การพัฒนาทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์นิทานพื้นบ้าน ด้วยวิธีการสอนแบบ SQ4R

43

ตารางที่ 6 แบบประเมนิ ความสอดคล้องของวัตถุประสงค์แผนการจดั การเรยี นรู้ เรือ่ ง การอา่ นคดิ เชิง
วเิ คราะหน์ ทิ านพ้นื บ้าน

ขอ้ รายการพจิ ารณา ผู้เชี่ยวชาญ IOC

1 แผนมอี งค์ประกอบสาคญั ครบถว้ นและสมั พันธ์กัน 12 3 1
2 เนอื้ หา/สาระการเรียนรู้สอดคลอ้ งกบั จดุ ประสงค์ 1
3 กิจกรรมสอดคลอ้ งกบั เน้ือหาและวตั ถุประสงค์ 11 1 1
4 กิจกรรมหลากหลายเหมาะสมและสอดคลอ้ งกบั 1
11 1
ความสามารถผู้เรียน 0.7
5 กิจกรรมเน้นทักษะกระบวนการคิด การลงมือปฏบิ ัติ และ 11 1
1
สรา้ งความร้ดู ้วยตนเอง 11 1 1
6 กิจกรรมมีความยากงา่ ยเหมาะสมกับระดับช้ัน 0.7
7 สอ่ื /แหลง่ เรียนรสู้ อดคล้องกบั กิจกรรมและจดุ ประสงค์ 01 1
8 สื่อหลากหลายสอดคลอ้ งกับวัตถุประสงค์ วยั และ 1
11 1
ความสามารถผูเ้ รียน 11 1 1
9 วธิ ีการวดั ผลและเครอ่ื งมือสอดคล้องกบั วตั ถปุ ระสงค์และ 11 0

กจิ กรรม 11 1
10 เกณฑ์การประเมินผลชัดเจน ครอบคลุมทงั้ ด้านความรู้
11 1
ทักษะ และเจตคติ

IOC =
=

= 0.94

44

ตารางท่ี 7 ค่าความยากงา่ ยและค่าอานาจจาแนกของแบบทดสอบวดั ความสามารถในการอา่ นเชิงวเิ คราะห์
ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 2 โดยใช้วธิ ีการสอนแบบ SQ4R เปน็ แบบทดสอบปรนยั ชนิดเลอื กตอบ
จานวน 20 ข้อ

กล่มุ สูง กลมุ่ ต่า

ขอ้ ท่ี (Rh) (Rl) P R หมายเหตุ

1 13 8 0.53 0.25 ใช้ได้

2 12 8 0.50 0.2 ใชไ้ ด้

3 14 9 0.58 0.25 ใชไ้ ด้

4 15 5 0.50 0.5 ใชไ้ ด้

5 12 6 0.45 0.3 ใชไ้ ด้

6 16 11 0.68 0.25 ใช้ได้

7 13 8 0.53 0.25 ใช้ได้

8 15 7 0.55 0.4 ใชไ้ ด้

9 16 9 0.63 0.35 ใช้ได้

10 13 8 0.53 0.25 ใช้ได้

11 15 8 0.58 0.35 ใช้ได้

12 14 9 0.58 0.25 ใช้ได้

13 16 11 0.68 0.25 ใชไ้ ด้

14 14 7 0.53 0.35 ใช้ได้

15 12 3 0.38 0.45 ใช้ได้

16 15 7 0.55 0.4 ใชไ้ ด้

17 17 9 0.65 0.4 ใชไ้ ด้

18 14 6 0.50 0.4 ใชไ้ ด้

19 10 5 0.38 0.25 ใชไ้ ด้

20 13 4 0.43 0.45 ใช้ได้

45

ตารางที่ 8 ผลสัมฤทธ์ิทางการเรียนก่อนเรียนและหลังเรยี น ด้วยการพฒั นาทักษะการอา่ นเชงิ วเิ คราะห์นิทาน
พ้นื บา้ น ดว้ ยวิธีการสอนแบบ SQ4R

กอ่ น หลงั ค่าความ ก่อน หลงั ค่าความ
คนที่ เรยี น เรียน ต่าง (D) คนที่ เรยี น เรียน ต่าง (D)
(20) (20)
(20) (20)

1 12 17 5 25 21 18 18 0 0
22 15 4
2 15 17 2 4 23 7 17 2 36
24 15 4
3 14 18 4 16 25 13 13 6 25
26 15 4
4 12 14 2 4 27 13 17 2 0
28 14 1
5 15 17 2 4 29 14 18 5 4
30 10 16
6 16 17 1 1 31 18 17 2 4
0
7 13 16 3 9 32 17 13 0 16
33 9 25
8 13 16 3 9 34 10 15 1 9
35 13 1
9 15 17 2 4 36 15 16 2 4
37 13 25
10 11 14 3 9 38 13 14 4 9
39 14 49
11 9 14 5 25 40 10 20 2

12 10 11 1 1 17 0

13 10 17 7 49 13 4

14 15 19 4 16 15 5

15 13 17 4 16 16 3

16 12 16 4 16 16 1

17 14 18 4 16 15 2

18 9 16 7 49 18 5

19 14 17 3 9 17 3

20 16 18 2 4 17 7

46

ภาคผนวก ค

- แบบสอบถามความพึงพอใจ
- แผนการจัดการเรยี นรู้

47

แบบสอบถามความความคดิ เห็นต่อการจดั การเรียนร้โู ดยใชว้ ิธสี อนแบบ SQ4R

คาช้ีแจงแบบสอบถาม จงเตมิ เคร่ืองหมาย / ลงในชอ่ งว่างตามเป็นจรงิ

ส่วนที่ 1 ข้อมูลท่วั ไป

ระดบั ชนั้ ม. 1 โรงเรยี นพทุ ไธสง

เพศ ( ) ชาย ( ) หญิง

สว่ นที่ 2 สารวจความพงึ พอใจ

ความพึงพอใจ

ลาดบั เกณฑ์การประเมนิ มาก มาก ปาน น้อย น้อย
ที่ ทีส่ ดุ 4 กลาง 2 ทส่ี ุด
5 1
3

ด้านการจัดกจิ กรรมการเรยี นรู้

1 การจดั กจิ กรรมการเรยี นรเู้ ป็นลาดบั ขั้นตอน

2 การจดั กิจกรรมการเรียนรสู้ ่งเสรมิ ใหน้ ักเรียนสามารถปฏบิ ัตติ ามขน้ั ตอน
ได้

3 การจดั กจิ กรรมการเรียนรสู้ ่งเสริมใหน้ กั เรยี นไดพ้ ัฒนาความสามารถใน
การอ่านเชิงวเิ คราะห์ทุกข้ันตอน

4 การจดั กจิ กรรมการเรยี นรสู้ ง่ เสริมให้นักเรียนคดิ ไดอ้ ยา่ งเปน็ ขนั้ ตอนต้ัง
คาถามและหาคาตอบในส่ิงทตี่ อ้ งการได้

ด้านบรรยากาศการจัดการเรียนรู้

1 นกั เรยี นมีความสุขในการจดั กจิ กรรมการเรยี นรู้โดยใชว้ ธิ ีสอนแบบ
SQ4R

2 นักเรยี นมคี วามพงึ พอใจในการทางานรว่ มกันเป็นกลมุ่

3 นักเรียนไดแ้ สดงความคดิ เห็นและแลกเปลย่ี นความคดิ ซึง่ กนั และกนั

4 ครูให้คาแนะนาและช่วยเหลอื ในการทากจิ กรรมอย่างทวั่ ถงึ

ดา้ นประโยชน์ที่ได้รับ

1 นักเรยี นได้พฒั นาความสามารถในการอา่ นเชงิ วเิ คราะห์

2 นักเรยี นได้รับความรู้ความเขา้ ใจในเน้ือหาทเี่ รียนมากข้ึน

3 นักเรียนไดร้ ับความรใู้ หม่จากการทากจิ กรรมและแลกเปล่ียนความคดิ

4 นักเรยี นสามารถนากระบวนการการอ่านเชิงวิเคราะหไ์ ปใช้ใน
ชีวิตประจาวนั ได้

ขอ้ เสนอแนะเพมิ่ เติม
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................

แผนการจดั การเรยี นรู้ที่ ๑ 48

วิชา ภาษาไทยพนื้ ฐาน รหสั วิชา ท๒๑๑๐๒ ภาคเรียนท่ี ๒/๒๕๖๐
หน่วยการเรียนรู้ท่ี ๗ เรือ่ ง นิทานพ้นื บ้าน จานวน ๖ ชว่ั โมง
แผนการจดั การเรยี นรู้ที่ ๑ การอ่านเชิงวิเคราะหน์ ิทานพ้ืนบ้าน เวลา ๒ ชว่ั โมง
กลุ่มสาระการเรยี นรู้ภาษาไทย
ครูผูส้ อน นางสาวจุติภรณ์ พงโพธ์ิ ระดับช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี ๑
โรงเรยี นพทุ ไธสง

๑. มาตรฐานการเรยี นรู้
มาตรฐาน ท ๕.๑ เข้าใจและแสดงความคิดเห็น วจิ ารณ์วรรณคดแี ละวรรณกรรมไทยอย่างเหน็

คณุ ค่าและนามาประยุกตใ์ ช้ในชวี ิตจรงิ

๒. ตวั ชว้ี ดั
ท ๕.๑ ม. ๑/๓ อธบิ ายคณุ ค่าของวรรณคดแี ละวรรณกรรมทอี่ ่าน

๓. จดุ ประสงค์การเรยี นรู้
๑. ร้หู ลกั การอา่ นเชิงวเิ คราะห์โดยใชว้ ธิ กี ารจัดการเรียนรแู้ บบ SQ4R (K)
๒. สามารถนาวิธีการจัดการเรยี นรแู้ บบ SQ4R มาใช้วิเคราะหไ์ ด้ (P)
๓. เหน็ คณุ คา่ สาคัญของขอ้ คิดทีไ่ ดจ้ ากเร่ืองทอี่ ่าน (A)

๔. สาระสาคัญ

นิทานพืน้ บ้านเปน็ เรื่องเลา่ ทเ่ี ลา่ สบื ตอ่ กนั มาในท้องถิ่นในท้องถ่นิ หน่ึงและแพร่หลายไปยังท้องถนิ่ อน่ื
นทิ านพืน้ บา้ นมเี น้อื หาท่มี ีคุณคา่ ควรแก่การศึกษา

๕. สาระการเรียนรู้
นทิ านพน้ื บ้าน

๖.สมรรถนะสาคญั ของผูเ้ รยี น
๑. ความสามารถในการส่ือสาร
- ทักษะการอา่ น
- ทกั ษะการเขยี น
๒. ความสามารถในการคิด
- การวเิ คราะห์
- การสงั เคราะห์
- การสรุปความรู้

49

๗. คณุ ลกั ษณะอนั พึงประสงค์
ใฝเ่ รียนรู้
ตัวชี้วดั ที่ ๔.๑ ตัง้ ใจ เพยี รพยายามในการเรยี นและเขา้ รว่ มกิจกรรมการเรียนรู้
ตวั ชวี้ ัดที่ ๔.๒ แสวงหาความรจู้ ากแหล่งเรียนรตู้ ่าง ๆ ทงั้ ภายในและภายนอกโรงเรียนดว้ ยการ

เลอื กใช้สอ่ื อยา่ งเหมาะสม บันทกึ ความรู้ วิเคราะห์ สรุปเป็น องค์ความรู้ สามารถนาไปใชใ้ นชวี ิตประจาวันได้

ม่งุ ม่ันในการทางาน
ตัวชว้ี ดั ที่ ๖.๑ ต้ังใจและรับผดิ ชอบในการปฏิบัตหิ น้าที่การงาน

รกั ความเปน็ ไทย
ตัวชว้ี ัดท่ี ๗.๒ เหน็ คุณคา่ และใช้ภาษาไทยในการส่อื สารได้อย่างถกู ต้องเหมาะสม

๘. การจัดการเรียนรู้
ชวั่ โมงที่ ๑

ขน้ั นาเข้าสู่บทเรยี น
๑. นกั เรียนรว่ มกนั พูดคุยในประเดน็ “ใครเล่านิทานให้ฟง๎ เมอ่ื ยังวยั เยาว์”
ขน้ั สอน
๑. นกั เรยี นทาแบบทดสอบก่อนเรยี น เรื่อง นิทานพ้ืนบา้ น (เวลาในการทาข้อสอบ ๓๐ นาท)ี
ข้ันสรปุ
๑. เก็บแบบทดสอบ ครูผูส้ อนเกรนิ่ นาเร่อื ง การจัดการเรยี นรูโ้ ดยใชว้ ิธี SQ4R ท่จี ะไดเ้ รยี นในชั่วโมง
ถัดไป

ชั่วโมงท่ี ๒

ขั้นนาเข้าสู่บทเรยี น
๑. นกั เรยี นรว่ มกันพูดคยุ เก่ียวกบั นิทานพื้นบ้านทต่ี นร้จู ัก ส่งตวั แทน ๑-๒ คนออกมาเล่านิทาน ๑

เรื่องที่เคยได้ยนิ สมาชิกรว่ มกันสงั เกตวา่ มีเนือ้ หาเหมือนกับทเี่ คยได้ยนิ มาหรอื ไม่ หากมีข้อแตกตา่ ง แตกตา่ ง
อยา่ งไรบ้าง
ขนั้ สอน

๑. นกั เรยี นฟง๎ ครูอธิบายวธิ ีการบันทึกการอา่ นโดยใช้วธิ ีการจัดการเรยี นรู้แบบ SQ4R และให้เรียนอ่าน
ตามดงั ขัน้ ตอนต่อไปน้ี

1) survey (S) อา่ นเรื่องอย่างคร่าวๆ
2) question (Q) ตงั้ คาถามจากเร่อื งทอ่ี า่ น คาถามนีจ้ ะทาให้ผูอ้ ่านมคี วามอยากรเู้ กย่ี วกับ
เรอื่ งราวที่อ่าน
3) Read (R) อา่ นบทความน้ันซ้าอกี ครัง้ อยา่ งละเอียดเพ่อื คน้ หาคาตอบของคาถามท่ไี ด้ตง้ั ไว้

50

4) Record (R) เขียนคาตอบของคาถามทตี่ ้ังไวแ้ ละจดบันทกึ ข้อมลู ที่ไดจ้ ากการอ่านโดยเฉพาะ
สว่ นท่ีเปน็ สาระสาคัญ

5) Recite (R) สรุปใจความสาคญั ของเร่ืองท่ีอ่านแยกประเด็นต่างๆโดยใช้สานวนภาษาของตนเอง
6) Reflect (R) วเิ คราะหว์ ิจารณบ์ ทอ่านแลว้ แสดงความคดิ เหน็
๓. นกั เรยี นทาแบบฝกึ หดั ร่างรปู แบบของรายงาน โดยศึกษาจากส่วนประกอบของการทารายงาน พร้อมท้งั
เขยี นอธบิ ายสว่ นประกอบของรายงาน
ขั้นสรปุ
๑. นักเรียนสรุปลกั ษณะสาคัญของวิธีการจัดการเรยี นรู้แบบ SQ4R ในรูปแบบของแผนผังความคดิ

๙. สื่อ/แหล่งเรยี นรู้
๑. ใบความรู้ เรื่อง วิธีการจัดการเรยี นรู้แบบ SQ4R

๑๐. การประเมนิ ผล วธิ วี ดั เกณฑ์การประเมิน
ตรวจแบบทดสอบ ทาถูกร้อยละ ๕๐ ขน้ึ ไปถือวา่ ผา่ น
เครื่องมือ
- แบบทดสอบก่อนเรยี น (K,P)

- แบบสังเกตคุณลกั ษณะอันพงึ สงั เกตพฤติกรรม ผา่ นระดับคณุ ภาพ ดี
ประสงค์ (A)

51

แบบบันทึกหลังการสอน

กล่มุ สาระการเรียนรภู้ าษาไทย รายวชิ าภาษาไทยพน้ื ฐาน ท๒๑๑๐๒ ชนั้ มัธยมศึกษาปีที่ ๑

หน่วยการเรียนรทู้ ี่ ๗ เร่อื ง นิทานพนื้ บ้าน จานวน ๖ ชวั่ โมง

แผนการจัดการเรยี นรู้ที่ ๑ การอ่านเชิงวิเคราะหน์ ิทานพน้ื บ้าน เวลา ๒ ชวั่ โมง

ผู้สอน นางสาวจุตภิ รณ์ พงโพธิ์ สอนวัน........ เดอื น............... พ.ศ. ..............

๑. การจัดการเรยี นการสอน
๑.๑ ดา้ นความรู้ (K)

.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................

๑.๒ ดา้ นทักษะ/กระบวนการ (P)
.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................

๑.๓ ดา้ นคณุ ลกั ษณะฯ (A)
.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................
๒. ปัญหาและอปุ สรรค
.......................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................
๓. ข้อเสนอแนะ/แนวทางการแกไ้ ข
.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................

ลงช่ือ............................................ผสู้ อน
(นางสาวจตุ ิภรณ์ พงโพธ์)ิ
นกั ศกึ ษาฝึกประสบการณ์

วนั ท่ี ..... เดอื น ................. พ.ศ. ...........

แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี ๒ 52

วิชา ภาษาไทยพนื้ ฐาน รหสั วิชา ท๒๑๑๐๒ ภาคเรยี นท่ี ๒/๒๕๖๐
หนว่ ยการเรยี นรู้ที่ ๗ เรือ่ ง นิทานพนื้ บา้ น จานวน ๖ ช่ัวโมง
แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี ๒ พญาคันคาก เวลา ๑ ชวั่ โมง
กล่มุ สาระการเรยี นรภู้ าษาไทย
ครูผสู้ อน นางสาวจุติภรณ์ พงโพธ์ิ ระดับชน้ั มัธยมศึกษาปีท่ี ๑
โรงเรยี นพุทไธสง

๑. มาตรฐานการเรียนรู้
มาตรฐาน ท ๕.๑ เข้าใจและแสดงความคดิ เห็น วิจารณ์วรรณคดีและวรรณกรรมไทยอย่างเห็น

คณุ ค่าและนามาประยุกตใ์ ชใ้ นชวี ติ จรงิ

๒. ตัวชวี้ ดั
ท ๕.๑ ม. ๑/๒ วเิ คราะหว์ รรณคดแี ละวรรณกรรมท่อี า่ นพรอ้ มยกตวั อย่าง

๓. จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้
๑. รหู้ ลักการอา่ นเชิงวิเคราะหโ์ ดยใชว้ ธิ ีการจัดการเรียนรแู้ บบ SQ4R (K)
๒. สามารถจบั ใจความสาคัญจากเร่อื งที่อ่านได้ (P)
๓. เห็นคณุ คา่ สาคญั ของขอ้ คิดทไ่ี ด้จากเรื่องทีอ่ ่าน (A)

๔. สาระสาคญั

พญาคันคากเป็นนทิ านพนื้ บ้านของภาคตะวนั ออกเฉยี งเหนือ และเปน็ ทีม่ าของประเพณีบญุ บั้งไฟท่มี ี
มาจนถงึ ป๎จจุบัน

๕. สาระการเรยี นรู้
นิทานพนื้ บ้าน เร่ือง พญาคันคาก

๖.สมรรถนะสาคัญของผเู้ รียน
๑. ความสามารถในการส่ือสาร
- ทกั ษะการอ่าน
- ทกั ษะการเขียน
๒. ความสามารถในการคดิ
- การวิเคราะห์
- การสงั เคราะห์
- การสรุปความรู้

53

๗. คุณลักษณะอนั พงึ ประสงค์
ใฝ่เรยี นรู้
ตัวชว้ี ดั ท่ี ๔.๑ ตงั้ ใจ เพยี รพยายามในการเรยี นและเข้ารว่ มกิจกรรมการเรยี นรู้
ตัวช้ีวดั ท่ี ๔.๒ แสวงหาความรู้จากแหล่งเรียนรู้ต่าง ๆ ทง้ั ภายในและภายนอกโรงเรียนด้วยการ

เลอื กใชส้ ื่ออย่างเหมาะสม บันทกึ ความรู้ วเิ คราะห์ สรุปเปน็ องคค์ วามรู้ สามารถนาไปใช้ในชีวติ ประจาวันได้

มุ่งมน่ั ในการทางาน
ตวั ชว้ี ดั ที่ ๖.๑ ต้งั ใจและรับผิดชอบในการปฏิบัติหน้าที่การงาน

รกั ความเปน็ ไทย
ตัวชี้วัดที่ ๗.๒ เห็นคุณค่าและใชภ้ าษาไทยในการสือ่ สารได้อยา่ งถกู ต้องเหมาะสม

๘. การจัดการเรียนรู้
ข้นั นาเข้าสบู่ ทเรียน
๑. นกั เรยี นร่วมกันพดู คุยเกี่ยวกบั สภาพแวดลอ้ มของโลกในป๎จจุบนั ป๎ญหามลภาวะต่าง ๆ เกดิ ขน้ึ

เพราะเหตุใด
ขน้ั สอน

๑. นกั เรียนแบง่ กลุม่ กลมุ่ ละประมาณ ๓ คน ฟ๎งครูอธบิ ายวิธีการทาบันทึกการอ่านนทิ านโดยใช้ วธิ ี
SQ4R

๒. นกั เรยี นแต่ละกล่มุ อา่ นนทิ านพ้นื บา้ น เร่ือง พญาคนั คาก
๓. นักเรยี นแต่ละกลุ่ม ร่วมกันทาแบบฝึกหัด
ข้นั สรุป
๑. ร่วมกนั สรุปเนอ้ื หาความรู้ จากนิทานที่ได้อา่ น
๒. แต่ละกลุ่ม ส่งตัวแทนออกมาพูดประเดน็ ตา่ ง ๆ ทไี่ ดจ้ ากการอ่านนิทาน กล่มุ ละ ๑ ประเด็น

๙. สอ่ื /แหล่งเรยี นรู้
๑. แบบฝกึ หดั นิทานพ้ืนบา้ น เร่ือง พญาคันคาก

๑๐. การประเมินผล วิธวี ดั 54
เคร่ืองมอื ตรวจแบบฝึกหดั
เกณฑ์การประเมนิ
- แบบฝึกหดั (K) สังเกตพฤตกิ รรมทกั ษะ ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับ ๒
กระบวนการกลมุ่
- แบบสงั เกตพฤติกรรมทักษะ ขนึ้ ไป
กระบวนการกลุ่ม (P) สงั เกตพฤติกรรม ผา่ นเกณฑ์ที่ ๑๐ คะแนน ข้ึนไป

- แบบสงั เกตคุณลักษณะอันพึง ผ่านระดับคณุ ภาพ ดี
ประสงค์ (A)

55

แบบบนั ทกึ หลงั การสอน

กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย รายวชิ าภาษาไทยพื้นฐาน ท๒๑๑๐๒ ช้นั มัธยมศกึ ษาปที ี่ ๑

หน่วยการเรยี นรูท้ ่ี ๗ เร่ือง นิทานพน้ื บา้ น จานวน ๖ ช่ัวโมง
แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี ๑ พญาคนั คาก เวลา ๑ ชว่ั โมง
ผู้สอน นางสาวจตุ ภิ รณ์ พงโพธ์ิ สอนวัน........ เดือน............... พ.ศ. ..............

๑. การจัดการเรยี นการสอน
๑.๑ ดา้ นความรู้ (K)

.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................

๑.๒ ด้านทักษะ/กระบวนการ (P)
.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................

๑.๓ ด้านคุณลักษณะฯ (A)
.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................
๒. ปญั หาและอปุ สรรค
.......................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................
๓. ขอ้ เสนอแนะ/แนวทางการแก้ไข
.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................

ลงชอ่ื ............................................ผูส้ อน
(นางสาวจตุ ภิ รณ์ พงโพธ)์ิ
นกั ศึกษาฝกึ ประสบการณ์

วันที่ ..... เดือน ................. พ.ศ. .......

แผนการจดั การเรียนรู้ที่ ๓ 56

วิชา ภาษาไทยพื้นฐาน รหสั วิชา ท๒๑๑๐๒ ภาคเรยี นท่ี ๒/๒๕๖๐
หนว่ ยการเรียนรู้ที่ ๗ เร่ือง นิทานพืน้ บ้าน จานวน ๖ ชั่วโมง
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๓ สงั ขท์ อง เวลา ๑ ชว่ั โมง
กลุม่ สาระการเรียนรู้ภาษาไทย
ครูผู้สอน นางสาวจตุ ภิ รณ์ พงโพธ์ิ ระดับช้นั มธั ยมศึกษาปีที่ ๑
โรงเรยี นพทุ ไธสง

๑. มาตรฐานการเรยี นรู้
มาตรฐาน ท ๕.๑ เข้าใจและแสดงความคดิ เหน็ วิจารณว์ รรณคดีและวรรณกรรมไทยอย่างเห็น

คณุ คา่ และนามาประยุกต์ใช้ในชีวติ จริง

๒. ตวั ชวี้ ัด
ท ๕.๑ ม. ๑/๒ วเิ คราะห์วรรณคดีและวรรณกรรมทอี่ า่ นพรอ้ มยกตัวอยา่ ง

๓. จุดประสงค์การเรยี นรู้
๑. รหู้ ลักการอา่ นเชิงวิเคราะหโ์ ดยใชว้ ิธกี ารจัดการเรยี นร้แู บบ SQ4R (K)
๒. สามารถจบั ใจความสาคญั จากเรื่องทอี่ า่ นได้ (P)
๓. เหน็ คณุ ค่าสาคญั ของขอ้ คิดท่ีไดจ้ ากเรอื่ งทีอ่ ่าน (A)

๔. สาระสาคญั

นิทานพน้ื บา้ นเป็นเร่ืองเลา่ ท่ีเล่าสบื ต่อกนั มาในท้องถิ่นในท้องถ่นิ หน่ึงและแพร่หลายไปยังท้องถิน่ อน่ื
นทิ านพน้ื บ้านมีเน้ือหาที่มีคุณค่าควรแก่การศึกษา

๕. สาระการเรียนรู้
นิทานพื้นบ้าน เร่ือง สงั ขท์ อง

๖.สมรรถนะสาคัญของผ้เู รียน
๑. ความสามารถในการสื่อสาร
- ทกั ษะการอา่ น
- ทักษะการเขยี น
๒. ความสามารถในการคดิ
- การวเิ คราะห์
- การสงั เคราะห์
- การสรปุ ความรู้

57

๗. คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์
ใฝเ่ รยี นรู้
ตัวชว้ี ัดที่ ๔.๑ ตัง้ ใจ เพียรพยายามในการเรียนและเขา้ รว่ มกิจกรรมการเรยี นรู้
ตัวชว้ี ัดท่ี ๔.๒ แสวงหาความรูจ้ ากแหลง่ เรียนรตู้ า่ ง ๆ ท้งั ภายในและภายนอกโรงเรียนด้วยการ

เลือกใช้สือ่ อย่างเหมาะสม บันทึกความรู้ วิเคราะห์ สรปุ เปน็ องคค์ วามรู้ สามารถนาไปใชใ้ นชวี ติ ประจาวนั ได้

มงุ่ ม่ันในการทางาน
ตัวช้ีวัดท่ี ๖.๑ ตั้งใจและรับผดิ ชอบในการปฏิบัตหิ นา้ ทก่ี ารงาน

รักความเป็นไทย
ตวั ชว้ี ัดที่ ๗.๒ เห็นคณุ ค่าและใช้ภาษาไทยในการสอื่ สารได้อย่างถูกต้องเหมาะสม

๘. การจดั การเรียนรู้
ขั้นนาเขา้ ส่บู ทเรียน
๑. นกั เรยี นร่วมกนั พูดคุยเกี่ยวกบั นทิ านพ้นื บ้านของไทย แตล่ ะภาคมคี วามแตกตา่ งกนั ด้านใดบา้ ง

ขน้ั สอน
๑. นกั เรยี นศึกษาลกั ษณะสาคัญและความแตกตา่ งของนิทานพื้นบา้ นของแตล่ ะภาค

- ภาคเหนอื
- ภาคใต้
- ภาคตะวันออกเฉยี งเหนือ
- ภาคตะวนั ออก
- ภาคกลาง
นกั เรียนวเิ คราะหว์ า่ จากนิทานพ้ืนบ้านทง้ั หมด นักเรียนคดิ ว่านกั เรียนมีความคนุ้ เคยกับนทิ านพื้นบา้ นของ
ภาคใดมากทีส่ ดุ เพราะเหตใุ ด
๓. นกั เรยี นแบ่งกลมุ่ กลุ่มละประมาณ ๓ คน
๔. นกั เรียนแตล่ ะกลมุ่ อา่ นนิทานพ้ืนบา้ น เร่อื ง สงั ข์ทอง
๕. นกั เรยี นแตล่ ะกลุ่ม ร่วมกันทาแบบฝกึ หดั
ขั้นสรปุ
๑. ร่วมกันสรปุ เนื้อหาความรู้ จากนทิ านท่ีได้อา่ น

๙. สอ่ื /แหล่งเรยี นรู้
๑. แบบฝกึ หัด นทิ านพน้ื บ้าน เร่ือง สังข์ทอง

๑๐. การประเมนิ ผล วิธวี ดั 58
เคร่ืองมอื ตรวจแบบฝึกหดั
เกณฑ์การประเมนิ
- แบบฝึกหดั (K) สังเกตพฤตกิ รรมทกั ษะ ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับ ๒
กระบวนการกลุ่ม
- แบบสงั เกตพฤติกรรมทักษะ ขนึ้ ไป
กระบวนการกลุ่ม (P) สงั เกตพฤติกรรม ผา่ นเกณฑ์ที่ ๑๐ คะแนน ข้ึนไป

- แบบสงั เกตคุณลักษณะอันพึง ผ่านระดับคณุ ภาพ ดี
ประสงค์ (A)

59

แบบบันทกึ หลังการสอน

กล่มุ สาระการเรียนรู้ภาษาไทย รายวชิ าภาษาไทยพืน้ ฐาน ท๒๑๑๐๒ ชัน้ มัธยมศึกษาปที ่ี ๑

หน่วยการเรยี นรู้ท่ี ๗ เรื่อง นิทานพนื้ บา้ น จานวน ๖ ชว่ั โมง
แผนการจัดการเรยี นรู้ที่ ๓ สังข์ทอง เวลา ๑ ชว่ั โมง
ผู้สอน นางสาวจุติภรณ์ พงโพธิ์ สอนวนั ........ เดือน............... พ.ศ. ..............

๑. การจดั การเรียนการสอน
๑.๑ ดา้ นความรู้ (K)

.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................

๑.๒ ดา้ นทักษะ/กระบวนการ (P)
.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................

๑.๓ ดา้ นคุณลกั ษณะฯ (A)
.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................
๒. ปัญหาและอปุ สรรค
.......................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................
๓. ข้อเสนอแนะ/แนวทางการแกไ้ ข
.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................

ลงชอื่ ............................................ผสู้ อน
(นางสาวจตุ ิภรณ์ พงโพธ์ิ)
นกั ศกึ ษาฝึกประสบการณ์

วนั ท่ี ..... เดอื น ................. พ.ศ. ...........

แผนการจดั การเรยี นรู้ที่ ๔ 60

วชิ า ภาษาไทยพ้ืนฐาน รหสั วิชา ท๒๑๑๐๒ ภาคเรียนท่ี ๒/๒๕๖๐
หน่วยการเรยี นรู้ที่ ๗ เรอื่ ง นิทานพนื้ บ้าน จานวน ๖ ชว่ั โมง
แผนการจัดการเรยี นรู้ท่ี ๔ นางหมาขาว เวลา ๑ ชวั่ โมง
กลุม่ สาระการเรียนรู้ภาษาไทย
ครผู ู้สอน นางสาวจุติภรณ์ พงโพธิ์ ระดับชัน้ มธั ยมศึกษาปีที่ ๑
โรงเรียนพทุ ไธสง

๑. มาตรฐานการเรียนรู้
มาตรฐาน ท ๕.๑ เข้าใจและแสดงความคิดเหน็ วิจารณ์วรรณคดแี ละวรรณกรรมไทยอย่างเหน็

คณุ ค่าและนามาประยุกตใ์ ช้ในชีวติ จริง

๒. ตวั ช้ีวัด
ท ๕.๑ ม. ๑/๒ วิเคราะหว์ รรณคดีและวรรณกรรมที่อ่านพรอ้ มยกตัวอยา่ ง

๓. จดุ ประสงค์การเรียนรู้
๑. นกั เรยี นรู้หลักการอ่านเชงิ วิเคราะหโ์ ดยใชว้ ิธีการจัดการเรียนรแู้ บบ SQ4R (K)
๒. นักเรยี นสามารถจับใจความสาคญั จากเร่ืองที่อา่ นได้ (P)
๓. นกั เรียนเหน็ คณุ คา่ สาคัญของข้อคิดท่ไี ด้จากเร่ืองท่ีอ่าน (A)

๔. สาระสาคญั

นิทานพ้นื บ้านเป็นเร่อื งเลา่ ทเ่ี ลา่ สืบตอ่ กันมาในท้องถ่นิ ในท้องถิ่นหนงึ่ และแพรห่ ลายไปยังท้องถ่นิ อื่น
นทิ านพื้นบา้ นมีเนอื้ หาทีม่ คี ุณคา่ ควรแก่การศึกษา

๕. สาระการเรยี นรู้
นิทานพืน้ บ้าน เร่ือง นางหมาขาว

๖.สมรรถนะสาคญั ของผูเ้ รียน
๑. ความสามารถในการสื่อสาร
- ทักษะการอา่ น
- ทกั ษะการเขียน
๒. ความสามารถในการคดิ
- การวิเคราะห์
- การสังเคราะห์
- การสรุปความรู้

61

๗. คุณลกั ษณะอันพงึ ประสงค์
ใฝ่เรยี นรู้
ตัวช้วี ัดที่ ๔.๑ ตั้งใจ เพยี รพยายามในการเรียนและเข้ารว่ มกจิ กรรมการเรยี นรู้
ตวั ช้ีวดั ท่ี ๔.๒ แสวงหาความรจู้ ากแหลง่ เรียนรตู้ า่ ง ๆ ทงั้ ภายในและภายนอกโรงเรียนด้วยการ

เลอื กใช้สื่ออย่างเหมาะสม บนั ทึกความรู้ วิเคราะห์ สรปุ เปน็ องคค์ วามรู้ สามารถนาไปใชใ้ นชวี ติ ประจาวนั ได้

มุ่งมนั่ ในการทางาน
ตวั ช้วี ัดที่ ๖.๑ ต้งั ใจและรบั ผิดชอบในการปฏิบตั หิ น้าทก่ี ารงาน

รักความเป็นไทย
ตัวชว้ี ัดท่ี ๗.๒ เห็นคณุ คา่ และใช้ภาษาไทยในการสอื่ สารได้อย่างถกู ต้องเหมาะสม

๘. การจดั การเรียนรู้
ขน้ั นาเข้าสู่บทเรียน
๑. นกั เรียนรว่ มกันพดู คุยเกีย่ วกบั นทิ านพ้นื บ้านของไทย แตล่ ะภาคมีความแตกตา่ งกนั ด้านใดบ้าง

ขนั้ สอน
๑. นักเรียนศกึ ษาลักษณะสาคญั ของนิทานพ้นื บ้าน และความสาคัญของการศกึ ษานิทานพ้ืนบา้ น
๒. นักเรยี นรว่ มกันวเิ คราะห์เกย่ี วกบั ลักษณะการแพร่กระจายของนิทานพื้นบา้ นในแต่ละท้องท่ี และ

ศึกษาวา่ เหตุใดนทิ านพน้ื บา้ นในบริเวณใกลเ้ คียงกนั จึงมโี ครงเรอ่ื งคลา้ ยคลึงกนั
๓. นกั เรยี นจับคกู่ นั อ่านนิทาน เร่อื ง นางหมาขาว พร้อมท้ังทาแบบฝกึ หดั
๔. รว่ มกันทาแบบฝึกหดั

ข้นั สรปุ
๑. รว่ มกนั สรุปเนอ้ื หาความรู้ จากนทิ านท่ีได้อ่าน

๙. สอ่ื /แหล่งเรยี นรู้
๑. แบบฝกึ หัด นทิ านพืน้ บ้าน เร่ือง นางหมาขาว

๑๐. การประเมินผล วิธวี ดั 62
เคร่ืองมอื ตรวจแบบฝึกหดั
เกณฑ์การประเมนิ
- แบบฝึกหดั (K) สังเกตพฤตกิ รรมทกั ษะ ผ่านเกณฑ์การประเมินระดับ ๒
กระบวนการกลมุ่
- แบบสงั เกตพฤติกรรมทักษะ ขนึ้ ไป
กระบวนการกลุ่ม (P) สงั เกตพฤติกรรม ผา่ นเกณฑ์ที่ ๑๐ คะแนน ข้ึนไป

- แบบสงั เกตคุณลักษณะอันพึง ผ่านระดับคณุ ภาพ ดี
ประสงค์ (A)

63

แบบบันทกึ หลังการสอน

กล่มุ สาระการเรยี นร้ภู าษาไทย รายวิชาภาษาไทยพ้ืนฐาน ท๒๑๑๐๒ ชัน้ มัธยมศึกษาปที ่ี ๑

หนว่ ยการเรยี นรูท้ ี่ ๗ เรอื่ ง นิทานพ้นื บา้ น จานวน ๖ ชั่วโมง
แผนการจดั การเรยี นรู้ท่ี ๔ นางหมาขาว เวลา ๑ ชวั่ โมง
ผู้สอน นางสาวจุตภิ รณ์ พงโพธ์ิ สอนวัน........ เดอื น............... พ.ศ. ..............

๑. การจดั การเรยี นการสอน
๑.๑ ดา้ นความรู้ (K)

.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................

๑.๒ ดา้ นทกั ษะ/กระบวนการ (P)
.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................

๑.๓ ด้านคณุ ลักษณะฯ (A)
.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................
๒. ปัญหาและอุปสรรค
.......................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................
๓. ข้อเสนอแนะ/แนวทางการแก้ไข
.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................

ลงช่ือ............................................ผ้สู อน
(นางสาวจตุ ิภรณ์ พงโพธิ์)
นักศกึ ษาฝึกประสบการณ์

วันท่ี ..... เดอื น ................. พ.ศ. ...........

แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี ๕ 64

วิชา ภาษาไทยพืน้ ฐาน รหสั วชิ า ท๒๑๑๐๒ ภาคเรียนที่ ๒/๒๕๖๐
หน่วยการเรียนรู้ท่ี ๗ เร่อื ง นิทานพนื้ บ้าน จานวน ๖ ช่วั โมง
แผนการจดั การเรยี นรู้ท่ี ๕ นทิ านพื้นบา้ นสบื สานท้องถน่ิ เวลา ๑ ชวั่ โมง
กลมุ่ สาระการเรยี นร้ภู าษาไทย
ครผู สู้ อน นางสาวจตุ ภิ รณ์ พงโพธิ์ ระดับชัน้ มัธยมศึกษาปีที่ ๑
โรงเรียนพทุ ไธสง

๑. มาตรฐานการเรียนรู้
มาตรฐาน ท ๕.๑ เข้าใจและแสดงความคดิ เห็น วจิ ารณว์ รรณคดีและวรรณกรรมไทยอย่างเหน็

คุณคา่ และนามาประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง

๒. ตวั ชี้วดั
ท ๕.๑ ม. ๑/๒ วเิ คราะหว์ รรณคดีและวรรณกรรมท่ีอา่ นพรอ้ มยกตวั อยา่ ง

๓. จดุ ประสงค์การเรยี นรู้
๑. รู้หลักการอ่านเชงิ วิเคราะหโ์ ดยใช้วธิ กี ารจดั การเรียนรูแ้ บบ SQ4R (K)
๒. สามารถนาวธิ ีการจัดการเรียนรู้แบบ SQ4R มาใชว้ เิ คราะห์ได้ (P)
๓. นกั เรยี นเหน็ คณุ ค่าสาคัญของข้อคดิ ทีไ่ ด้จากเร่ืองที่อา่ น (A)

๔. สาระสาคญั
การศกึ ษานิทานพน้ื บา้ น ช่วยให้ผเู้ รยี นไดพ้ ัฒนาทักษะการอ่านเชงิ วเิ คราะห์ไปพร้อมกับใหค้ ณุ ค่า

ความสนกุ สนานเพลดิ เพลินและช่วยอนรุ ักษ์ความเปน็ ไทยให้คงอยูส่ ืบไป

๕. สาระการเรียนรู้
นิทานพืน้ บ้าน

๖.สมรรถนะสาคัญของผเู้ รยี น
๑. ความสามารถในการสื่อสาร
- ทกั ษะการอา่ น
- ทักษะการเขยี น
๒. ความสามารถในการคิด
- การวเิ คราะห์
- การสงั เคราะห์
- การสรปุ ความรู้

65

๗. คณุ ลกั ษณะอนั พึงประสงค์
ใฝเ่ รยี นรู้
ตวั ชว้ี ัดท่ี ๔.๑ ตั้งใจ เพียรพยายามในการเรยี นและเขา้ รว่ มกจิ กรรมการเรยี นรู้
ตวั ช้วี ัดท่ี ๔.๒ แสวงหาความรู้จากแหลง่ เรียนร้ตู ่าง ๆ ทั้งภายในและภายนอกโรงเรยี นด้วยการ

เลอื กใช้สอ่ื อย่างเหมาะสม บันทึกความรู้ วิเคราะห์ สรุปเป็น องคค์ วามรู้ สามารถนาไปใชใ้ นชวี ติ ประจาวนั ได้

มุ่งมน่ั ในการทางาน
ตัวชี้วัดท่ี ๖.๑ ตงั้ ใจและรับผิดชอบในการปฏิบตั ิหนา้ ทีก่ ารงาน

รกั ความเป็นไทย
ตวั ชว้ี ดั ท่ี ๗.๒ เหน็ คณุ คา่ และใช้ภาษาไทยในการสอื่ สารได้อยา่ งถูกต้องเหมาะสม

๘. การจดั การเรียนรู้
ขนั้ นาเขา้ สบู่ ทเรียน
๑. นกั เรยี นรว่ มยกตวั อย่างเพลงหรือบทกลอนที่ไดร้ บั อิทธิพลมาจากนทิ านพ้นื บา้ นหรือวรรณกรรม

ไทย คนท่ีร้องได้ร่วมกนั ร้อง ๑ ท่อน ส้นั ๆ
ขนั้ สอน

๑. นักเรยี นร่วมกันยกตวั อย่างประโยชน์ของการศึกษานิทานพ้นื บา้ น อย่างน้อย ๕ ข้อ
๒. นักเรยี นทาแบบทดสอบหลงั เรยี น เรื่อง นิทานพืน้ บ้าน (เวลาในการทาข้อสอบ ๓๐ นาท)ี
๓. นักเรียนฟง๎ ครูเฉลยคาตอบ เพื่อเปน็ แนวทางในการศึกษาคน้ คว้า
ขั้นสรปุ
๑. รว่ มกนั สรปุ เนอ้ื หาความรู้ จากนิทานท่ีได้อา่ น
๒. นกั เรียนวเิ คราะหค์ าถามคาถาม “นักเรียนคดิ ว่านทิ านพ้ืนบ้านสะท้อนสภาพสังคมและวิถีชีวิตได้
หรอื ไม่ เพราะเหตุใด” เขียนลงในสมดุ บนั ทึก

๙. ส่ือ/แหล่งเรยี นรู้
๑. แบบทดสอบหลังเรยี น เรอ่ื ง นิทานพน้ื บ้าน

๑๐. การประเมนิ ผล วิธีวัด เกณฑ์การประเมิน
ตรวจแบบทดสอบ ทาถกู ร้อยละ ๕๐ ขึ้นไปถือว่าผ่าน
เครือ่ งมือ
- แบบทดสอบ (K,P)

- แบบสงั เกตคุณลักษณะอนั พงึ สงั เกตพฤตกิ รรม ผา่ นระดบั คุณภาพ ดี
ประสงค์ (A)

66

แบบบันทึกหลงั การสอน

กล่มุ สาระการเรียนรูภ้ าษาไทย รายวิชาภาษาไทยพน้ื ฐาน ท๒๑๑๐๒ ช้นั มธั ยมศึกษาปที ่ี ๑

หน่วยการเรียนรู้ที่ ๗ เรื่อง นิทานพนื้ บ้าน จานวน ๖ ชั่วโมง
แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี ๕ นทิ านพ้ืนบ้านสบื สานท้องถน่ิ เวลา ๑ ชวั่ โมง
ผสู้ อน นางสาวจุตภิ รณ์ พงโพธิ์ สอนวนั ........ เดือน............... พ.ศ. ..............

๑. การจดั การเรยี นการสอน
๑.๑ ด้านความรู้ (K)

.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................

๑.๒ ด้านทกั ษะ/กระบวนการ (P)
.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................

๑.๓ ดา้ นคุณลักษณะฯ (A)
.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................
๒. ปญั หาและอุปสรรค
.......................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................
๓. ขอ้ เสนอแนะ/แนวทางการแก้ไข
.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................

ลงชอ่ื ............................................ผสู้ อน
(นางสาวจตุ ภิ รณ์ พงโพธ์ิ)
นักศึกษาฝึกประสบการณ์

วันท่ี ..... เดอื น ................. พ.ศ. ..........

67

ภาคผนวก ง

- แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์
- เฉลยแบบทดสอบ
- แบบฝกึ ทกั ษะ

68

แบบทดสอบวัดความสามารถในการอ่านเชิงวเิ คราะห์

เร่ือง นทิ านพืน้ บา้ น

คาช้แี จง

1.แบบทดสอบวัดความสามารถในการอ่านเชิงวิเคราะห์ ก่อนเรียน/หลังเรียน เรื่อง นิทานพื้นบ้าน
ใช้ทดสอบความสามารถในการอ่านคดิ เชิงเคราะห์ก่อนและหลังการจัดการเรียนรู้ แบบทดสอบฉบับนี้ เป็น
แบบทดสอบปรนัยแบบเลือกตอบ 4 ตัวเลือกจานวน 20 ข้อ ข้อละ 1 คะแนน ใช้เวลาใน การทดสอบ
นาที

2. ให้นักเรียนอ่านข้อคาถามและคาตอบให้ละเอียด แล้วเลือกคาตอบที่ถูกท่ีสุดเพียงคาตอบเดียว
แลว้ นาไปตอบลงในกระดาษคาตอบโดยทาเคร่ืองหมาย X ลงในตวั เลอื กท่ีต้องการ

3. ให้นกั เรียนทาแบบทดสอบใหค้ รบทกุ ขอ้
คาสงั่ จงเลอื กคาตอบทถี่ กู ทส่ี ุด

69

แบบทดสอบกอ่ น/หลงั เรยี น วดั ความสามารถในการอ่านเชงิ วเิ คราะห์

เรือ่ ง นทิ านพื้นบ้าน

คาช้แี จง ให้นกั เรียนเลอื กคาตอบทถ่ี ูกต้องที่สุดเพียงคาตอบเดยี ว
๑. นิทานพนื้ บา้ นหมายถงึ อะไร

ก. เอกสารทางวิชาการ ใชใ้ นการอา้ งอิง
ข. เร่ืองเล่าทมี่ าจากเหตุการณ์ท่เี คยเกดิ ข้ึนจริง
ค. เร่ืองเล่าที่สืบทอดกันมาเปน็ เวลานานของพ้นื ที่ใดพน้ื ทห่ี นึง่
ง. เรื่องเลา่ ทปี่ ๎จจุบันมกี ารจดบนั ทกึ เป็นลายลกั ษณ์อักษร ไมส่ ามารถเปล่ยี นแปลงได้

๒. ตอนจบของนิทานสว่ นมากจะมรี ปู แบบใด
ก. ให้ความจรรโลงใจ
ข. ทง้ิ ปมปญ๎ หาใหข้ บคิดตอ่ ไป
ค. ให้ความสนกุ เพลดิ เพลินจรรโลงใจ
ง. ส่งเสริมให้เยาวชนไทยหมัน่ ทาความดี

๓. นทิ านพ้นื บ้านมคี วามสัมพนั ธ์กับวถิ ชี ีวิตคนไทย ดังจะเหน็ วา่ นิทานพื้นบ้านมักปรากฏอยู่ในสงิ่ ต่าง ๆ
ต่อไปนี้ ยกเวน้ ข้อใด

ก. ตารายาไทย
ข. สานวนโวหาร
ค. ภาพจติ รกรรม
ง. เพลงกล่อมเด็ก

๔. R ใดตอ่ ไปนีไ้ ม่ปรากฏในขนั้ ตอนบันทึกการอา่ นแบบ SQ4R
ก. R Record (จดบันทกึ )
ข. R Remember (จดจา)
ค. R Read (อา่ นเน้ือเรื่อง)
ง. R Reflect (สะท้อนความคิด)

70

๕. เร่ืองพญาคันคากเปน็ ตน้ กาเนิดของประเพณีใด
ก. การเล่าคา่ ว
ข. บญุ บ้ังไฟ
ค. การบวชลูกแก้ว
ง. การบูชาพญาแถน

๖. นักเรยี นคดิ ว่าสาเหตุท่แี ทจ้ ริงของการเกิดภัยแลง้ มาจากอะไร
ก. พญานาคไปเลน่ นา้ ไม่ได้ ทาให้ไม่มีนา้ กระเดน็ เขา้ มาในโลกมนษุ ย์
ข. พญาคันคากสน้ิ อายไุ ข ทาให้ไมม่ คี นคอยบอกพญาแถน
ค. มนษุ ยต์ ดั ไม้ทาลายปุา ทาลายระบบนิเวศ
ง. มนษุ ยจ์ ดั งานประเพณไี ม่เป็นท่ีถูกใจของพญาแถน

๗. ข้อใดเรียบเรียงเหตกุ ารณจ์ ากนิทานพ้ืนบา้ น เรื่อง พญาแถน ถกู ต้อง
ก. พญาแถนไม่พอใจท่ีคนหันไปกราบไหวพ้ ญาคันคาก > ไมย่ อมส่งนา้ ฝนลงมายังเมืองมนุษย์ > พญา
คันคากและพญานาคไปส้กู ับพญาแถน > พญาแถนพา่ ยแพจ้ ึงยอมสง่ น้ามาให้ > มเี ง่ือนไขว่า ให้
พญานาคข่บี ัง้ ไฟขนึ้ ไปบอก
ข. มีเงอื่ นไขวา่ ให้พญานาคขี่บั้งไฟขึน้ ไปบอก > พญาแถนพ่ายแพจ้ งึ ยอมสง่ น้ามาให้ > พญาแถนไม่
พอใจท่คี นหนั ไปกราบไหวพ้ ญาคันคาก > ไม่ยอมสง่ น้าฝนลงมายงั เมืองมนุษย์ > พญาคันคากและ
พญานาคไปส้กู ับพญาแถน
ค. พญาแถนไม่พอใจท่ีคนหันไปกราบไหว้พญาคนั คาก > พญาคันคากและพญานาคไปสู้กับพญาแถน
> ไมย่ อมสง่ น้าฝนลงมายังเมืองมนุษย์ > พญาแถนพา่ ยแพ้จงึ ยอมส่งน้ามาให้ > มีเงอื่ นไขว่า ให้
พญานาคขบ่ี ง้ั ไฟข้นึ ไปบอก
ง. พญาคนั คากและพญานาคไปสู้กบั พญาแถน > พญาแถนไม่พอใจท่คี นหนั ไปกราบไหว้พญาคันคาก
> ไมย่ อมสง่ น้าฝนลงมายงั เมืองมนุษย์ > พญาแถนพา่ ยแพ้จึงยอมสง่ น้ามาให้ > มีเงื่อนไขว่า ให้
พญานาคขบ่ี ัง้ ไฟขึ้นไปบอก

71

๘. สานวน “เงาะถอดรปู ” มคี วามหมายตรงกับข้อใด
ก. เปลย่ี นแปลงจากคนใจร้ายเป็นคนใจดีทันที
ข. เปล่ยี นแปลงจากคนต่าศักด์เิ ปน็ คนสงู ศักดิ์ทันที
ค. เปลี่ยนแปลงรปู ลกั ษณ์ที่ไม่น่าดใู หง้ ดงามขน้ึ ทันที
ง. เปลี่ยนจากรูปเงาะเปน็ รูปทองในทันที

๙. ตวั ละครใดปรากฏใน นทิ านเรอ่ื ง สงั ข์ทอง
ก. นางยกั ษ์พนั ธรุ ตั
ข. นางยักษ์ขมูขี
ค. นางผีเส้อื สมุทร
ง. นางยกั ษ์สันธมาลา

๑๐. เหตุใดพระสังขจ์ ึงพรากจากทา้ วสามลผู้เป็นพระบดิ า
ก. พระบิดาหลงเช่ือคาทานายของโหร
ข. เกิดภยั พบิ ตั ทิ าใหต้ ้องหนีออกจากเมือง
ค. นางจนั ท์เทวีทาผิดต่อพระสวามี
ง. พระสงั ขเ์ ปน็ โรคร้ายแรงอาจทาใหเ้ กดิ โรคระบาดได้

๑๑. จากนทิ านเรอื่ ง นางหมาขาว นักเรยี นคดิ วา่ การกระทาของลกู สาวคนโตถกู ต้องหรอื ไม่ เพราะเหตุ
ใด

ก. ถกู ต้อง เพราะนา่ อบั อาย เมอื่ ได้ดแี ล้วไม่ควรแพร่งพรายความจรงิ วา่ มีแม่เปน็ หมา
ข. ถกู ต้อง เพราะถา้ หากผู้อื่นรู้ความจรงิ จะทาใหเ้ กิดอนั ตรายต่อตนเองได้
ค. ไม่ถูกตอ้ ง เพราะแสดงถงึ ความอกตญั ํแู ละถือเป็นการรังแกผูไ้ ม่มีทางสู้
ง. ไมถ่ ูกตอ้ ง เพราะอาจทาใหผ้ ู้อื่นจับไดว้ ่าตนเป็นลูกของนางหมาขาว

๑๒. สานวนในขอ้ ใดตรงกับการกระทาของลกู สาวคนโตของนางหมาขาว
ก. ววั ลมื ตีน
ข. กนิ ปนู รอ้ นท้อง
ค. สาวไสใ้ ห้กากนิ
ง. โลภมากมักลาภหาย

72

ใหน้ ักเรียนอ่านนทิ านต่อไปนแ้ี ละตอบคาถาม ข้อ ๑๓ – ๑๕

ท้าวปลาหลด

มีตายายคูห่ น่ึงซึ่งยากจนอันไม่มีจะกิน เชา้ วันหนึง่ สองตายายไดอ้ อกไปหาปลาบางวนั กห็ าปลาไม่ได้
เลยซักตวั รงุ่ เช้าตายายไปหาไปหาอีกจนถงึ เย็นก็ไม่ได้ปลาซักตวั พอกลบั บา้ นได้เจอกับปลาหลดจึงเกบ็ มา
เลีย้ งพอเล้ียงไปไดห้ นงึ่ สัปดาห์ปลาหลดกเ็ ติบใหญ่ อีกสามวันปลาหลดจงึ ตายลง ตายายจึงเสยี ใจมากจึงเอา
กระดูกปลาหลดเกบ็ ไว้เพื่อทาคราดนา พอไปคราดข้าวในนา ข้าวในนาจึงงอกงาม ทาให้ตายายรา่ รวยเปน็
มหาเศรษฐใี นหมู่บ้านนัน้

หลายปีตอ่ มากระดูกปลาหลดก็ยงั เหลืออยจู่ งึ เอามาทาเปน็ หวี เม่ือนาไปหวีผมตายาย ผมตายายจงึ
ได้ดาสวยงาม เหมือนกบั เป็นหน่มุ สาว มีเศรษฐีค่หู น่ึงอยู่คนละหมูบ่ า้ นกนั เกิดคิดอิจฉาตายายคู่น้นั เศรษฐใี ห้
พวกบา่ วไพร่ไปขโมยคราดและหวี

รุ่งเชา้ เศรษฐจี งึ หวผี มดว้ ยหวีปลาหลด พออีกวนั หนงึ่ ผมของเศรษฐจี ึงรว่ งหมดหวั เศรษฐีคู่น้นั เจ็บใจ
เร่อื งหวีจึงนาคราดทข่ี โมยตายายมา มาคราดนาของตัวเองบ้าง ขา้ วในนาจึงเฉาตายหมด จงึ จนเพราะความ
อจิ ฉาจงึ ทาให้เศรษฐคี นู่ นั้ จนมาก ปตี ่อมาเศรษฐีคนู่ ้นั จึงสานกึ ผิดจึงนาคราดและหวมี าคืนตายาย ตายายจงึ
ไม่ตดิ ใจเอาความเศรษฐีค่นู น้ั

๑๓. ขอ้ คดิ จากการอา่ นเรื่อง ท้าวปลาหลด ข้อใดถกู ต้องที่สุด
ก. ธรรมะย่อมชนะอธรรม
ข. ไมค่ วรนาสงิ่ มีค่ามาแลกกับส่งิ ไมม่ ีค่า
ค. ต้องการได้รับสิง่ ใดใหท้ าสงิ่ นั้นแกผ่ อู้ ื่น
ง. ไมค่ วรอจิ ฉาผู้อ่นื โดยทางทีผ่ ดิ หรือคนที่ไดด้ กี ว่าเรา

๑๔. จากนทิ าน เรื่อง ท้าวปลาหลด การกระทาของตัวละครใดในเร่อื งควรแกก่ ารนามาเป็นแบบอยา่ ง
เพราะเหตใุ ด

ก. ตายาย เพราะ มคี วามเตตา รจู้ กั การให้อภัย
ข. ตายาย เพราะ ถึงยากจนแต่ไมเ่ คยไปเบยี ดเบียนใคร
ค. เศรษฐี เพราะ มคี วามกระตอื รือรน้ ในการทามาหากนิ
ง. เศรษฐี เพราะ ถึงแมว่ ่าตนรา่ รวยอย่แู ลว้ แต่กม็ ีความต้องการรา่ รวยข้ึนไป

73

๑๕. ขอ้ ใดเปน็ แนวคดิ จากเรอ่ื งทา้ วปลาหลด
ก. การแบ่งปน๎ ซ่ึงกนั และกัน
ข. ความเกรงใจเปน็ สมบัติของผู้ดี
ค. ความยากจนทาให้คนต้องต่อสู้
ง. ความโลภอยากได้ของผอู้ นื่ นาภยั มาแกต่ น

ให้นกั เรียนอา่ นนิทานต่อไปนีแ้ ละตอบคาถาม ขอ้ ๑๖ – ๑๙

ทิดทอง และ ทดิ ถม เป็นเพ่ือนรกั กนั ทั้งสองได้บวชเรยี น รา่ เรียนตารบั ตารามาดว้ ยกนั
ถงึ แม้วา่ ฐานะของทง้ั สองต่างกนั แต่ทั้งสองก็ไม่ได้รงั เกยี จกันเลย เม่อื ท้งั สองสกึ ออกมา ก็ช่วยเหลือพอ่
แม่ทางานด้วยความขยนั ขนั แขง็ อยู่มาวนั หนึง่ มีพ่อคา้ เร่มาขายนา้ มันใส่ผมในหมบู่ ้าน ทิดทองกับทดิ
ถมซ่ึงไมร่ ู้เร่ืองอะไร จงึ ได้ซ้ือน้ามนั ใส่ผมมาใช้คนละขวด ต่อมาไม่นานผมของทัง้ สองกร็ ว่ งเรอ่ื ย ๆ ทุก
วนั นานวนั เข้าทั้งสองก็กลายเป็นคนหวั ลา้ น

ทง้ั สองร้สู ึกเป็นกงั วลกนิ ไม่ได้นอนไมห่ ลบั และร้สู ึกอับอายจนไมอ่ ยากจะออกไปไหนเลย เมื่อ
ชาวบ้านรู้เรอ่ื งขา่ วก็ทาทีมาแกล้ง โดยแนะนากับทั้งสองว่าถ้าเอาไอโ้ น้น ไอน้ ี่มาทา ผมก็จะงอกมา
ดังเดิม เชน่ บอกให้เอา หนวดเตา่ เขากระต่าย น้าลายยุง หรอื แม้กระท่ังข้ีไก่ มาทา ท้งั สองก็หลงเชอื่
กลายเป็นท่ขี าขันของชาวบา้ นท้งั หมูบ่ า้ น ทง้ั สองอบั อายเป็นอันมาก จึงตดั สินใจไปขอความชว่ ยเหลือ
จากโยคีท่ีอยู่กลางปาุ ด้วยความสงสารโยคจี ึงให้การช่วยเหลอื โดยให้ท้งั สองไปดาน้าในสระน้าขา้ ง
อาศรมสามคร้ัง ผมก็จะงอกออกมาทว่ั ทงั้ หวั เหมือนดังเดิม

ทั้งสองไมร่ อช้า รบี ทาตามคาแนะนาของทา่ นโยคี เมื่อลงดาคร้งั แรกแล้วโผลห่ ัวข้ึนมาปรากฏ
ว่าผมงอกขนึ้ มานิดหน่อย ครัง้ ที่ 2 ผมงอกมาพอประมาณและครง้ั ที่ 3 ผมของทง้ั สองงอกเต็มหวั เป็น
ปกติ แต่เน่ืองจากท้ังสองมีแผลเป็นกลางหวั ต้งั แตเ่ ด็กๆ ผมจึงข้นึ ตรงแผลเปน็ ไมไ่ ด้ แทนที่จะไปปรกึ ษา
กบั โยคี ทิดทองและทดิ ถมได้ปรึกษากันเองวา่ หากดาครั้งท่ี 4 ผมจะต้องงอกตรงท่เี ปน็ แผลเปน็
แน่นอน…ทง้ั สองจงึ ตดั สนิ ใจดาน้าลงไปอีกครง้ั แตท่ ว่าเหตุการณไ์ ม่คาดฝน๎ ก็เกิดขึ้น เมอ่ื ท้ังสองโผล่หวั
ขนึ้ มากลับกลายเป็นคนหวั ล้านเช่นเดิม คราวนแ้ี ม้แต่โยคเี องก็ช่วยอะไรไม่ได้แลว้ ทงั้ สองเสยี ใจร้องไห้
โวยวาย แลว้ เดนิ กม้ หนา้ กลบั หม่บู ้านด้วยความผิดหวัง

74

๑๖. ขอ้ ใดไมใ่ ชข่ ้อคดิ ของเรื่อง หัวล้านนอกครู
ก. อยา่ เชอื่ คนงา่ ยจะเสยี ใจภายหลัง
ข. อยา่ เพิ่มเติมหรือนอกคาส่งั ผลลัพธจ์ ะตกแกต่ วั เอง
ค. เมอ่ื ได้รบั โอกาส ควรตง้ั ใจทาใหด้ ที ่สี ุด เพ่ือไม่ให้เกิดความเสียใจภายหลงั
ง. การปฏบิ ัติผิดแผกไปจากคาส่งั สอนของครูบาอาจารย์หรือแบบแผนทน่ี ิยมกนั มา จนเกิดความ
เดอื ดร้อน

๑๗. ฉากใดตอ่ ไปนปี้ รากฏในนทิ านเร่อื ง หวั ล้านนอกครู
ก. โรงเรยี น
ข. สระน้าขา้ งอาศรม
ค. ตลาดสด
ง. ปาุ แหง่ หนึ่ง

๑๘. ใครนาข้อคดิ จากนทิ านเรอ่ื ง หัวลา้ นนอกครู มาใชอ้ ย่างถกู ต้อง
ก. ปิ่นฝุาฝืนกฎ นาน้าหวานมาดืม่ ในหอ้ ง สายปุานเดินมาชนทาใหแ้ ก้วน้าหกเลอะเทอะ
ข. ข้าวไมน่ าด่างทบั ทิมมาผสมกับน้าตาลทรายในห้องเรียน เพราะครูบอกวา่ จะทาให้เกิดประกายไฟ
ค. ปฺุบป๎๊บ รับฟ๎งเรื่องท่คี ุณครูเตือนเรื่องการขบั รถเร็ว แต่ก็ไม่ได้ปฏิบัติตาม
ง. ได๋ ชอบดูสารคดีเกยี่ วกับระบบนิเวศ แต่แอบทงิ้ ขยะลงแม่นาลาคลอง

๑๙. ขอ้ ใดกล่าวถกู ต้อง
ก. ทิดทองและทิดถมมผี มดกดาสวยงาม
ข. น้าลายยุง มีสรรพคุณช่วยรกั ษาโรคหวั ลา้ น
ค. นิทานเรอื่ งน้ตี รงกับสานวนไทยท่ีวา่ หัวล้านนอกครู
ง. ทิดทองและทดิ ถมถูกโยคีหลอกให้ไปดานา้ สามคร้ังทาใหห้ วั ลา้ น

๒๐. ข้อใดเปน็ จุดประสงค์หลักในการเลา่ นทิ าน
ก. เพื่อใหไ้ ด้ความรู้
ข. เพื่อให้เกดิ ความบนั เทิงใจ
ค. เพอ่ื ขู่ใหก้ ลัว ไม่กลา้ ทาผดิ
ง. เพือ่ ไม่ให้มนุษย์เกดิ ความโลภ โกรธ หลง

75

เฉลยแบบทดสอบก่อน/หลงั เรียน วัดความการอ่านเชิงวเิ คราะห์ เรือ่ ง นทิ านพ้ืนบา้ น

ข้อที่ เฉลย ข้อที่ เฉลย
1 ค 11 ค
2 ค 12 ก
3 ก 13 ง
4 ข 14 ก
5 ข 15 ง
6 ค 16 ค
7 ก 17 ข
8 ค 18 ข
9 ก 19 ค
10 ก 20 ข

ช่อื 76
วนั เดอื น ปี เกิด
คณะ ประวตั ิผู้วิจัย
รหสั นกั ศกึ ษา
ภูมิลาเนา นางสาวจุตภิ รณ์ พงโพธิ์
ประวัติการศึกษา 3 มีนาคม 2540
ครุศาสตร์ สาขาวิชาภาษาไทย
เบอร์โทรศพั ท์ 580113101041
18 หมู่ 1 ต.นาโพธิ์ อ.นาโพธ์ิ จ.บรุ รี ัมย์
พ.ศ. 2557 สาเร็จการศกึ ษาชัน้ มธั ยมศกึ ษาจากโรงเรยี นพทุ ไธสง
ป๎จจบุ ัน กาลังศกึ ษาอยู่ในระดับปริญญาครศุ าสตรบัณฑติ สาขาภาษาไทย
คณะครศุ าสตร์ มหาวทิ ยาลยั ราชภัฏบรุ ีรัมย์
087-3758445