารอาหารของเด็กในทองถิ่นทุรกันดาร และพัฒนามาสู การใหความสำคัญทางดานการศึกษาเพื่อการพัฒนาราษฎร

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงมีพระราชภาระมากยิ่งขึ้น ตามวันและเวลาที่ลวงไป แตก็ทรงตั้งพระทัยปฏิบัติพระราชกิจอยางเขมแข็ง ทรงดำรงตำแหนง องคประธานมูลนิธิหลายแหงดวยกัน เชน องคประธานมูลนิธิรางวัลสมเด็จเจาฟามหิดล องคประธานกรรมการศิริราชมูลนิธิ องคประธานมูลนิธิสายใจไทยในพระบรมราชูปถัมภ ประธานกรรมการมูลนิธิอานันทมหิดล ประธานบริหารมูลนิธิชัยพัฒนา อุปนายิกาผูอำนวยการมูลนิธิสงเคราะหเด็กของสภากาชาดไทย ฯลฯ พระราชกรณียกิจของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี นั้นมีมากมายจนมิอาจบรรยายใหครบถวนได แตละอยางลวนยิ่งใหญเปนประโยชนแกประเทศชาติทั้งสิ้น ซึ่งพระองคทรงรับไวดวยความเต็มพระทัย ดวยเมตตาอันบริสุทธิ์ที่ทรงมีตอประชาชนชาวไทยและพระคุณธรรมอันล้ำเลิศของพระองค ดังนี้พระองคจึงคูควรแกความเปน “ปยชาติโดยแท”

ความรูของมนุษยเปนมรดกตกทอดกันมาตั้งแตครั้งโบราณ เมื่อมีการประดิษฐคิดคนตัวอักษรขึ้น ผูมีความรูก็ไดบันทึกความรูของตน สิ่งที่คนพบเปนจารึกหรือเปนหนังสือ ทำใหบุคคลอื่นในสมัยเดียวกันหรืออนุชนรุนหลังไดมีโอกาสศึกษาทราบเรื่องนั้น ๆ และไดใชความรูเกา ๆ เปนพื้นฐานที่จะหาประสบการณ คิดคนสิ่งใหม ๆ ที่เปนความกาวหนา เปนความเจริญสืบตอไป หองสมุดเปนสถานที่เก็บเอกสารตาง ๆ อันเปนแหลงความรู ดังกลาวแลว จึงเรียกไดวาความรูเปนผูชี้นำใหเรามีปญญา วิเคราะหวิจารณ ใหรูสิ่งที่ควรรู อันชอบธรรมดวยเหตุผลไดขาพเจาอยากใหเรามีหองสมุดที่ดี มีหนังสือครบทุกประเภทสำหรับประชาชน หนังสือประเภทที่ขาพเจาคิดวาสำคัญที่สุดอยางหนึ่ง คือ หนังสือสำหรับเด็ก วัยเด็ก เปนวัยเรียนรู เด็ก ๆ สวนใหญสนใจที่ทราบเรื่องราวตาง ๆ แปลก ๆ ใหม ๆ อยูแลว ถาเรามีหนังสือที่มีคุณคาทั้งเนื้อหา และรูปภาพใหเขาอานใหความรูและความบันเทิง เด็ก ๆ จะไดเติบโตขึ้นเปนผูใหญที่สมบูรณที่ รอบรู มีธรรมะประจำใจมีความรักบานเมือง

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเปนครูโดยอาชีพ คือ ทรงเปน พระอาจารยในโรงเรียนนายรอยพระจุลจอมเกลา และเปนพระอาจารยพิเศษของสถาบันอุดมศกึษาตางๆซึ่งโดยแทจริงแลว ทรงมีวิญญาณครูมาโดยตลอด จากการที่ทรงพระราชนิพนธหนังสือตาง ๆ ตั้งแตสมัยที่เปนนักเรียน ระหวางเปนนิสิตจุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย แมกระทั่งเมื่อสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอกไดทรงถายทอดความรูตาง ๆ เปนหนังสือสารคดี ที่ใหความรูกับประชาชนคนไทย โดยเปนครูแบบนอกโรงเรียน จะเปนเพราะทรงมีความเชื่อวา มนุษยทั้งหลายลวนมีคุณสมบัติในการพัฒนาตนเองตราบเทาที่จะมีโอกาส โดยเฉพาะการไดศึกษาจากการเรียนรูดวยตนเอง ทั้งประสบการณตรง และเรียนรูจากประสบการณของผูอื่น จึงทรงสรางโอกาสในการเรียนรูจากการคนควาของพระองค รวมกับประสบการณที่ทรงไดรับในการเสด็จไปที่ตาง ๆ ทั่วโลก จากนักอานผูเปยมไปดวยพลังความรู นอกจากพระนิพนธตาง ๆ แลว จริยวัตรของพระองคที่ปรากฏใหพสกนิกรไดเห็นในโทรทัศน เปนภาพของนักการศึกษาที่ยิ่งใหญ แทจริงคือแมพิมพที่เปนแบบอยางที่ดียิ่งใหกับประชาชนทุกคน ใหใฝรูใฝศึกษาเชนพระองค จะเห็นไดวาทรงเปนครูของการศึกษาตามอัธยาศัยอยางแทจริง จึงไมเปนการแปลกที่กระทรวงศึกษาธิการไดขอพระราชทานนาม “หองสมุดเฉลิมราชกุมารี” เพื่อเปนสิริมงคลและเปนสิ่งจูงใจใหกับประชาชนไดหันมาศึกษาดวยตนเองในแหลงความรูใกลบาน สมกับที่พระนิพนธเรื่อง “หองสมุดในทัศนะของขาพเจาวาหองสมุดเปนสถานที่เก็บเอกสารตาง ๆ อันเปนแหลงความรูดังกลาว แลวจึงเรียกไดวา เปนครู เปนผูชี้นำเราใหมีปญญา” ขอปณิธาน อันยิ่งใหญของพระองคผูเปนครูของการศึกษาตามอัธยาศัย ไดเปนหลักชัยใหกับการศึกษา ของประชาชนคนไทย ผูจะไดรับโอกาสที่ทรงประทานมา

หองสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอจุน ไดเริ่มกอสรางขึ้นเนื่องในวโรกาสที่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีทรงมีพระชนมายคุรบ ๓ รอบ และโปรดใหกระทรวงศึกษาธิการ โดยกรมการศึกษานอกโรงเรียนดำเนินการจัดสรางหองสมุด เฉลิมพระเกียรติยศ โดยทรงพระนามวาหองสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” ทั่วประเทศจำนวน ๕๑ แหง และจังหวัดพะเยาจำนวน ๒ แหง คืออำเภอจุนและอำเภอดอกคำใต โดยการรวมใจกันของ ขาราชการ พอคา และประชาชนทั่วไป รวมบริจาคเงินสมทบทุน ในการกอสรางอาคารหองสมุดเฉลิมพระเกียรติในสวนของอำเภอจุน ไดเงินสมทบ จำนวน ๘๐๖,๙๗๕.๙๙ บาท และไดรับพระราชทานแผนศิลาฤกษ ณ พระราชวัง สวนจิตรดา ในวันที่ ๑๐ เดือนเมษายน พ.ศ. ๒๕๓๔ โดยมอบใหผูวาราชการจังหวัดพะเยาและคณะสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเปนองคประธาน ในการเปด หองสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” ในวันที่ ๓ เดือนกุมภาพันธ พ.ศ. ๒๕๓๖ นับเปนพระมหากรุณาธิคุณของชาวอำเภอจุนเปนลนพน

งบประมาณ ในปงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๓๔ กรมการศึกษานอกโรงเรียน ไดอนุมัติงบประมาณจำนวน ๖๒๐,๐๐๐ บาท สำหรับกอสรางหองสมุดประชาชนอำเภอจุน โดยอำเภอแจงวา มีงบประมาณสมทบอยูแลว ๒๑๐,๐๐๐ บาท ซึ่งเปนชวงตอที่นายสถาพร บุญมาก นายอำเภอจุน ตองยายไปปฏิบัติหนาที่ ณ วิทยาลัยการปกครอง และนายบรรจง สุทธิคมน มาดำรงตำแหนงแทน และใหความเห็นวาไมสามารถสรางหองสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” ได เวนแตอำเภอดอกคำใตไมสามารถสรางไดจึงจะขอสราง ทั้งนี้มิไดมีเจตนาจะแขงขันกับอำเภอดอกคำใต แตอยางใด ดูสถานที่กอสราง ระยะเวลาผานไปนานพอสมควร โดยไมทราบวากรมการศึกษานอกโรงเรียน จะพิจารณาผลเปนประการใดจนถึงวันที่ ๔ เดือนธันวาคม พ.ศ. ๒๕๓๓ นายพยุงศักดิ์ จันทรสุรินทร รองอธิบดีกรมการศึกษานอกโรงเรียน ไดมาดูสถานที่อำเภอดอกคำใต เห็นชอบรวมกับนายอำเภอ สมควรดำเนินการกอสรางตามที่อำเภอนำไปชี้สถานที่

ประชุมกอสรางหองสมุด กรมศึกษานอกโรงเรียน ไดขอคำยืนยันจากจังหวัดเกี่ยวกับการสรางหองสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” ในขณะที่ทั้ง ๒ อำเภอ ไดจัดเตรียมเรื่องสถานที่ และวางแผนที่จะจัดหางบประมาณสำหรับการกอสราง เมื่อกรมการศึกษานอกโรงเรียนตองการคำตอบ จังหวัดจึงไดจัดประชุม เมื่อวันที่ ๗ เดือนกุมภาพันธ พ.ศ. ๒๕๓4 โดยมี นายสวัสดิ์ สงสัมพันธ ผูวาราชการจังหวัดพะเยา เปนประธานการประชุม ทั้ง ๒ อำเภอแจงตอที่ประชุมขอรับในหลักการสรางหองสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” ดวยเหตุผลดังกลาว จังหวัดพะเยา จึงไดรับการสนับสนุนงบประมาณจากกรมการศึกษานอกโรงเรียน ในการกอสรางหองสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอจุนและอำเภอดอกคำใตประธานการประชุม มีความยินดีและสนับสนุนในเรื่องการกอสรางหองสมุดอยางยิ่ง แตไดตั้งขอสังเกตวา จังหวัดพะเยา เปนจังหวัดตั้งใหม ซึ่งจำเปนจะตองใชงบประมาณทุก ๆ ดาน เชน สำนักงานกาชาดจังหวัด สวนสมเด็จยา ๙๐ ศาลหลักเมืองและยังจะตองกอสรางวิทยาลัยสงฆจังหวัดพะเยา รวมแลวเปนเงินนับลานบาท อยางไรก็ตามหากอำเภอจะจัดหาเงินสมทบตามเกณฑ ที่กรมการศึกษานอกโรงเรียนกำหนดไวจังหวัดไมก็ขัดของประชุมครั้งที่ ๒เนื่องจากสถานการณเกี่ยวกับดานการจัดหางบประมาณสมทบยังไมสามารถรายงาน ถึงกรมการศึกษานอกโรงเรียนไดภายในระยะเวลาที่กำหนดไว ดังนั้นจึงกำหนดประชุมทบทวนเกี่ยวกับการกอสรางอีกครั้งหนึ่ง เมื่อวันที่ ๑๙ เดือนมีนาคม พ.ศ. ๒๕๓๔ ซึ่ง ดร.กษมา วรวรรณ ณ อยุธยา รองอธิบดีกรมการศึกษานอกโรงเรียน มารวมประชุมกับทางจังหวัด โดยมีนายทองใบ วงษเชษฐา รองผูวาจังหวัดพะเยา ประธานการประชุม เนื่องจากผูวาราชการจังหวัดพะเยาติดราชการ ที่ประชุม ไดอภิปรายหารือเกี่ยวกับการจัดหาทุนสมทบการกอสราง ในการนี้รองอธิบดีกรมการศึกษานอกโรงเรียน ไดชี้แจงใหพิจารณาสรางหองสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” เพียง ๑ อำเภอ เพื่อจังหวัดจะไดจัดการหาเงินสมทบได สวนอำเภอจุนนั้น ขอใหเปนงบปกติตามเดิมหรือใหอำเภอดอกคำใตสรางดวยงบปกติแทน

ยอดเงินสมทบตามเกณฑที่กรมการศึกษานอกโรงเรียนกำหนด แตละแหงจะตองหาเงินสมทบจำนวน ๑,๕๐๐,๐๐๐ บาท ทั้งนี้กรมการศึกษานอกโรงเรียนอนุโลมไววา หากจะกอสรางไดนั้นจะตองมีเงนิสมทบอยางนอยไมต่ำกวา๘๐๐,๐๐๐ บาท ซึ่งทั้ง ๒ อำเภอ ไดแจงยอดงบประมาณสมทบ ดังนี้๑. อำเภอดอกคำใต เงิน ๑,๐๔๒,๖๘๔,๖๐ บาท ๒. อำเภอจุน เงิน ๘๐๖,๙๗๕.๙๙ บาท

นายทองใบ วงษเชษฐา รักษาการแทนผูวาราชการจังหวัดพะเยา เขาเฝาฯ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เพื่อทูลเกลาฯ ถวายแผนศิลาฤกษใหทรงเจิมและทรงพระสุหราย ตอมาเมื่อวันที่ ๑๗ เดือนกันยายน พ.ศ. ๒๕๓๔ รองผูวาราชการจังหวัดพะเยา ไดเชิญอำเภอดอกคำใต อำเภอจุน สำนักงานศึกษาธิการจังหวัด ขาราชการสวนตาง ๆ ศูนยการศึกษานอกโรงเรียน พอคา คหบดีและประชาชนอำเภอจุน จังหวัดพะเยา มาประชุมเตรียมการและพิธี วางศิลาฤกษ

หองสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” เกิดจากทุกคนชุมชนที่รวมใจกอสราง และเขามามีสวนรวมในการจัดกิจกรรม ตั้งแตการวางแผนตลอดจนการประเมินผลสงผลใหหองสมุดเปนแหลงเรียนรูของชุมชน มีชุมชนเปนเจาของและมีสวนรวม อยางแทจริง นอกจากนี้ยังสามารถใหบริการในลักษณะศูนยการเรียนรู Co-Learning Space ประกอบดวย 8 โซน ไดแก โซนสงเสริมการอาน โซนพักผอนโซนกาแฟ โซนคอมพิวเตอร โซนเด็ก โซนหองประชุม โซนกิจกรรม โซนอานหนังสือแบบธรรมชาติ และมีบริการตาง ๆ ที่สามารถตอบสนองความตองการ ของผูรับบริการ เชน บริการยืม - คืนหนังสือ บริการสืบคนขอมูลคอมพิวเตอร บริการแหลงเรียนรูชุมชนและขอมูลทองถิ่น บริการสื่อดิจิทัล E-Book บริการจัดกิจกรรมสงเสริมการอานและการเรียนรูบริการจัดกิจกรรมอานดีมีรายไดนิทรรศการ ๓ มิติ แหลงเรียนรู ทำเนียบภูมิปญญา บริการหองสมุดเคลื่อนที่ สำหรับชาวตลาด บริการบานหนังสือชุมชน ฯลฯ

1. พัฒนารูปแบบหองสมุดประชาชนอำเภอ ใหเปนตัวอยางของหองสมุด ในอนาคตที่จะเปนแหลงความรู และศูนยกลางสนับสนุนเครือขายการเรียนรู ในระดับหมูบาน 2. จัดสรางหองสมุดประชาชนอำเภอใหครบทุกอำเภอ โดยจะคัดเลือกอำเภอ ที่มีความพรอมและความจำเปนเรงดวน เพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจา กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี3. พัฒนาหองสมุดประชาชนอำเภอที่จัดสรางอยูเดิมแลว ใหมีคุณภาพ และมีความพรอมที่จะใหบริการตามบทบาท และภารกิจของหองสมุดในอนาคต 4. ประสานงานกับภาคีเครือขายทั้งหนวยงานภาครัฐและเอกชนเพื่อรณรงคสงเสริมการอานและการเรียนรูใหกับประชาชนทุกกลุมเปาหมาย

“…เพื่อสนองพระราชปณิธานดังกลาว สำนักงานสงเสริมการศึกษานอกระบบ และการศึกษาตามอัธยาศัย ในฐานะที่รับผิดชอบในการจัดตั้งและพัฒนา หองสมุดประชาชนจังหวัดและอำเภอทั่วประเทศ จึงไดจัดทำโครงการ หองสมุดประชาชน \"เฉลิมราชกุมารี\" ขึ้นในวโรกาสที่ทรงมีพระชนมายุ ครบ 3 รอบนักษัตร 36 พรรษา ในป พ.ศ. 2534 ประกอบกับเปนปสากล แหงการรูหนังสือ เพื่อเปนประโยชนแกประชาชนทั้งในเมืองและในชนบท โดยความรวมมือของขาราชการ พอคาและประชาชนในแตละพื้นที่ ไดรวมกันบริจาคทุนเพื่อการกอสรางหองสมุดดังกลาว โดยในปจจุบัน (พ.ศ. 2565) สามารถดำเนินการและเปดใหบริการไดแลวจำนวน 108 แหง และยังคงมีผูมีจิตศรัทธา ใหการสนับสนุนในการสรางอยางตอเนื่อง นับเปนหองสมุดที่ทันสมัยและมีหนังสือ และสื่อนานาประเภท โดยเฉพาะหนังสือและสื่อการเรียนรูสำหรับเด็กและเยาวชน

นอกจากนั้น พระองคยังทรงพระราชทานหนังสือที่มีคุณคาใหแกหองสมุด แตละแหงเสมอ และทรงพระราชทานพระบรมราชานุญาตใหนำพระบรมฉายาลักษณของพระองค และทรงพระราชทานลายพระหัตถเชิญชวนให “รวมกันทำใหชาวโลกอานออกเขียนได” Let's join in making a literate world ไวที่หองสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” ทุกแหง และทรงรับเปนองคประธานในพิธีเปดอาคารหองสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” ดวยพระองคเองทุกแหง นับเปนพระมหากรุณาธิคุณหาที่สุดมิไดหองสมุดประชาชนแตละแหงจะสรางขึ้นดวยความรวมมือของประชาชน ในทองถิ่น หนวยงานภาครัฐและเอกชน จากความจงรักภักดี และความสำนึก ในพระมหากรุณาธิคุณ ของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจา กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เพื่อพรอมใจนอมเกลา ฯ ถวายเพื่อสนอง พระราชปณิธาน ใหชุมชนมีแหลงความรูที่พรอมพรั่งสมบูรณ ซึ่งจะเปนแบบอยางของการพัฒนาหองสมุดสืบไป...” ที่มา : มาตรฐานหองสมุดประชาชน สำนักงานสงเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษา ตามอัธยาศัย สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ หนา 12 - 13

หห้้อห้องงสสมมุุดมุดปปรระะชชาาชชนน ““เเฉฉลลิิมลิมรราาชชกกุุมกุมาารรี”” รีออำําอำเเภภออจจุุนจุน จจัังจังหหววััวัดดพพะะเเยยาา๑๑๗๗พสกนิกรชาวอำ เภอจุน จังหวัดพะเยา เฝ้ารับเสด็จสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้ากรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีภภาาพพบบันนับัททึึทึกกพพรระะรราาชชกกรรณณียยีณีกกิิกิจจสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้ากรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีทรงทอดพระเนตรประชาชนเฝ้ารับเสด็จ

ภภาาพพบบัันบันททึึทึกกพพรระะรราาชชกกรรณณีียณียกกิิกิจจสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้ากรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีทรงลงพระนามาภิไธยไว้ ณ ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำ เภอจุน จังหวัดพะเยาสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้ากรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีทรงทอดพระเนตรกิจกรรมและบรรยากาศภายในห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำ เภอจุน จังหวัดพะเยาหห้้อห้องงสสมมุุดมุดปปรระะชชาาชชนน ““เเฉฉลลิิมลิมรราาชชกกุุมกุมาารรี”” รีออำําอำเเภภออจจุุนจุน จจัังจังหหววััวัดดพพะะเเยยาา๑๑๘๘

ภภาาพพบบัันบันททึึทึกกพพรระะรราาชชกกรรณณีียณียกกิิกิจจสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ซักถามสารทุกข์สุขดิบพสกนิกรชาวอำ เภอจุน จังหวัดพะเยาสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีทรงทอดพระเนตรหนังสือภายในห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำ เภอจุน จังหวัดพะเยาหห้้อห้องงสสมมุุดมุดปปรระะชชาาชชนน ““เเฉฉลลิิมลิมรราาชชกกุุมกุมาารรี”” รีออำําอำเเภภออจจุุนจุน จจัังจังหหววััวัดดพพะะเเยยาา๑๑๙๙

คคววาามมสำสสำาสำํนึนกกนึึใในนพพรระะมมหหาากกรุรรุุณณาาธิธคุคธิิณณคุุหห้้อห้องงสสมมุุดมุดปปรระะชชาาชชนน ““เเฉฉลลิิมลิมรราาชชกกุุมกุมาารรี”” รีออำําอำเเภภออจจุุนจุน จจัังจังหหววััวัดดพพะะเเยยาา๒๒๐๐

คคววาามมสำสสำาสำํนึนกกนึึใในนพพรระะมมหหาากกรุรรุุณณาาธิธคุคธิิณณคุุหห้้อห้องงสสมมุุดมุดปปรระะชชาาชชนน ““เเฉฉลลิิมลิมรราาชชกกุุมกุมาารรี”” รีออำําอำเเภภออจจุุนจุน จจัังจังหหววััวัดดพพะะเเยยาา๒๒๑๑

คคววาามมสำสสำาสำํนึนกกนึึใในนพพรระะมมหหาากกรุรรุุณณาาธิธคุคธิิณณคุุหห้้อห้องงสสมมุุดมุดปปรระะชชาาชชนน ““เเฉฉลลิิมลิมรราาชชกกุุมกุมาารรี”” รีออำําอำเเภภออจจุุนจุน จจัังจังหหววััวัดดพพะะเเยยาา๒๒๒๒

ภภาาคคผผนนววกกหห้้อห้องงสสมมุุดมุดปปรระะชชาาชชนน ““เเฉฉลลิิมลิมรราาชชกกุุมกุมาารรี”” รีออำําอำเเภภออจจุุนจุน จจัังจังหหววััวัดดพพะะเเยยาา๒๒๓๓ภาพบรรยากาศร่วมเฝ้ารับเสด็จสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีเสด็จพระราชดำ เนินทรงเปิดอาคารห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำ เภอจุน จังหวัดพะเยา

หห้้อห้องงสสมมุุดมุดปปรระะชชาาชชนน ““เเฉฉลลิิมลิมรราาชชกกุุมกุมาารรี”” รีออำําอำเเภภออจจุุนจุน จจัังจังหหววััวัดดพพะะเเยยาา๒๒๔๔ภภาาคคผผนนววกกภาพบรรยากาศร่วมเฝ้ารับเสด็จสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีเสด็จพระราชดำ เนินทรงเปิดอาคารห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำ เภอจุน จังหวัดพะเยา

ภภาาคคผผนนววกกหห้้อห้องงสสมมุุดมุดปปรระะชชาาชชนน ““เเฉฉลลิิมลิมรราาชชกกุุมกุมาารรี”” รีออำําอำเเภภออจจุุนจุน จจัังจังหหววััวัดดพพะะเเยยาา๒๒๕๕ภาพบรรยากาศร่วมเฝ้ารับเสด็จสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีเสด็จพระราชดำ เนินทรงเปิดอาคารห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำ เภอจุน จังหวัดพะเยา

ที่ปรึกษา ดร.เกศทิพย ศุภวานิช อธิบดีกรมสงเสริมการเรียนรู นายสุรเชษฐ เหลี่ยมวานิช ผูอำนวยการกองบริหารทรัพยากรบุคคล นายภูมิศักดิ์ ภูมิเขียว หัวหนากลุมงานจริยธรรม นายรณชัย ไชยญะอนุกูล นักวิชาการศึกษาปฏิบัติการ นายสุรพล วงศหวัน ผูอำนวยการสำนักงานสงเสริมการเรียนรูประจำจังหวัดพะเยา นางพิชญณภัทร ศรีประสิทธิ์ผูอำนวยการศนูยสงเสริมการเรียนรูระดับอำเภอจุน คณะผูจัดทำ นายดวงชีพ กันทะลือ ครู นางสาวกานตชนา มีฉลาด ครูศูนยการเรียนรู นายชัฎ จันทะวงค ครศูนูยการเรียนรู นายกษิดิศ ประชา ครูศนูยการเรียนรูนางอัญชลีเตจะบุตร ครูศนูยการเรียนรูนายตรงสิทธิ์ เตจะบุตร ครูศูนยการเรียนรู นางสาวอโนรัตน สักลอ ครูศนูยการเรียนรูนางสาวคะนึงนิจ กาศสนุก ครูศูนยการเรียนรู นางสาวอรพรรณ มีแรง ครูศูนยการเรียนรู นางปาริชาติ บุตตะชา ครูศูนยการเรียนรู นางสาวจีรวรรณ พันธุระ ครูศูนยการเรียนรู นางสาวกณิศรนิทรสุนทรทัศนะพงศครูศนูยการเรียนรูนางสาวอลิสา จันทรนวล ครูศูนยการเรียนรู นางสาวสุวิมล ไชยสถาน เจาหนาที่หองสมุด นางสาวพัทธธีรา ไชยมงคล ครูผูสอนคนพิการ นางสาววราภรณ ชำนาญปา ครูผูสอนคนพิการ นางสาวชัญญาภัค ศรีนวล บรรณารักษ

ศูนย์ส่งเสรม การเรย นรู้ระดับอําเภอจุน สํานักงานส่งเสรม การเรย นรู้ประจําจังหวัดพะเยากรมส่งเสรม การเรย นรู้กระทรวงศึกษาธิการศูนย์ส่งเสรม การเรย นรู้ระดับอําเภอจุน สํานักงานส่งเสรม การเรย นรู้ประจําจังหวัดพะเยากรมส่งเสรม การเรย นรู้กระทรวงศึกษาธิการททรรงงพพรระะเเจจรรญญิิ