WI-NS-005

หน่วย /งาน ( Unit/Division ) : ฝ่ ายการพยาบาล ประเภทเอกสาร ( Document Type ) : วิธี/ขั ้นตอนการปฏิบัติงาน (Work Instruction) หมายเลขเอกสาร ( Document Number ): WI-NS-005 แก้ไขครั้งที่( Revision ) : 00 มีผลบังคับใช้ (Effective Date ) : 20 ธันวาคม 2561 (หน้า Page) : i เรื่อง ( Subject ) : การบริหารยาในหอผู้ป่ วย เอกสารควบคุม ประวัติการแก้ไข/ทบทวน ล าดับที่ แก้ไขครั้งที่ มีผลบังคับใช้ รายละเอียดการแก้ไข หน้าที่แก้ไข เลขที่ใบ DAR 1 00 20 ธันวาคม 2561 ขึ ้นทะเบียนเอกสารใหม่ ทั ้งฉบับ 1748/61 2 00 20 ธันวาคม 2561 ทบทวนประจ าปี 20/12/2562 : ไม่มีแก้ไข ไม่มีแก้ไข - หมายเหตุ กรุณาตรวจสอบข้อความและรายละเอียดในเอกสารก่อนลงนาม

หน่วย /งาน ( Unit/ Division ) : ฝ่ ายการพยาบาล ประเภทเอกสาร ( Document Type ) : วิธี/ขั ้นตอนการปฏิบัติงาน (Work Instruction) หมายเลขเอกสาร ( Document Number ): WI-NS-005 แก้ไขครั้งที่( Revision ) : 00 มีผลบังคับใช้ ( Effective Date ) : 20 ธันวาคม 2561 หน้า/จ านวนหน้า (Page No.) : 1/ 25 เรื่อง ( Subject ) : การบริหารยาในหอผู้ป่ วย เอกสารนี ้เป็นเอกสารภายในโรงพยาบาลจุฬาภรณ์เท่านั ้น ห้ามน าออกไปข้างนอกหรือท าซ ้าโดยไม่ได้รับอนุญาต เอกสารควบคุม 1. วัตถุประสงค์ 1.1. เพื่อเป็นแนวทางปฏิบัติส าหรับพยาบาลในการบริหารยาได้อย่างถูกต้อง 1.2. เพื่อให้ผู้ป่ วยได้รับยาตามแผนการรักษาอย่างถูกต้อง และปลอดภัยจากภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ ้น จากการได้รับยา 5 2. ขอบเขต พยาบาลในหอผู้ป่ วยฝ่ ายการพยาบาล 3. นิยาม/ค าจ ากัดความ 3.1. Doctor’s order หมายถึง ใบค าสั่งการให้ยาของแพทย์(ทั ้งในระบบ HIS และ paper sheet) 10 3.2. วิธีการบริหารยา ประกอบด้วย 3.2.1. การให้ยารับประทาน (oral) หมายถึง การให้ยาโดยผ่านทางปากแล้วกลืนหรือผ่านทางสายให้อาหารเพื่อให้ยาดูดซึมผ่าน ระบบทางเดินอาหารเข้าสู่กระแสเลือดทั่วร่างกาย 3.2.2. การให้ยาอมใต้ลิ ้น (sublingual) หมายถึง การให้อมยา โดยวิธีอมใต้ลิ ้น เพื่อให้ยาซึมผ่านหลอดเลือดฝอยบริเวณเยื่อบุใต้ลิ ้น สู่กระแสโลหิตโดยตรง 15 3.2.3. การฉีดยาเข้ากล้ามเนื ้อ (Intramuscular injection) หมายถึง การฉีดยาเข้าไปในเนื ้อเยื่อชั ้นกล้ามเนื ้อ 3.2.4. การฉีดยาเข้าใต้ผิวหนัง (Subcutaneous injection) หมายถึง การฉีดยาเข้าไปที่เนื ้อเยื่อชั ้นใต้ผิวหนัง 3.2.5. การฉีดยาเข้าระหว่างชั ้นผิวหนัง (Intradermal injection) หมายถึง การฉีดยาเข้าไปชั ้นผิวหนังแท้ซึ่งอยู่ใต้หนังก าพร้า 3.2.6. การฉีดยาทางหลอดเลือดด า (Intravenous injection) การให้ยาที่เป็นสารละลายเข้าทางหลอดเลือดด าโดยมีอุปกรณ์ช่วย น าเข้าคือเข็มฉีด ยา หรือ IV catheter 20 3.2.7. การพ่นยา หมายถึง การบริหารยาโดยวิธีสูดฝอยละอองเข้าหลอดลมให้ความชุ่มชื ้นในหลอดลม ท าให้เพิ่มประสิทธิภาพใน การก าจัดเชื ้อโรคและสิ่งแปลกปลอมท าให้เสมหะที่เหนียวอ่อนตัวลง ท าให้ง่ายต่อการระบายเสมหะออกจากปอดเพิ่ม ประสิทธิภาพในการไอขับเสมหะได้ง่ายขึ ้น 3.2.8. การให้ยาเฉพาะที่ทางผิวหนงั/เยอื่บุหมายถงึการให้ยาที่ต้องการให้ออกฤทธิ์เฉพาะที่และ/หรือโดยซมึผา่นผวิหนงั/เยื่อบุ 3.3. MAR หมายถึง แบบบันทึกการให้ยา ย่อมาจาก Medication Administration Recordมี 6 รูปแบบ ดังนี ้ 25 3.3.1. Oral Medication หมายถึง แบบบันทึกการให้ยาที่ให้ทางปาก และทางสาย Feeding อื่นๆ 3.3.2. Injection Medication หมายถึง แบบบันทึกการให้ยาฉีด 3.3.3. Intravenous Infusion Include Blood หมายถึง แบบบันทึกการให้สารน ้า / สารอาหาร(TPN,PPN) / เลือด / ส่วนประกอบ ของเลือด และยาที่ผสมในสารน ้า drip ต่อเนื่อง 3.3.4. Miscellaneous Medication หมายถึง แบบบันทึกการให้ยาทางอื่น นอกเหนือจาก Oral Injection และ Intravenous 30 3.3.5. Chemotherapy หมายถึง แบบบันทึกการให้ยาเคมีบ าบัดที่แพทย์สั่งการให้ยาเป็นชุด(Protocol / Regimen)

หน่วย /งาน ( Unit/ Division ) : ฝ่ ายการพยาบาล ประเภทเอกสาร ( Document Type ) : วิธี/ขั ้นตอนการปฏิบัติงาน (Work Instruction) หมายเลขเอกสาร ( Document Number ): WI-NS-005 แก้ไขครั้งที่( Revision ) : 00 มีผลบังคับใช้ ( Effective Date ) : 20 ธันวาคม 2561 หน้า/จ านวนหน้า (Page No.) : 2/ 25 เรื่อง ( Subject ) : การบริหารยาในหอผู้ป่ วย เอกสารนี ้เป็นเอกสารภายในโรงพยาบาลจุฬาภรณ์เท่านั ้น ห้ามน าออกไปข้างนอกหรือท าซ ้าโดยไม่ได้รับอนุญาต เอกสารควบคุม 3.3.6. Stat Dose Medication หมายถึง แบบบันทึกการให้ยาที่แพทย์สั่งการให้ยาครั ้งเดียวทุกช่องทางการให้ยา 4. หน้าที่และความรับผิดชอบ พยาบาล 5 5. อุปกรณ์/เครื่องมือที่ใช้/น ้ายาที่ใช้ทดสอบ 5.1. ใบ MAR และแฟ้มใส่ใบ MAR 5.2. ยา, ภาชนะใส่ยา, อุปกรณ์บดยา, อุปกรณ์แบ่งเม็ดยา 5.3. คู่มือการใช้, ข้อมูลยา High Alert Drugs 10 5.4. รถจ่ายยา (Medication cart) ส าหรับหอผู้ป่ วยที่ใช้รถจ่ายยา / อุปกรณ์จัดเก็บยา 6. ขั้นตอนการปฏิบัติงาน 6.1. ขั้นตอนการรับค าสั่งการรักษา 6.1.1. การรับค าสั่งการให้ยา 15 a. การคัดลอกค าสั่งการให้ยา I. พยาบาลIn-chargeอ่านและรับค าสั่งการให้ยาทางระบบHISและ/หรือทวนกลับในกรณีค าสั่งการรักษาไม่ชัดเจน II. คัดลอกค าสั่งการให้ยาลงในใบ MAR - ถ้ามีค าสั่งการให้สารน ้าหรือ ให้เขียนป้ายระบุสารน ้า - ติด “sticker High Alert Drugsสีแดง” หน้าชื่อยาในใบ MAR และติดที่ป้ายระบุสารน ้าในยากลุ่ม High Alert 20 Drugs III. ตรวจสอบความถูกต้องของกระบวนการคัดลอกค าสั่งการให้ยาด้วยตนเองอีกครั ้งหนึ่ง IV. ตรวจสอบความถูกต้องของกระบวนการคัดลอกค าสั่งการให้ยาที่พยาบาลเวรที่แล้วคัดลอกโดยพยาบาลที่ขึ ้น ปฏิบัติงานเวรต่อไป b. จัดการเก็บใบ MAR 25 I. จัดเก็บใบ MARไว้ในแฟ้มของผู้ป่ วย II. ใบ MAR ที่ใช้หมดแล้ว ให้จัดเก็บในเวชระเบียนผู้ป่ วย 6.1.2. ขั้นตอนการรับค าสั่งการยุติการให้ยา a. พยาบาล In-charge อ่านค าสั่งยุติการให้ยาทางระบบHISและ/หรือทวนกลับในกรณีค าสั่งยุติการให้ยาไม่ชัดเจน b. ยุติค าสั่งการให้ยา ดังนี ้ 30 I. เขียน OFF ด้วยหมึกสีแดงลงในช่องเวลาแพทย์สั่งยุติการให้ยาในใบ MAR

หน่วย /งาน ( Unit/ Division ) : ฝ่ ายการพยาบาล ประเภทเอกสาร ( Document Type ) : วิธี/ขั ้นตอนการปฏิบัติงาน (Work Instruction) หมายเลขเอกสาร ( Document Number ): WI-NS-005 แก้ไขครั้งที่( Revision ) : 00 มีผลบังคับใช้ ( Effective Date ) : 20 ธันวาคม 2561 หน้า/จ านวนหน้า (Page No.) : 3/ 25 เรื่อง ( Subject ) : การบริหารยาในหอผู้ป่ วย เอกสารนี ้เป็นเอกสารภายในโรงพยาบาลจุฬาภรณ์เท่านั ้น ห้ามน าออกไปข้างนอกหรือท าซ ้าโดยไม่ได้รับอนุญาต เอกสารควบคุม II. น ายาที่แพทย์สั่งยุติการให้ยา ออกจากช่องเก็บยาของผู้ป่ วยเตรียมส่งคืนห้องยา III. ตรวจสอบความถูกต้องของกระบวนการคัดลอกค าสั่งการให้ยาด้วยตนเองอีกครั ้งหนึ่ง IV. ตรวจสอบความถูกต้องของกระบวนการคัดลอกค าสั่งการให้ยาที่พยาบาลเวรที่แล้วคัดลอกโดยพยาบาลที่ขึ ้น ปฏิบัติงานเวรต่อไป 5 หมายเหตุ การรับค าสั่งการรักษาหลังผ่าตัด (Post Operative) 1. OFF ยาที่สั่งการรักษาเดิมทั ้งหมด ตามขั ้นตอนการรับค าสั่งยุติการให้ยา 2. รับค าสั่งใหม่ โดยปฏิบัติเช่นเดียวกับขั ้นตอนการรับค าสั่งการรักษา 6.2. ขั้นตอนการรับยาและตรวจสอบยา 6.2.1. ตรวจสอบชื่อ สกุล HN ผู้ป่วย ช่ือยา ขนาด วิธีการ เวลา บนฉลากยา และ ตัวยา ให้ตรงกับ 10 ค าสั่งแพทย์และ MAR 6.2.2. กรณีที่พบว่ายาที่ส่งมาไม่ตรงกับค าสั่งแพทย์ ปฏิบัติดังนี ้ a. รายงานให้ In-charge ทราบ b. ติดต่อกับเภสัชกรก่อนการบริหารยาว่าเป็นยาแทนหรือไม่ ถ้าไม่ใช่ยาแทน แต่เกิดจากความคลาดเคลื่อนในการ จัดเตรียมยาให้เขียนรายงานอุบัติการณ์เพราะจัดเป็น MedicationErrorLevel 0 พร้อมทั ้งด าเนินการแจ้งเภสัชกรให้ 15 จัดส่งยาที่ถูกต้องมาให้ 6.2.3. สังเกตสิ่งต่อไปนี ้ a. ลักษณะของยา/ความผิดปกติ * ยาเม็ดดูสีลักษณะรูปร่าง * ยาน ้า ดูสี ความใสไม่มีตะกอน 20 * ยาน ้าแขวนตะกอน (Suspension) เขย่าดูว่าเป็นเนื ้อเดียวกันหรือไม่ * ยาน ้าแขวนละออง (Emulsion) ดูว่าไม่แยกชั ้น * ยาฉีด ชนิดน ้าใส ต้องไม่มีตะกอน ชนิดน ้าข้น ต้องเขย่าแล้วกระจายตัวไม่จับเป็นก้อน ชนิดผง เมื่อละลายน ้าต้องใสละลายหมด 25 b. วันหมดอายุ (ภายใน 6 เดือน) c. จ านวนยา ตรงตามที่แพทย์สั่ง 6.2.4. น ายาที่ตรวจสอบแล้วจัดเก็บในช่องเก็บยาของผู้ป่ วยที่รถจ่ายยา 30

หน่วย /งาน ( Unit/ Division ) : ฝ่ ายการพยาบาล ประเภทเอกสาร ( Document Type ) : วิธี/ขั ้นตอนการปฏิบัติงาน (Work Instruction) หมายเลขเอกสาร ( Document Number ): WI-NS-005 แก้ไขครั้งที่( Revision ) : 00 มีผลบังคับใช้ ( Effective Date ) : 20 ธันวาคม 2561 หน้า/จ านวนหน้า (Page No.) : 4/ 25 เรื่อง ( Subject ) : การบริหารยาในหอผู้ป่ วย เอกสารนี ้เป็นเอกสารภายในโรงพยาบาลจุฬาภรณ์เท่านั ้น ห้ามน าออกไปข้างนอกหรือท าซ ้าโดยไม่ได้รับอนุญาต เอกสารควบคุม 6.3. ขั้นตอนการเตรียมยาและบริหารยา 6.3.1. หลักการ a. ในการเตรียมยาผู้ป่ วยแต่ละครั ้ง พยาบาลจะต้องศึกษา/ทราบข้อมูลของผู้ป่ วยเกี่ยวกับชื่อ สกุล อายุ ประวัติการ เจ็บป่ วย ประวัติการแพ้ยา การวินิจฉัยโรค ตลอดจนภูมิหลังของผู้ป่ วย 5 b. เตรียมยาในสถานที่ที่จัดให้ และมีแสงสว่างเพียงพอ เพื่อให้มีสมาธิและตรวจยาได้ถูกต้อง c. เตรียมยาของผู้ป่ วยครั ้งละ 1 ราย ไม่เตรียมยาให้ผู้ป่ วยพร้อมกันครั ้งละหลายราย d. ไม่จัดเตรียมยาล่วงหน้าก่อนเวลาบริหารจริง e. ไม่เปิดภาชนะ / ซองบรรจุยา หรือฝาขวดยาไว้ล่วงหน้า f. ไม่น ายา/ยืมยาของผู้ป่ วยคนอื่นมาใช้แทนกันก่อน 10 g. ยึดหลักความถูกต้อง 6 ประการ (6 Right) ในการบริหารยาให้แก่ผู้ป่ วยประกอบด้วย ถูกคนถูกชนิด ถูกปริมาณ ถูก เวลา ถูกวิธีการบริหาร และบันทึกการให้ยาอย่างถูกต้องตรวจสอบชื่อ-สกุล วันเดือนปีเกิด HN ผู้ป่ วยกับใบ MAR / FlowSheet และป้ายข้อมือ h. ให้สอบถามประวัติการแพ้ยาของผู้ป่ วยก่อนท าการบริหารยาทุกครั ้ง i. ถ้าผู้ป่ วยปฏิเสธการรับยา ต้องรายงานแพทย์ทราบและบันทึกไว้เป็นหลักฐานในใบ MAR 15 6.3.2. อุปกรณ์การให้ยารับประทานและการให้ยาอมใต้ลิ ้น a. แบบบันทึกการให้ยา MAR (Oral) b. ถาดใส่ยา c. แก้วยาน ้า และแก้วยาเม็ดที่แห้งและสะอาด 20 d. Plasticsyringe (กรณีที่ต้องค านวณยาเป็นหยด หรือ ml.) e. โกร่งบดยา (กรณีที่ผู้ป่ วยกลืนล าบาก) f. อุปกรณ์ตัดยาเม็ด (กรณีที่แพทย์มี Order แบ่งครึ่งยาเม็ด) ขั้นตอนการบริหารยารับประทานและยาอมใต้ลิ้น 1. การเตรียมยา(จัดยาให้เสร็จในแต่ละรายและไม่ท ากิจกรรมอื่นขณะเตรียมยา) 25 1.1. ล้างมือให้สะอาด 1.2. ตรวจสอบรายการยาในใบ MAR ของผู้ป่ วยแต่ละรายให้ตรงกัน ได้แก่ - ตรวจสอบชื่อ-สกุล และ DOB (Date of Birth) ของผู้ป่ วย - ตรวจสอบชื่อยากับป้ายบนขวดยา หรือภาชนะที่บรรจุยาให้ตรงกันขนาดของยา วิถีทางให้ยา - ตรวจสอบวันหมดอายุของยาบนฉลาก ไม่ใช้ยาจากภาชนะบรรจุที่มี 30 ป้ายชื่อไม่ชัดเจน ยาที่หมดอายุ หรือยาที่มีสีหรือลักษณะเปลี่ยนไปจากเดิม

หน่วย /งาน ( Unit/ Division ) : ฝ่ ายการพยาบาล ประเภทเอกสาร ( Document Type ) : วิธี/ขั ้นตอนการปฏิบัติงาน (Work Instruction) หมายเลขเอกสาร ( Document Number ): WI-NS-005 แก้ไขครั้งที่( Revision ) : 00 มีผลบังคับใช้ ( Effective Date ) : 20 ธันวาคม 2561 หน้า/จ านวนหน้า (Page No.) : 5/ 25 เรื่อง ( Subject ) : การบริหารยาในหอผู้ป่ วย เอกสารนี ้เป็นเอกสารภายในโรงพยาบาลจุฬาภรณ์เท่านั ้น ห้ามน าออกไปข้างนอกหรือท าซ ้าโดยไม่ได้รับอนุญาต เอกสารควบคุม 1.3.การเตรียมยาเม็ด หรือแคปซูลให้เทเม็ดยาจากภาชนะที่บรรจุลงในแก้วยา ห้ามใช้มือจับเพื่อป้องกันการปนเปื ้อน สิ่งสกปรก ในกรณีที่ต้องบดยาใช้โกร่งบดยาให้ละเอียด กรณีที่ต้องแบ่งยาเม็ดให้ใช้อุปกรณ์ตัดเม็ดยา 1.4 .การเตรียมยาน ้า - เขย่าขวดยาก่อนเปิดฝาขวด 5 - รินยาลงในแก้วยา ยกแก้วขึ ้นสูงในระดับสายตา และมองระดับโค้งล่าง - หากปากขวดเลอะควรเช็ดปากขวดยาด้วยผ้าสะอาดหรือกระดาษ tissue - ถ้ารินยาเกินความต้องการให้เทส่วนที่เกินทิ ้ง - ไม่ผสมยาผงหรือยาเม็ดลงในยาน ้า หรือรินยาน ้าหลายอย่างลงในแก้วเดียวกัน 1.5. การเตรียมยาผง ตัดซองยาแล้วเทลงในแก้วยา เติมน ้าต้มสุก หรือน ้าสะอาดที่เย็นแล้ว คนให้เข้ากันตรวจสอบ 10 รายการยาในใบ MAR ของผู้ป่ วยให้ถูกต้องโดยพยาบาลอีกคนหนึ่ง 2. วางแก้วยาที่เตรียมยาไว้ลงบนถาดพร้อมใบ MAR น ายาไปจ่ายให้ผู้ป่ วยตรงตามเวลาที่ก าหนดไว้ 3. ตรวจสอบความถูกต้องโดยเทียบชื่อ-สกุล วันเดือนปีเกิดของผู้ป่ วยให้ตรงกันทั ้งในใบ MAR และป้ายข้อมือ ทวนสอบ ผู้ป่ วยตามหลัก PSGI (International Patient Safety Goal I) เพื่อความถูกต้องในการให้ยา อธิบายชนิดของยา การออกฤทธิ์และผลข้างเคยีงรวมทงั้ข้อปฏิบตัิที่ควรทราบแก่ผ้ปู่วย 15 4. แนะน าผู้ป่ วยในการสังเกตอาการผิดปกติต่างๆ ที่อาจเกิดขึ ้น เช่น ใจสั่น แน่นหน้าอก มีผื่นตามตัว เป็นต้น ถ้าพบให้รีบ แจ้งพยาบาลทันที 5. บันทึกการให้ยาในใบ MAR ทันที อย่างถูกต้องครบถ้วน บันทึกเวลาที่ให้จริง และลงชื่อพยาบาลทั ้ง 2 คน 6. ท าความสะอาดถาดยา และเก็บเข้าที่เดิม ล้างมือให้สะอาด 20 หมายเหตุ การบริหารยาให้แก่ผู้ป่ วยโดยเฉพาะ ยากลุ่มที่มีผลต่อระบบหายใจและระบบไหลเวียนโลหิต ได้แก่ ยาขยายหลอดเลือด เช่น Isordil (5 mg) พยาบาลจะต้องมีการเฝ้าระวัง และวัดสัญญาณชีพก่อนและหลังให้ยาในระยะเวลาที่เหมาะสม ขึ ้นอยู่กับระยะเวลา การออกฤทธิ์ของยาแตล่ะชนิด รวมทงั้บนัทกึผลการประเมินใน Nurse’s Note เสมอ 6.3.3. อุปกรณ์การให้ยาฉีด (Injection administration) a. ยาตามแผนการรักษา และแบบบันทึกการให้ยา MAR (Injection) 25 b. ตัวท าละลายส าหรับผสมยา และเจือจางยา เช่น sterile water for injection, Normal saline solution, 5% D/W เป็นต้น c. กระบอกฉีดยา (syringe) d. เข็มฉีดยาตามที่เหมาะสมขนาดเบอร์ 24-27 นิ ้ว e. 70 %Alcohol pad

หน่วย /งาน ( Unit/ Division ) : ฝ่ ายการพยาบาล ประเภทเอกสาร ( Document Type ) : วิธี/ขั ้นตอนการปฏิบัติงาน (Work Instruction) หมายเลขเอกสาร ( Document Number ): WI-NS-005 แก้ไขครั้งที่( Revision ) : 00 มีผลบังคับใช้ ( Effective Date ) : 20 ธันวาคม 2561 หน้า/จ านวนหน้า (Page No.) : 6/ 25 เรื่อง ( Subject ) : การบริหารยาในหอผู้ป่ วย เอกสารนี ้เป็นเอกสารภายในโรงพยาบาลจุฬาภรณ์เท่านั ้น ห้ามน าออกไปข้างนอกหรือท าซ ้าโดยไม่ได้รับอนุญาต เอกสารควบคุม f. ใบเลื่อยส าหรับตัดหลอดยา g. ถาดยาแบบมีฝาปิด h. ฉลากที่ติดชื่อ-สกุล HN ของผู้ป่ วยพร้อมทั ้งระบุชื่อยา ขนาดยา i. ถุงมือสะอาด (Disposable gloves) 5 j. พลาสเตอร์ (micropore) และ ส าลีแห้ง (กรณี ฉีดยาเข้าทางกล้ามเนื ้อหรือหลอดเลือดด าโดยตรง) k. IV Set กรณี ให้ยาDrip ต่อเนื่อง l. สายยางรัดแขน (Tourniquet) กรณีฉีดเข้าหลอดเลือดด าโดยตรง การเลือกใช้กระบอกฉีดยา และเข็มฉีดยา ทางฉีดยา (Route) ชนิดและขนาดของกระบอกฉีดยา (Type of syringe) ความยาวและขนาดของเข็ม (Length and Gauges) Intradermal (ID) ใต้ผิวหนังชั ้นตื ้น -Tuberculin syringe 1 ml. -Insulin syringe 1 ml. ½ นิ ้ว -3/8 นิ ้ว เบอร์ 26,27 Subcutaneous( SC) หรือ Hypodermic ใต้ผิวหนังชั ้นลึก -ขนาด 3 ml - Insulin syringe 1 ml. ½ นิ ้ว –5/8 นิ ้ว เบอร์ 25,26 ถ้ายาที่ใช้เป็นน ้าใสให้ใช้เข็ม 26 ถ้าเป็นยาข้น หรือผสมน ้ามันให้ใช้เข็มเบอร์ 25 Intramuscular IM หรือ M กล้ามเนื ้อ ขนาด 2-5 ml. 1นิ ้ว – 1 ½ นิ ้ว เบอร์ 24,25 Intravenous V หรือ IV หลอดเลือดด า ตามจ านวน และชนิดของยาที่ให้ 1 นิ ้ว –1 ½ นิ ้ว เบอร์ 24 ,25 10 ขั้นตอนการบริหารยา วิธีการเตรียมยาฉีดจาก Ampule 1. การบริหารยาฉีดโดยใช้หลัก 6 R 2. ยาที่แช่ตู้เย็นควรปล่อยให้อุ่นระดับอุณหภูมิห้องก่อนฉีด (ควรให้ยาฉีดที่อุณหภูมิห้อง) 3. การเตรียมยาด้วยหลักการปราศจากเชื ้อในบริเวณที่จัดส าหรับการเตรียมยาโดยเฉพาะ(จัดยาให้เสร็จในแต่ละรายและไม่ท า 15 กิจกรรมอื่นขณะเตรียมยา) 3.1. ล้างมือให้สะอาด

หน่วย /งาน ( Unit/ Division ) : ฝ่ ายการพยาบาล ประเภทเอกสาร ( Document Type ) : วิธี/ขั ้นตอนการปฏิบัติงาน (Work Instruction) หมายเลขเอกสาร ( Document Number ): WI-NS-005 แก้ไขครั้งที่( Revision ) : 00 มีผลบังคับใช้ ( Effective Date ) : 20 ธันวาคม 2561 หน้า/จ านวนหน้า (Page No.) : 7/ 25 เรื่อง ( Subject ) : การบริหารยาในหอผู้ป่ วย เอกสารนี ้เป็นเอกสารภายในโรงพยาบาลจุฬาภรณ์เท่านั ้น ห้ามน าออกไปข้างนอกหรือท าซ ้าโดยไม่ได้รับอนุญาต เอกสารควบคุม 3.2. ตรวจสอบรายการยาในใบ MAR ของผู้ป่ วยแต่ละรายให้ตรงกัน ได้แก่ - ตรวจสอบชื่อ-สกุล วันเดือนปีเกิดของผู้ป่ วย - ตรวจสอบชื่อยากับป้ายบนหลอดยาหรือภาชนะที่บรรจุยาให้ตรงกันขนาดของยา วิถีทางที่ให้ยา -ตรวจสอบวันหมดอายุของยาบนฉลากไม่ใช้ยาจากภาชนะบรรจุที่มีป้ายชื่อไม่ชัดเจน 5 ยาที่หมดอายุ หรือยาที่มีสีหรือลักษณะเปลี่ยนไปจากเดิม 4. ใช้ปลายนิ ้วเคาะส่วนปลายของหลอดยา เพื่อให้ยาที่อยู่ปลายหลอดไหลมารวมกันที่ส่วนล่างของหลอด 5. ถ้าเป็นยาที่หักหลอดแก้วได้เลย ให้เปิดหลอดยาโดยใช้ 70%Alcohol Pad หุ้มตรงคอหลอดยา แล้วหักหลอดยา เพื่อป้องกัน แก้วบาดนิ ้วมือ 6. ถ้าเป็นชนิดหักไม่ได้ ให้ท าความสะอาดหลอดแก้ว และเช็ดใบเลื่อยด้วย 70%Alcohol Pad แล้วใช้ใบเลื่อยรอบคอหลอดแก้ว 10 แล้วจึงหักหลอดแก้วด้วยวิธีเดียวกันกับข้อ 2 7. การดูดยาโดยเข็ม No 18,21ระวังอย่าให้เข็มสัมผัสกับคอหลอดยาเพื่อป้องกันการติดเชื ้อ เพราะบริเวณรอบขอบ Ampule เป็นบริเวณที่ไม่ปลอดเชื ้อ 8. หลังจากดูดยาครบจ านวนแล้วค่อยๆ ดึงเข็ม และกระบอกฉีดยา ตั ้งขึ ้นตรงถ้ามีฟองอากาศ ให้ดึงลูกสูบลงเล็กน้อย แล้วดัน ลูกสูบขึ ้นเพื่อไล่อากาศออก แต่อย่าให้ยาไหลออกมา เพื่อป้องกันการสูญเสียจ านวนยา 15 9. เปลี่ยนเข็มทุกครั ้ง กรณีต้องฉีดยาเข้ากล้ามเนื ้อ ฉีดยาเข้าใต้ผิวหนัง และฉีดยาเข้าระหว่างชั ้นผิวหนังยาที่หมดอายุ หรือยาที่ มีสีหรือลักษณะเปลี่ยนไปจากเดิม วิธีเตรียมยาฉีดจาก Vial 1. การบริหารยาฉีดโดยใช้หลัก 6 R 2. ยาที่แช่ตู้เย็นควรปล่อยให้อุ่นระดับอุณหภูมิห้องก่อนฉีด (ควรให้ยาฉีดที่อุณหภูมิห้อง) 20 3. การเตรียมยาด้วยหลักการปราศจากเชื ้อในบริเวณที่จัดส าหรับการเตรียมยาโดยเฉพาะ(จัดยาให้เสร็จในแต่ละราย และไม่ท า กิจกรรมอื่นขณะเตรียมยา) 3.1. ล้างมือให้สะอาด 3.2. ตรวจสอบรายการยาในใบ MAR ของผู้ป่ วยแต่ละรายให้ตรงกัน ได้แก่ - ตรวจสอบชื่อ - สกุล วันเดือนปีเกิด ของผู้ป่ วย 25 -ตรวจสอบชื่อยากับป้ายบนขวดยาหรือภาชนะที่บรรจุยาให้ตรงกันขนาดของยา วิถีทางให้ยา - ตรวจสอบวันหมดอายุของยาบนฉลาก ไม่ใช้ยาจากภาชนะบรรจุที่มีป้ายชื่อไม่ชัดเจน 4. ดึงแผ่นโลหะที่ปิดด้านบนจุกยางออก 5 เช็ดจุกยางด้วย 70%Alcohol Pad เพื่อป้องกันการปนเปื ้อนเชื ้อโรค ในขวดยา เมื่อแทงเข็มผ่านจุกยาง 6. ถอดปลอกเข็ม No 18,21 จากกระบอกฉีดยาที่เตรียมไว้ออก ดึงลูกสูบเพื่อดูดอากาศเข้าในกระบอกฉีดยาตามจ านวนยาที่ 30 แพทย์สั่งเพื่อฉีดอากาศเข้าในขวดยาท าให้ตัวยาไหลลงมาในกระบอกฉีดยาตามจ านวนที่ต้องการได้ง่าย

หน่วย /งาน ( Unit/ Division ) : ฝ่ ายการพยาบาล ประเภทเอกสาร ( Document Type ) : วิธี/ขั ้นตอนการปฏิบัติงาน (Work Instruction) หมายเลขเอกสาร ( Document Number ): WI-NS-005 แก้ไขครั้งที่( Revision ) : 00 มีผลบังคับใช้ ( Effective Date ) : 20 ธันวาคม 2561 หน้า/จ านวนหน้า (Page No.) : 8/ 25 เรื่อง ( Subject ) : การบริหารยาในหอผู้ป่ วย เอกสารนี ้เป็นเอกสารภายในโรงพยาบาลจุฬาภรณ์เท่านั ้น ห้ามน าออกไปข้างนอกหรือท าซ ้าโดยไม่ได้รับอนุญาต เอกสารควบคุม 7. แทงเข็มลงตรงกลางจุกยางฉีดอากาศที่มีอยู่เข้าในกระบอกฉีดยาลงใน Vial ถือลูกสูบไว้ในมือ 8. คว ่าขวดยา และยกขึ ้น ให้ปลายเข็มอยู่ใต้น ้ายา อากาศที่ไล่เข้าไปจะแทนที่ยาในขวด ท าให้ยาไหลเข้ามาในกระบอกฉีดยา ตามจ านวนที่ต้องการได้ 9. เคาะกระบอกฉีดยา เพื่อไล่ฟองอากาศออก 5 10. เปลี่ยนเข็มทุกครั ้ง กรณีต้องฉีดยาเข้ากล้ามเนื ้อ ฉีดยาเข้าใต้ผิวหนัง และฉีดยาเข้าระหว่างชั ้นผิวหนัง การฉีดยาเข้ากล้ามเนื้อ (Intramuscular injection: IM) วิธีหาต าแหน่งที่ฉีดยา 1. กล้ามเนื้อสะโพก เป็นกล้ามเนื ้อที่มีขนาดใหญ่ ต าแหน่งฉีดยามี 2 แห่งคือ บริเวณสะโพกด้านหลัง (Dorsogluteal) และบริเวณ 10 สะโพกด้านข้าง (Ventrogluteal) เนื่องจากบริเวณกล้ามเนื ้อสะโพกมีเส้นประสาทไซแอทิค(Sciatic nerve) ซึ่งเป็นเส้นประสาทที่มี ขนาดใหญ่ที่สุดของร่างกาย และเป็นที่รวมของข่ายประสาทที่ออกมาจากกระดูกสันหลังส่วนเอวท่อนที่ 4,5กระดูกก้นกบท่อนที่ 1,2,3 ซึ่งทอดผ่านกล้ามเนื ้อส่วนสะโพกไปยังขา ดังนั ้นการฉีดยาเข้ากล้ามเนื ้อสะโพกจึงต้องระมัดระวังอันตรายที่อาจเกิดขึ ้นกับ เส้นประสาท เพราะถ้าแทงเข็มถูกเส้นประสาท จะมีผลท าให้ความรู้ สึกของประสาทสัมผัสผิดปกติไป เช่น มีอาการชาที่ขาหรือเป็น อัมพาตนอกจากนี ้ยังต้องหลีกเลี่ยงไม่ให้ปลายเข็มแทงถูกหลอดเลือดใหญ่ที่ไปเลี ้ยงขาด้วย จึงต้องมีการวัดต าแหน่ง ฉีดยาให้ 15 ถูกต้อง 1.1. กล้ามเนื้อสะโพกด้านข้าง (Ventrogluteal site) เป็นต าแหน่งที่นิยมฉีดยาให้มากกว่า เพราะอยู่ห่างจากหลอดเลือด และ เส้นประสาทไซแอทิค มีไขมันน้อยกว่าสะโพกด้านหลัง สามารถฉีดให้ได้ทั ้งเด็ก และผู้ใหญ่ โดยเฉพาะผู้ที่มีความยากล าบากในการ ปรับเปลี่ยนท่านอน เพราะสามารถฉีดยาให้ในท่านอนหงายได้ และเป็นต าแหน่งที่อยู่ห่างจากทวารหนักจึงมีแนวโน้มที่จะเกิดการติด เชื ้อได้น้อยกว่าเมื่อฉีดให้เด็กเล็ก และผู้ใหญ่ที่อุจจาระ ปัสสาวะไหลเปรอะเปื ้อน ถ้าฉีดยาเข้าสะโพกขวา ให้วางฝ่ ามือซ้ายของผู้ฉีดที่ 20 โคนขาขวา (Greater trochanter) หันนิ ้วมือไปทางศรีษะผู้ป่ วย วางนิ ้วชี ้ไปที่ปุ่ มแหลมบนด้านหน้าของกระดูกเชิงกราน (Anterior superior iliac spine) กางนิ ้วกลางออกไปให้กว้างที่สุด จะมีรูปลักษณะสามเหลี่ยมหรือตัว V ขึ ้น ต าแหน่งที่ใช้ฉีดยาจะอยู่ระหว่าง นิ ้วชี ้ นิ ้วกลาง และแนวสันกระดูกเชิงกราน และเพื่อให้กล้ามเนื ้อต าแหน่งฉีดยาผ่อนคลายควรให้ผู้ป่ วยนอนหงาย หรือตะแคงงอ สะโพกข้างที่ฉีดยา 25 30

หน่วย /งาน ( Unit/ Division ) : ฝ่ ายการพยาบาล ประเภทเอกสาร ( Document Type ) : วิธี/ขั ้นตอนการปฏิบัติงาน (Work Instruction) หมายเลขเอกสาร ( Document Number ): WI-NS-005 แก้ไขครั้งที่( Revision ) : 00 มีผลบังคับใช้ ( Effective Date ) : 20 ธันวาคม 2561 หน้า/จ านวนหน้า (Page No.) : 9/ 25 เรื่อง ( Subject ) : การบริหารยาในหอผู้ป่ วย เอกสารนี ้เป็นเอกสารภายในโรงพยาบาลจุฬาภรณ์เท่านั ้น ห้ามน าออกไปข้างนอกหรือท าซ ้าโดยไม่ได้รับอนุญาต เอกสารควบคุม 5 ภาพ การก าหนดต าแหน่งฉีดยาเข้ากล้ามเนื ้อ Ventroglutealsite 1.2. กล้ามเนื้อสะโพกด้านหลัง (Dorsogluteal site) เป็นต าแหน่งฉีดยาเข้ากล้ามเนื ้อส าหรับผู้ใหญ่ และมีข้อห้ามฉีดยาให้กับเด็กที่ 10 อายุต ่ากว่า 3 ปี เพราะเด็กเล็กและวัยหัดเดิน กล้ามเนื ้อส่วนนี ้ยังเจริญไม่เต็มที่ ประกอบกับเป็นต าแหน่งที่อยู่ใกล้เส้นประสาทไซ แอทิค(Sciatic nerve)จึงอาจเกิดอันตรายต่อการใช้งานของกล้ามเนื ้อส่วนนี ้ในเด็กเล็กได้ เช่น การยืน เดินผิดปกติ เนื่องจากเป็น กล้ามเนื ้อขนาดใหญ่ ปริมาณยาที่ฉีดในแต่ละครั ้งจึงสามารถให้ได้ถึง 5 มิลลิลิตร และเพื่อให้กล้ามเนื ้อต าแหน่งฉีดยาผ่อนคลาย จึง ควรให้นอนคว ่า หรือนอนตะแคงหมุนหัวแม่เท้าข้างเดียวกับสะโพกที่ฉีดยาเข้าด้านใน หรือนอนตะแคงให้ขาข้างฉีดอยู่ด้านบน และ วางอยู่หน้าขาล่างงอสะโพกและเข่า การก าหนดต าแหน่งฉีดยาท าได้ 3 วิธีดังนี ้ 15 วิธีที่ 1 ให้แบ่งกล้ามเนื ้อสะโพกข้างที่ฉีดยาออกเป็น 4 ส่วนเท่าๆ กัน โดยมีขอบเขตด้านบนอยู่ที่แนวสันกระดูกเชิงกราน ด้านล่างอยู่ ที่รอยทบใต้ก้น ด้านข้างทั ้งสองอยู่ที่แนวกลาง และด้านข้างของล าตัว ซึ่งต าแหน่งฉีดยาจะอยู่ภายใต้ในมุมบนด้านนอก และอยู่ต ่า จากสันกระดูกเชิงกรานประมาณ 2-3 นิ ้ว วิธีที่ 2 ให้มโนภาพเส้นตรงที่ลากจากปุ่ มกระดูกใหญ่โคนขา (Greater trochanteri of femur) ไปยังปุ่ มแหลมบนด้านหลังของ กระดูกเชิงกราน (Posterior superior iliac spine) ซึ่งเส้นตรงนี ้จะอยู่ข้างล าตัว และขนานกับเส้นประสาทไซแอทิค (Sciatic nerve) 20 ดังนั ้นต าแหน่งฉีดยาจึงอยู่ที่ด้านข้างล าตัวและอยู่เหนือเส้นตรงนี ้ ซึ่งต าแหน่งที่กล่าวนี ้จะห่างจากเส้นประสาทและหลอดเลือดใหญ่ ของร่างกายและเส้นประสาทได้ ด้วยเหตุนี ้จึงนิยมฉีดยาเข้ากล้ามเนื ้อสะโพกด้านข้างมากกว่า วิธีที่ 3 ให้มโนภาพเส้นตรงที่ลากจากปุ่ มแหลมบนด้านหน้าของกระดูกเชิงกราน (Anterior superior iliac spine) มายังกระดูก ก้นกบ (Coccyx) แล้วถ้าแบ่งเป็นสามส่วน ต าแหน่งฉีดยาอยู่ส่วนที่หนึ่ง นับจากปุ่ มแหลมบนด้านหน้าของกระดูกเชิงกราน การก าหนด ต าแหน่งฉีดยาเข้ากล้ามเนื ้อสะโพกด้านหลัง ไม่ว่าจะเป็นวิธีใดวิธีหนึ่ง ในสามวิธีนี ้จะได้ต าแหน่งที่เดียวกัน และทั ้งสามวิธีควรใช้มือ 25 คล าหาต าแหน่ง ซึ่งจะได้ต าแหน่งที่ถูกต้องกว่าการกะด้วยสายตา การใช้สายตาอย่างเดียวมักจะไ ด้ต าแหน่งฉีดยาที่ต ่าไป ซึ่งมีโอกาสเสี่ยงต่อการฉีดยาถูกหลอดเลือด ภาพที่ 2.1 ภาพที่ 2.2

หน่วย /งาน ( Unit/ Division ) : ฝ่ ายการพยาบาล ประเภทเอกสาร ( Document Type ) : วิธี/ขั ้นตอนการปฏิบัติงาน (Work Instruction) หมายเลขเอกสาร ( Document Number ): WI-NS-005 แก้ไขครั้งที่( Revision ) : 00 มีผลบังคับใช้ ( Effective Date ) : 20 ธันวาคม 2561 หน้า/จ านวนหน้า (Page No.) : 10/ 25 เรื่อง ( Subject ) : การบริหารยาในหอผู้ป่ วย เอกสารนี ้เป็นเอกสารภายในโรงพยาบาลจุฬาภรณ์เท่านั ้น ห้ามน าออกไปข้างนอกหรือท าซ ้าโดยไม่ได้รับอนุญาต เอกสารควบคุม 5 ภาพ การก าหนดต าแหน่งฉีดยาเข้ากล้ามเนื ้อสะโพกด้านหลัง (Dorsogluteal) 10 2. ต้นขาด้านข้าง (Vastuslateralis site) ใช้ฝ่ ามือวางที่ส่วนบนของเข่า อีกมือหนึ่งวางฝ่ามือต ่ากว่าส่วนต้นของ Greater trochanter บริเวณที่ฉีดจะอยู่กึ่งกลางของกล้ามเนื ้อมัดนี ้ คือ ต้นขาด้านข้าง 15 ภาพ การก าหนดต าแหน่งฉีดยาเข้า กล้ามเนื ้อ Vastus lateralis 3. ต้นแขนใกล้ไหล่ (Deltoid site) คือ บริเวณที่ต ่ากว่ากระดูกหัวไหล่ลงมา (Acromion process) ประมาณ 5 ซม. (2นิ ้ว) 20 หรือใช้นิ ้ว 4 นิ ้ววางที่กล้ามเนื ้อหัวไหล่ ให้นิ ้วที่หนึ่งอยู่บนปุ่ มกระดูกหัวไหล่ บริเวณที่ฉีดคือส่วนที่ต ่ากว่าสามนิ ้วมือลงมา 25 Anterior superior iliac spine ต าแหน่งฉีดยา Greater trochanter Sciatic nerve

หน่วย /งาน ( Unit/ Division ) : ฝ่ ายการพยาบาล ประเภทเอกสาร ( Document Type ) : วิธี/ขั ้นตอนการปฏิบัติงาน (Work Instruction) หมายเลขเอกสาร ( Document Number ): WI-NS-005 แก้ไขครั้งที่( Revision ) : 00 มีผลบังคับใช้ ( Effective Date ) : 20 ธันวาคม 2561 หน้า/จ านวนหน้า (Page No.) : 11/ 25 เรื่อง ( Subject ) : การบริหารยาในหอผู้ป่ วย เอกสารนี ้เป็นเอกสารภายในโรงพยาบาลจุฬาภรณ์เท่านั ้น ห้ามน าออกไปข้างนอกหรือท าซ ้าโดยไม่ได้รับอนุญาต เอกสารควบคุม 5 10 ภาพ การก าหนดต าแหน่งฉีดยาเข้ากล้ามเนื ้อ Mid-deltoid site ขั้นตอนการฉีดยาเข้ากล้ามเนื้อ 1. น าอุปกรณ์และยาที่เตรียมไว้แล้วใส่ถาด ตรวจสอบค าสั่งให้ยาโดยพยาบาล 2 คน อ่านรายการยาในใบ MAR ก่อนน าไปฉีดให้กับ 15 ผู้ป่ วย เพื่อป้องกันมิให้เกิดความผิดพลาดในการให้ยา 2. ล้างมือให้สะอาด และสวมถุงมือสะอาด (Disposable glover) น าถาดยาไปที่ห้องผู้ป่ วย 3. ทวนสอบผู้ป่ วยตามหลัก PSGIและอธิบายให้ผู้ป่ วยทราบ เพื่อให้ได้รับความร่วมมือ และช่วยลดความกลัว 4. กั ้นม่าน เพื่อความเป็นสัดส่วน 5. เลือกต าแหน่งที่จะฉีดยา 20 6. จัดท่าให้เหมาะสมกับการฉีดยา ให้ผู้ป่ วยอยู่ในท่าที่สุขสบายเพื่อช่วยให้กล้ามเนื ้อผ่อนคลาย 7. เช็ดต าแหน่งที่จะฉีดยาด้วย 70%Alcohol Pad หรือส าลีชุบ Alcohol 70% เริ่มเช็ดจากจุดกลางวนรอบออกมาประมาณ 3 นิ ้ว เพื่อลด เชื ้อโรคบนผิวหนัง 8. ไล่อากาศออกจากกระบอกฉีดยาให้หมด และตรวจดูจ านวนยาที่ถูกต้อง 9. แทงเข็มโดยหงายรอยบากที่ปลายเข็มขึ ้น 25 9.1. ท ามุม 60-90 องศา ในกรณีที่ฉีดยาเข้ากล้ามเนื ้อ ต้นแขน ต้นขาด้านหน้า ตรงกลางต้นขาด้านนอกล าตัว 9.2. ท ามุม 90 องศา โดยแทงเข้าไปเร็วๆ ในกรณีที่ฉีดยาเข้ากล้ามเนื ้อสะโพก 10. แทงเข็มให้ลึกถึงชั ้นกล้ามเนื ้อ ดึงลูกสูบออกมาเล็กน้อยเพื่อทดสอบว่าปลายเข็มแทงหลอดเลือดหรือไม่ ถ้าพบว่ามีเลือดแสดงว่าแทงถูก เส้นเลือด ให้ดึงออก ถ้าไม่พบเลือดในกระบอกฉีดยาก็ให้ดันลูกสูบเข้าไปช้าๆ จนยาหมด แล้วดึงเข็มออกเร็วๆ ทันทีที่ดึงเข็มออกให้ใช้มือ อีกข้างหนึ่งกดส าลีแห้งตรงต าแหน่งแทงเข็มไว้สักครู่จนเลือดหยุดไหล จากนั ้นจึงคลึงเบาๆ เพื่อให้ยากระจายและดูดซึมเร็วขึ ้น

หน่วย /งาน ( Unit/ Division ) : ฝ่ ายการพยาบาล ประเภทเอกสาร ( Document Type ) : วิธี/ขั ้นตอนการปฏิบัติงาน (Work Instruction) หมายเลขเอกสาร ( Document Number ): WI-NS-005 แก้ไขครั้งที่( Revision ) : 00 มีผลบังคับใช้ ( Effective Date ) : 20 ธันวาคม 2561 หน้า/จ านวนหน้า (Page No.) : 12/ 25 เรื่อง ( Subject ) : การบริหารยาในหอผู้ป่ วย เอกสารนี ้เป็นเอกสารภายในโรงพยาบาลจุฬาภรณ์เท่านั ้น ห้ามน าออกไปข้างนอกหรือท าซ ้าโดยไม่ได้รับอนุญาต เอกสารควบคุม แต่ถ้าเป็นยาฉีดที่ระคายเคือง และใช้เทคนิคการใส่ฟองอากาศเข้าไป ไม่ควรคลึงต าแหน่งฉีดยาเพื่อป้องกันยาไหลย้อนกลับมาที่ เนื ้อเยื่อชั ้นใต้ผิวหนัง 11. ทิ ้งกระบอกฉีดยาพร้อมเข็มในกล่องส าหรับทิ ้ง Syringe และเข็มโดยใช้เทคนิค one hand technique เพื่อป้องกันมิให้เกิดอุบัติเหตุ จากการถูกเข็มของมีคมทิ่มต าอันจะท าให้เกิดการติดเชื ้อได้ 5 12. จัดให้ผู้ป่ วยอยู่ในท่าที่เหมาะสม และสังเกตอาการแพ้ยา ซึ่งอาจจะเกิดขึ ้นกับผู้ป่ วยได้ 13. ล้างมือให้สะอาด 14. บันทึกในใบ MAR อย่างถูกต้องครบถ้วนบันทึกเวลาที่ให้จริง และเซ็นชื่อพยาบาล 2 คน 15. เก็บอุปกรณ์ และล้างมือให้สะอาด ข้อควรระวัง/ ข้อแนะน า / สังเกตเพิ่มเติม 10 การฉีดยาหลีกเลี่ยงบริเวณที่มีอาการกดเจ็บ แข็งบวม อักเสบ หรือรอยแผล การฉีดยาเข้าใต้ผิวหนัง (Subcutaneous injection: SC) ปริมาณยาที่ฉีดให้ได้ครั ้งละ 0.5-1 มิลลิลิตร ลักษณะยาที่ฉีดควรเป็นน ้าใส และไม่ระคายเคือง เช่น อินซูลิน วัคซีน เนื่องจากบริเวณเนื ้อเยื่อ ชั ้นใต้ผิวหนังมีขนาดเล็กกว่า มีปลายประสาทรับความรู้สึกกระจายอยู่มากกว่า และมีเส้นเลือดมาเลี ้ยงน้อยกว่าชั ้นกล้ามเนื ้อ ปริมาณยาที่ ฉีดให้ได้แต่ละครั ้งจึงให้ได้น้อยกว่า ท าให้เกิดความรู้สึกเจ็บปวดได้มากกว่า และมีการดูดซึมยาได้ช้ากว่าการฉีดยาเข้ากล้ามเนื ้อ 15 ต าแหน่งที่ฉีดยา 1. ต้นแขนใกล้ไหล่ ต ่าจากปุ่ มไหล่ประมาณ 2 นิ ้ว ซึ่งเนื ้อเยื่อต าแหน่งที่ฉีดยานี ้จะอยู่เหนือชั ้นกล้ามเนื ้อเดลตอยด์ 2. ต้นขาด้านหน้าข้างนอกล าตัว ต าแหน่งฉีดยาจะอยู่ตรงส่วนกลางและด้านนอกของหน้าขาซึ่งเนื ้อเยื่อที่ ฉีดยาจะอยู่เหนือกล้ามเนื ้อ rectus femoris&vastuslateralis 3. หน้าท้องข้างสะดือ ซึ่งเนื ้อเยื่อต าแหน่งฉีดยาอยู่เหนือกล้ามเนื ้อหน้าท้อง (abdominal muscle) ห่างจาก 20 สะดือ 1 นิ ้ว หมายเหตุ ต าแหน่งฉีดยาที่นิยมที่สุด คือ ต้นแขนด้านนอก และหน้าขา เพราะเป็นต าแหน่งที่ฉีดยาได้ง่าย สะดวก และมีการไหลเวียน เลือดดีต าแหน่งหน้าขา และหน้าท้องเป็นต าแหน่งที่ผู้ป่ วยฉีดยาเองได้ ส าหรับผู้ที่ต้องฉีดยาเป็นประจ า ควรแนะน า ให้หมุนเวียน ต าแหน่งที่ฉีดยา ไม่ฉีดยาต าแหน่งเดิม จะช่วยลดการท าลายเนื ้อเยื ้อ ท าให้ยาดูดซึมได้ดีขึ ้น และลดความไม่สุขสบายลงได้ ขั้นตอนการฉีดยาเข้าใต้ผิวหนัง 25 1. น าใบMAR และอุปกรณ์ และยาที่เตรียมไว้ใส่ในถาด ตรวจสอบค าสั่งให้ยา อ่านรายการยาในใบ MAR ก่อนน าไปฉีดให้กับผู้ป่ วย เพื่อป้องกันมิให้เกิดความผิดพลาดในการให้ยา 2. ล้างมือให้สะอาด และสวมถุงมือสะอาด(Disposable gloves) น าถาดยาไปที่ห้องผู้ป่ วย 3. ทวนสอบผู้ป่ วยตามหลัก PSGI และอธิบายให้ผู้ป่ วยทราบ เพื่อให้ได้รับความร่วมมือ และช่วยลดความกลัว 4. กั ้นม่าน เพื่อความเป็นสัดส่วน 30 5. เลือกต าแหน่งที่จะฉีดยา

หน่วย /งาน ( Unit/ Division ) : ฝ่ ายการพยาบาล ประเภทเอกสาร ( Document Type ) : วิธี/ขั ้นตอนการปฏิบัติงาน (Work Instruction) หมายเลขเอกสาร ( Document Number ): WI-NS-005 แก้ไขครั้งที่( Revision ) : 00 มีผลบังคับใช้ ( Effective Date ) : 20 ธันวาคม 2561 หน้า/จ านวนหน้า (Page No.) : 13/ 25 เรื่อง ( Subject ) : การบริหารยาในหอผู้ป่ วย เอกสารนี ้เป็นเอกสารภายในโรงพยาบาลจุฬาภรณ์เท่านั ้น ห้ามน าออกไปข้างนอกหรือท าซ ้าโดยไม่ได้รับอนุญาต เอกสารควบคุม 6. จัดท่าให้เหมาะสมกับการฉีดยา ให้ผู้ป่ วยอยู่ในท่าที่สุขสบายเพื่อช่วยให้กล้ามเนื ้อผ่อนคลาย 7. เช็ดบริเวณที่จะฉีดยา ด้วยส าลีชุบAlcohol 70% / 70% Alcohol Pad 8. ใช้มือข้างหนึ่งจับผิวหนังยกขึ ้น หรือในผู้ป่ วยอ้วนให้ดึงผิวหนังให้ตึง 9. แทงเข็มโดยให้รอยบากที่ปลายเข็มหงายขึ ้น ในผู้ใหญ่รูปร่างปกติ ให้ท ามุม 90 องศา เข็มลึก ½ นิ ้ว หรือแทงเข็มท ามุม 45 องศาแต่ 5 แทงเข็มให้ลึกกว่า คือ5/8 นิ ้ว ในผู้ป่ วยอ้วนให้แทงเข็มลึกกว่านี ้ 10. เมื่อปลายเข็มเข้าไปในเยื่อใต้ผิวหนังแล้ว ให้ดึงลูกสูบออกเพื่อทดสอบว่าปลายเข็มแทงถูกหลอดเลือดหรือไม่ ถ้าไม่พบเลือดใน กระบอกฉีดยา จึงดันลูกสูบให้ยาเข้าไปช้า ๆ เมื่อยาหมดให้ดึงเข็มออกเร็ว ๆ แล้วใช้ส าลีแห้งกดต าแหน่งที่แทงเข็มทันที และกดไว้ สักครู่ หลังจากนั ้นให้คลึงต าแหน่งฉีดยาเพื่อให้ยากระจายและดูดซึมได้เร็วขึ ้น ยกเว้นมีข้อห้าม 11. ทิ ้งกระบอกฉีดยาพร้อมเข็มในกล่องส าหรับทิ ้ง Syringe และเข็ม เพื่อป้องกันมิให้เกิดอุบัติเหตุจากการถูกเข็มทิ่มต า อันจะท าให้เกิด 10 การติดเชื ้อได้ 12. จัดให้ผู้ป่ วยอยู่ในท่าที่เหมาะสม และสังเกตอาการแพ้ยา ซึ่งอาจจะเกิดขึ ้นได้กับผู้ป่ วย 13. ล้างมือให้สะอาด 14. บันทึกในใบ MAR อย่างถูกต้องครบถ้วน ตามเวลาที่ให้ยาและเซ็นชื่อพยาบาลทั ้ง 2 คน 15. เก็บอุปกรณ์ และล้างมือให้สะอาด 15 20 การฉีดยาเข้าระหว่างชั้นผิวหนัง (Intradermal : ID) ปริมาณยาที่ฉีดได้ครั ้งละ 0.2-0.3 มิลลิลิตรต าแหน่งฉีดยาเข้าระหว่างชั ้นผิวหนัง ควรเลือกบริเวณผิวหนังบาง มีขนน้อย และมีสีผิวอ่อน เพื่อให้สามารถมองเห็นปฏิกิริยาที่ร่างกายมีต่อสารที่ฉีดเข้าไปได้ง่ายและชัดเจน ดังนี ้ 1. บริเวณปลายแขนด้านใน(เป็นต าแหน่งที่นิยมฉีดมากที่สุด) 25 2. บริเวณหน้าอกส่วนบน 3. บริเวณหลัง ใต้กระดูกสะบัก Intradermal Subcutaneous Intramuscular Subcutaneous tissue Skin Muscle

หน่วย /งาน ( Unit/ Division ) : ฝ่ ายการพยาบาล ประเภทเอกสาร ( Document Type ) : วิธี/ขั ้นตอนการปฏิบัติงาน (Work Instruction) หมายเลขเอกสาร ( Document Number ): WI-NS-005 แก้ไขครั้งที่( Revision ) : 00 มีผลบังคับใช้ ( Effective Date ) : 20 ธันวาคม 2561 หน้า/จ านวนหน้า (Page No.) : 14/ 25 เรื่อง ( Subject ) : การบริหารยาในหอผู้ป่ วย เอกสารนี ้เป็นเอกสารภายในโรงพยาบาลจุฬาภรณ์เท่านั ้น ห้ามน าออกไปข้างนอกหรือท าซ ้าโดยไม่ได้รับอนุญาต เอกสารควบคุม ขั้นตอนการฉีดยาเข้าชั้นผิวหนัง (การเตรียมยา ปฏิบัติตามขั้นตอนการเตรียมยาฉีด) 1. น าใบMAR และอุปกรณ์ และยาที่เตรียมไว้ใส่ในถาด ตรวจสอบค าสั่งการให้ยา อ่านรายการยาในใบ MAR ก่อนน าไปฉีดให้กับผู้ป่ วย เพื่อป้องกันมิให้เกิดความผิดพลาดในการให้ยา 2. ล้างมือให้สะอาด และสวมถุงมือสะอาด(Disposable gloves) น าถาดยาไปที่ห้องผู้ป่ วย 5 3. ทวนสอบผู้ป่ วยตามหลัก PSGIและอธิบายให้ผู้ป่ วยทราบ เพื่อให้ได้รับความร่วมมือ และช่วยลดความกลัว 4. กั ้นม่าน เพื่อความเป็นสัดส่วน 5. เลือกต าแหน่งที่จะฉีดยา 6. จัดท่าให้เหมาะสมกับการฉีดยา ให้ผู้ป่ วยอยู่ในท่าที่สุขสบายเพื่อช่วยให้กล้ามเนื ้อผ่อนคลาย 7. เช็ดบริเวณที่จะฉีดยา ด้วยส าลีชุบAlcohol 70% / 70% Alcohol Pad 10 8. ดึงผิวหนังให้ตึง ถือกระบอกฉีดยาขนานกับผิวหนัง ให้รอยบากของเข็มหงายขึ ้นท ามุม 15 องศา 9. แทงเข็มเข้าไประหว่างชั ้นผิวหนังลึก 2 มิลลิเมตร เลื่อนมือที่จับผิวหนังมาจับหัวเข็มดันยาเข้าไปให้หมด จะมองเห็นบริเวณนั ้นนูนขึ ้น เล็กน้อย 10. ดึงเข็มฉีดยาออก ใช้ส าลีแห้งกดต าแหน่งฉีดยา ห้ามนวดหรือคลึง เพื่อหลีกเลี่ยงยากระจายไปที่เนื ้อชั ้นใต้ผิวหนัง 11. หลังฉีดยาอาจใช้ปากกาวงรอบตุ่มนูน 15 12. ทิ ้งกระบอกฉีดยาพร้อมเข็มในกล่องส าหรับทิ ้ง Syringe และเข็ม เพื่อป้องกันมิให้เกิดอุบัติเหตุจากการถูกเข็มทิ่มต า อันจะท าให้เกิด การติดเชื ้อได้ 13. จัดผู้ป่ วยอยู่ในท่าที่เหมาะสม และสังเกตอาการแพ้ยา ซึ่งอาจจะเกิดขึ ้นกับผู้ป่ วย ล้างมือและบันทึกในใบMAR อย่างถูกต้อง ครบถ้วน ตามเวลาที่ให้ยาและเซ็นชื่อพยาบาลทั ้ง 2 คน 14. เก็บอุปกรณ์ และล้างมือให้สะอาด 20 การให้ยาทางหลอดเลือดด า (Intravenous injection: IV) ชนิดของการให้ยาทางหลอดเลือดด า 1. การฉีดเข้าทางหลอดเลือดด าโดยตรง 2. การฉีดเข้าหัวต่อสามทาง(Three ways) 3. การฉีดยาเข้าทาง Normal saline lock หรือ Injection plug 25 ขั้นตอนการฉีดยาเข้าทางหลอดเลือดด า 1. การฉีดยาเข้าทางหลอดเลือดด าโดยตรง 1.1. ล้างมือให้สะอาด และสวมถุงมือสะอาด น าถาดยาที่เตรียมไว้ไปในห้องผู้ป่ วย 1.2. ทวนสอบผู้ป่ วยตามหลัก PSGIและอธิบายให้ผู้ป่ วยทราบ เพื่อให้ได้รับความร่วมมือ และลดความกลัว 1.3. จัดให้ผู้ป่ วยนอนหงายในท่าที่สบาย 30 1.4. เลือกบริเวณที่จะแทงเข็ม โดยให้ผู้ป่ วยวางแขนระดับต ่ากว่าหัวใจ

หน่วย /งาน ( Unit/ Division ) : ฝ่ ายการพยาบาล ประเภทเอกสาร ( Document Type ) : วิธี/ขั ้นตอนการปฏิบัติงาน (Work Instruction) หมายเลขเอกสาร ( Document Number ): WI-NS-005 แก้ไขครั้งที่( Revision ) : 00 มีผลบังคับใช้ ( Effective Date ) : 20 ธันวาคม 2561 หน้า/จ านวนหน้า (Page No.) : 15/ 25 เรื่อง ( Subject ) : การบริหารยาในหอผู้ป่ วย เอกสารนี ้เป็นเอกสารภายในโรงพยาบาลจุฬาภรณ์เท่านั ้น ห้ามน าออกไปข้างนอกหรือท าซ ้าโดยไม่ได้รับอนุญาต เอกสารควบคุม 1.5. รัดสายยางรอบแขน เหนือต าแหน่งที่จะแทงเข็มประมาณ 2-3 นิ ้ว เพื่อท าให้หลอดเลือดด า ขยายตัวมากขึ ้น 1.6. ให้ผู้ป่ วยก ามือให้แน่น เพื่อท าให้กล้ามเนื ้อหดตัว เพิ่มการไหลของเลือดเข้าสู่หลอดเลือดด า 1.7. ใช้ 70%Alcohol Pad/ ส าลีชุบ70%Alcoholเช็ดตรงต าแหน่งที่จะแทงเข็ม วนจากข้างในออกข้างนอก กว้าง 2-3นิ ้วเพื่อให้ 5 ผิวหนังสะอาด ปราศจากการปนเปื ้อนเชื ้อโรค 1.8. ไล่อากาศออกจากกระบอกฉีดยา 1.9. วางหัวแม่มือข้างที่ไม่ได้ถือกระบอกฉีดยาบนหลอดเลือดด าใกล้ต าแหน่งที่จะแทงเข็ม ประมาณ 1-2 นิ ้ว เพื่อให้หลอดเลือดอยู่กับที่ 1.10. จับเข็มท ามุมประมาณ 15-30 องศา กับผิวหนัง (ขึ ้นกับความตื ้นลึกของหลอดเลือด) หงาย 10 รอยบากของเข็มขึ ้นให้เข็มอยู่ในแนวเดียวกับหลอดเลือด แทงเข็มเข้าไปในหลอดเลือด ลดเข็มลงให้ขนานกับผิวหนัง เข็มจะเคลื่อนเข้าไปง่าย เมื่อเข้าไปในหลอดเลือดด า แทง เข็มเข้าลึกประมาณ1/2นิ ้ว ทดสอบดูว่าเข็มอยู่ในหลอดเลือดด าหรือไม่ โดยดึงลูกสูบ ออกมาเล็กน้อย ถ้ามีเลือดไหลเข้ามาในกระบอกฉีดยา แสดงว่าเข็มอยู่ในหลอดเลือด 1.11. เมื่อเข็มอยู่ในหลอดเลือดแล้ว ให้ผู้ป่ วยคลายมือปลดสายยางรัดแขนเพื่อให้เลือดไหลเวียน 15 ได้ตามปกติ 1.12. ค่อยๆดันลูกสูบให้ยาเข้าไปอย่างช้าๆ สังเกตอาการผู้ป่ วยขณะได้รับยา เพื่อป้องกันอาการข้างเคียง 1.13. เมื่อยาหมดดึงเข็มออกโดยใช้ส าลีแห้ง กดตรงต าแหน่งที่ฉีดยาสักครู่จากนั ้นปิดพลาสเตอร์ เพื่อให้เลือดหยุดไหล พร้อมทั ้ง สังเกตอาการแพ้ยา ซึ่งอาจจะเกิดขึ ้นกับผู้ป่ วย 1.14. ล้างมือให้สะอาด 20 1.15. บันทึกในใบMARอย่างถูกต้องครบถ้วน ตามเวลาที่ให้ยาและเซ็นชื่อพยาบาลทั ้ง 2 คน 1.16. เก็บอุปกรณ์ และล้างมือให้สะอาด 2. กรณีฉีดยาเข้าหัวต่อสามทาง(Three ways) 2.1. ล้างมือให้สะอาด และสวมถุงมือสะอาด(Disposable gloves) น าถาดยาที่เตรียมไว้ไปในห้องผู้ป่ วย 2.2. ทวนสอบผู้ป่ วยตามหลัก PSG 1 และอธิบายให้ผู้ป่ วยทราบ เพื่อให้ได้รับความร่วมมือ และลดความกลัว 25 2.3. จัดให้ผู้ป่ วยอยู่ในท่าที่สบาย 2.4. สังเกตดูบริเวณที่ให้สารน ้าทางหลอดเลือดด า ว่ามีการบวมแดงหรือผู้ป่ วยบ่นปวดหรือไม่ 2.5. กดปุ่ ม Stop เพื่อหยุดการไหลของสารน ้า กรณีon infusion pump หรือ Clamp สายให้สารน ้า 2.6. แทงเข็มพร้อม Syringe หรือต่อ Syringe(กรณีที่ไม่ต้องใช้เข็ม) เข้ากับ Injection cap

หน่วย /งาน ( Unit/ Division ) : ฝ่ ายการพยาบาล ประเภทเอกสาร ( Document Type ) : วิธี/ขั ้นตอนการปฏิบัติงาน (Work Instruction) หมายเลขเอกสาร ( Document Number ): WI-NS-005 แก้ไขครั้งที่( Revision ) : 00 มีผลบังคับใช้ ( Effective Date ) : 20 ธันวาคม 2561 หน้า/จ านวนหน้า (Page No.) : 16/ 25 เรื่อง ( Subject ) : การบริหารยาในหอผู้ป่ วย เอกสารนี ้เป็นเอกสารภายในโรงพยาบาลจุฬาภรณ์เท่านั ้น ห้ามน าออกไปข้างนอกหรือท าซ ้าโดยไม่ได้รับอนุญาต เอกสารควบคุม 2.7. ใช้ 0.9%NSS จ านวน 5 ml.ทดสอบการไหลย้อนกลับของเลือด โดยดึงลูกสูบออกมาเล็กน้อย จากนั ้นค่อยๆฉีด 0.9%NSS จนหมด ตรวจดูบริเวณที่ให้ หากมีบวมแดง ปวด ให้เปลี่ยนบริเวณแทงเข็มใหม่ก่อนให้ยาทุกครั ้ง ห้ามออกแรงดัน ในกรณีที่ มีการอุดตัน ให้ดูด Clotted bloodออกหากไม่ส าเร็จ ให้เปลี่ยนบริเวณแทงเข็มใหม่ 2.8. ท าการฉีดยาโดยดันลูกสูบ Syringe เข้าไปช้าๆ สังเกตอาการผู้ป่ วยขณะที่ได้รับยา หลังจากนั ้น ฉีด0.9% NSS จ านวน 5 ml. 5 ทุกครั ้งหลังให้ยา หรือคั่นระหว่างยาแต่ละชนิด 2.9. ปลด Syringe ออกโดยใช้ 70% Alcohol pad เช็ดบริเวณที่ฉีดยา หมุนหัวต่อสามทางเพื่อเปิดทางไหลของน ้าเกลือ ถอดถุงมือ 2.10. กดปุ่ มStart เพื่อให้สารน ้า หยดเข้าหลอดเลือดด าตามค าสั่งการรักษา 2.11. ล้างมือให้สะอาด 10 2.12. บันทึกในใบMARอย่างถูกต้องครบถ้วน ตามเวลาที่ให้ยาและเซ็นชื่อพยาบาลทั ้ง 2 คน 2.13. เก็บอุปกรณ์ และล้างมือให้สะอาด 3. การฉีดยาเข้าทาง Normal saline lock หรือ Injection plug 3.1. ล้างมือให้สะอาด และสวมถุงมือสะอาด (Disposable gloves) น าถาดยาที่เตรียมไว้ไปในห้องผู้ป่ วย 3.2. ทวนสอบผู้ป่ วยตามหลัก PSG 1 และอธิบายให้ผู้ป่ วยทราบ เพื่อให้ได้รับความร่วมมือ 15 3.3. จัดให้ผู้ป่ วยอยู่ในท่าที่สบาย 3.4. สังเกตดูต าแหน่งที่แทงเข็มว่ามีการบวมแดงหรือผู้ป่ วยบ่นปวดหรือไม่ 3.5. ใช้70% Alcohol pad เช็ดบริเวณปลาย Injection plug หรือจุกยางที่มีไว้ส าหรับฉีดยา เพื่อให้บริเวณ ที่จะแทงเข็มสะอาดปราศจากการปนเปื ้อน 3.6. ใช้0.9% NSS จ านวน5-10 ml.ทดสอบการไหลย้อนกลับของเลือด โดยดึงลูกสูบออกมาเล็กน้อย 20 จากนั ้นจึงฉีด 0.9% NSS จนหมด ตรวจดูบริเวณที่ให้หากมีบวมแดง ปวด ให้เปลี่ยนบริเวณแทงเข็มใหม่ ก่อนให้ยาทุกครั ้ง ห้ามออกแรงดันในกรณีที่มีการอุดตัน ให้ดูด Clotted blood ออกหากไม่ส าเร็จ ให้ เปลี่ยนบริเวณแทงเข็มใหม่ 3.7. ท าการฉีดยาโดยดันลูกสูบ Syringeเข้าไปช้าๆสังเกตอาการผู้ป่ วยขณะที่ได้รับยา เพื่อป้องกันอาการ ข้างเคียง ตามด้วย 0.9%NSS จ านวน 5-10 ml.ทุกครั ้งหลังให้ยา หรือคั่นระหว่างยาแต่ละชนิด 25 3.8. เมื่อฉีดยาหมด ดึง Syringeออก จากนั ้นน า Syringe บรรจุ 0.9%NSS 5-10มิลลิลิตร ต่อเข้ากับปลาย Injection plug ดัน 0.9%NSS เข้าไปแล้วใช้ 70% Alcohol pad เช็ดบริเวณปลาย Injection plug ที่ฉีดยา 3.9. ถอดถุงมือ ล้างมือให้สะอาด บันทึกการให้ยาในใบMARอย่างถูกต้องครบถ้วน ตามเวลาที่ให้ยาและลงชื่อพยาบาลทั ้ง 2 คน 3.10. เก็บอุปกรณ์ และล้างมือให้สะอาด 30

หน่วย /งาน ( Unit/ Division ) : ฝ่ ายการพยาบาล ประเภทเอกสาร ( Document Type ) : วิธี/ขั ้นตอนการปฏิบัติงาน (Work Instruction) หมายเลขเอกสาร ( Document Number ): WI-NS-005 แก้ไขครั้งที่( Revision ) : 00 มีผลบังคับใช้ ( Effective Date ) : 20 ธันวาคม 2561 หน้า/จ านวนหน้า (Page No.) : 17/ 25 เรื่อง ( Subject ) : การบริหารยาในหอผู้ป่ วย เอกสารนี ้เป็นเอกสารภายในโรงพยาบาลจุฬาภรณ์เท่านั ้น ห้ามน าออกไปข้างนอกหรือท าซ ้าโดยไม่ได้รับอนุญาต เอกสารควบคุม 6.3.4. อุปกรณ์การพ่นยา/การให้ฝอยละอองบ าบัด I. Oxygenflowmeter II. SetAerosolmask III. 0.9%NSS 5 ml. ยาส าหรับพ่นตามแผนการรักษา 5 วิธีการปฏิบัติ 1. กรณีการพ่นฝอยละอองแบบก๊าซผ่านผิวน ้า (Jet Nebulizer)เป็นการให้ฝอยละอองในปริมาตรที่น้อย (Small volume nebulizer หรือ SVN) 1.1. น าใบMARอุปกรณ์ และยาที่เตรียมไว้ใส่ในถาด ตรวจสอบค าสั่งยาให้ยา อ่านรายการยาในใบMAR ก่อนน าไปพ่นให้กับ ผู้ป่ วย เพื่อป้องกันมิให้เกิดความผิดพลาดในการให้ยา 10 1.2. อธิบายให้ผู้ป่ วยทราบถึงขั ้นตอนการพ่นยา 1.3. เทยา / 0.9%NSS จาก Nebuleลงในกะเปาะ หมุนกะเปาะและบิดเกลียวให้แน่น 1.4. เปิด Oxygen flow 6-8ลิตร/นาที 1.5. ให้ผู้ป่ วยหายใจเข้าออกตามปกติ เพื่อให้ละอองที่มีขนาดเล็ก มีเวลาผ่านเข้าไปและตกสู่ทางเดินหายใจไปจนถึงถุงลมปอด ได้ 15 1.6. เคาะกะเปาะยาเป็นระยะๆ เพื่อให้ยาที่ติดอยู่ข้างกะเปาะตกลงมายังที่ก้นกะเปาะจนกระทั่งไม่มีฝอยละอองของยาใช้ เวลานานประมาณ 10-15 นาที 1.7. ประเมินอาการผู้ป่ วยภายหลังการพ่นยา เช่น การหายใจ ฟังเสียงปอด หรือมีผลข้างเคียงของยาหรือไม่ 1.8. ล้างท าความสะอาดกะเปาะยาหลังการใช้ทุกครั ้ง ผึ่งให้แห้ง และเก็บใส่กล่อง 2. การพ่นยาฝอยละอองด้วย Metere ddose inhaler (MDI) เป็นอุปกรณ์การพ่นฝอยละอองยาที่นิยมใช้กันมากที่สุดใช้ในผู้ป่ วย 20 ที่อาการดีขึ ้นหลังจากที่ได้รับยาพ่นแบบ SVN วิธีการพ่นฝอยละอองด้วยMDIwithout space 1. เปิดฝาครอบกระบอกยา 2. เขย่ากระบอกยาแรง ๆ ในแนวดิ่งหลายๆครั ้ง 3. ให้ผู้ป่ วยหายใจออก 25 4. จับกระบอกยาให้ตั ้งตรงในแนวดิ่ง ใช้ริมฝีปากอมรอบ Mouthpiece 5. กดกระบอกยาพร้อมๆ กับหายใจเข้าช้า ๆ (<30ลิตร / นาที) หรือหายใจเข้านาน 3-5วินาทีจนสุดลมหายใจ 6. กลั ้นลมหายใจไว้นาน 10 วินาที (Breathhold) แล้วจึงหายใจออก 7. ถ้าเป็น Inhaler corticosteroids ให้อมน ้ากลั ้วปากและคอเพื่อล้างยาที่ไปเกาะในช่องปากหลังพ่นยาทุกครั ้ง 8. ถ้าต้องการกดยาครั ้งต่อไป ควรเว้นระยะห่างจากครั ้งแรกประมาณ 20-30 วินาที 30

หน่วย /งาน ( Unit/ Division ) : ฝ่ ายการพยาบาล ประเภทเอกสาร ( Document Type ) : วิธี/ขั ้นตอนการปฏิบัติงาน (Work Instruction) หมายเลขเอกสาร ( Document Number ): WI-NS-005 แก้ไขครั้งที่( Revision ) : 00 มีผลบังคับใช้ ( Effective Date ) : 20 ธันวาคม 2561 หน้า/จ านวนหน้า (Page No.) : 18/ 25 เรื่อง ( Subject ) : การบริหารยาในหอผู้ป่ วย เอกสารนี ้เป็นเอกสารภายในโรงพยาบาลจุฬาภรณ์เท่านั ้น ห้ามน าออกไปข้างนอกหรือท าซ ้าโดยไม่ได้รับอนุญาต เอกสารควบคุม 6.3.5. การให้ยาทางผิวหนัง และเยื่อบุ การให้ยาหยอดตา วิธีการปฏิบัติ 1. ล้างมือให้สะอาด 5 2. เตรียมถาด อุปกรณ์ ใบ MARไปที่เตียงผู้ป่ วย โดยจะต้องผ่านการตรวจสอบความถูกต้อง คือ จะต้องไม่หมดอายุ ไม่ตกตะกอน ไม่เปลี่ยนสี ปราศจากเชื ้อโรค และถูกชนิดยา 3. ทวนสอบผู้ป่ วยตามหลัก PSG 1 และอธิบายผู้ป่ วย เพื่อให้ได้รับความร่วมมือ 4. จัดให้ผู้ป่ วยนอนราบหรือนั่งบนเก้าอี ้ โดยเงยหน้าขึ ้นเล็กน้อยและถ้าผู้ป่ วยปิดEye shield หรือ Eye pad ไว้ให้แกะ พลาสเตอร์ออกจากผิวหนังด้วยความนุ่มนวล 10 5. เริ่มเช็ดตาด้วยส าลีชุบ 0.9% NSS บีบพอหมาด จากหัวตาไปหางตา โดยไม่ย้อนกลับ 6. วางส าลีก้อนใหม่ลงบนกระดูกแก้มใต้ตาใช้นิ ้วมือ กดบนส าลีเบาๆ เพื่อดึงหนังตาล่างลง จากนั ้นบอกให้ผู้ป่ วยมองขึ ้นข้างบน เพื่อช่วยไม่ให้กระพริบตา 7. หยอดยาลงบนเปลือกตาล่าง(Conjunctiva Sac) 1- 2 หยด หรือตามจ านวนที่แพทย์สั่ง 8. บอกให้ผู้ป่ วยกระพริบตา 1-2ครั ้ง และให้หลับตา เพื่อให้ยากระจายทั่วดวงตา 15 9. ถ้ายาไหลเปื ้อนรอบขอบตา ให้ใช้ส าลีเช็ดให้สะอาดแล้วทิ ้ง 10. ใช้ส าลีก้อนใหม่กดลงที่หัวตาของผู้ป่ วยโดยให้แรงกดลงบนนิ ้วใดนิ ้วหนึ่ง เพื่อมิให้ยาไหลผ่าน Lacrimal Duct ลงสู่คอ 11. ในกรณีที่ผู้ป่ วยต้องปิดตา ให้ปิดด้วย Sterile Eye Pad และ Plaster ให้เรียบร้อย โดยปิดพลาสเตอร์ 2 เส้น 12. ล้างมือให้สะอาด 13. บันทึกในใบMARอย่างถูกต้องครบถ้วน ตามเวลาที่ให้ยาและลงชื่อพยาบาลทั ้ง 2 คน 20 14. เก็บอุปกรณ์และล้างมือให้สะอาด 25 แสดงวิธีการหยอดตา แสดงวิธีการปิด eye pad ชนิดธรรมดา

หน่วย /งาน ( Unit/ Division ) : ฝ่ ายการพยาบาล ประเภทเอกสาร ( Document Type ) : วิธี/ขั ้นตอนการปฏิบัติงาน (Work Instruction) หมายเลขเอกสาร ( Document Number ): WI-NS-005 แก้ไขครั้งที่( Revision ) : 00 มีผลบังคับใช้ ( Effective Date ) : 20 ธันวาคม 2561 หน้า/จ านวนหน้า (Page No.) : 19/ 25 เรื่อง ( Subject ) : การบริหารยาในหอผู้ป่ วย เอกสารนี ้เป็นเอกสารภายในโรงพยาบาลจุฬาภรณ์เท่านั ้น ห้ามน าออกไปข้างนอกหรือท าซ ้าโดยไม่ได้รับอนุญาต เอกสารควบคุม ข้อควรระวัง 1. ห้ามหยอดตาลงบนกระจกตา 2. หากเป็นยาชาแนะน าให้ผ้ปู่วยหลบัตาสกัครู่หรือระวงัไมข่ยีต้าจนกวา่ยาจะหมดฤทธิ์ 3. ยาบางชนิดท าให้ตาพร่า เช่น ยาขยายม่านตา ต้องแจ้งให้ผู้ป่ วยทราบล่วงหน้าและระวังอุบัติเหตุ 5 4. เพื่อป้องกันการหยอดตาผิดข้าง พยาบาลควรยืนเหนือศีรษะผู้ป่ วย เพื่อมือขวาพยาบาลจะตรงกับตาขวาของผู้ป่ วย 5. ในกรณีที่มียาหยอดตาหลายชนิดที่ต้องหยอดในเวลาเดียวกัน ให้หยอดห่างกัน 5 นาที 6. ส าหรับตาที่มีการติดเชื ้อควรหยอดตาเป็นรายสุดท้าย 7. ยาหยอดตาที่เปิดใช้แล้ว ควรเก็บในตู้เย็นและใช้ภายใน 1 เดือน หรือตามเอกสารก ากับยา การป้ายตา 10 วิธีการปฏิบัติ 1. ปฏิบัติเช่นเดียวกับข้อ 1-5 ของขั ้นตอนการหยอดตา 2. ก่อนป้ายตา ให้บีบยาออกเล็กน้อย แล้วเช็ดด้วย ส าลี แล้วทิ ้งส าลีไป 3. บีบยาจากหลอดลงไปที่ด้านในของหนังตาล่าง (Conjunctiva Sac) โดยผ่านจากหัวตาไปหางตา ระวังอย่าให้ปลายหลอดยาสัมผัส กับส่วนใดส่วนหนึ่งของตา 15 4. บอกให้ผู้ป่ วยหลับตาใช้ ส าลี ลูบเป็นวงกลมเล็ก ๆเบา ๆ บนหนังตา จากนั ้นใช้ส าลีก้อนใหม่เช็ดส่วนที่ล้นออกมาจากขอบตา เพื่อให้ ยากระจายไปทั่วส่วนต่าง ๆของ Conjunctiva Sac 5. ล้างมือให้สะอาด 6. บันทึกในใบ MAR อย่างถูกต้องครบถ้วน ตามเวลาที่ให้ยาและลงชื่อพยาบาลทั ้ง 2 คน 7. เก็บอุปกรณ์ และล้างมือให้สะอาด 20 การทาถผูิวหนัง วิธีการปฏิบัติ 1. ล้างมือให้สะอาด 2. เตรียมถาดอุปกรณ์ไปที่เตียง 25 3. ทวนสอบผู้ป่ วยตามหลัก PSG1 4. เตรียมผิวหนังบริเวณที่จะให้ยา โดยไม่เปิดเผยร่างกายผู้ป่ วย ถ้าต้องการให้ยาในบริเวณที่ไม่เปิดเผยควรจัดสิ่งแวดล้อมให้มิดชิด 5. สวมถุงมือสะอาด 6. ท าความสะอาดผิวหนังผู้ป่ วยตามความเหมาะสม เช็ดให้แห้ง ปูผ้าสะอาดรองใต้บริเวณที่ให้ยา ถ้าจ าเป็น 30

หน่วย /งาน ( Unit/ Division ) : ฝ่ ายการพยาบาล ประเภทเอกสาร ( Document Type ) : วิธี/ขั ้นตอนการปฏิบัติงาน (Work Instruction) หมายเลขเอกสาร ( Document Number ): WI-NS-005 แก้ไขครั้งที่( Revision ) : 00 มีผลบังคับใช้ ( Effective Date ) : 20 ธันวาคม 2561 หน้า/จ านวนหน้า (Page No.) : 20/ 25 เรื่อง ( Subject ) : การบริหารยาในหอผู้ป่ วย เอกสารนี ้เป็นเอกสารภายในโรงพยาบาลจุฬาภรณ์เท่านั ้น ห้ามน าออกไปข้างนอกหรือท าซ ้าโดยไม่ได้รับอนุญาต เอกสารควบคุม 7. ในกรณีที่ยาเป็นโลชั่น หรือน ้ามันให้ปฏิบัติดังนี ้ 7.1. เขย่าขวดยาให้น ้ายาผสมเข้ากันดีแล้วเทใส่ภาชนะที่สะอาด 7.2. ใช้ไม้พันส าลี หรือผ้าก็อซ ชุบยา ทาบาง ๆ ในบริเวณที่ต้องการ ในกรณีที่จ าเป็นต้องใช้มือสัมผัสกับผิวหนังของผู้ป่ วย ให้พิจารณาสวมถุงมือตามความเหมาะสม 5 8. ในกรณีที่ยาเป็นครีมหรือขี ้ผึ ้งปฏิบัติดังนี ้ 8.1. พิจารณาสวมถุงมือตามความเหมาะสม เช่น ถ้าต้องการถูนวดผิวหนัง หรือกรณีผิวหนังมีผื่น แตกแห้ง หรือมีแผลถลอก 8.2. ใช้ไม้พันส าลีป้ายยาจากภาชนะที่บรรจุ หรือบีบยาออกจากหลอด ป้ายบนไม้พันส าลี แล้วป้ายลงบนผิวหนังของผู้ป่ วย ใช้ครั ้งเดียวทิ ้ง 8.3. ป้ายยาบางๆ ให้ทั่วบริเวณที่ต้องการ ถูยาบางๆให้ยาดูดซึมถ้าเป็นยานวดให้นวดเบา ๆ เพื่อกระตุ้นให้หลอดเลือดฝอยใต้ 10 ผิวหนังขยายตัว 9. ในกรณีที่ยาเป็นผงให้โรยลงบนบริเวณที่ต้องการ ในปริมาณที่เหมาะสม 10. ในกรณียาเป็นชนิดพ่นให้เขย่าขวดยา ถือขวดยาให้ห่างจากผิวหนัง 1-2 นิ ้ว หรือตามที่ระบุบนขวดยา แล้วพ่นยาลงบริเวณที่ต้องการ 11. สังเกตผิวหนังบริเวณที่ให้ยา ดูปฏิกิริยาต่อยา หรืออาการแพ้ต่าง ๆ 12. แนะน าให้ผู้ป่ วยสังเกตอาการผิดปกติต่าง ๆ เช่น อาการคัน บวม แดง ที่เกิดขึ ้นบริเวณที่ให้ยา ถ้ามีอาการผิดปกติ ให้รีบแจ้ง 15 พยาบาลทราบ 13. จัดเสื ้อผ้าให้ผู้ป่ วย และจัดสิ่งแวดล้อมให้เรียบร้อย 14. ถอดถุงมือล้างมือให้สะอาด น ายาไปเก็บเข้าที่ และท าความสะอาดเครื่องใช้ล้างมือให้สะอาด 15. บันทึกลงในใบMAR อย่างถูกต้องครบถ้วน ตามเวลาที่ให้ยาและลงชื่อพยาบาลทั ้ง 2 คน การหยอดยาจมูก 20 วิธีการปฏิบัติ 1. ล้างมือให้สะอาด 2. เตรียมถาดเครื่องใช้ไปที่เตียงผู้ป่ วย 3. ทวนสอบผู้ป่ วยตามหลักPSG 1 และอธิบายให้ผู้ป่ วยทราบเพื่อให้ได้รับความร่วมมือ 4. ก่อนหยอดยาจมูกให้ผู้ป่ วยสั่งน ้ามูกให้เรียบร้อยก่อน ถ้ามีน ้ามูกจะท าให้ยาไม่กระจายไปทั่วบริเวณจมูก 25 5. จัดให้ผู้ป่ วยนอนราบโดยสอดหมอนไว้ใต้ไหล่ของผู้ป่ วย เพื่อให้ศีรษะอยู่ต ่าลง ซึ่งจะช่วยให้ยาไหลลงส่วนลึกของจมูก 6. บอกให้ผู้ป่ วยหายใจทางปาก เพื่อป้องกันการส าลักยาเข้าไปในหลอดลม 7. ดูดยาจากขวด จากนั ้นถือยาหยอดจมูกให้ห่างจากรูจมูกประมาณ 1 ซม. เพื่อป้องกันการติดเชื ้อที่ปลายหลอดยา แล้วจึงหยอดยา เข้าไปบริเวณเยื่อบุจมูกส่วนบน หากหยอดยาลงบริเวณเยื่อบุจมูกส่วนล่างจะท าให้ยาไหลลงสู่ล าคอ 8. บอกให้ผู้ป่ วยนอนในท่าเดิมประมาณ 5 นาที เพื่อให้ยาดูดซึมได้ดี 30 9. ล้างมือให้สะอาด

หน่วย /งาน ( Unit/ Division ) : ฝ่ ายการพยาบาล ประเภทเอกสาร ( Document Type ) : วิธี/ขั ้นตอนการปฏิบัติงาน (Work Instruction) หมายเลขเอกสาร ( Document Number ): WI-NS-005 แก้ไขครั้งที่( Revision ) : 00 มีผลบังคับใช้ ( Effective Date ) : 20 ธันวาคม 2561 หน้า/จ านวนหน้า (Page No.) : 21/ 25 เรื่อง ( Subject ) : การบริหารยาในหอผู้ป่ วย เอกสารนี ้เป็นเอกสารภายในโรงพยาบาลจุฬาภรณ์เท่านั ้น ห้ามน าออกไปข้างนอกหรือท าซ ้าโดยไม่ได้รับอนุญาต เอกสารควบคุม 10. บันทึกลงในใบMARอย่างถูกต้องครบถ้วน ตามเวลาที่ให้ยาและลงชื่อพยาบาลทั ้ง 2 คน 5 การหยอดยาหู 10 วิธีปฏิบัติ 1. ล้างมือให้สะอาด 2. เตรียมถาดเครื่องใช้ไปที่เตียงผู้ป่ วย 3. ทวนสอบผู้ป่ วยตามหลักPSG 1 และอธิบายให้ผู้ป่ วยทราบเพื่อให้ได้รับความร่วมมือ 4. แนะน าให้ผู้ป่ วยนอนตะแคงไปด้านตรงข้ามกับหูข้างที่จะหยอดยา ดึงใบหูขึ ้นและดึงไปด้านหลังเพื่อให้รูหู(Ear Canal) ตรง 15 5. ถือยาหยอดให้ห่างจากช่องหูประมาณ 1 ซม. เพื่อป้องกันการติดเชื ้อที่ปลายหลอดยา 6. หยอดยาลงในหู จากนั ้นกดบริเวณติ่งหน้าหู(Tragus) เพื่อให้เกิดแรงดันยา และให้ผู้ป่ วยนอนอยู่ในท่าเดิม2-3นาทีถ้าหากยาที่ หยอดมีลักษณะเหนียว ก็ให้นอนอยู่นานกว่านี ้ เพื่อให้ยาสามารถไหลลงได้ลึก และไม่ไหลออกจากรูหู 7. เก็บอุปกรณ์ และล้างมือให้สะอาด 8. บันทึกลงในใบMARอย่างถูกต้องครบถ้วน ตามเวลาที่ให้ยาและลงชื่อพยาบาลทั ้ง 2 คน 20 25 หมายเหตุ 1. ในกรณีที่ผู้ป่ วยมีการติดเชื ้อในรูหู ควรหยอดหูเป็นรายสุดท้าย และไม่ใช้ยาหยอดหูร่วมกับผู้อื่น 30 2. ผู้ป่ วยที่มีแก้วหูฉีกขาด ต้องอธิบายให้ผู้ป่ วยทราบว่ายาที่หยอดหู อาจไหลลงคอท าให้รู้สึกมีรสขมได้ 3. หากมีผื่น บวม แดงหรือปวดหูมากขึ ้นให้หยุดยาและแจ้งแพทย์ทันที

หน่วย /งาน ( Unit/ Division ) : ฝ่ ายการพยาบาล ประเภทเอกสาร ( Document Type ) : วิธี/ขั ้นตอนการปฏิบัติงาน (Work Instruction) หมายเลขเอกสาร ( Document Number ): WI-NS-005 แก้ไขครั้งที่( Revision ) : 00 มีผลบังคับใช้ ( Effective Date ) : 20 ธันวาคม 2561 หน้า/จ านวนหน้า (Page No.) : 22/ 25 เรื่อง ( Subject ) : การบริหารยาในหอผู้ป่ วย เอกสารนี ้เป็นเอกสารภายในโรงพยาบาลจุฬาภรณ์เท่านั ้น ห้ามน าออกไปข้างนอกหรือท าซ ้าโดยไม่ได้รับอนุญาต เอกสารควบคุม การเหน็บหรือสอดยา การเหน็บยาทางช่องคลอด(Insertion of Vaginal Suppository) วิธีปฏิบัติ 1. ล้างมือให้สะอาด 5 2. เตรียมเครื่องใช้ไปที่เตียงผู้ป่ วย 3. ทวนสอบผู้ป่ วยตามหลักPSG 1 และอธิบายให้ผู้ป่ วยทราบเพื่อให้ได้รับความร่วมมือ 4. ให้ผู้ป่ วยปัสสาวะก่อน และท าความสะอาดอวัยวะสืบพันธุ์ 5. ปิดประตูกั ้นม่าน เพื่อความเป็นสัดส่วน 6. ปิดตาผู้ป่ วยด้วยผ้าสะอาด และคลุมล าตัวส่วนล่าง ด้วยผ้าขว้างเตียง หรือผ้าห่ม 10 7. จัดท่าให้ผู้ป่ วยนอนหงายชันเข่าขึ ้น เปิดเฉพาะบริเวณอวัยวะสืบพันธุ์ 8. สวมถุงมือสะอาด 9. ทา K-Y Jelly รอบเม็ดยาเพื่อหล่อลื่นเม็ดยาให้สามารถเหน็บได้สะดวก และลดความเจ็บปวด 10. ใช้มือข้างหนึ่งแยกแคมใน เพื่อเปิดช่องคลอดและสอดยา มืออีกข้างหนึ่งจับเม็ดยา แล้วค่อย ๆ สอดยาเข้าไปในช่องคลอดลึก ประมาณ 3-4นิ ้วและเลื่อนนิ ้วออกช้าๆ 15 11. เช็ดรอบอวัยวะสืบพันธุ์ ด้วยกระดาษช าระ แล้วถอดถุงมือ ทิ ้งลงถังขยะสีแดงและล้างมือให้สะอาด 12. ให้ผู้ป่ วยนอนพักในท่าเดิมประมาณ15-30นาที เพื่อรอให้ยาละลาย และดูดซึมสู่เยื่อบุช่องคลอด 13. เก็บอุปกรณ์ และล้างมือให้สะอาด 14. บันทึกในใบMARอย่างถูกต้องครบถ้วน ตามเวลาที่ให้ยาและลงชื่อพยาบาลทั ้ง 2 คน การเหน็บยาทางทวารหนัก (Insertion of Rectal Suppository) 20 วิธีปฏิบัติ 1. ปฏิบัติตามขั ้นตอนข้อ1-6ของการเหน็บยาช่องคลอด 2. จัดให้ผู้ป่ วยนอนตะแคง งอเข่าบนเหยียดขาล่าง 3. เปิดผ้าเฉพาะ บริเวณก้น 4. สวมถุงมือสะอาด 25 5. แกะห่อยาออกแล้วทาเม็ดยาด้วย K-Y Jelly เพื่อหล่อลื่น 6. ใช้ฝ่ ามือวางบนแก้มก้นด้านบนแล้วดันขึ ้นไป เพื่อให้มองเห็นช่องทวารหนักได้ชัดเจน 7. แนะน าให้ผู้ป่ วยหายใจเข้า-ออก ทางปากลึกๆ เพื่อผ่อนคลายกล้ามเนื ้อหูรูด 8. ค่อย ๆสอดยาผ่านช่องทวารหนักลึกประมาณ 3-4 นิ ้ว 9. ค่อยๆ เลื่อนนิ ้วออก และเช็ดบริเวณทวารหนักด้วยกระดาษช าระ 30 10. ถอดถุงมือ ทิ ้งลงถังขยะสีแดง

หน่วย /งาน ( Unit/ Division ) : ฝ่ ายการพยาบาล ประเภทเอกสาร ( Document Type ) : วิธี/ขั ้นตอนการปฏิบัติงาน (Work Instruction) หมายเลขเอกสาร ( Document Number ): WI-NS-005 แก้ไขครั้งที่( Revision ) : 00 มีผลบังคับใช้ ( Effective Date ) : 20 ธันวาคม 2561 หน้า/จ านวนหน้า (Page No.) : 23/ 25 เรื่อง ( Subject ) : การบริหารยาในหอผู้ป่ วย เอกสารนี ้เป็นเอกสารภายในโรงพยาบาลจุฬาภรณ์เท่านั ้น ห้ามน าออกไปข้างนอกหรือท าซ ้าโดยไม่ได้รับอนุญาต เอกสารควบคุม 11. แนะน าให้ผู้ป่ วยนอนในท่าเดิมประมาณ 5 นาที เพื่อป้องกันยาไหลย้อนกลับออกมา 12. เก็บอุปกรณ์ และล้างมือให้สะอาด 13. บันทึกในใบMARอย่างถูกต้องครบถ้วน ตามเวลาที่ให้ยาและลงชื่อพยาบาลทั ้ง 2 คน การสวนยาทางทวารหนัก 5 อุปกรณ์ 1. ถุงมือสะอาด 1 คู่ 2. แก้วผสมยา (ใช้ขนาดตามความเหมาะสมกับปริมาณยา) 3. ช้อนส าหรับคนยาให้ละลายปนกับน ้า 4. หัวdouche หรือสาย Foley’s catheter อย่างน้อยเบอร์ 20 (เลือกตามความเหมาะสม หรือตามอุปกรณ์ที่มีใน Ward) 10 5. Syringe Feed ขนาด 50 cc วิธีปฏิบัติ 1. ปฏิบัติตามข้อที่ 1-6 ของการเหน็บยาทางช่องคลอด 2. จัดให้ผู้ป่ วยนอนตะแคง งอเข่าบน เหยียดขาล่าง 3. เปิดผ้าเฉพาะบริเวณก้น 15 4. สวมถุงมือสะอาด 5. แกะซองยาใส่แก้วที่เตรียมไว้ เทตัวท าละลาย (ตามแผนการรักษาของแพทย์) คนตัวยากับตัวท าละลายให้เข้ากัน 6. ใช้ K-Y Jelly ทาที่ส่วนปลายของหัวdoucheหรือ สาย Foley’s catheter(บริเวณส่วนปลายที่จะใส่เข้าไปในรูทวาร) เพื่อหล่อลื่น 7. ใช้ฝ่ ามือวางบนแก้มก้นด้านบนแล้วดันขึ ้นไป เพื่อให้มองเห็นช่องทวารได้ชัดเจน 8. แนะน าให้ผู้ป่ วยหายใจทางปากลึกๆช้าๆ เพื่อให้ผ่อนคลาย กล้ามเนื ้อหูรูด 20 9. ค่อยๆสอดหัว doucheหรือ ปลายสาย Foley’s catheter ผ่านช่องทวารหนักลึกประมาณ 3-4 นิ ้ว (ถ้าใช้สายFoley’s catheterขนาด เล็กให้ blow balloon ด้วย) 10. ใช้Syringe Feed ขนาด 50 cc ดูดยาที่ผสมไว้แล้วจากแก้วยา แล้ว Push ยาผ่านปลายสายFoley’s catheter หรือหัวdouche จน ยาหมด จากนั ้นค่อยๆ ดึงหัวdoucheออกมาโดยแนะน าให้ผู้ป่ วยกลั ้นไว้ก่อน (ถ้าใช้สายFoley’s catheter ให้พับสายไว้ก่อน ประมาณ 15 นาที แล้วจึงท าการ Off สายโดยการดูดน ้าที่ Blow ไว้ออกมาจนหมดก่อน แล้วค่อยๆดึงสาย Foley’s catheter ออก) 25 11. แนะน าให้ผู้ป่ วยนอนท่าเดิมประมาณ 5 นาที เพื่อป้องกันยาไหลย้อยกลับออกมา 12. ดูแลเช็ดท าความสะอาดรอบๆก้นให้ผู้ป่ วย (ในกรณีที่ผู้ป่ วยช่วยเหลือตนเองไม่ได้อาจใส่ Pampers ให้) 13. ถอดถุงมือทิ ้งในขยะสีแดง เก็บอุปกรณ์และล้างมือให้สะอาด 14. บันทึกในใบMARอย่างถูกต้องครบถ้วน ตามเวลาที่ให้ยาและลงชื่อพยาบาลทั ้ง 2 คน 30

หน่วย /งาน ( Unit/ Division ) : ฝ่ ายการพยาบาล ประเภทเอกสาร ( Document Type ) : วิธี/ขั ้นตอนการปฏิบัติงาน (Work Instruction) หมายเลขเอกสาร ( Document Number ): WI-NS-005 แก้ไขครั้งที่( Revision ) : 00 มีผลบังคับใช้ ( Effective Date ) : 20 ธันวาคม 2561 หน้า/จ านวนหน้า (Page No.) : 24/ 25 เรื่อง ( Subject ) : การบริหารยาในหอผู้ป่ วย เอกสารนี ้เป็นเอกสารภายในโรงพยาบาลจุฬาภรณ์เท่านั ้น ห้ามน าออกไปข้างนอกหรือท าซ ้าโดยไม่ได้รับอนุญาต เอกสารควบคุม 6.4. การบริหารยาในกลุ่ม High Alert Drugs การบริหารยาท่ีมีความเส่ียงสูงให้ปฏิบตัดิังนี้ 6.4.1. พยาบาล 2 คน หรือพยาบาล 1 คนกับแพทย์อีก 1 คน หรือกับพยาบาลเวรตรวจการ 1 คนด าเนินการตรวจสอบยาและ เตรียมยาตามค าสั่งการรักษาร่วมกัน 6.4.2. กรณีเป็นยาต้ องค านวณขนาดหรือปริมาณยา พยาบาลทั ้ง 2 คนต้องแยกกันค านวณ แล้วจึงน าผลลัพธ์สุดท้ายมา 5 เปรียบเทียบกัน ถ้าไม่ตรงกันต้องด าเนินการหาที่ปรึกษาต่อไป 6.4.3. กรณียาหยดเข้าหลอดเลือดด าให้บริหารยาผ่าน Infusion Pumpจะต้องให้พยาบาลทั ้ง 2 คน ไปร่วมกันตั ้งปริมาณยา /อัตรา การหยดยา ร่วมกัน 6.4.4. เซ็นชื่อในใบ MARร่วมกันหลังบริหารยาทันที (co-signs) 6.4.5. ติดตามอาการ อาการแสดง และอาการไม่พึงประสงค์ หลงัจากบริหารยาแก่ผ้ปู่วยเป็นระยะตามช่วงเวลาการออกฤทธิ์ของ 10 ยาเพื่อประเมินผลของการให้ยา และบันทึกหากผู้ป่ วยมีอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาให้หยุดบริหารยาทันทีประเมิน อาการ วัดVital signs และรายงานแพทย์ทันทีแจ้งเภสัชกรมาตรวจสอบ พร้ อมทั ้งเขียนรายงานอุบัติการณ์หากเกิดความ คลาดเคลื่อนในการบริหารยา ให้ประเมินอาการผู้ป่ วย รายงานหัวหน้าเวร และรายงานให้แพทย์เจ้าของไข้ทราบโดยทันที 6.4.6. เจ้าหน้าที่ผู้พบความคลาดเคลื่อนเกี่ยวกับการบริหารยา ต้องเขียนรายงานอุบัติการณ์ภายในเวลาที่ก าหนด และรายงาน หัวหน้า หอผู้ป่ วย /เวรตรวจการพยาบาล ทราบ 15 6.5. ข้อควรระวัง/ข้อเสนอแนะ/สังเกตเพิ่มเติม 6.5.1. มีการตรวจสอบชื่อ-สกุล วัน เดือน ปีเกิด ชนิดของยา จ านวน รูปแบบ ขนาด วิธีการใช้ และวิถีทางต่าง ๆ ก่อนให้ยาผู้ป่ วยทุก ครั ้ง 6.5.2. ในกรณีเตรียมยานอกห้องผู้ป่ วย ไม่ว่าจะเป็นยารับประทานหรือยาฉีด จะต้องมีการติดสติ๊กเกอร์ ชื่อ-นามสกุล ผู้ป่ วย เพื่อป้องกันความผิดพลาดที่อาจจะเกิดขึ ้น 20 6.5.3. เฝ้าระวัง (Monitoring) โดยการสังเกตอาการผู้ป่ วยอย่างใกล้ชิด ตลอดจนวัดสัญญาณชีพ ตามความเหมาะสม หลังการให้ ยา โดยเฉพาะยากลุ่ม High alert drugs รวมทั ้งยาที่มีผล ต่อระบบหายใจ และไหลเวียนโลหิต 6.5.4. ในกรณีที่สัญญาณชีพผู้ป่ วยมีค่าต ่ากว่าปกติ และยาบางตัวที่จะให้อาจส่งผลกระทบต่อสัญญาณชีพ หรือต่ออาการของ ผู้ป่ วย พยาบาลจะต้องรายงายแพทย์ทราบก่อนทุกครั ้ง และบันทึกใน บันทึกทางการพยาบาล 6.5.5. ทวนสอบประวัติแพ้ยาก่อนเสมอ โดยเฉพาะในกรณีที่ผู้ป่ วยได้รับยาชนิดนั ้น ๆ เป็นครั ้งแรก ควรเจือจางยา และบริหารยา 25 ช้า ๆ พร้อมกับสอบถามอาการผู้ป่ วยเป็นระยะ 6.5.6. กรณีผู้ป่ วยที่มีภาวะเลือดออกผิดปกติ ควรระมัดระวังเพิ่มขึ ้น กรณีบริหารยาฉีด เข้าชั ้นกล้ามเนื ้อ และชั ้นใต้ผิวหนัง โดย พิจารณาตามแผนการรักษาของแพทย์ 6.5.7. ห้ามยืมยาผู้ป่ วยอื่นมาใช้แทน 6.5.8. ดูแลให้ผู้ป่ วยรับประทานยาทันที ห้ามวางตั ้งทิ ้งไว้ที่ห้องผู้ป่ วย 30 6.5.9. ถ้าผู้ป่ วยปฏิเสธการรับยา ต้องรายงานแพทย์ทราบทุกครั ้ง และบันทึกในบันทึกทางการพยาบาลทุกครั ้ง

หน่วย /งาน ( Unit/ Division ) : ฝ่ ายการพยาบาล ประเภทเอกสาร ( Document Type ) : วิธี/ขั ้นตอนการปฏิบัติงาน (Work Instruction) หมายเลขเอกสาร ( Document Number ): WI-NS-005 แก้ไขครั้งที่( Revision ) : 00 มีผลบังคับใช้ ( Effective Date ) : 20 ธันวาคม 2561 หน้า/จ านวนหน้า (Page No.) : 25/ 25 เรื่อง ( Subject ) : การบริหารยาในหอผู้ป่ วย เอกสารนี ้เป็นเอกสารภายในโรงพยาบาลจุฬาภรณ์เท่านั ้น ห้ามน าออกไปข้างนอกหรือท าซ ้าโดยไม่ได้รับอนุญาต เอกสารควบคุม 6.5.10.ยาฉีดที่ผสมเหลือ ให้ทิ ้งทันทีห้ามเก็บไว้ 6.5.11.ยาที่แช่เย็น ก่อนน าไปใช้ทุกครั ้ง ให้Warm ก่อน 6.5.12.กรณีเกิดความคลาดเคลื่อนในการบริหารยา ให้ประเมินอาการผู้ป่ วยและแจ้งแพทย์ทราบทันทีและเขียนรายงานอุบัติการณ์ 5 7. เอกสารอ้างอิง 7.1. ระเบียบปฏิบัติเรื่อง การบริหารจัดการยาที่มีความเสี่ยงสูง (High Alert Drugs) 7.2. คู่ปฏิบัติงานเกี่ยวกับยาที่มีความเสี่ยงสูง 8. แบบบันทึกคุณภาพที่เกี่ยวข้อง 10 ไม่มี ภาคผนวก 15 1. การควบคุมยาเสพติดต้องระบุชื่อยา ขนาดยา จ านวนยา ชื่อผู้ตรวจสอบ ดังนี ้ พยาบาลIn-chargeรับผิดชอบถือกุญแจตู้ยาเสพติด 2. ระบุรายละเอียดการใช้ ได้แก่ วัน/เดือน/ปี ที่ใช้ยา,ชื่อ-นามสกุลผู้ป่ วย, จ านวนยา ขนาดยาที่ใช้ ลงในสมุดเมื่อน ายาเสพติดออกมาใช้ 3. การบริหารยาเสพติดให้ปฏิบัติแนวทางเดียวกับการบริหารยาในกลุ่ม High Aler tDrugs 20 4. การทิ ้งยาเสพติดส่วนที่เหลือ/ใช้ไม่หมด โดยใช้ syringe ดูดยาส่วนที่เหลือออกมาแล้วฉีดทิ ้งในอ่างน ้าโดยมีพยาบาล 2 คนเป็นพยาน ผู้รู้เห็นและบันทึกขนาดยาที่ทิ ้งพร้อมทั ้งลงชื่อผู้ตรวจสอบการทิ ้งยาทั ้ง 2 คน ลงในแบบฟอร์มการบริหารยาเสพติด End of documents. 25