TFAC Newsletter ฉบับที่ 118

ISSUE 118เมษายน - มิถุนายน 2569Achievement & InnovationStrengthening the Professionamid Global Trends

ทรงพระเจริญสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาเจ้าฟ้ามหาจักรีสิรินธร มหาวชิราลงกรณวรราชภักดี สิริกิจการิณีพีรยพัฒนรัฐสีมาคุณากรปิยชาติ สยามบรมราชกุมารี2 เมษายนวันคล้ายวันพระราชสมภพ

วัตถุประสงค์ เอกสารฉบัับนี้้�จััดทำขึ้้�นเพื่่�อเป็็นสื่่�อกลางในการนำเสนอข้้อมููลข่่าวสารที่่�เป็็นประโยชน์์แก่่ผู้้ประกอบวิิชาชีีพบััญชีี มิิใช่่การให้้คำแนะนำหรืือควา มคิิดเ ห็็นด้้ า น ก ฎ หม า ย ทั้้�ง นี้้�สภาวิิชาชีีพบััญชีีสงวนสิิทธิ์์�ไม่รั่บัรองความถููกต้้องครบถ้้วนและเป็็นปััจจุุบัันของข้้อมููลเนื้้�อหาตััวเลขรายงานหรืือข้้อคิิดเห็็นใด ๆ และไม่่มีีความรัับผิิดในความเสีียหายใด ๆ ไม่่ว่่าเป็็นผลโดยทางตรงหรืือทางอ้้อมที่่�อาจจะเกิิดขึ้้�นจากการนำข้้อมููลไม่ว่่ ่าส่่วนหนึ่่�งส่่วนใดหรืือทั้้�งหมดในเอกสารฉบัับนี้้�ไปใช้้ที่ปรึกษา• ภััทรลดา สง่่าแสงกรรมการสภาวิิชาชีีพบััญชีี และประชาสัมพัันธ์ั ์ • ดร.เจนเนตร มณีีนาคผู้้อำนวยการสภาวิิชาชีีพบััญชีี • กิิตติิพงษ์์ เลิิศอนัันต์์ผู้้ช่่วยผู้้อำนวยการสภาวิิชาชีีพบััญชีีคณะผู้จัดทำ�• กวิิน กิ้้�มยก ผู้จััดการ ้ ส่่วนงานสื่่�อสารองค์์กร• สุุขุุมาลย์์ แก้ว้สนั่่�น• ชยากรณ์์ นุกูุ ูล• กฤษณะ แก้ว้เจริิญ• จิิราวััฒน์์ เพชรชูู• ชััยฤทธิ์์� อนัันตะ เจ้้าหน้้าที่่ส่�่วนงานสื่่�อสารองค์์กรกำ�หนดเวลาเผยแพร่เป็นรายไตรมาสข้อมูลติดต่อTel : 02 685 2514, 02 685 2567Facebookhttps://www.facebook.com/TFAC.FAMILYLINE [email protected]จดหมายข่าวโดยสภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์ทอยู่ ี่เลขที่ 133 ถนนสุขมุวิท 21 (อโศก)แขวงคลองเตยเหนือ เขตวัฒนา กรุงเทพฯรหัสไปรษณย์ ี 10110หมายเหตุุ: การอ่่านวารสารวิิชาการหรืือบทความต่่าง ๆ ให้้นัับจำนวนชั่่�วโมงการพััฒนาความรู้้ต่่อเนื่่�องทางวิิชาชีีพที่่�ไม่่เป็็นทางการได้้ตามจริิงแต่่ไม่่เกิิน 2 ชั่่�วโมงต่่อ 1 หััวข้้อTALKสวััสดีีครัับ พี่่� ๆ สมาชิิก ก้้าวเข้้าสู่ช่่ว่� งไตรมาสที่่� 2 ของปีี ขอต้้อนรัับสมาชิิกทุุกท่่านสู่่� TFAC Newsletter ฉบัับที่่� 118(เมษายน – มิิถุุนายน) ซึ่่�งในฉบัับนี้้�นำเสนอภายใต้้ธีีม “Achievement and Innovation: Strengthening the Profession amid Global Trends” สะท้้อนบทบาทของวิชิาชีพบัี ัญชีีที่ยั่�ังคงพััฒนาอย่่างต่่อเนื่่�อง ท่่ามกลางความเปลี่่�ยนแปลงของเศรษฐกิิจ เทคโนโลยีี และภููมิทัิัศน์์ทางธุุรกิิจระดัับโลกในยุุคที่่�โลกกำลัังก้้าวเข้้าสู่่�การเปลี่่�ยนผ่่านครั้้�งสำคััญ ทั้้�งการขยายตััวของ Artificial Intelligence (AI) ที่่�กำลัังเข้้ามามีีบทบาทในกระบวนการทำงานขององค์์กร การเปลี่่�ยนแปลงด้้าน ESG และความยั่่�งยืืน ที่่�กำลัังกลายเป็็นมาตรฐานใหม่่ของภาคธุุรกิิจ รวมถึึงแนวโน้้มเศรษฐกิิจโลกและภููมิิรััฐศาสตร์์ที่่�ส่่งผลต่่อการดำเนิินธุุรกิิจ วิิชาชีีพบััญชีีจึึงไม่่ได้้มีีบทบาทเพีียงการจัดทั ำรายงานทางการเงิินเท่่านั้้�น แต่่ยัังเป็็นกลไกสำคััญในการสนัับสนุุนการตัดสิั ินใจเชิิงกลยุุทธ์์ การสร้้างความโปร่่งใส และการเสริิมสร้้างความเชื่่�อมั่่�นให้้กัับภาคเศรษฐกิิจและสัังคมเนื้้�อหาใน TFAC Newsletter ฉบัับนี้้� จึึงรวบรวมบทความที่่�สะท้้อนทั้้�งมิิติิของ ความก้้าวหน้้าทางวิิชาชีีพ (Achievement) และ นวััตกรรมทางความรู้้ (Innovation) อาทิิ- The future of AI in Accounting- การจััดหายั่่�งยืืนเพื่่�อปรัับปรุุงการดำเนิินธุุรกิิจ ตอนที่่� 1- ประเด็็นภาษีีของธุุรกิิจให้้บริิการโลจิิสติิกส์์ในประเทศไทย- บทบาทนัักบััญชีีภาษีีอากรกัับภาษีีดิิจิิทััล เสริิมความเข้้มแข็็ง SME ไทย ในโลกที่่�ข้้อมููลเคลื่่�อนที่่�รวดเร็็ว- สรุุปการดำเนิินงานสำคััญของ IESBA ในช่่วงครึ่่�งปีีหลััง 2568- TFRS 18 กัับการจัดัหมวดหมู่ร่� ายได้้ - ค่่าใช้จ่่ ้าย: งบการเงิินที่่�เล่่าเรื่่�องธุรกิุิจได้ชั้ดัเจนขึ้้�น- คำถาม - คำตอบ เกี่่�ยวกัับการถืือครองคาร์์บอนเครดิิต Carbon Credit- ESG กัับทิิศทางการปรัับตััวของนัักบััญชีีสากลและนัักบััญชีีไทย ตอนที่่� 12ในโอกาสนี้้� สภาวิิชาชีีพบััญชีีขอเชิิญชวนสมาชิิกทุุกท่่านเข้้าร่่วม การประชุุมใหญ่่สามััญประจำปีี 2569 ซึ่่�งจะจััดขึ้้�นในวัันจัันทร์์ที่่� 15 มิิถุุนายน 2569 เพื่่�อร่่วมรัับทราบผลการดำเนิินงาน แลกเปลี่่�ยนความคิิดเห็็น และร่่วมกัันขัับเคลื่่�อนทิิศทางของวิิชาชีีพบััญชีีไทยต่่อไปในอนาคตนอกจากนี้้� อีีกหนึ่่�งกิิจกรรมสำคััญที่่�จะร่่วมกำหนดอนาคตของผู้้ประกอบวิชิาชีพบัี ัญชีี คืือ การเลืือกตั้้�งคณะกรรมการสภาวิชิาชีีพบััญชีี ซึ่่�งจะจััดขึ้้�นในวัันเสาร์ที่์ ่� 15 สิิงหาคม 2569โดยในปีีนี้้�นัับเป็็นครั้้�งแรกที่่�มีีการลงคะแนนเสีียงเลืือกตั้้�งทางอิิเล็็กทรอนิิกส์์ (e-Voting) มาใช้้ในการลงคะแนนเสีียง เพื่่�ออำนวยความสะดวกให้้สมาชิิกสามารถมีีส่่วนร่่วมได้้อย่่างทั่่�วถึึง โปร่่งใส และสอดคล้้องกัับยุุคดิิจิิทััลสภาวิิชาชีีพบััญชีีเชื่่�อมั่่�นว่่า ความร่่วมมืือจากสมาชิิกทุุกท่่านจะเป็็นพลัังสำคััญในการเสริิมสร้้างความเข้้มแข็็งให้้กัับวิิชาชีีพบััญชีีไทย ให้้สามารถก้้าวทัันต่่อกระแสการเปลี่่�ยนแปลงของโลก พร้้อมสร้้างคุุณค่่าให้้กัับเศรษฐกิิจ สัังคม และสาธารณชนอย่่างยั่่�งยืืนต่่อไปหากพี่่� ๆ สมาชิิกมีีข้้อเสนอแนะเพิ่่�มเติิม สามารถแจ้้งให้น้้ ้องคิดิและทีีมงานรัับทราบได้้ผ่่านช่่องทาง [email protected] ได้้เลยครัับน้้องคิิด

เมษายน - มิถุนายน 2569No.118The future of AI in Accounting0508การจััดหายั่่�งยืืนเพื่่�อปรัับปรุุงการดำำเนิินธุุรกิิจตอนที่่� 1ประเด็นภาษีของธุรกิจให้บริการโลจิสติกส์ในประเทศไทย14TFRS 18กับการจัดหมวดหมู่รายได้-ค่าใช้จ่าย:งบการเงินที่เล่าเรื่องธุรกิจได้ชัดเจนขึ้น26

นางสาวศิิริิริัฐ โชติิเวชการิกรรมการ ในคณะกรรมการวิิชาชีพบััญชีด้้านการวิางระบับับััญชี สภาวิิชาชีพบััญชี ในพระบัรมราชูปถััมภ์The future of AI in Accounting มีีข้้อมีูลสดๆ ร้้อนจากIntuitผู้พััฒนาโป ู้ ร้แกร้มีบััญชีีQuickBooksOnlineโปร้แกร้มีบััญชีีชีั�นนำร้ะดับัสากล ที่ี�มีีการ้พััฒนาให้้ที่ันกับัการ้เปลี�ยนแปลงข้องเที่คโนโลยีอยู�ตลอดเวลา เพั่�อคงความีเป็นเบัอร้์ห้น่�งข้องโลกตลอดกาล ในห้ัวข้้อThefutureof AI in Accounting ที่ี�อยากจะนำมีาแชีร้์ให้้นักบััญชีีบั้านเร้าไดร้้บัที่ร้ัาบัเพั่�อให้้ที่ันกับักร้ะแสโลก โดยมีีเน่�อห้าที่ี�สรุ้ปได้ดังต�อไปนี�:HI + AI: นักบััญชีีรุ้�นให้มี�ต้องพััฒนาอะไร้บั้างปร้ะเด็นสำคัญที่ี�พับัจากการ้วิเคร้าะห้์ข้้อมีูลมีีดังนี�การ้ยอมีร้ับัในอุตสาห้กร้ร้มี:กร้อบัแนวคิด “3A” Humanity’sLastExamสูตร้ความีสำเร้็จHI หรือ Human Intelligence หมายถัึง ปัญญามนุษย์ที่ี�ประกอบัด้้วิยดุ้ลยพินิจ ควิามเข้้าใจบัริบัที่ การคิด้เชิงกลยุที่ธ์์ จริยธ์รรม และควิามรบััผิิด้ชอบัต่่อสาธ์ารณะ AI มจีดุ้แข้็งด้้านควิามเรวิ็และการประมวิลผิลข้้อมูล แต่่ไม่สามารถัรับัผิิด้ชอบัต่่อการต่ัด้สินใจแที่นมนุษย์ได้้ ด้ังนั�น การผิสาน HI + AI คือแนวิที่างสู่ Super Accountant นักบััญชีในอนาคต่ต่้องใช้ AI เป็นผิู้ช่วิยเพื�อให้มีเวิลามุ่งเน้นงานที่ี�สร้างคุณค่าสูงข้ึ�น ควิามได้้เปรียบัที่างการแข้่งข้ันจะอยู่ที่ี�ควิามสามารถัในการใช้ข้้อมูล เพื�อสร้างกลยุที่ธ์์ที่ี�ด้ีกวิ่าอต่ัราการใช้ AI ในสำนักงานบััญชีแถับัยุโรปพุ่งสูงข้ึ�นจาก 8% เป็น 42% ภายในปีเด้ียวิ และนักบััญชรุ่ ีนใหม่ (อายุ 18 - 24 ปี) มีการใช้งาน AI เป็นประจำถัึง 83%ควิามเข้้าใจควิามแต่กต่่างระหวิ่าง Automation(ผิู้ปฏิิบััต่ิการ) Artificial Intelligence (ผิู้คิด้วิิเคราะห์) และ AI Agents (ผิู้ประสานงาน) เป็นสิ�งจำเป็นต่่อการเลือกใช้เครื�องมือให้เหมาะสมกับัวิัต่ถัุประสงค์เกณฑ์์การวิัด้ผิลระด้ับัโลกแสด้งให้เห็นวิ่า AI กำลังพัฒนาควิามรู้และควิามสามารถัในการใช้เหตุ่ผิลอย่างก้าวิกระโด้ด้ โด้ยคาด้วิ่าจะเข้้าถัึงควิามรู้ข้องมนุษยชาต่ิได้้ถัึง 50% ภายในปีหน้าอนาคต่ข้องวิิชาชีพข้ึ�นอยู่กับัสูต่ร HI + AI = Super Accountant ห รื อ การรวิมปัญญาข้องมนุษย์ (Human Intelligence) เข้้ากับัปัญญาประด้ิษฐ์์ เพื�อสร้างมูลค่าเพิ�มเชิงกลยทีุ่ธ์์และการให้คำปรึกษาควิามก้าวิหน้าข้องปัญญาประด้ิษฐ์์ (AI) ได้้มาถัึงจุด้เปลี�ยนสำคัญในวิิชาชีพบััญชี โด้ยเปลี�ยนผิ่านจากการเป็นเพียงเครื�องมือเฉพาะที่างไปสู่การเป็น “ผิู้ช่วิยอัจฉริยะ” ที่ี�ที่ำงานร่วิมกับัมนุษย์ AI ไม่ได้้เข้้ามาเพื�อแที่นที่ี�นักบััญชี แต่่เข้้ามาเพื�อยกระด้ับัข้ีด้ควิามสามารถั (Enhance) ผิ่านการจัด้การงานซ้�ำซ้้อนและการวิิเคราะห์ข้้อมูลเชิงลึกTFAC Newsletter Issue 118 5

การ้นิยามีให้มี�ข้อง AI ในบัร้ิบัที่บััญชีีอนาคตข้องนักบััญชีีในยุค AIแม้ควิามหมายต่ามพจนานุกรมจะระบัุวิ่า AI คือระบับัซ้อฟต่์แวิร์ที่ี�ที่ำงานเลียนแบับัปัญญาข้องมนุษย์ แต่่ในควิามเป็นจริงปัจจุบััน AI ยังไม่สามารถั “คิิด” หรือ “เข้้าใจ” ได้้เหมือนมนุษย์อย่างแที่้จริง แต่่เป็นระบับั “การจดจำรูปแบบที่่�ที่รงพลััง (Powerful Pattern Recognition)”การเลือกใช้เที่คโนโลยีที่ถัี�ูกต่้องเริ�มจากการแยกแยะบัที่บัาที่และข้้อจำกัด้ข้องระบับัที่ี�แต่กต่่างกัน 3 รูปแบับั:การก้าวิไปสู่การเป็น “Super Accountant” ไม่ใช่การเป็นผิู้เชี�ยวิชาญด้้านเที่คโนโลยีเพียงอย่างเด้ียวิ แต่่เป็นการใช้ AI เพื�อที่ำงานที่ี�ซ้�ำซ้้อนให้เสร็จสิ�น เพื�อให้มนุษย์สามารถัโฟกัสกับังานที่ี�สร้างมูลค่าสูงได้้Automation(ร้ะบับัอัตโนมีัติ–“ผูู้้ปฏิิบััติการ้”)Artificial Intelligence(ปัญญาปร้ะดิษฐ์์–“ผูู้้คิดวิเคร้าะห้์”)AI Agents(ตัวแที่นอัจฉร้ิยะ–“ผูู้้ปร้ะสานงาน”)• ลัักษณะ: ที่ำงานต่ามกฎเกณฑ์์ ที่ี�กำหนด้ไวิ้ล่วิงหน้า (Rule-based) อย่างเคร่งครัด้• จุดแข้็ง: เหมาะสำหรบัังานปริมาณมาก และที่ำซ้�ำ ๆ เช่น การอ่านไฟล์ PDF ข้องใบัแจ้งหนี�แล้วิคัด้ลอกข้้อมูล ลงสมุด้บััญชีแยกประเภที่• ข้้อจำกัด: ไม่มีการเรียนรู้ หาก กระบัวินการผิิด้ไปจากที่ี�ต่ั�งค่าไวิ้ ระบับัจะล้มเหลวิที่ันที่ี• ลัักษณะ: เรียนรู้จากข้้อมูลและ ที่ำนายผิล (Predict) โด้ยใช้การ ต่รวิจจับัรูปแบับั• จุดแข้็ง: สามารถัต่รวิจพบัควิามผิิด้ปกต่ิที่ี�มนุษย์อาจมองข้้าม เช่น การต่รวิจจับัการทีุ่จริต่ผิ่านรายการที่ี�มีต่ัวิเลข้หรือเวิลาที่ี�ผิิด้สังเกต่(Anomaly Detection)• ข้้อจำกัด: มักมีควิามเฉพาะที่างในด้้านใด้ด้้านหนึ�ง (Narrow AI) และอาจเกิด้ปรากฏิการณ์ “Black Box” หรือการที่ี�ระบับัให้คำต่อบัได้้แต่่ไม่สามารถัอธ์ิบัายเหตุ่ผิลเบัื�องหลังได้้อย่างชัด้เจน• ลัักษณะ: มีควิามเป็นอิสระ(Autonomous) สามารถัย่อยเป้าหมายใหญ่ให้เป็นข้ั�นต่อนย่อยและ ด้ำเนินการจนสำเร็จ• จุดแข้็ง: สามารถัที่ำงานข้้ามแพลต่ฟอร์ม (อีเมล, ซ้อฟต่์แวิร์บััญชี, สเปรด้ชีต่) และแก้ไข้ปัญหาเฉพาะหน้าได้้เอง• ตััวอย่่าง: Intuit Assist ซ้ึ�งเป็นที่ีม AI เสมือนที่ี�ช่วิยวิิเคราะห์ธ์ุรกรรม, แนะนำหมวิด้หมู่ผิลต่ภิ ัณฑ์์, สรุปผิลการด้ำเนินงาน และชวิ่ยสร้างโอกาส ที่างธ์ุรกิจ (Leads)6 TFAC Newsletter Issue 118

บัที่สรุ้ปเชีิงกลยุที่ธ์์การ้เปลี�ยนแปลงในสถานที่ี�ที่ำงาน คิวามเสี่่�ย่งจากการใช้้ AI ม่อยู่่จริง ที่ั�งในด้านจริย่ธรรมแลัะคิวามปลัอดภััย่ แตั่การที่ำคิวามเข้้าใจคิวามเสี่่�ย่งจะช้่วย่เปลั่�ย่นคิวามกังวลัให้้กลัาย่เป็นโอกาสี่ นักบัญช้่ที่่�เริ�มนำ AI มาใช้้ในปัจจุบันจะม่ข้้อได้เปร่ย่บในการแข้่งข้ันอย่่างมห้าศาลั เช้่นเด่ย่วกับผู้ที่่�เ ู้ ริ�มใช้้คิอมพิวเตัอร์แลัะอินเที่อร์เนตั็เป็นกลัุ่มแรกในอด่ตัการ้เกิดอาชีีพัให้มี� การ้ให้้ความีสำคัญกับัที่ักษะมีนุษย์ห้ลักการ้ข้อง Intuitเช่น ผิู้เชี�ยวิชาญด้้านการนำ AI มาใช้ (AI Implementers), นักจริยธ์รรม AI (AI Ethical Professionals) และนักวิิที่ยาศาสต่ร์ข้้อมูล AIเมื�อ AI จัด้การงานวิิเคราะห์ข้้อมูลด้บัิได้้ มนุษย์จำเป็นต่้องพัฒนาที่ักษะการต่รวิจสอบัควิามถัูกต่้อง (Verify), การวิิเคราะห์เชิงวิิพากษ์ (Critical Analysis) และการให้คำแนะนำเชิงกลยุที่ธ์์“ใช้ระบับัอัต่โนมัต่ิในส่วินที่ี�จำเป็น และใช้มนุษย์ในส่วินที่ี�สำคัญ” (Automation where it counts, human where it matters) โด้ยเฉพาะในงานด้้านการปฏิิบััต่ต่ิามกฎระเบัียบั (Compliance) และการต่ัด้สินใจเชิงยุที่ธ์ศาสต่ร์TFAC Newsletter Issue 118 7

โดย ดร.ปััญญา สััมฤทธิ์์�ปัระด์ษฐ์์ อนุุกรรมการ ในุคณะอนุุกรรมการศึึกษาและติิดติามมาติรฐานุการรายงานุทางการเงินุระหว่่างประเทศึสภาว่ิชาชีพบััญชี ในุพระบัรมราชูปถััมภ์รองศาสัตราจารย์ ดร.พรรณนิ์ภา รอดวรรณะ กรรมการ ในุคณะกรรมการว่ิชาชีพบััญชีด้านุว่างระบับับััญชีสภาว่ิชาชีพบััญชี ในุพระบัรมราชูปถััมภ์ (ที�ปรึกษาในุการเขีียนุบัทคว่าม)การจััดหายั่ั�งยั่ืนเพื่ื�อปรับปรุงการดำเนินธุุรกิจั ตอนที่่� 1 ท่่ามกลางสารพัันปััญหารุมเร้า ธุุรกิจดำำรงฐานะภาคสำคัญของการพััฒนาสังคมให้ยั่ั�งยั่ืน ปัระเท่ศต่่าง ๆจึงรวบรวมความเห็นเพัื�อเสนอแนวท่างให้ธุุรกิจดำำเนินงานอยั่่างยั่ั�งยั่ืนโดำยั่ World Economic Forum (WEF)ร่วมกับ Kearney บริษััท่ให้บริการท่่�ปัรึกษัาสัมภาษัณ์์ผู้้้บริหารงานจัดำหา 100 บริษััท่ชั้ั�นนำกว่า 30 ครั�งและเสนอรายั่งานการจัดำหายั่ั�งยั่ืนเมื�อ ตุ่ลาคม 2025 บัทคว่ามนุี� และบัทคว่ามฉบัับัติ่อไปมุ่งสรุปแนุว่ทางการจััดหายั�งยืนุติามรายงานุดังกล่าว่ซึ่ึ�งอำนุว่ยติ่อการพัฒนุาสู่คว่ามยั�งยืนุรว่มถัึงคว่ามเห็นุขีองผูู้้เขีียนุ (ติัว่อักษรเอนุ) ที�จัะว่ิเคราะห์คว่บัคู่กับั IFRS S1 การเปิดเผู้ยขี้อมูลคว่ามยั�งยืนุกับั IFRS S2 การเปลี�ยนุแปลงสภาพภูมิอากาศึ เพื�อให้นุักบััญชีและหนุ่ว่ยงานุที�เกี�ยว่ขี้องสามารถันุำไปประกอบัการติัดสินุใจัดำเนุินุงานุหรือปรับัปรุงระบับังานุ หรือคณาจัารย์ หรือเป็นุแนุว่ทางการศึึกษาติ่อไปบที่ความม่เนื�อหาสำำคัญดังน่�1.คว่ามสำคัญขีองการจััดหายั�งยืนุ2.การประเมินุคว่ามเป็นุเลิศึ ติามภาพที� 1 ขีอง Kearney 2025 แบั่งเป็นุ 3 ส่ว่นุ แยกเป็นุ 8 ส่ว่นุประกอบั (building blocks) ดังนุี� 2.1 ระดับักลยุทธ์์ พิจัารณา 2.1.1 อิทธ์ิพลขีองประธ์านุเจั้าหนุ้าที�จััดหา (ติ่อไป จัะเรียกว่่า ผูู้้นุำงานุจััดหาหรือ CPO) และ การ “ซึ่ื�อใจั” 2.1.2 โครงสร้างและการกำกับัดูแลองค์กร 2.1.3 กรณีศึึกษาธ์ุรกิจัเชิงกลยุทธ์์2.2 ระดับัการดำเนุินุงานุ พิจัารณา 2.2.1 การนุำการจััดหายั�งยนุืให้กลมกลนุืในุการดำเนุนุิงานุ 2.2.2 คว่ามผูู้กพันุกับัผูู้้จััดหา Supplier2.3 ระดับัการเริ�มประยุกติ์แนุว่คิดให้สำเร็จั 2.3.1 คว่ามร่ว่มมือขี้ามอุติสาหกรรม คว่ามผูู้กพันุ กับัระบับันุิเว่ศึ 2.3.2 ขี้อมูล เทคโนุโลยี และการบัริหารผู้ลการดำเนุนุิงานุ 2.3.3 พนุักงานุทีม�ีคว่ามสามารถัพิเศึษ ว่ัฒนุธ์รรมและ การสร้างคว่ามสามารถัการจััดหา ในุ 8 ส่ว่นุประกอบัจัำแนุกผูู้้จััดหาเป็นุ 4 กลุ่มติามระดับัการจััดหายั�งยืนุ คือ ผูู้้จััดหาที�ปฏิิบััติิติามกฎ Compliance Driverผูู้้จััดการคว่ามเสี�ยง Risk Manager ผูู้้สร้างมูลค่า Value Creator และผูู้้นุำคว่ามยั�งยืนุ Sustainability Leader พร้อมติัว่อย่างธ์ุรกิจัที�ดำเนุินุงานุจััดหายั�งยืนุ เป็นุติัว่อย่างที�นุ่าสนุใจั ซึ่ึ�งจัะสรุปติ่อไปCFO influence and executive leadership buy-inCross-industry collaboration and ecosystem engagementEmbedding greenprocurement intoperationsSupplier engagementOrganizational Structure and GovernanceData, technologyand performancemanagementStrategicBusiness CaseTalent, culture and capability building StrategyEnablersOperationReadภาพที่ 1 Kearney, 20258 TFAC Newsletter Issue 118

1. ความสำำคัญของการจััดหายั่�งัยั่ืน2. การประเมินความเป็นเลิิศ การจััดหายั�งยืนุสำคัญติ่อการทำธ์ุรกิจัยั�งยืนุ เพราะการจััดหาเป็นุแหล่งที�มาขีองปัจัจััยนุำเขี้าที�ใช้ในุกระบัว่นุการทำงานุติามโมเดลธ์ุรกิจัและกลยุทธ์์ ทั�งยังรว่มถัึงอิทธ์ิพลติ่อการบัริหารงานุ การบัริหารคว่ามเสี�ยงการประสานุงานุในุองค์กร และเมื�อธ์ุรกจัิกำหนุดคว่ามยั�งยนุืเปนุ็องค์ประกอบัขีองว่ัฒนุธ์รรมองค์กร พัฒนุาห่ว่งโซึ่่คุณค่าโดยเฉพาะโซึ่่อุปทานุการจััดหายั�งยืนุเป็นุติัว่แปรสำคัญขีองการทำงานุยั�งยืนุ ผู้ลการประเมินุภาพรว่มขีองการปล่อยก๊าซึ่เรือนุกระจัก (ติ่อไปจัะเรียกว่่า GHG ย่อมาจัาก Greenhouse Gas) ขีอบัเขีติ (Scope) ที� 1 2 และ 3 ขีองภาคอติุสาหกรรม พบัว่่า การปล่อย GHG Scope 3 ในุภาคอติุสาหกรรมส่ว่นุใหญ่คิดเป็นุร้อยละ 90 ขีองการปล่อย GHG ทั�งหมด หนุ่ว่ยงานุจััดหาจัึงถัือเปนุด็ ่านุแรกทีจั�ะชว่่ ยดำเนุนุิการบัรรเทา หรือปรบัติัว่ัเพื�อการดำเนุนุิงานุยั�งยืนุ ซึ่ึ�งส่ว่นุหนุึ�งคือ เศึรษฐกิจัคาร์บัอนุติ�ำ อย่่างไรก็็ดีี ราย่งานก็ารจััดีหาย่ั่งย่ืนของ WEF แนะนำโดีย่เน้นความย่ั่งย่ืนดี้านสิ่่่งแวดีล้้อม แม้ก็ารจััดีหาย่ั่งย่ืนจัะก็ล้่าวถึึงก็ารพัฒนาความร้้ ความสิ่ามารถึของบุุคล้าก็ร แต่่ความย่ั่งย่ืนดี้านสิ่ังคม เช่่น ความเท่าเทีย่มความเป็็นอย่้่ดีี ความป็ล้อดีภย่ั ม่ไดี้แนะนำแนวค่ดีหรือหล้ก็ก็ัารช่ดีัเจัน รวมถึึงม่ไดี้ก็ล้่าวย่้ำถึึงก็ารก็ำก็ับุดี้แล้ เช่่น ก็ารป็้องก็ันทุจัร่ต่ ระบุบุก็ารป็ฏิ่บุัต่่งานต่่าง ๆ ก่อนุการประเมินุคว่ามเป็นุเลิศึขีองงานุจััดหา 8 ส่ว่นุประกอบั บัุคคลสำคัญในุงานุจััดหาคือ ผูู้้นุำงานุจััดหา เพราะเป็นุผูู้้นุำงานุจััดหายั�งยืนุให้บัริษัท จัึงคว่รให้คว่ามสำคัญกับัผูู้้นุำเป็นุลำดับัแรก ผูู้้นุำงานุจััดหาสามารถัแบั่งติามระดับัการจััดหายั�งยืนุเป็นุ 4 กลุ่ม พร้อมลักษณะสำคัญขีองผูู้้จััดหาแติ่ละกลุ่ม ได้แก่ ผู้้�จััดหาที่่�ปฏิิบััติิติามกฎผู้้�จััดการ ความเสี่่�ยง ผู้้�สี่ร�างม้ลค่า ผู้้�นำำความยั�งยืนำเนุนุ้การปฏิิบััติิติามกฎระเบัียบัพื�นุฐานุ ให้คว่ามสำคัญกับัตินุท้นุุคุณภาพ และการส่งมอบัไ ม่ ใ ห้ คว่ ามสำคั ญ กับัคว่ามยั�งยืนุ คว่ามยั�งยืนุไ ม่บัูรณาการกับักลยุทธ์์ โครงสร้าง การติัดสินุใจัจััดหา คำนุึงถัึงคว่ามยั�งยืนุเพราะแรงกดดันุ ผูู้้จััดหาไม่รู้สึกเป็นุเจั้าขีองเป้าหมายหรือมีแรงจัูงใจัจััดหายั�งยืนุส นุับั ส นุุนุ คว่ า ม ยั� งยืนุในุภาพกว่้างขีองบัริษัทผู้่านุการบัรรเทาคว่ามเสี�ยงและแนุว่ปฏิิบััติิที�เป็นุพื�นุฐานุป ฏิิ บัั ติิ เ พื�อคว่า ม ยั� งยืนุในุองค์กรและโซึ่่อุปทานุ ผูู้้นุำยังไม่สนุับัสนุุนุคว่ามยั�งยืนุอย่างติ่อเนุื�อง คว่ามยั�งยนุืแมม้ีคว่ามสำคัญแติ่ไม่ใช่ปัจัจััยผู้ลักดันุมูลค่ากิจัการการจััดหาสอดคล้องกับัเป้าหมายคว่ามยั�งยืนุขีองกจัิการและพยายามว่ัดติว่ชี ัว่�ัดคว่ามยั�งยนุือยู่ในุกระบัว่นุการการกำกบััและกรอบัการติัดสนุิใจัผูู้้จััดหาร่ว่มกับัหนุ้าที�งานุอื�นุเพื�อสร้างคุณค่า การจััดหาเป็นุปัจัจััยเชิงกลยุทธ์์ขีองการปฏิิรูปอย่างยั�งยืนุขีองบัริษัท ทีมจััดหามีอิทธ์ิพลติ่อคว่ามยั�งยืนุสร้างนุว่ติักรรม และรว่่ มกำหนุดเป็นุว่ัฒนุธ์รรมที�เนุ้นุคว่ามยั�งยืนุทั�งองค์กร TFAC Newsletter Issue 118 9

2.1 ระดับกลิยัุ่ที่ธุ์ บุทความนี้เล้็งเห็นความสิ่ำคัญของโมเดีล้ธุุรก็่จัแล้ะก็ล้ยุ่ทธุ์ซึ่ึ่งจัะก็ำหนดีเป็้าหมาย่ความย่ั่งย่ืนของบุร่ษััทขย่าย่ไป็จันครอบุคลุ้มห่วงโซึ่่คุณค่า บุทความนี้จัึงเข้าใจัเหตุ่ผล้ที่ WEF ให้ความสิ่ำคัญก็ับุระดีับุก็ล้ยุ่ทธุ์เป็็นล้ำดีับุแรก็ ส่ว่นุประกอบัที� WEF สนุใจัมีดังนุี�ผูู้้นุำงานุจััดหาอาจัมีชื�อติำแหนุ่งติ่าง ๆ เช่นุ ประธ์านุเจั้าหนุ้าที�ฝ่่ายจััดหา หัว่หนุ้าฝ่่ายจััดหาในุการเริ�มงานุจััดหายั�งยืนุ ผูู้้นุำงานุจััดหาติ้องผูู้กพันุกับัคว่ามยั�งยืนุการสัมภาษณ์ผูู้้นุำงานุจััดหา ชี�ว่่า แนุว่ทางที�จัะผูู้กพันุผูู้้นุำงานุจััดหากับัคว่ามยั�งยืนุคือ การเชื�อมโยงเป้าหมายคว่ามยั�งยืนุกับัค่าติอบัแทนุ เป้าหมายคว่รสอดคล้องกับัหลัก Science Based Target Initiative (SBTi) และกำหนุดกรอบัเว่ลาเพื�อกระติุ้นุผู้ลักดันุให้ผูู้้นุำจััดหาและทีมดำเนุินุการให้ชนุะเป้าหมาย นุอกจัากนุี� ผูู้้นุำจััดหา ติ้องประสานุงานุกับัหนุ่ว่ยงานุติ่าง ๆ เพื�อทำงานุสอดคล้องกับัเป้าหมายคว่ามยั�งยืนุ2.1.1 ส่วนปัระกอบท่่� 1 อิท่ธุิพัลของผู้้้นำงานจัดำหาและการ “ซื้ื�อใจ”คณะกรรมการบัรษิัท Board ซึ่ึ�งให้คว่ามสำคัญกบััคว่ามเสี�ยงระยะยาว่การปฏิิบััติิติามกฎระเบัียบั และชื�อเสียง รว่มถัึงรบัมั ือการเปลี�ยนุแปลงกฎระเบัียบัและปัญหาภูมิรัฐศึาสติร์ที�รุนุแรงเพิ�มขีึ�นุ ผูู้้นุำจััดหาหาโอกาสที�องค์กรเติิบัโติด้ว่ยกลยุทธ์์การจััดหายั�งยืนุประธ์านุเจั้าหนุ้าที�บัริหาร CEO ผูู้้นุำจััดหาสนุับัสนุุนุการดำเนุินุติามแผู้นุกลยุทธ์์ภายใติ้การนุำขีอง CEOประธ์านุเจั้าหนุ้าที�การเงินุ CFO รับัผู้ิดชอบัติ้นุทุนุ คว่ามเสี�ยงการจััดสรรเงินุทุนุ ผูู้้นุำจััดหาทำงานุกับัทีมการเงินุเพื�อกำหนุดผู้ลติอบัแทนุติ่อการลงทุนุ รว่มถัึงการปฏิิบััติิติามกฎระเบัียบัเพื�อป้องกันุการเสียค่าปรับัหรือช่ว่ยให้คว่ามสามารถัทำกำไรยั�งยืนุนุอกจัากนุี� ผูู้้นุำจััดหาชว่่ยรว่บัรว่มขี้อมูลเพื�อรายงานุคว่ามยั�งยนุดืว่้ยประธ์านุเจั้าหนุ้าที�ทรัพยากรมนุุษย์ CHRO ผูู้้จััดหาประสานุงานุกับัฝ่่ายทรัพยากรมนุุษย์เพื�อดึงดูดจั้างดูแลพนุักงานุที�มีคว่ามสามารถัพิเศึษ การสรรหาพนุักงานุใหม่คว่รพิจัารณาคว่ามยั�งยืนุเป็นุเป้าหมายการทำงานุประธ์านุเจั้าหนุ้าที�การดำเนุนุิงานุ COO ผู้จััดหาหม ู้ ว่ดสนุคิ ้า Categoryทำใหบัร้ษิัทมว่ีัสดุ เครื�องจัักร อุปกรณ์ ที�ใช้ในุการดำเนุนุิงานุทีนุ�ำไปสู่คว่ามยั�งยนุืว่ัสดทีุ�เปนุม็ติิรติ่อสิ�งแว่ดล้อม ว่ัสดทีุ�หมนุุเว่ียนุกลบัั มาใช้หรือสามารถัใช้ซึ่�ำ ลดขีองเสีย หรือสร้างนุว่ัติกรรม งานุจััดหาคว่รประสานุงานุกับัผูู้้ขีายเรื�องว่ัสดุ เครื�องจัักร อุปกรณ์ กับัปริมาณการปล่อยคาร์บัอนุ เพื�อจััดหาให้ติรงคว่ามติ้องการและยังรว่บัรว่มขี้อมูลคว่ามยั�งยืนุได้ด้ว่ย10 TFAC Newsletter Issue 118

ในุประเด็นุอิทธ์ิพลขีองผูู้้นุำจััดหาและการซึ่ื�อใจัผูู้้นุำขีองผูู้้บัริหารและคว่ามสอดคล้องกับักลยุทธ์์คว่ามยั�งยืนุขีองกิจัการ ผูู้้จััดหา 4 กลุ่มมีลักษณะติ่างกันุดังนุี� ติัว่อย่างธ์ุรกิจัในุส่ว่นุประกอบัที� 1 คือ Iberdrola บัริษัทสเปนุที�ดำเนุินุงานุหลายประเทศึส่งเสริมและสร้างเครือขี่ายพลังงานุหมุนุเว่ียนุบัริษัททำแนุว่ปฏิิบััติิผูู้้จััดหาติั�งแติ่ 2004 และ 2019 กำหนุดมาติรฐานุคว่ามยั�งยืนุผูู้กกับัสิ�งจัูงใจัระยะยาว่ขีอง CEO เนุ้นุคว่ามร่ว่มมือขี้ามสายงานุแม้กลยุทธ์์การจััดหายั�งยืนุกำหนุดไว่้ดี แติ่โครงสร้างภายในุและระบับัการกำกับัดูแลไม่เอื�ออำนุว่ย เช่นุ ทีมจััดหาไม่มีพนุักงานุที�สนุใจัคว่ามยั�งยืนุ การจััดหายั�งยืนุย่อมเกิดได้ยาก และหนุ้าที�งานุอื�นุติ้องมีพนุักงานุที�พร้อมดูแลคว่ามยั�งยืนุ เพราะโครงสร้างนุี�ติ้องการคว่ามร่ว่มมือจัาก ทีมจััดหา ทีมการเงินุ และทีมการดำเนุินุงานุ เช่นุ การกำหนุดราคาคาร์บัอนุภายในุและการจััดลำดับัการลงทุนุติ้องประสานุงานุกันุ ติั�งแติ่การว่างแผู้นุจันุถัึงการทำผู้ลติภิ ัณฑ์์และการติลาด การจััดหายั�งยนุติื ้องกำหนุดติว่ชี ัว่�ัดคว่ามยั�งยนุที ืช�ัดเจันุและเปนุติ็ว่ว่ั ัดรว่่มทีท�ุกฝ่่ายรว่่มกนุั ทำงานุเพื�อติัดสินุใจัด้ว่ยมุมมองทั�งติ้นุทุนุและผู้ลกระทบัการจััดหายั�งยืนุติ้องทำให้ผูู้้จััดหาทราบัหลักการคว่ามยั�งยืนุ และเติรียมขีั�นุติอนุติามระเบัียบัให้ถัูกติ้อง เช่นุ การประกว่ดราคา การประมูล โมเดลการจััดหายั�งยืนุ มีแนุว่ทางกำหนุดโมเดลติ่าง ๆ ซึ่ึ�งให้ผู้ลเป็นุการจััดหายั�งยืนุในุระดับัติ่างกันุผู้้�จััดหาที่่�ปฏิิบััติิติามกฎผู้้�จััดการ ความเสี่่�ยง ผู้้�สี่ร�างม้ลค่า ผู้้�นำำความยั�งยืนำคว่ามยั�งยนุืเปนุ็การดำเนุนุิงานุไม่ใช่กลยุทธ์์ การจััดหายั�งยืนุเป็นุประเด็นุติ้นุทุนุหรือก า ร ป ฏิิ บัั ติิติามระเ บัี ย บัไ ม่สะ ท้ อ นุ คว่า ม ยั� งยืนุในุการประเมนุผู้ิ ลการดำเนุนุิงานุผูู้้นุำจััดหาหรือให้สิ�งจัูงใจัติาม KPIs ผูู้้จััดหาร่ว่มกับัทีมคว่ามยั�งยืนุจััดการคว่ามเสี�ยงคว่ามยั�งยืนุโซึ่่อุปทานุ แติ่คว่ามยั�งยืนุยังไ ม่สำคัญเชิงกลยุ ท ธ์์การจััดหาเนุ้นุคว่ามเสี�ยงชื�อเสียงหรือระเบัียบัเพื�อได้รับัค ว่ ามใ ส่ ใ จั จั ากผูู้้ นุ ำการอภิปราย KPIs แยกแติ่ไม่เชื�อมโยงทางการกับัค่าติอบัแทนุหรือการกำกบัดัูแลขีองผูู้้บัริหารงานุจััดหาเป็นุกลยุทธ์์และผูู้กพันุกับัคว่ามยั�งยืนุ KPIs คว่ามยั�งยนุบัืูรณาการบัางสว่นุ่กับั Scorecards ผูู้้สนุับัสนุุนุระดับับัริหารให้คว่ามสำคัญกับัการจััดหายั�งยืนุCPO เป็นุเจั้าขีองร่ว่มกลยุทธ์์คว่ามยั�งยนุกืบััผูู้้นุำอืนุ�ระดบัั Cค่าติอบัแทนุผูู้้บัริหารผูู้กกบัติัว่ว่ั ัดคว่ามยั�งยืนุที�การจััดหามีอิทธ์ิพลโดยติรง (เชนุ่ การปล่อยScope 3 การจััดหาอย่างรับัผู้ิดชอบั) กรรมการ/CEOอุทิศึเว่ลาการท บั ท ว่ นุการจััดหายั�งยืนุ งานุจััดหาได้รับั การส นุับั ส นุุนุ จัา กสาธ์ารณชนุ การจััดหาเชื�อมโยงกับัการเติิบัโติ คว่ามยืดหยุ่นุนุว่ัติกรรม2.1.2 ส่วนปัระกอบท่่� 2 โครงสร้างและการกำกับดำ้แลองค์กรDecentralised ownershipmodel ผูู้้จััดการหมว่ดสินุค้าดูแลคว่ามยั�งยืนุ คว่ามยั�งยืนุจัึงขีึนุก�บััคว่ามรู้คว่ามสามารถัขีองผูู้้จััดการหมว่ดสินุค้า คว่ามยั�งยืนุที�ปฏิิบััติิในุองค์กรจัึงไม่สม�ำเสมอ ขีาดส่ว่นุกลางที�กำกับัดูแลCentral support modelผูู้้เชี�ยว่ชาญคว่ามยั�งยืนุอยู่กับัทีมคว่ามยั�งยืนุส่ว่นุกลางให้คำปรึกษากับัผูู้้จััดการหมว่ดสินุค้า ผูู้้เชี�ยว่ชาญอาจัขีาดคว่ามชำนุาญเกี� ยว่ กับั ก า ร จัั ด ห ายั� งยืนุอย่างเจัาะจัง Dedicated team modelพ นุักงา นุ ใ นุ ที ม จัั ด ห า เ ป็นุผูู้้จััดหายั�งยืนุ ประสานุงานุกับัทีมคว่ามยั�งยนุสืว่นุ่กลาง ผู้จััดการ ู้หมว่ดสินุค้า ทีมงานุขี้ามสายงานุสามารถัช่ว่ยสร้างคว่ามยั�งยืนุTFAC Newsletter Issue 118 11

ในุประเด็นุโครงสร้างและการกำกับัดูแล คว่ามร่ว่มมือขี้ามสายงานุและกลไกการกำกับัดูแล และคว่ามเป็นุเจั้าขีองการจััดหายั�งยืนุผูู้้จััดหา 4 กลุ่มมีลักษณะติ่างกันุดังนุี� ติัว่อย่างธ์ุรกิจัในุส่ว่นุประกอบัที� 2 คือ Bayer บัริษัทเยอรมันุที�ดำเนุินุงานุหลายประเทศึบัูรณาการคว่ามยั�งยืนุ Decarbonizationเริ�มโครงการ Together for Sustainability (TfS) ร่ว่มมือกับัอุติสาหกรรมเคมีภัณฑ์์ระดับัโลก เร่งการนุำคว่ามยั�งยืนุมาปฏิิบััติิติลอดอุติสาหกรรมผูู้้นุำงานุจััดหาคาดหว่ังจัะบัูรณาการคว่ามยั�งยืนุกับังานุจััดหา แติ่การปลูกฝ่ังคว่ามยั�งยืนุในุงานุจััดหาเป็นุการปฏิิบััติิจัริงไม่ง่ายเพราะการติัดสินุใจัลงทุนุส่ว่นุใหญ่มีติัว่ว่ัดการเงินุระยะสั�นุและติ้นุทุนุ ซึ่ึ�งติ้องทำอย่างเป็นุกลาง ไม่คาดหว่ังเกินุจัริง นุอกจัากนุี�ยังมีประโยชนุ์ที�ไม่มีติัว่ตินุซึ่ึ�งขี้อมูลอาจัไม่สม�ำเสมอ กิจัการมักนุิยมการประหยัดติ้นุทุนุทันุทีมากกว่่า อุปสรรคสำคัญคือ คณะกรรมการพิจัารณาอนุุมัติิรายจั่ายลงทุนุที�จััดอันุดับัติาม ผู้ลติอบัแทนุการลงทุนุ Return on Investment (ROI) ผู้ลติอบัแทนุภายในุที�แท้จัริง Internal Rate of Return (IRR) และระยะเว่ลาคืนุทุนุ Payback Period สั�นุ นุอกจัากนุี�คว่ามท้าทายอื�นุ เช่นุ การสื�อสารคว่ามก้าว่หนุ้าขีองคว่ามยั�งยืนุระหว่่างหนุ่ว่ยงานุ การจััดหายั่ั�งยั่ืน ให้ประโยั่ชน์สำคััญ คัือผู้้�จััดหาที่่�ปฏิิบััติิติามกฎผู้้�จััดการ ความเสี่่�ยง ผู้้�สี่ร�างม้ลค่า ผู้้�นำำความยั�งยืนำงานุจััดหาทำงานุเป็นุเอกเทศึคว่ามยั�งยืนุไม่ประสานุงานุระหว่่างสายงานุ เกณฑ์์คว่ามยั�งยืนุไม่สม�ำเสมอคว่ามเชื�อมโยงขีองโครงสร้างงานุจััดหากับังานุคว่ามยั�งยืนุไม่มี ผูู้้จััดการหมว่ดสินุค้าไ ม่รู้ สึกเ ป็นุ เจั้ าขีองงา นุคว่ามยั�งยืนุผูู้้จััดหาร่ว่มกับัทีมคว่ามยั�งยืนุจััดการคว่ามเสี�ยงคว่ามยั�งยืนุโซึ่่อุปทานุ แติ่คว่ามยั�งยืนุยังไ ม่สำคัญเชิงกลยุ ท ธ์์การจััดหาเนุ้นุคว่ามเสี�ยงชื�อเสียงหรือระเบัียบัเพื�อได้รับัคว่ามใส่ใจัจัากผูู้้นุำการอภิปราย KPIs แยกแติ่ไม่เชื�อมโยงทางการกับัค่าติอบัแทนุหรือการกำกบัดัูแลขีองผูู้้บัริหารงานุจััดหาเป็นุกลยุทธ์์และผูู้กพันุกับัคว่ามยั�งยืนุ KPIs คว่ามยั�งยนุบัืูรณาการบัางสว่นุ่กับั Scorecards ผูู้้สนุับัสนุุนุในุระดบััผูู้้บัริหารให้คว่ามสำคัญกับัการจััดหายั�งยืนุCPO เป็นุเจั้าขีองร่ว่มกลยุทธ์์คว่ามยั�งยนุกืบััผูู้้นุำอืนุ�ระดบัั Cค่าติอบัแทนุผูู้้บัริหารผูู้กกับัติัว่ว่ัดคว่ามยั�งยืนุที�การจััดหามอีิทธ์ิพลโดยติรง (เชนุ่ การปล่อยScope 3 การจััดหาอย่างรับัผู้ิดชอบั) กรรมการ/CEO อุทิศึเว่ลาการทบัทว่นุการจััดหายั�งยืนุ งานุจััดหาได้รับั การส นุับั ส นุุนุ จัา กสาธ์ารณชนุ การจััดหาเชื�อมโยงกับัการเติิบัโติ คว่ามยืดหยุ่นุนุว่ัติกรรม2.1.3 กรณ์่ศึกษัาธุุรกิจเชั้ิงกลยัุ่ท่ธุ์ลดตินุท้นุุขีองเสียลด ใช้พลังงานุลดลงและทรัพยากรเกิดประโยชนุ์สูงสุด ป้องกันุติ้นุทุนุจัากการปล่อย GHG ในุรูปภาษีคาร์บัอนุ ได้ประโยชนุ์จัากดอกเบัี�ยลดเพราะคว่ามเสี�ยงการปล่อย GHG ลด เป็นุติ้นุสร้างมูลค่าทางอ้อม เพิ�มคว่ามภักดีติราสินุค้าผูู้้ลงทุนุมีคว่ามสัมพันุธ์์ดี บัริษัทปฏิิบััติิได้ติรงคว่ามติ้องการขีองผูู้้มีส่ว่นุได้เสียสร้างรายได้เพิ�ม เพราะลูกค้าที�ติ้องการขี้อมูลคาร์บัอนุหันุมาซึ่ื�อผู้ลิติภัณฑ์์มากขีึ�นุเทียบักับัคู่แขี่งที�ยังไม่มีขี้อมูล การเห็นุโอกาสทำให้ผู้ลิติผู้ลิติภัณฑ์์ใหม่และเกิดนุว่ัติกรรม รว่มถัึงสิทธ์ิบััติร สามารถัแขี่งในุติลาดบัรรเทาคว่ามเสี�ยง ติอบัรับัการเปลี�ยนุแปลงกฎระเบัียบั เชื�อมั�นุโซึ่่อุปทานุเพราะแหล่งที�จััดหาที�มีคว่ามเสี�ยงสูงลดลง บัรรเทาคว่ามเสี�ยงชื�อเสียง เพราะแนุว่ปฏิิบััติิโซึ่่อุปทานุมีจัรรยาบัรรณ และมีคว่ามยืดหยุ่นุติ่อการเปลี�ยนุแปลงสภาพภมูิอากาศึ12 TFAC Newsletter Issue 118

ผู้้�จััดหาที่่�ปฏิิบััติิติามกฎผู้้�จััดการ ความเสี่่�ยง ผู้้�สี่ร�างม้ลค่า ผู้้�นำำความยั�งยืนำบัริษัทไม่ได้รว่บัรว่มกรณีธ์ุรกิจัขีาดกรอบัการทำงานุและขี้อมูลเพื�อว่ัดผู้ลกระทบัคว่ามยั�งยืนุไม่ใช้คว่ามยั�งยืนุเป็นุเกณฑ์์ติัดสินุการลงทุนุยั�งยืนุ ประเมินุจัากติ้นุทุนุที�ประหยัดได้ กรณีธ์ุรกิจัรว่มไว่้แติ่ขีาดการเปลี�ยนุแปลงการเงินุคว่ามร่ว่มมือกับัทีมการเงินุและทีมยั�งยนุมืจัีำกัดทีมจััดหาทำงานุในุฐานุะที�ปรึกษาแติ่ขีาดเครื�อง มื อดูแลการลงทุนุก รณีธ์ุ รกิจัได้บัูรณาการคว่ามเสี�ยง การเงินุ และติัว่ว่ัดคว่ามยั�งยืนุ ทีมจััดหาร่ว่มกับัทีมการเงินุ ทีมคว่ามยั�งยืนุใช้ประโยชนุ์กับัการกำหนุดราคาคาร์บั อ นุ ภายใ นุการกำกับัดูแลการจััดหาและการลงทุนุเนุ้นุคว่ามยั�งยืนุว่างกรอบัการจััดหายั�งยืนุเชิงรุกเป็นุกลยุทธ์์และเป็นุมาติรฐานุการใช้เครื�องมือขีันุส�ูงแปลคว่ามยั�งยืนุเป็นุคุณค่าธ์ุรกิจั (เช่นุ ติ้นุทุนุจัากการไม่ดำเนุินุการ) ขี้อมูลเชื�อมโยงการดำเนุินุงานุกับัเป้าหมายยั�งยืนุ (SBTi) การกำกับัดูแลโดย C-suite และกรรมการสนุับัสนุุนุการจััดหาว่่าสำคัญติ่อคว่ามสำเร็จัระยะยาว่ ในกรณีีธุุรกิจั การตััดสินใจัลงทุุนมีีแนวทุางสำหรับ บัริษัทอาจัพิจัารณาปรับังบัประมาณรายจั่ายลงทุนุและงบัประมาณค่าใช้จั่ายดำเนุินุงานุโดยพิจัารณาโมเดลธ์ุรกิจักับัคว่ามยั�งยืนุในุประเดนุ็กรณีศึึกษาธ์ุรกจัิเชิงกลยุทธ์์ การพัฒนุาและว่างกรอบักรณธ์ีุรกจัิ และการติัดสนุิใจัการลงทนุุและการกำกบัดัูแล ผู้จััดหา 4 ก ู้ ลุ่มมีลักษณะติ่างกันุดังนุี�การจััดซึ่ื�อประจัำ เชนุ่ เปลี�ยนุไปใช้บัรรจัภุัณฑ์์ยั�งยนุื อาจัใช้มาติรฐานุที�อนุุมัติิล่ว่งหนุ้าหรือขี้อสมมติิ การกำหนุดราคาภายในุ โดยพิจัารณาร่ว่มกับัทีมการเงินุและทีมดำเนุินุงานุการลงทุนุเชิงกลยุทธ์์ เช่นุ สัญญาระยะยาว่สำหรับัการใช้เหล็กกล้ายั�งยืนุคาร์บัอนุติ�ำ หรือเชื�อเพลิงการบัินุยั�งยืนุซึ่ึ�งเป็นุประเด็นุที� ห นุ่ว่ยงา นุ คว่บัคุมการบัินุระหว่่างประเทศึ (กรณีประเทศึไทยสัมพันุธ์์อย่างยิ�งกับัการเป็นุศึูนุย์กลางการบัินุ) การร่ว่มลงทุนุ ติัว่อย่างธ์ุรกิจัในุส่ว่นุประกอบัที� 3 คือ DHL บัริษัทผูู้กพันุ 370 ล้านุยูโรดอลลาร์เพื�อ Decarbonisation ปี 2023 บัริษัทใช้เชื�อเพลิงการบัินุยั�งยืนุ Sustainable Alternative Fuel (SAF) และยานุพาหนุะไฟฟ้า แม้ลูกค้ายอมจั่ายค่าบัริการสูงขีึ�นุ แติ่ DHL ยังติั�งกองทุนุระยะยาว่Decarbonization เป็นุกรณีธ์ุรกิจัที�ยึดธ์รรมาภิบัาลในสิ่่วนป็ระก็อบุเก็ี่ย่วก็ับุก็ล้ยุ่ทธุ์ บุทความเห็นว่า ราย่งานความย่ั่งย่ืน WEF น่าป็ระหล้าดีใจัที่ย่ังไม่ก็ล้่าวถึึงความย่ั่งย่ืนในบุร่บุทขององค์ก็รระหว่างป็ระเทศ ทั้งที่ราย่งานรวบุรวมจัาก็ผ้้จััดีหาที่เป็็นองค์ก็รระหว่างป็ระเทศ แล้ะย่ังม่ไดี้ก็ล้่าวแนะนำว่ธุีดีำเน่นก็ารเมื่อมีความแต่ก็ต่่างดี้านก็ฎระเบุีย่บุที่รองรับุก็ารทำงานของก็ลุ้่มบุร่ษััทหรือห่วงโซึ่่คุณค่าต่่าง ๆ ไม่ทราบุว่าเป็็นเพราะผ้้ให้สิ่ัมภาษัณ์ม่ไดี้ก็ล้่าวถึึงป็ระเดี็นทั้งสิ่อง หรือสิ่ภาพแวดีล้้อมขององค์ก็รระหว่างป็ระเทศแล้ะก็ฎหมาย่ระเบุีย่บุไม่ทำให้เก็่ดีผล้ก็ารป็ฏิ่บุัต่่ความย่ั่งย่ืนแต่ก็ต่่างก็ัน ก็รณีธุุรก็่จัเหล้่านี้อาจัเป็็นเรื่องที่ต่้องรวบุรวมต่่อไป็ บท่ความส่วนแรกขออนุญาต่สรุปัการรายั่งานการจัดำหายั่ั�งยั่ืนแต่่ละส่วนปัระกอบเก่�ยั่วกับกลยัุ่ท่ธุ์ไว้เพั่ยั่งเท่่าน่�ฉบับหน้าขอเล่าส่วนปัระกอบ 5 ส่วนและต่ัวอยั่่างธุุรกิจTFAC Newsletter Issue 118 13

นางสาวจัันทนา ศรีีวิรีิยะเลิิศกุุลิที่่�ปรึึกษา ในคณะกรึรึมการึวิิชาช่พบััญช่ด้้านการึบััญช่ภาษ่อากรึสภาวิิชาช่พบััญช่ ในพรึะบัรึมรึาชูปถััมภ์ประเด็นภาษีของธุรกิจให้บริการโลจิสติกส์ในประเทศไทย การพััฒนาและส่งเสริมธุรกิจแก่ผู้้ประกอบ ้ธุรกิจให้บริการโลจิสติกส์ของไทยใหม้ีความเข้มแข็งและแข่งขันได้ทุกตลาดเป็นสิ�งที�รัฐบาลต้องให้ความสำคัญอย่างต่อเน่�อง เพั่�อผู้ลักดันธุรกิจให้บริการโลจิสติกส์ของไทยมีการพััฒนาระบบการบริหารจัดการเทียบเท่าระดับสากล ซึ่่�งที�ผู้่านมามีบริษัทที�ได้รับการพััฒนาระบบบริหารจัดการและสามารถเข้าส้่มาตรฐาน ISO 9001แล้ว มีเป็นจำนวนมาก แบ่งเป็นขนส่งสินค้าและบัรึิการึที่่�เก่�ยวิเน่�องกับัการึขนส่ง บัรึิการึรึับัจััด้การึขนส่งสินค้ารึะหวิ่างปรึะเที่ศ ตััวิแที่นออกของรึับัอนุญาตั บัรึิการึโลจัิสตัิกส์ครึบัวิงจัรึและอ่�นๆคลังสินค้า01 02 03 04 05ธุุรึกิจัให้บัรึิการึโลจัิสตัิกส์ถั่อเป็นโครึงสรึ้างพ่�นฐานที่่�สำคัญสำหรึับัธุุรึกิจัทีุ่กปรึะเภที่ การึพัฒนาปรึะสิที่ธุิภาพการึให้บัรึิการึด้้านตั่าง ๆ ตัลอด้จันการึนำเครึ่�องม่อด้ิจัิที่ัลที่่�ที่ันสมัยเข้ามาช่วิยอำนวิยควิามสะด้วิกในการึที่ำงาน สามารึถัสรึ้างควิามได้้เปรึ่ยบัด้้านตั้นทีุ่นและควิามแตักตั่างให้เหน่อคู่แข่ง ที่ำให้ธุุรึกิจัม่ควิามเข้มแข็งและสามารึถัแข่งขันได้้ในภาวิะที่่�ตั้องเผชิญกับัควิามที่้าที่ายของธุุรึกิจัโลจัิสตัิกส์โลกอนาคตั“ขนส่ง (Transportation)” หมายถัึง การึเคล่�อนย้ายคน (People) สินค้า (Goods) หรึ่อบัรึิการึ (Services)จัากตัำแหน่งหนึ�งไปยังอ่กตัำแหน่งหนึ�ง ปรึะเที่ศไที่ยม่ที่างเล่อกของการึขนส่ง 4 ที่าง ค่อลักษณะและความแตกต่างของร้ปแบบธุรกิจขนส่งและธุรกิจโลจิสติกส์01 การขนส่ง1. การขนส่งทางบก (Land Transportation) ซึ่่�งแบ่งเป็น 2 ร้ปแบบ ค่อ1.1 การึขนส่งที่างถันน (Road Transportation) เป็นยานพาหนะในการึเคล่�อนย้ายสินค้า 1.2 การึขนส่งที่างรึาง (Rail Transportation) สินค้าที่่�นิยมขนส่งที่างรึางมักจัะเป็นสินค้าที่่�ม่ การึขนย้ายครึาวิละมาก ๆ เช่น ข้าวิ น�ำตัาล ปูนซีเมน่ตั์ ถั่านหิน ก๊าซีและผลตัภิ ัณฑ์์ปิโตัรึเล่ยม 2. การขนส่งทางน้ำ(WaterTransportation) เป็นการขนส่งทีม�ตี้นทุนต่อหน่วยต�ำสุดในบรรดา ทางเล่อกการขนส่งทั้งหมด การขนส่งทางน้ำแบ่งเป็น 2 ร้ปแบบ ค่อ2.1 การึขนส่งที่างลำน�ำ (Inland Water Transportation) 2.2 การึขนส่งที่างที่ะเล (Sea and Ocean Transportation) 14 TFAC Newsletter Issue 118

3. การขนส่งทางอากาศ (Air Transportation) เป็นร้ปแบบการขนส่งที�ไปได้ไกลที�สุดและ รวดเร็วที�สุด3.1 สนามบัินรึะหวิ่างปรึะเที่ศ (International Airports) 3.2 สนามบัินภายในปรึะเที่ศ (Domestic Airports) 4.การขนส่งทางท่อ(PipelineTransportation) เป็นระบบการขนส่งทีม�ลีักษณะเฉพัาะเน่�องจากสินค้าที�ขนส่งต้องอย้่ในร้ปของเหลว เป็นการขนส่งทางเดียวจากแหล่งผู้ลิตไปยังปลายทาง ไม่มีการขนส่งเที�ยวกลับ0203โลจิสติกส์ความแตกต่างของร้ปแบบธุรกิจขนส่งและธุรกิจโลจิสติกส์“โลจัิสตัิกส์ (Logistics)” หมายถัึง กรึะบัวินการึวิางแผนด้ำเนินการึและควิบัคุมการึเคล่�อนไหลที่ั�งไปและกลบัั และการึจััด้เกบัวิ็ ัสดุ้ สินค้าสำเรึจัรึ็ ูป ตัลอด้จันสารึสนเที่ศที่่�เก่�ยวิข้องให้ม่ปรึะสิที่ธุิภาพและปรึะสิที่ธุิผล จัากจัุด้ผลิตัไปจันถัึงจัุด้ที่่�ม่การึใช้งาน เพ่�อตัอบัสนองควิามตั้องการึของลูกค้าด้้วิยควิามถัูกตั้องและเหมาะสมตัามจัังหวิะเวิลา คุณภาพ ปรึิมาณ ตั้นทีุ่น และสถัานที่่�ที่่�กำหนด้โลจัิสตัิกสม่์ควิามเก่�ยวิข้องกบับััุคคลตัั�งแตัผู้่ผลตัวิิตัถััดุ้บัิ โรึงงานแปรึรึูป ผู้ค้าส่งผู้ค้าปล่ก จันถัึงผู้บัรึิโภค ผ่านกิจักรึรึมหลักค่อ การึขนส่ง การึบัรึิหารึสินค้าคงคลังการึสั�งซี่�อ การึบัรึิการึข้อมูลและกิจักรึรึมที่างการึเงินที่่�เก่�ยวิข้อง และกิจักรึรึมเสรึิมค่อ การึบัรึิหารึคลังสินค้า การึดู้แลสินค้า การึจััด้ซี่�อ การึบัรึรึจัุห่บัห่อ รึวิมถัึงการึบัรึิหารึควิามตั้องการึของลูกค้าการึขนส่งเป็นกจัิกรึรึมสวิ่นหนึ�งของกจัิกรึรึมในรึะบับัโลจัิสตัิกส์ ซีึ�งในปจัจัั ุบัันธุุรึกจัิโลจัิสตัิกสม่์หลายรึูปแบับั กล่าวิค่อม่ที่ั�งที่่�ให้บัรึิการึครึบัวิงจัรึและให้บัรึิการึเฉพาะบัางกิจักรึรึม ซีึ�งสัญญาตั่างๆ ในการึที่ำธุุรึกิจัโลจัิสตัิกส์ อาจัม่หลายรึูปแบับัด้ังน่�010602070308040905สัญญาขนส่งสินค้าการึรึับัขนส่งที่ั�งในปรึะเที่ศและตั่างปรึะเที่ศสัญญาวิ่าจั้างขนสินค้าการึบัรึิการึกรึะจัายสินค้าสัญญาวิ่าจั้างบัรึิหารึงานคลังสินค้าการึให้เช่าหรึ่อให้บัรึิการึพ่�นที่่�ในโกด้ังสัญญาวิ่าจั้างบัรึิหารึงานโลจัิสตัิกส์การึให้บัรึิการึด้ำเนินพิธุ่การึศุลกากรึให้เช่าตัู้คอนเที่นเนอรึ์TFAC Newsletter Issue 118 15

ภาษีเงินได้(1) ผู้้�มีีหน้�าที่ี�เสีียภาษีี(1.1) บัุคคลธุรึรึมด้า ห้างหุ้นส่วินหรึ่อคณะบัุคคลที่่�มิใช่นิตัิบัุคคลปรึะกอบักิจัการึ ขนส่งและ/หรึ่อปรึะกอบัธุุรึกจัิโลจัิสตัิกส์ภายในปรึะเที่ศและรึะหวิ่างปรึะเที่ศ(1.2) นิตัิบัุคคลไที่ยปรึะกอบักิจัการึขนส่งและ/หรึ่อปรึะกอบัธุุรึกิจัโลจัิสตัิกส์ ภายในปรึะเที่ศและรึะหวิ่างปรึะเที่ศ(1.3) นิตัิบัุคคลตั่างปรึะเที่ศปรึะกอบักิจัการึขนส่งและ/หรึ่อปรึะกอบัธุุรึกิจั โลจัิสตัิกส์ภายในปรึะเที่ศและ/หรึ่อรึะหวิ่างปรึะเที่ศ(1.4) นตัิบัิุคคลตั่างปรึะเที่ศมิได้้เข้ามาปรึะกอบักจัิการึในปรึะเที่ศไที่ยแตั่ได้้รึบััเงินได้้ จัากการึปรึะกอบักิจัการึขนส่งและ/หรึ่อปรึะกอบัธุุรึกิจัโลจัิสตัิกส์ที่่�จั่ายจัาก หรึ่อในปรึะเที่ศไที่ย(2) การคำน้วณภาษีี แบบแสีดงรายการ และกำหน้ดเวลาย่�น้แบบ(2.1) บัุคคลธุรึรึมด้า ห้างหุ้นสวิ่นหรึ่อคณะบัุคคลที่่�มิใชน่ตัิบัิุคคลปรึะกอบักจัิการึขนส่ง และ/หรึ่อปรึะกอบัธุุรึกิจัโลจัิสตัิกส์ภายในปรึะเที่ศและรึะหวิ่างปรึะเที่ศ เส่ยภาษ่เงินได้้บัุคคลธุรึรึมด้า โด้ยคำนวิณภาษ่ 2 วิิธุ่เปรึ่ยบัเที่่ยบักัน และชำรึะ ตัามวิิธุ่ที่่�คำนวิณได้้มากกวิ่าภาระภาษีของร้ปแบบธุรกิจขนส่งและธุรกิจโลจิสติกส์วิธีีที่ี� 1 ภาษ่ = เงินได้้สุที่ธุิ x อัตัรึาภาษ่ (อัตัรึาก้าวิหน้า)(ยกเวิ้นสำหรึับัเงินได้้สุที่ธุิ 150,000 บัาที่แรึก)วิธีีที่ี� 2 ภาษ่ = เงินได้้พึงปรึะเมิน x 0.5%(ภาษ่ที่่�คำนวิณได้้ไม่เกิน 5,000 บัาที่ ได้้รึับัยกเวิ้น)โด้ยให้ย่�นแบับัแสด้งรึายการึครึึ�งปี (ภ.ง.ด้.94) ภายในเด้่อนกันยายนของปีภาษ่นั�น และย่�นแบับัแสด้งรึายการึสิ�นปี (ภ.ง.ด้.90) ภายในเด้่อนม่นาคมของปีภาษ่ถััด้ไป(2.2) นิตัิบัุคคลไที่ยปรึะกอบักิจัการึขนส่งและ/หรึ่อปรึะกอบัธุุรึกิจัโลจัิสตัิกส์ ภายในปรึะเที่ศและรึะหวิ่างปรึะเที่ศ เส่ยภาษ่เงินได้้นิตัิบัุคคลจัาก ฐานกำไรึสุที่ธุิภาษ่ = กำไรึสุที่ธุิ (รึายได้้ – รึายจั่าย) x อัตัรึาภาษ่โด้ยให้ย่�นแบับัแสด้งรึายการึครึึ�งรึอบัรึะยะเวิลาบััญช่ (ภ.ง.ด้.51) ภายใน 2 เด้่อน นับัแตั่ครึบั 6 เด้่อนแรึกของรึอบัรึะยะเวิลาบััญช่ และย่�นแบับัแสด้งรึายการึสิ�นรึอบั รึะยะเวิลาบััญช่ (ภ.ง.ด้.50) ภายใน 150 วิัน นับัแตั่วิันสิ�นรึอบัรึะยะเวิลาบััญช่หากเป็นนิตัิบัุคคลที่่�เข้าลักษณะของธุุรึกิจั SMEs อาจัจัะได้้รึับัการึยกเวิ้นและลด้อัตัรึาภาษ่กรึณ่ที่่�เป็นผู้ปรึะกอบัธุุรึกิจัโลจัิสตัิกส์แตั่ให้บัรึิการึขนส่งเพ่ยงอย่างเด้่ยวิจัะม่ภารึะภาษ่แตักตั่างจัากผู้ปรึะกอบัการึที่่�ปรึะกอบัธุุรึกิจัโลจัิสตัิกส์แบับัครึบัวิงจัรึ ซีึ�งอาจัพิจัารึณาได้้ด้ังน่�16 TFAC Newsletter Issue 118

(2.3) นตัิบัิุคคลตั่างปรึะเที่ศปรึะกอบักจัิการึขนส่งและ/หรึ่อปรึะกอบัธุุรึกจัิโลจัิสตัิกส์ ภายในปรึะเที่ศและ/หรึ่อรึะหวิ่างปรึะเที่ศ แยกพิจัารึณา ด้ังน่�(ก) ขนส่งและ/หรึ่อโลจัิสตัิกส์ภายในปรึะเที่ศ เส่ยภาษ่เงินได้้นิตัิบัุคคล จัากฐานกำไรึสุที่ธุิ ภาษ่ = กำไรึสุที่ธุิ (รึายได้้ – รึายจั่าย) x อัตัรึาภาษ่โด้ยใหย้่�นแบับัแสด้งรึายการึครึึ�งรึอบัรึะยะเวิลาบััญช่ (ภ.ง.ด้.51) ภายใน 2 เด้่อนนับัแตั่ครึบั 6 เด้่อนแรึกของรึอบัรึะยะเวิลาบััญช่ และ ย่�นแบับัแสด้งรึายการึสิ�นรึอบัรึะยะเวิลาบััญช่ (ภ.ง.ด้.50) ภายใน 150 วิัน นับัแตั่วิันสิ�นรึอบัรึะยะเวิลาบััญช่(ข) ขนส่งรึะหวิ่างปรึะเที่ศ เส่ยภาษ่เงินได้้นิตัิบัุคคลจัากฐานรึายได้้ ก่อนหักรึายจั่าย ภาษ่ = รึายได้้ที่่�เกิด้จัากค่าโด้ยสารึที่่�เรึ่ยกเก็บัในปรึะเที่ศไที่ย (กรึณ่รึับัขนคนโด้ยสารึ) หรึ่อรึายได้้ที่่�เกิด้จัากค่ารึะวิางที่่�เรึ่ยกเก็บัไม่วิ่าในหรึ่อนอกปรึะเที่ศไที่ย เน่�องในการึรึับัขนของออกจัากปรึะเที่ศไที่ย (กรึณ่รึับัขนของ) x อัตัรึาภาษ่ (รึ้อยละ 3)กรึณ่นิตัิบัุคคลตั่างปรึะเที่ศซีึ�งเป็นผู้ม่ถัิ�นที่่�อยู่ในปรึะเที่ศที่่�ม่อนุสัญญาภาษ่ซี้อนกับัปรึะเที่ศไที่ย (Double Tax Agreement: DTA)หากปรึะกอบัการึสายการึบัินรึะหวิ่างปรึะเที่ศ จัะได้้รึับัยกเวิ้นไม่ตั้องเส่ยภาษ่เงินได้้นตัิบัิุคคลจัากฐานรึายได้้ก่อนหักรึายจั่ายในปรึะเที่ศไที่ย และหากปรึะกอบักิจัการึสายการึเด้ินเรึ่อรึะหวิ่างปรึะเที่ศ จัะได้้รึับัการึลด้อัตัรึาภาษ่รึ้อยละ 50 ของภาษ่ที่่�ตั้องเส่ย (รึ้อยละ 3) ม่ผลที่ำให้เส่ยภาษ่รึ้อยละ 1.5 ของรึายได้้ก่อนหักรึายจั่าย โด้ยให้ย่�นแบับัแสด้งรึายการึภาษ่เงินได้้นิตัิบัุคคล (ภ.ง.ด้.52) ภายใน 150 วิัน นับัแตั่วิันสิ�นรึอบัรึะยะเวิลาบััญช่(ค) โลจัิสตัิกส์รึะหวิ่างปรึะเที่ศ เส่ยภาษ่เงินได้้นิตัิบัุคคลจัากฐานกำไรึสุที่ธุิ ภาษ่ = กำไรึสุที่ธุิ (รึายได้้ – รึายจั่าย) x อัตัรึาภาษ่โด้ยใหย้่�นแบับัแสด้งรึายการึครึึ�งรึอบัรึะยะเวิลาบััญช่ (ภ.ง.ด้.51) ภายใน 2 เด้่อนนับัแตั่ครึบั 6 เด้่อนแรึกของรึอบัรึะยะเวิลาบััญช่ และ ย่�นแบับัแสด้งรึายการึสิ�นรึอบัรึะยะเวิลาบััญช่ (ภ.ง.ด้.50) ภายใน 150 วิัน นับัแตั่วิันสิ�นรึอบัรึะยะเวิลาบััญช่(2.4) นิตัิบัุคคลตั่างปรึะเที่ศมิได้้เข้ามาปรึะกอบักิจัการึในปรึะเที่ศไที่ยแตั่ได้้รึับัเงินได้้จัากการึปรึะกอบักิจัการึขนส่งและ/หรึ่อปรึะกอบั ธุุรึกิจัโลจัิสตัิกส์ภายในปรึะเที่ศและรึะหวิ่างปรึะเที่ศ แยกพิจัารึณา ด้ังน่�(ก) เงินได้้จัากการึปรึะกอบักิจัการึขนส่ง เข้าลักษณะเป็นเงินได้้พึงปรึะเมินตัามมาตัรึา 40(8) แห่งปรึะมวิลรึัษฎากรึ นิตัิบัุคคลตั่างปรึะเที่ศไม่ม่หน้าที่่�เส่ยภาษ่เงินได้้นิตัิบัุคคลในปรึะเที่ศไที่ย เพรึาะไม่ม่ข้อบัที่ตัามปรึะมวิลรึัษฎากรึกำหนด้ให้ตั้องเส่ยตัามมาตัรึา 70 แห่งปรึะมวิลรึัษฎากรึ(ข) เงินได้้จัากการึปรึะกอบักิจัการึโลจัิสตัิกส์ เข้าลักษณะเป็นกำไรึจัากธุุรึกิจัตัามข้อ 7 แห่งอนุสัญญาภาษ่ซี้อนฯหากนิตัิบัุคคลตั่างปรึะเที่ศไม่ม่สถัานปรึะกอบัถัาวิรึในปรึะเที่ศไที่ย จัะได้้รึับัยกเวิ้นไม่ตั้องเส่ยภาษ่เงินได้้นิตัิบัุคคลในปรึะเที่ศไที่ยTFAC Newsletter Issue 118 17

ภาษีเงินได้หัก ณ ที�จ่าย(1) ผู้้�มีีหน้�าที่ี�เสีียภาษีี แยกพิิจารณาดังน้ี�(1.1) กิจัการึขนส่งให้บัรึิษัที่จัำกัด้ บัรึิษัที่จัำกัด้มหาชน ห้างหุ้นส่วินสามัญนิตัิบัุคคล ห้างหุ้นส่วินจัำกัด้หรึ่อนิตัิบัุคคลอ่�น ซีึ�งเป็นผู้จั่ายเงินค่าขนส่ง แตั่ไม่รึวิมถัึงการึจั่ายค่าโด้ยสารึสำหรึับัการึขนส่งสาธุารึณะ ให้แก่ผู้รึับัที่่�เป็นผู้ม่หน้าที่่�เส่ยภาษ่เงินได้้บัุคคลธุรึรึมด้า บัรึิษัที่หรึ่อห้างหุ้นส่วินนิตัิบัุคคลที่่�ปรึะกอบัการึในปรึะเที่ศไที่ย แตั่ไม่รึวิมถัึงมูลนิธุิหรึ่อสมาคม(1.2) กิจัการึโลจัิสตัิกส์ให้บัรึิษัที่จัำกัด้ บัรึิษัที่จัำกัด้มหาชน ห้างหุ้นส่วินสามัญนิตัิบัุคคล ห้างหุ้นส่วินจัำกัด้หรึ่อนิตัิบัุคคลอ่�น ซีึ�งเป็นผู้จั่ายเงินค่าบัรึิการึโลจัิสตัิกส์ ให้แก่ผู้รึับัที่่�เป็นผู้ม่หน้าที่่�เส่ยภาษ่เงินได้้บัุคคลธุรึรึมด้า บัรึิษัที่ หรึ่อห้างหุ้นส่วินนิตัิบัุคคลที่่�ปรึะกอบัการึในปรึะเที่ศไที่ย แตั่ไม่รึวิมถัึงมูลนิธุิหรึ่อสมาคม(3) แบบแสีดงรายการและกำหน้ดเวลาย่�น้แบบ แยกพิิจารณาดังน้ี�(3.1) ผู้ม่เงินได้้เป็นบัุคคลธุรึรึมด้า ให้ผู้จั่ายค่าขนส่งหรึ่อค่าบัรึิการึโลจัิสตัิกส์ย่�นแบับัแสด้งรึายการึ ภ.ง.ด้. 3 พรึ้อมกับัชำรึะเงินภาษ่ภายใน 7 วิันนับัแตั่วิันสิ�นเด้่อนของเด้่อนที่่�จั่ายเงินได้้พึงปรึะเมิน(3.2) ผู้ม่เงินได้้เป็นนิตัิบัุคคล ให้ผู้จั่ายค่าขนส่งหรึ่อค่าบัรึิการึโลจัิสตัิกส์ย่�นแบับัแสด้งรึายการึ ภ.ง.ด้. 53 พรึ้อมกับัชำรึะเงินภาษ่ภายใน 7 วิันนับัแตั่วิันสิ�นเด้่อนของเด้่อนที่่�จั่ายเงินได้้พึงปรึะเมิน(2) การคำน้วณภาษีี แยกพิิจารณาดังน้ี�(2.1) กิจัการึขนส่งในรึาชอาณาจัักรึ คำนวิณหักไวิ้ในอัตัรึารึ้อยละ 1.0 ของเงิน ค่าขนส่งที่่�จั่าย ตัามข้อ 12/4 ของคำสั�งกรึมสรึรึพากรึ ที่่� ที่.ป. 4/2528 เรึ่�อง สั�งให้ ผู้จั่ายเงินได้้พึงปรึะเมินตัามมาตัรึา 40 แห่งปรึะมวิลรึัษฎากรึ ม่หน้าที่่�หักภาษ่เงินได้้ ณ ที่่�จั่าย ลงวิันที่่� 26 กันยายน พ.ศ. 2528(2.2) กิจัการึโลจัิสตัิกส์ คำนวิณหักไวิ้ในอัตัรึารึ้อยละ 3.0 ของค่าบัรึิการึที่่�จั่าย ตัามข้อ 12/1 ของคำสั�งกรึมสรึรึพากรึ ที่่� ที่.ป. 4/2528 เรึ่�อง สั�งให้ผู้จั่ายเงินได้้ พึงปรึะเมินตัามมาตัรึา 40 แห่งปรึะมวิลรึัษฎากรึ ม่หน้าที่่�หักภาษ่เงินได้้ ณ ที่่�จั่าย ลงวิันที่่� 26 กันยายน พ.ศ. 2528 ที่ั�งน่� การึจั่ายค่าขนส่งสินค้ารึะหวิ่างปรึะเที่ศให้แกผู้่ ปรึะกอบักจัิการึใหบัรึ้ ิการึขนส่งสินค้ารึะหวิ่างปรึะเที่ศ ให้พิจัารึณาเพิ�มเตัิมที่่�คำสั�งกรึมสรึรึพากรึด้ังน่�ป.110/2545 เรึ่�อง การึหักภาษ่เงินได้้ ณ ที่่�จั่าย กรึณ่การึจั่ายเงินค่าขนส่งสินค้ารึะหวิ่างปรึะเที่ศให้แกผู้่ ปรึะกอบักจัิการึใหบัรึ้ ิการึขนส่งสินค้ารึะหวิ่างปรึะเที่ศโด้ยเรึ่อเด้ินที่ะเล และผู้ปรึะกอบักิจัการึให้บัรึิการึรึับัจััด้การึขนส่งสินค้ารึะหวิ่างปรึะเที่ศโด้ยเรึ่อเด้ินที่ะเล ลงวิันที่่� 31 มกรึาคม พ.ศ. 2545 ป.126/2546 เรึ่�อง การึหักภาษ่เงินได้้ ณ ที่่�จั่าย กรึณ่การึจั่ายเงินค่าขนส่งสินค้ารึะหวิ่างปรึะเที่ศ ให้แกผู้่ ปรึะกอบักจัิการึใหบัรึ้ ิการึขนส่งสินค้ารึะหวิ่างปรึะเที่ศโด้ยอากาศยานและ ผู้ปรึะกอบักิจัการึให้บัรึิการึรึับัจััด้การึขนส่งสินค้ารึะหวิ่างปรึะเที่ศโด้ยอากาศยาน ลงวิันที่่� 25 ม่นาคม พ.ศ.254618 TFAC Newsletter Issue 118

(3) แบับัแสด้งรึายการึ และกำหนด้เวิลาย่�นแบับั แยกพิจัารึณาด้ังน่�(3.1) แบับั ภ.พ.30 ใช้สำหรึับัผู้ปรึะกอบัการึจัด้ที่ะเบั่ยน โด้ยคำนวิณจัากภาษ่ขายหักด้้วิยภาษ่ซี่�อในแตั่ละเด้่อนภาษ่ย่�นภายใน วิันที่่� 15 ของเด้่อนถััด้ไป(3.2) แบับั ภ.พ.36 ใช้สำหรึับัผู้ม่หน้าที่่�นำส่งภาษ่มูลค่าเพิ�ม สำหรึับัผู้ปรึะกอบัการึที่่�อยู่นอกรึาชอาณาจัักรึ ซีึ�งได้้เข้ามาปรึะกอบั กจัิการึขายสินค้าหรึ่อใหบัรึ้ ิการึในรึาชอาณาจัักรึเป็นการึชัวิ�ครึาวิ และไม่ได้้จัด้ที่ะเบั่ยนภาษ่มูลค่าเพิ�มเป็นการึชัวิ�ครึาวิ หรึ่อผู้ปรึะกอบัการึที่่�ได้้ให้บัรึิการึในตั่างปรึะเที่ศและได้้ม่การึใช้บัรึิการึนั�นในรึาชอาณาจัักรึ ให้ผู้จั่ายเงินนำส่งภาษ่ภายใน 7 วิันนับัแตั่วิันสิ�นเด้่อนของเด้่อนที่่�จั่ายเงินภาษีม้ลค่าเพัิ�ม(1) ผู้ม่หน้าที่่�เส่ยภาษ่เป็นผู้ปรึะกอบัการึให้บัรึิการึขนส่งและ/หรึ่อให้บัรึิการึโลจัิสตัิกส์หมายเหตัุ: การึย่�นแบับัผ่านรึะบับัออนไลน์ จัะได้้รึับัการึขยายเวิลาเพิ�ม 8 วิัน(2) การึคำนวิณภาษ่(2.1) ผู้ปรึะกอบัการึให้บัรึิการึขนส่ง แยกพิจัารึณาด้ังน่� (ก) ขนส่งในรึาชอาณาจัักรึและขนส่งรึะหวิ่างปรึะเที่ศ ซีึ�งมิใช่เป็นการึขนส่ง โด้ยอากาศยานหรึ่อเรึ่อเด้ินที่ะเล ได้้รึบััยกเวิ้นตัามมาตัรึา 81 (1) (ณ) และ (ด้) แห่งปรึะมวิลรึัษฎากรึ (ข) ขนส่งรึะหวิ่างปรึะเที่ศซีึ�งเป็นการึขนส่งโด้ยอากาศยานหรึ่อเรึ่อเด้ินที่ะเล ให้เส่ยภาษ่มูลค่าเพิ�มในอัตัรึารึ้อยละ 0 จัากมูลค่าของค่าโด้ยสารึในกรึณ่ การึรึบััขนคนโด้ยสารึหรึ่อจัากมูลค่าของค่ารึะวิางในกรึณ่การึรึบััขนสินค้า (ค) ขนส่งนอกรึาชอาณาจัักรึ ไม่อยู่ในบัังคับัตั้องเส่ยภาษ่มูลค่าเพิ�ม(2.2) ผู้ปรึะกอบัการึให้บัรึิการึโลจัิสตัิกส์ ให้เส่ยภาษ่มูลค่าเพิ�มในอัตัรึารึ้อยละ 7 จัากมูลค่าของค่าบัรึิการึที่่�ได้้รึับั ที่ั�งน่� ให้พิจัารึณาหน้าที่่�และควิามรึับัผิด้เพิ�มตัามคำสั�งกรึมสรึรึพากรึ ด้ังตั่อไปน่�ป. 49/2537 เรึ่�อง การึเส่ยภาษ่เงินได้้นิตัิบัุคคลและภาษ่มูลค่าเพิ�ม สำหรึับักิจัการึให้บัรึิการึขนส่งสินค้า รึะหวิ่างปรึะเที่ศโด้ยอากาศยานและสำหรึับักจัิการึใหบัรึ้ ิการึเป็นตััวิแที่นรึบััขนส่งสินค้ารึะหวิ่างปรึะเที่ศโด้ยอากาศยาน ลงวิันที่่� 18 สิงหาคม พ.ศ.2537ป. 53/2537 เรึ่�อง การึเส่ยภาษ่เงินได้้นิตัิบัุคคลและภาษ่มูลค่าเพิ�ม สำหรึับักิจัการึให้บัรึิการึรึับัขนคนโด้ยสารึรึะหวิ่างปรึะเที่ศโด้ยอากาศยานและสำหรึบักัจัิการึใหบัรึ้ ิการึเป็นตััวิแที่นขายตััวิ�โด้ยสารึ ลงวิันที่่� 28 พฤศจัิกายน พ.ศ.2537ป. 54/2537 เรึ่�อง การึเส่ยภาษ่เงินได้้นิตัิบัุคคลและภาษ่มูลค่าเพิ�ม สำหรึับักิจัการึให้บัรึิการึขนส่งสินค้ารึะหวิ่างปรึะเที่ศโด้ยเรึ่อเด้ินที่ะเล และสำหรึับักิจัการึให้บัรึิการึรึับัจััด้การึขนส่งสินค้ารึะหวิ่างปรึะเที่ศโด้ยเรึ่อเด้ินที่ะเลลงวิันที่่� 8 ธุันวิาคม พ.ศ.2537ป. 55/2538 เรึ่�อง ภาษ่เงินได้้นิตัิบัุคคลและภาษ่มูลค่าเพิ�ม ฐานภาษ่สำหรึับัการึให้บัรึิการึรึับัขนคนโด้ยสารึหรึ่อสินค้ารึะหวิ่างปรึะเที่ศ ลงวิันที่่� 25 มกรึาคม พ.ศ.2538TFAC Newsletter Issue 118 19

นางสาวยุุวดีี ฤทธิิรงค์์ที่่�ปรึึกษา ในคณะกรึรึมการึวิิชาช่พบััญช่ด้้านการึบััญช่ภาษ่อากรึสภาวิิชาช่พบััญช่ ในพรึะบัรึมรึาชูปถััมภ์บทบาทนักบัญชีภาษีอากร กับภาษีดิจิทัลเสริมความเข้มแข็ง SME ไทยในโลกที่ข้อมูลเคลื่อนที่รวดเร็วการเปลี่่�ยนผ่่านสู่่่ระบบภาษี่ดิิจิิทััลี่ของประเทัศไทัย ไม่่ไดิ้เป็นเพี่ยงการปรับร่ปแบบการย่�นแบบภาษี่จิากกระดิาษีสู่่่ระบบออนไลี่น์ ในยุคทั่�ข้อม่่ลี่ธุุรกรรม่ทัางธุุรกิจิเคลี่่�อนทั่�ดิ้วยความ่เร็วระดิับเร่ยลี่ไทัม่์ ระบบภาษี่ของประเทัศไทัยกำลี่ังก้าวเข้าสู่่่“ยุุคดิิจิิทััล” อย่างเต็็ม่ร่ปแบบ ไม่่ว่าจิะเป็นระบบงานต็่างๆ ของหน่วยงานภาครัฐ เช่่น e-Filing, e-Tax Invoice, e-Withholding Tax หร่อการเช่่�อม่โยงข้อม่่ลี่กับหน่วยงานรัฐแบบอัต็โนม่ัต็ิการึเปลี่่�ยนผ่่านน่�ไม่ใช่เพ่ยงการึปรึับัวิิธี่การึย่�นแบับัภาษ่แต่่ค่อการึเปลี่่�ยน “วิิธีีคิิด” แลี่ะ “มาตรฐานการปฏิิบััติงาน” ของผู่้ปรึะกอบัการึแลี่ะผู่้ปรึะกอบัวิิชาช่พบััญช่โด้ยสิ�นเชิงปรึะเที่ศไที่ยได้้เด้ินหน้าพัฒนารึะบับัภาษ่สู่ด้ิจิิที่ัลี่ต่ามโครึงการึภาษ่อิเลี่็กที่รึอนิกส์อย่างต่่อเน่�อง เช่นรึะบับั e-Filing รึะบับั e-Tax Invoice & e-Receiptรึะบับั D-MyTax การึวิิเครึาะห์ข้อมูลี่ด้้วิย Data Analyticsเพ่�อบัรึิหารึควิามเส่�ยงที่างภาษ่รึะบับั e-Withholding Taxสำหรึับั SME ไที่ย ซึ่ึ�งเป็นรึากฐานของเศรึษฐกิจิปรึะเที่ศ การึปรึับัต่ัวิให้ที่ันภาษ่ด้ิจิิที่ัลี่จิึงไม่ใช่ “ทางเลืือก” แต่่ค่อ “คิวิามจำเป็น” แลี่ะในจิุด้เปลี่่�ยนน่� นักบััญช่ภาษ่อากรึม่บัที่บัาที่สำคัญในการึช่วิยนำพาธีุรึกิจิให้ก้าวิผ่่านควิามที่้าที่ายอย่างมั�นคง01 ภาษี่ดิิจิิทััลี่: ไม่่ใช่่อนาคต็ แต็่ค่อปัจิจิุบัน20 TFAC Newsletter Issue 118

การึจิด้ัเกบั็ภาษ่จิึงเปลี่่�ยนจิาก “ตรวิจย้้อนหลืัง” ไปสู่“การติดตามข้้อมลืูแบับัใกลื้เคิย้ีงเวิลืาจริง (Near Real-Time Monitoring)”สิ�งน่�ที่ำให้ควิามผ่ิด้พลี่าด้เลี่็กน้อยอาจิส่งผ่ลี่กรึะที่บัได้้รึวิด้เรึ็วิแลี่ะกวิ้างขวิางกวิ่าที่่�เคย ซึ่ึ�งภาษ่ด้ิจิิที่ัลี่เป็นควิามที่้าที่ายที่่�ผู่้ปรึะกอบัการึSME ต่้องเผ่ชิญ ผู่้ปรึะกอบัการึ SME จิำนวินมากยังด้ำเนินธีุรึกิจิโด้ยใช้รึะบับับััญช่พ่�นฐาน หรึ่อแยกรึะบับัขายกับัรึะบับับััญช่ออกจิากกัน ส่งผ่ลี่ใหข้้อมลีู่ไม่เช่�อมโยงครึบัถัวิ้นเม่�อเกด้ิการึต่รึวิจิสอบัภาษ่จิึงต่้องใช้เวิลี่าในการึรึวิบัรึวิมเอกสารึย้อนหลี่ัง แลี่ะอาจิเกด้ิควิามคลี่าด้เคลี่่�อนโด้ยไม่ต่ั�งใจิ กิจิการึค้าปลี่่กออนไลี่น์แห่งหนึ�งม่รึายได้้จิากหลี่ายแพลี่ต่ฟอรึ์ม แต่่ไม่ม่รึะบับักรึะที่บัยอด้รึายได้้จิากการึขายในแพลี่ต่ฟอรึ์มกับัรึายได้้ต่ามแบับัแสด้งรึายการึย่�นภาษ่มลี่คู่าเพิ�มรึายเด้่อน แลี่ะไม่ได้้ม่รึะบับับััญช่ที่่�รึองรึบัั เม่�อม่การึต่รึวิจิสอบัพบัควิามแต่กต่่างของข้อมูลี่รึะหวิ่างยอด้ขายกับัแบับัภาษ่ที่่�ย่�นไวิ้ ส่งผ่ลี่ให้ต่้องช่�แจิงแลี่ะเส่ยเวิลี่าในการึปรึับัปรึุงข้อมูลี่ย้อนหลี่ัง แลี่ะเส่ยเบั่�ยปรึับัเงินเพิ�ม บัรึษิที่ั SME ด้้านการึค้าส่งแห่งหนึ�งใช้โปรึแกรึมบััญช่พ่�นฐาน แลี่ะออกใบักำกบััภาษ่ในรึูปแบับัไฟลี่์ PDF โด้ยไม่ม่รึะบับัจิัด้เก็บัเอกสารึกรึะด้าษที่่�เป็นมาต่รึฐาน แลี่ะไม่ได้้ม่การึขออนุมัต่ิการึใช้งานรึะบับั e-Tax Invoice & e-Receipt เม่�อม่การึต่รึวิจิสอบัพบัวิ่าข้อมูลี่บัางส่วินไม่ครึบัถั้วินแลี่ะไม่สามารึถัต่รึวิจิสอบัย้อนกลี่ับัได้้ที่ันที่่ส่งผ่ลี่ให้เกิด้ภารึะเบั่�ยปรึับัแลี่ะเส่ยเวิลี่าในการึช่�แจิงกรึณ่น่�สะที่้อนวิ่า “การไม่มีระบับั” ค่อควิามเส่�ยงที่่�มองไม่เห็นในช่วิงที่่�ธีุรึกิจิเต่ิบัโต่เรึ็วิกรึณ่น่�สะที่้อนวิ่า “คิวิามไม่พร้อมเชิิงระบับั” อาจิกลี่ายเป็นควิามเส่�ยงที่างภาษ่โด้ยไม่ต่ั�งใจิกรณี่ต็ัวอย่างSME ไที่ยจิำนวินมากยังเผ่ชิญกับัข้อจิำกัด้ เช่นรึะบับับััญช่ที่่�ยังไม่เช่�อมต่่อข้อมูลี่ภาษ่โด้ยต่รึงควิามเข้าใจิที่่�คลี่าด้เคลี่่�อนเก่�ยวิกับัการึจิัด้เก็บัเอกสารึอิเลี่็กที่รึอนิกส์ไม่ได้้ม่การึจิัด้ที่ำบััญช่ให้สอด้คลี่้องกับัสภาพที่่�แที่้จิรึิงของกิจิการึการึมองภาษ่เป็นเพ่ยง “หน้าที่่�ปลี่ายปี” ไม่ใช่ “รึะบับัควิบัคุมภายใน”กรณี่ต็ัวอย่าง02 ความ่ทั้าทัายของ SME ไทัยในยุคภาษี่ดิิจิิทััลี่TFAC Newsletter Issue 118 21

ในบัรึิบัที่น่� นักบััญช่ภาษ่อากรึไม่ได้้ที่ำหน้าที่่�เพ่ยงบัันที่ึกบััญช่จิัด้ที่ำเอกสารึ จิัด้ที่ำแลี่ะย่�นแบับัแสด้งรึายการึเส่ยภาษ่ แต่่ม่บัที่บัาที่เชิงกลี่ยุที่ธี์ 4 ด้้านสำคัญ3.1 ผูู้้ออกแบับัระบับัภาษีีที�เหมาะสมกับัธีุรกิจ: ช่วิยวิิเครึาะห์แลี่ะออกแบับัรึะบับัเอกสารึ รึะบับังานที่่�เก่�ยวิข้องแลี่ะข้อมูลี่ให้สอด้คลี่้องกับัข้อกำหนด้ที่างภาษ่3.3 ที�ปรึกษีาเชิิงกลืยุ้ทธีข้์องผู้ประกอ ู้ บัการ:วิางรึะบับัควิบัคุมภายในแลี่ะแนะนำโครึงสรึ้างภาษ่วิางแผ่นกรึะแสเงินสด้เพ่�อสรึ้างควิามโปรึ่งใสแลี่ะเสรึิมควิามเช่�อมั�นแก่คู่ค้าแลี่ะสถัาบัันการึเงิน 3.2 ผูู้้บัริหารคิวิามเสี�ย้งทางภาษีี (Tax Risk Manager):ปรึะเมินควิามเส่�ยงจิากธีุรึกรึรึมที่่�ซึ่ับัซึ่้อนแลี่ะผ่ลี่กรึะที่บัต่ามปรึะเภที่ธีรึกุจิิ เช่น การึขายออนไลี่น์ การึที่ำธีุรึกรึรึมข้ามจิังหวิัด้ หรึ่อข้ามปรึะเที่ศ3.4 ผูู้้ข้ับัเคิลืื�อนนวิัตกรรมในงานภาษีีแลืะวิิชิาชิีพ: นำเที่คโนโลี่ย่ เช่น รึะบับัอัต่โนมัต่ิ แลี่ะการึวิิเครึาะห์ข้อมูลี่มาใช้เพิ�มปรึะสิที่ธีิภาพ ลี่ด้ข้อผ่ิด้พลี่าด้ แลี่ะยกรึะด้บัคัุณภาพงาน แลี่ะเพิ�มคุณค่าเชิงวิิเครึาะห์ รึวิมถัึงแนะนำการึปรึะยุกต่์ใช้รึะบับังานต่่างๆของหน่วิยงานภาครึัฐภาษ่ด้ิจิิที่ัลี่ไม่ใช่เพ่ยงเครึ่�องม่อของรึัฐในการึจิัด้เก็บัรึายได้้ แต่่ค่อโครึงสรึ้างพ่�นฐานของควิามโปรึ่งใสแลี่ะควิามยั�งย่นที่างเศรึษฐกิจิ เพ่�อส่งเสรึิมให้ผู่้ปรึะกอบัการึจิัด้ที่ำบััญช่ให้สอด้คลี่้องกับัสภาพที่่�แที่้จิรึิงของกิจิการึ แลี่ะไม่ใช่เพ่ยงเรึ่�องของการึปฏิิบััต่ิต่ามกฎหมาย แต่่เป็นกลี่ไกสำคัญในการึสรึ้างควิามเข้มแข็งให้ธีุรึกิจิไที่ยในรึะยะยาวินักบััญชิีภาษีีอากรจึงมีบัทบัาทสำคิัญย้ิ�ง ในการเป็น “สะพาน” เชิื�อมโย้งระหวิ่างกฎหมาย้ เทคิโนโลืย้ี แลืะการบัริหารธีุรกิจเข้้าด้วิย้กัน เพื�อชิ่วิย้ให้ SME ไทย้สามารถเติบัโตได้อย้่างมั�นใจ ในยุ้คิที�ข้้อมูลืเคิลืื�อนที�รวิดเร็วิกวิ่าเดิม บัทบัาทข้องนักบััญชิีภาษีีอากรก็ต้องก้าวิให้ทันโลืก พร้อมเป็นพลืังสำคิัญในการข้ับัเคิลืื�อน SME ไทย้สู่อนาคิตที�มั�นคิงแลืะย้ั�งย้ืน03 บทับาทัใหม่่ของนักบัญช่่ภาษี่อากร22 TFAC Newsletter Issue 118

สรุปการดำาเนินงานสำาคัญของ IESBAในช่วงครึ่งปีหลัง 2568(กรกฎาคม – ธันวาคม 2025)ทิศทางใหม่ของมาตรฐานจรรยาบรรณวิชาชีพบัญชีในโลกที่เปลี่ยนแปลง ในช่่วงครึ่่�งปีีหลัังของปีี2568 คณะกรึ่รึ่มการึ่มาตรึ่ฐานจรึ่รึ่ยาบรึ่รึ่ณรึ่ะหว่างปีรึ่ะเทศสำำาหรึ่ับนักบัญช่ี(International Ethics Standards Board for Accountants: IESBA) ได้้ด้ำาเนินงานอย่างเข้มข้นเพื่่�อปีรึ่ับทิศทางการึ่กำาหนด้มาตรึ่ฐานจรึ่รึ่ยาบรึ่รึ่ณให้สำอด้คลั้องกับสำภาพื่แวด้ลั้อมทางธุุรึ่กิจที�เปีลัี�ยนแปีลังอย่างรึ่วด้เรึ่็ว ทั�งในด้้านเทคโนโลัยีความยั�งยืนโครึ่งสำรึ่้างธุุรึ่กิจแลัะบทบาทของผู้้้ปีรึ่ะกอบวช่ิาช่พื่บี ัญช่ีบทความนี�สำรึุ่ปีปีรึ่ะเด้็นสำำาคัญที�นักบัญช่ีไทยควรึ่ติด้ตามอย่างใกลั้ช่ิด้การปรับทิศทางกลยุทธ์์และแผนงานของ IESBA IESBA ได้้เริ่่�มนำ SMART Framework มาใช้้เป็็นกริ่อบกลยุุทธ์์หลักในการิ่ด้ำเน่นงาน โด้ยุมุ�งเน้นSimplificationความเริ่ียุบง�ายุและเข้้าใจง�ายุข้องมาตริ่ฐานMobilizationการิ่มีส่�วนริ่�วมข้องผู้้้มีส่�วนได้้ส่�วนเส่ียุAdoptionการิ่นำมาตริ่ฐานไป็ใช้้จริ่่งResponsivenesความส่ามาริ่ถในการิ่ตอบส่นองต�อป็ริ่ะเด้็นใหม�TargetedActionการิ่ด้ำเน่นการิ่อยุ�างตริ่งจุด้ ในส่�วนข้องแผู้นงานริ่ะยุะยุาว IESBA ริ่�วมกับ IAASB ได้้อนุมัต่ให้จัด้ทำ แบบส่ำริ่วจผู้้้มีส่�วนได้้ส่�วนเส่ียุริ่�วมกัน (Joint Stakeholder Survey) เพื่่�อริ่วบริ่วมมุมมองเกี�ยุวกับแนวโน้มส่ำคัญ เช้�น การิ่เป็ลี�ยุนผู้�านส่้�ด้่จ่ทัลและความยุั�งยุ่น เพื่่�อนำไป็ใช้้ป็ริ่ะกอบการิ่จัด้ทำแผู้นกลยุุทธ์์ช้�วงป็ี2028–2031 โด้ยุจะเริ่่�มเป็ิด้ริ่ับฟัังความค่ด้เห็นในเด้่อนมกริ่าคม 2569 นอกจากนี�IESBA ยุังตัด้ส่่นใจ ช้ะลอการิ่ออกมาตริ่ฐานใหม�บางโคริ่งการิ่ เพื่่�อให้ความส่ำคัญกับการิ่ส่นับส่นุนการิ่นำป็ริ่ะมวลจริ่ริ่ยุาบริ่ริ่ณที�ป็ริ่ะกาศใช้้แล้วไป็ป็ฏิ่บัต่อยุ�างมีป็ริ่ะส่่ทธ์่ผู้ล ซึ่่�งส่ะท้อนถ่งการิ่ให้ความส่ำคัญกับ “คุณภาพื่ข้องการิ่นำไป็ใช้้” มากกว�าป็ริ่่มาณข้องมาตริ่ฐานใหม�01TFAC Newsletter Issue 118 23

วัฒนธ์รรมและธ์รรมาภิิบาลของสำนักงานบัญชี (Firm Culture & Governance: FCG)บทบาทที่เปลี่ยนแปลงของ CFO และความท้าทายด้านจริยธ์รรมความยั่งยืนและการให้ความเชื่อมั่นด้านความยั่งยืนป็ริ่ะเด้็นวัฒนธ์ริ่ริ่มและธ์ริ่ริ่มาภ่บาลข้องส่ำนักงานบัญช้ีได้้ริ่ับความส่นใจเป็็นพื่่เศษโด้ยุ IESBA ได้้ให้การิ่ยุอมริ่ับชุ้ด้เอกส่าริ่ “IESBA Viewpoints” ซึ่่�งคริ่อบคลุมองค์ป็ริ่ะกอบส่ำคัญ8 ป็ริ่ะการิ่ อาท่ ผู้้นำ้ ทียุ่ด้มั� �นในจริ่่ยุธ์ริ่ริ่ม ริ่ะบบธ์ริ่ริ่มาภ่บาลที�เข้้มแข้็งและความโป็ริ่�งใส่ เอกส่าริ่ช้ด้นีุ�จะถ้กใช้้เป็็นเคริ่่�องม่อส่่�อส่าริ่และริ่ับฟัังความค่ด้เห็นจากผู้้้มีส่�วนได้้ส่�วนเส่ียุในช้�วงคริ่่�งแริ่กข้องป็ี2569 เพื่่�อช้�วยุให้การิ่นำไป็ใช้้ในทางป็ฏิ่บัต่มีความช้ัด้เจน IESBA ยุังได้้จัด้ทำเอกส่าริ่อธ์่บายุ ความเช้่�อมโยุงและความแตกต�างริ่ะหว�างแนวค่ด้ FCG กับมาตริ่ฐาน ISQM 1 ข้อง IAASBเพื่่�อให้ส่ำนักงานบัญช้ีส่ามาริ่ถบ้ริ่ณาการิ่การิ่บริ่่หาริ่คุณภาพื่และจริ่่ยุธ์ริ่ริ่มเข้้าด้้วยุกันได้้อยุ�างเหมาะส่มที�ส่ำคัญ IESBA ได้้ป็ริ่ับลำด้ับความส่ำคัญข้องงาน โด้ยุเริ่่�มจากการิ่พื่ัฒนา เอกส่าริ่แนะแนวทางที�ไม�เป็็นทางการิ่ (Non-Authoritative Material: NAM) ก�อนการิ่ยุกริ่�างมาตริ่ฐานเพื่่�อส่ริ่้างความเข้้าใจในริ่ะด้ับป็ฏิ่บัต่การิ่และลด้ความซึ่ับซึ่้อนในการิ่ตีความ IESBA ได้้ศ่กษาบทบาทข้อง ป็ริ่ะธ์านเจ้าหน้าที�ฝ่่ายุการิ่เง่น (CFO) ในภาคธ์ุริ่ก่จ และพื่บว�าบทบาทด้ังกล�าวข้ยุายุไป็ไกลกว�าการิ่เง่นและบัญช้ีคริ่อบคลุมถ่งเทคโนโลยุีความมั�นคงป็ลอด้ภัยุไซึ่เบอริ่์ความยุั�งยุ่น และการิ่บริ่่หาริ่ความเส่ี�ยุงองค์กริ่ ซึ่่�งส่�งผู้ลให้CFO ต้องเผู้ช้่ญแริ่งกด้ด้ันและป็ริ่ะเด้็นจริ่่ยุธ์ริ่ริ่มที�ซึ่ับซึ่้อนมากข้่�น เพื่่�อให้ได้้มุมมองเช้่งล่กIESBA มีแผู้นจด้ ั GlobalRoundtablesในช้�วงคริ่่�งแริ่กข้องป็ี2569ริ่วมถ่งในภ้ม่ภาคเอเช้ียุ เช้�น ฮ่�องกง โด้ยุเป็ิด้ริ่ับฟัังความค่ด้เห็นจากทั�ง CFO ที�เป็็นนักบัญช้ีและที�ไม�ได้้มาจากส่ายุว่ช้าช้ีพื่บัญช้ี ในด้้านความยุั�งยุ่น IESBA ยุังคงต่ด้ตามการิ่นำ มาตริ่ฐานจริ่ริ่ยุาบริ่ริ่ณริ่ะหว�างป็ริ่ะเทศส่ำหริ่ับการิ่ให้ความเช้่�อมั�นด้้านความยุั�งยุ่น (IESSA) ไป็ใช้้จริ่่ง ผู้�านกลไกข้องกลุ�มที�ป็ริ่่กษาด้้านการิ่ต่ด้ตามการิ่นำไป็ใช้้และผู้ลกริ่ะทบข้องมาตริ่ฐาน (IIMAG) เพื่่�อให้ส่ามาริ่ถตอบส่นองต�อป็ัญหาเช้่งป็ฏิ่บัต่ได้้อยุ�างทันท�วงทีป็ริ่ะเด้็นท้าทายุที�พื่บ ได้้แก� ความซึ่ับซึ่้อนข้องห�วงโซึ่�คุณค�า (Value Chain) การิ่นำมาตริ่ฐานไป็ใช้้คริ่ั�งแริ่ก และการิ่ป็ริ่ะเม่นความเท�าเทียุมกันข้องกริ่อบมาตริ่ฐานด้้านความยุั�งยุ่นอ่�น ๆ ซึ่่�งล้วนเป็็นป็ริ่ะเด้็นที�นักบัญช้ีและผู้้้ให้ความเช้่�อมั�นควริ่ต่ด้ตามอยุ�างใกล้ช้่ด้02030424 TFAC Newsletter Issue 118

ความร่วมมือระหว่างประเทศและการขยายการยอมรับมาตรฐานความเป็นอิสระและประเด็นอุบัติใหม่ส่ด้ทุ้ายุ IESBA ได้้อนมุต่ักริ่อบความริ่�วมม่อPartnership Frameworkเพื่่�อส่ริ่้างเคริ่่อข้�ายุพื่ันธ์ม่ตริ่ริ่ะด้ับโลกในการิ่เส่ริ่่มส่ริ่้างศักยุภาพื่และการิ่ป็ริ่ะส่านงานด้้านการิ่นำมาตริ่ฐานไป็ใช้้ นอกจากนี ยุ�ังมีแผู้นจด้ัทำข้้อม้ลส่ถานะริ่ายุป็ริ่ะเทศ(JurisdictionalProfiles) ส่ำหริ่ับป็ริ่ะเทศและเข้ตเศริ่ษฐก่จเป็้าหมายุใหม� เช้�น จีน ฮ่�องกง และตุริ่กีเพื่่�อส่นับส่นุนการิ่ยุอมริ่ับและการิ่บังคับใช้้มาตริ่ฐานจริ่ริ่ยุาบริ่ริ่ณในริ่ะด้ับส่ากล การึ่ด้ำาเนินงานของIESBAในช่่วงครึ่่�งปีีหลััง2568 สำะท้อนให้เห็นถึึงการึ่เปีลัี�ยนผู้่านจากการึ่มุ่งออกมาตรึ่ฐานใหม่ไปีสำ้่การึ่เสำรึ่ิมสำรึ่้างคุณภาพื่ของการึ่นำามาตรึ่ฐานไปีใช่้จรึ่ิง ควบค้่กับการึ่ตอบสำนองต่อความท้าทายใหม่ๆ ทั�งด้้านเทคโนโลัยีความยั�งยืน แลัะโครึ่งสำรึ่้างธุุรึ่กิจนักบัญช่ีไทยจ่งควรึ่ติด้ตามความเคลัื�อนไหวเหลั่านี�อย่างใกลั้ช่ิด้ เพื่่�อเตรึ่ียมพื่รึ่้อมต่อบทบาทแลัะความรึ่ับผู้ิด้ช่อบทางจรึ่ิยธุรึ่รึ่มในอนาคตที�ซัับซั้อนยิ�งข่�นทั�งนี�คณะทำางานศึกษาแลัะปีรึ่ับปีรึุ่งค้่มือปีรึ่ะมวลัจรึ่รึ่ยาบรึ่รึ่ณของผู้้้ปีรึ่ะกอบวิช่าช่ีพื่บัญช่ีภายใต้คณะอนุกรึ่รึ่มการึ่กำาหนด้จรึ่รึ่ยาบรึ่รึ่ณ สำภาวช่ิาช่พื่บี ัญช่ีจะได้้ตด้ิตามการึ่ด้ำาเนินการึ่ของIESBAเพื่่�อนำามาเผู้ยแพื่รึ่่แลัะปีรึ่ับปีรึุ่งค้่มือปีรึ่ะมวลัจรึ่รึ่ยาบรึ่รึ่ณของไทยต่อไปี ท่านสำามารึ่ถึศึกษาข้อม้ลัเพื่่�มเติมเกี�ยวกับด้้านจรึ่รึ่ยาบรึ่รึ่ณของผู้้้ปีรึ่ะกอบวิช่าช่ีพื่บัญช่ีได้้ที�https://acpro-std.tfac.or.th/standard/6/จรึ่รึ่ยาบรึ่รึ่ณของผู้้้ปีรึ่ะกอบวิช่าช่ีพื่0605บทสรุป ในป็ริ่ะเด้็นความเป็็นอ่ส่ริ่ะIESBA ได้้พื่่จาริ่ณาริ่ายุงานเกียุ�วกับ กองทุนริ่วมและกองทุนบำเหน็จบำนาญ (CIVs & PensionFunds)และมีมต่ใหจ้ด้ัทำเอกส่าริ่แนะแนวทางที�ไม�เป็็นทางการิ่ (NAM) แทนการิ่แก้ไข้ป็ริ่ะมวลจริ่ริ่ยุาบริ่ริ่ณโด้ยุตริ่ง เพื่่�อช้�วยุให้การิ่ป็ริ่ะยุุกต์ใช้้กริ่อบแนวค่ด้เริ่่�องความเป็็นอ่ส่ริ่ะกับโคริ่งส่ริ่้างกองทุนที�ซึ่ับซึ่้อนมีความช้ัด้เจนมากข้่�นข้ณะเด้ียุวกัน IESBA ยุังให้ความส่นใจกับผู้ลกริ่ะทบจาก การิ่ลงทุนข้องกลุ�ม PrivateEquity ในส่ำนักงานบัญช้ีซึ่่�งอาจส่�งผู้ลต�อวัฒนธ์ริ่ริ่มองค์กริ่และความเป็็นอ่ส่ริ่ะ โด้ยุได้้ยุกริ่ะด้ับป็ริ่ะเด้็นนี�เป็็นโคริ่งการิ่เฉพื่าะตั�งแต�ต้นป็ี2569 ในด้้านเทคโนโลยุีIESBA ตริ่ะหนักถ่งบทบาทข้องป็ัญญาป็ริ่ะด้่ษฐ์ (AI) ที�เพื่่�มข้่�นในว่ช้าช้ีพื่บัญช้ีและมีแผู้นจัด้ทำแนวป็ฏิ่บัต่เพื่่�อช้�วยุให้นักบัญช้ีส่ามาริ่ถริ่ักษามาตริ่ฐานจริ่่ยุธ์ริ่ริ่มและการิ่ใช้้ดุ้ลยุพื่่น่จเยุี�ยุงผู้้้ป็ริ่ะกอบว่ช้าช้ีพื่ แม้จะมีการิ่ใช้้เคริ่่�องม่อ AI อยุ�างแพื่ริ่�หลายุTFAC Newsletter Issue 118 25

TFRS 18กับการจัดหมวดหมู่รายได้-ค่าใช้จ่าย:งบการเงินที่เล่าเรื่องธุรกิจได้ชัดเจนขึ้น สภาวิชาชีพบัญชีในพระบรมราชูปถััมภ์อยู่ในกระบวนการจัดทำร่างมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที� 18เร่�อง การแสดงรายการและการเปิดเผยข้้อมูลในงบการเงิน (TFRS 18) ซึ่่�งคาดว่าจะมีผลบังคับใช้ในรอบระยะเวลาบัญชีที�เริ�ม ณ หร่อหลังวันที�1 มกราคม 2571 TFRS18จะมาแทนท่�มาตรฐานการบััญชี่ ฉบัับัท่�1เร่�องการนำเสนองบัการเงิน (TAS1)การเปลี่่�ยนแปลี่งน่�ส่งผลี่กระทบักับัทุกกิจการท่�ใชี้TFRS เน่�องจาก TFRS 18 เป็นมาตรฐานฯ ท่�กลี่่าวถึึงรูปแบับัแลี่ะหลี่ักการในการจัดทำงบัการเงิน โดยพื้่�นฐานสำคััญของการเปลี่่�ยนแปลี่งคัรั�งน่�เพื้่�อให้งบัการเงินสามารถึเปร่ยบัเท่ยบักันได้ด่ขึ�นแลี่ะให้ข้อมูลี่ท่�โปร่งใสมากยิ�งขึ�นโครงสร้างของงบกำาไรขาดทุนการนำาเสนอและการเปิิดเผยข้อมููลเกี่ยวกับค่าใช้จ่ายการเพิ่่่มูเติิมูหลักการการรวบยอดและการแติกยอดการเปิิดเผยข้อมููลมูาติรวัดผลการดำาเนินงานที่นิยามูโดยฝ่่ายบริหาร (Management-defined PerformanceMeasures: MPM)ทั�งน่�หลี่ักการสำคััญส่วนใหญ่ของ TAS 1 ยังคังถึูกรักษาไว้หร่อเปลี่่�ยนแปลี่งในระดับัจำกัด ซึ่ึ�ง TFRS 18 ส่งผลี่เฉพื้าะต่อการนำเสนอแลี่ะการเปิดเผยข้อมูลี่เท่านั�น โดยไม่ส่งผลี่กระทบัต่อการรับัรู้หร่อการวัดมูลี่คั่าของรายการในงบัการเงินโดยแนวคิดหลักใหมู่ที่นำาเสนอใน TFRS 18 ได้แก่โดย นางสาววันดี ลีีวรวัฒน์กรรมการในคัณะกรรมการกำหนดมาตรฐานการบััญชี่โดยคัวามเห็นชีอบัของคัณะกรรมการกำหนดมาตรฐานการบััญชี่ สภาวิชีาชี่พื้บััญชี่ ในพื้ระบัรมราชีูปถึัมภ์26 TFAC Newsletter Issue 118

การเปลี�ยนแปลงสำคัญตาม TFRS 181. โครงสร้างข้องงบกำไรข้าดทุน1.1 หมวดหมู่ (Categories) รายการในงบักำไรขาดทุนจะถึูกจัดกลีุ่่มเป็น 5 หมวด ได้แก่ การดำเนินงาน (Operating), การลี่งทุน(Investing), การจัดหาเงินทุน (Financing), ภาษ่เงินได้(Income taxes) แลี่ะการดำเนินงานท่�ยกเลี่ิก(Discontinued operations) พื้ร้อมทั�งม่การกำหนดคัำนิยามแลี่ะแนวทางในการจัดหมวดหมู่ไว้ด้วย เชี่น รายได้จากเงินฝากธนาคัาร เงินปันผลี่รับัจากเงินลี่งทุนในบัริษัทย่อย บัริษัทร่วมแลี่ะการร่วมคั้า ให้รับัรู้ในหมวดหมู่การลี่งทุน รายได้หร่อคั่าใชีจ้่ายท่�เก่�ยวข้องกบััการกู้ย่มจะแสดงเป็นหมวดหมู่การจัดหาเงินทุน เป็นต้น ส่วนรายการอ่�น ๆท่�ไม่ได้เข้าหมวดหมู่จะแสดงเป็นการดำเนินงาน นอกจากน่�สำหรบักั ิจการทม่ก่� ิจกรรมของธุรกิจหลี่ักตามท่�ระบัุไว้เป็นการเฉพื้าะ(Specifiedmain businessactivities) ได้แก่1.2 ยอดรวมและยอดรวมย่อย (Totals and subtotals) TFRS18 ม่ข้อกำหนดใหก้ิจการต้องแสดงยอดรวมแลี่ะยอดรวมย่อยในงบักำไรขาดทุนเป็นอย่างน้อย ดังน่� ในธุรกิจเหลี่่าน่�รายได้แลี่ะคั่าใชี้จ่ายบัางรายการท่�โดยปกติจัดเป็นหมวดการลี่งทุนหร่อการจัดหาเงินทุนจะถึูกรวมอยู่ในหมวดการดำเนินงาน เพื้่�อสะท้อนผลี่การดำเนินงานของธุรกิจหลี่ักอย่างชีัดเจน ยกตัวอย่างเชี่นคั่าใชี้จ่ายดอกเบั่�ย ซึ่ึ�งถึูกจัดไว้ในหมวดการจัดหาเงินทุนในกิจการทั�วไป จะถึูกรวมอยู่ในหมวดการดำเนินงานของธนาคัาร เป็นต้นกิจการท่�จัดหาเงินทุนให้กับัลีู่กคั้าเป็นกิจกรรมของธุรกิจหลี่ัก เชี่น ธนาคัารแลี่ะสถึาบัันการเงินอ่�น แลี่ะกิจการท่�จัดหาเงินทุนให้กับัลีู่กคั้าเพื้่�อให้ลีู่กคั้าสามารถึซึ่่�อสินคั้าของกิจการ1) กำไรหร่อขาดทุนจากการดำเนินงาน2) กำไรหร่อขาดทุนก่อนการจัดหาเงินทุนแลี่ะภาษ่เงินได้3) กำไรหร่อขาดทุนกิจการท่�ลี่งทุนในสินทรัพื้ย์เป็นกิจกรรมของธุรกิจหลี่ัก เชี่น บัริษัทท่�ทำธุรกิจให้เชี่าอสังหาริมทรัพื้ย์เป็นธุรกิจหลี่ัก แลี่ะบัริษัทประกันภัยTFAC Newsletter Issue 118 27

2. การนำเสนอและการเปิดเผยข้้อมูลเกี�ยวกับค่าใช้จ่าย3. การเพิ�มเติมหลักการการรวบยอดและการแตกยอด5. การเปลี�ยนแปลงอ่�น ๆ4. การกำหนดการเปิดเผยข้้อมูลมาตรวัดผลการดำเนินงานที�นิยามโดยฝ่่ายบริหาร (Management-defined Performance Measures: MPM)กิจการต้องจัดหมวดหมู่แลี่ะนำเสนอคั่าใชี้จ่ายในหมวดการดำเนินงานของงบักำไรขาดทุนตามธรรมชีาติของคั่าใชี้จ่าย หร่อหน้าท่�ของคั่าใชี้จ่าย หร่อแบับัผสมผสานโดยพื้ิจารณาว่าการนำเสนอแบับัใดให้ข้อมูลี่ท่�เป็นประโยชีน์กับัผู้ใชี้งบัการเงิน ในกรณ่ทจ่� ัดประเภทคั่าใชีจ้่ายในหมวดการดำเนินงานตามหน้าท ก่� ิจการต้องเปิดเผยยอดรวมของคั่าใชีจ้่ายตามธรรมชีาติ5 ประเภทสำคััญ ได้แก คั่ ่าเส่�อมราคัา คั่าตัดจำหน่ายผลี่ประโยชีน์ของพื้นักงาน ขาดทุนแลี่ะการกลี่บััรายการขาดทุนจากด้อยคั่าแลี่ะผลี่ของการปรบัลี่ัดมลี่คัู่าแลี่ะการกลี่ับัรายการปรับัลี่ดมูลี่คั่าของสินคั้าคังเหลี่่อ TFRS 18 ขยายคัวามเร่�องบัทบัาทของงบัการเงินหลี่ักแลี่ะหมายเหตุประกอบังบัการเงิน รวมถึึงได้เพื้ิ�มเติมหลี่ักเกณฑ์์การรวบัยอดแลี่ะแตกยอดเพื้่�อมุ่งเน้นการจัดกลีุ่่มรายการตามลี่ักษณะท่�ม่ร่วมกัน (Shared characteristics) ไว้ด้วยกัน แลี่ะไม่รวมยอดสำหรบััรายการท่�ไมม่ลี่่ ักษณะทร่� ่วมกัน ยกเว้นรายการนั�น ๆไมม่่ สาระสำคััญ ซึ่ึ�งทำใหข้้อมลีู่ม่คัวามสอดคัลี่้องแลี่ะชีัดเจนยิ�งขึ�น มาตรฐานการรายงานทางการเงินฉบัับัน่�ส่งผลี่ต่อการนำเสนอแลี่ะการเปิดเผยข้อมูลี่ในบัางประเด็น โดยเฉพื้าะอย่างยิ�งการแก้ไขมาตรฐานการบััญชี่ฉบัับัท่�7เร่�องงบักระแสเงินสด(TAS7) ท่�กำหนดให้“กำไรหร่อขาดทุนจากการดำเนินงาน”เป็นจุดเริ�มต้นของการจัดทำกระแสเงินสดโดยวิธ่ทางอ้อม รวมถึึงการยกเลี่ิกทางเลี่่อกเดิมในการนำเสนอดอกเบั่�ยรับั - จ่ายแลี่ะเงินปันผลี่รับั - จ่าย ในบัางกรณ่ ผู้บัริหารอาจส่�อสารผลี่การดำเนินงานของกิจการกับัสาธารณะโดยใชี้มาตรวัดผลี่การดำเนินงานนอกเหน่อจากท่�แสดงอยู่ในงบัการเงิน ซึ่ึ�ง TFRS 18กำหนดใหข้้อมลี่ทัู�งหมดเก่�ยวกบั ั MPM รวมถึึงวธ่ิการคัำนวณแลี่ะการกระทบัยอดระหว่างMPM กับัยอดรวมย่อยท่�เปร่ยบัเท่ยบักันได้โดยตรงมากท่�สุดในงบัการเงิน จะต้องเปิดเผยไว้ในหมายเหตุประกอบังบัการเงินการเปลี�ยนแปลงสำคัญตาม TFRS 18(ต่อ)28 TFAC Newsletter Issue 118

ผลกระทบต่อผู้ใช้งบการเงินวันที�มีผลบังคับใช้และการเตรียมความพร้อม จะเห็นว่าการปรับัปรุงมาตรฐานการรายงานทางการเงินดังกลี่่าวทำให้การจัดหมวดหมู่ในงบักำไรขาดทุนม่หลี่ักการท่�ชีัดเจน ให้ข้อมูลี่ต่อผู้ใชี้งบัการเงินตามหมวดหมู่แยกตามกิจกรรมในการดำเนินงานของบัริษัท ทำให้ผู้ใชี้งบัการเงินสามารถึประเมินผลี่การดำเนินงานของกิจการไดชี้ัดเจนขึ�นแลี่ะเปร่ยบัเท่ยบักบักั ิจการอ่�นได้ด่ขึ�น เพื้ราะการจัดหมวดหมู่อยู่บันหลี่ักการเด่ยวกัน นอกจากนั�น การจัดกลีุ่่มของรายการท่�ม่ลี่ักษณะร่วมกันไว้ด้วยกัน ทำให้ผู้ใชี้งบัการเงินสามารถึเข้าใจในรายลี่ะเอ่ยดของรายการได้ด่ขึ�น เข้าใจได้ง่ายขึ�น อ่กทั�งยังชี่วยให้ผู้ใชี้งบัการเงินเข้าใจถึึงผลี่การดำเนินงานในมุมมองของผู้บัริหาร ในขณะเด่ยวกันก็สามารถึเข้าใจว่าสิ�งทผู้บัร ่� ิหารส่�อสารอยู่นอกงบัการเงินสามารถึเชี่�อมโยงมาทต่� ัวเลี่ขในงบัการเงินอย่างไร TFRS 18 ม่ผลี่บัังคัับัใชี้กับัทุกกิจการท่�จัดทำงบัการเงินภายใต้กรอบั TFRSโดยคัาดว่าม่ผลี่บัังคัับัใชี้กับัรอบัระยะเวลี่าบััญชี่ท่�เริ�ม ณ หร่อหลี่ังวันท่� 1 มกราคัมพื้.ศ.2571ซึ่ึ�งคัรอบัคัลีุ่มถึึงงบัการเงินประจำปีแลี่ะงบัการเงินระหว่างกาลี่ โดยกิจการต้องปรับัปรุงข้อมูลี่เปร่ยบัเท่ยบัย้อนหลี่ังเม่�อใชี้มาตรฐานฯ ดังกลี่่าวคัรั�งแรกกิจการคัวรประเมินผลี่กระทบัจากการนำ TFRS 18 มาใชี้โดยทบัทวนแผนผังบััญชี่แลี่ะการจัดหมวดหมู่รายการในงบักำไรขาดทุน พื้ร้อมปรับัปรุงระบับัแลี่ะกระบัวนการทำงานให้สอดคัลี่้องกับัการเปลี่่�ยนแปลี่ง รวมทั�งส่�อสารผลี่กระทบัต่อตัวชี่�วัดทางการเงินแก่ผู้ม่ส่วนได้เส่ย เพื้่�อให้การนำมาตรฐานฯ มาปฏิิบััติเป็นไปอย่างม่ประสิทธิภาพื้แลี่ะราบัร่�น สภาวิชาชีพบัญชีในพระบรมราชูปถััมภ์ข้อให้ผู้ประกอบวิชาชีพบัญชีและผู้เกี�ยวข้้องทุกฝ่่ายร่วมติดตามและเตรียมความพร้อมเพ่�อให้การนำTFRS 18ไปปฏิิบัติเป็นไปอย่างถัูกต้องและมีประสิทธิิภาพต่อไป ศึ่กษารายละเอียดเพิ�มเติมเกี�ยวกับ TFRS 18ได้ที�https://short.tfac.or.th/v1/UB8pVKplnTFRS 18 คาดว่ามีผลบังคับใช้รอบระยะเวลาบัญชีที่เริ่มู ณ หรือหลังวันที่ 1 มูกราคมู พิ่.ศ. 2571ควรเตรียมความพร้อม...ทบัทวนแผนผังบััญชี่แลี่ะการจัดหมวดหมู่รายการในงบักำไรขาดทุนปรับัปรุงระบับัแลี่ะกระบัวนการทำงานให้สอดคัลี่้องกับัการเปลี่่�ยนแปลี่งส่�อสารผลี่กระทบัต่อตัวชี่�วัดทางการเงินแก่ผู้ม่ส่วนได้เส่ยTFAC Newsletter Issue 118 29

คำ�ถ�ม-คำ�ตอบคว�มเป็นม�Carbon Creditเกี่ยวกับก�รถือครองค�ร์บอนเครดิต การปล่่อยก๊าซเรือนกระจกที่่�ก่อให้้เกิดภาวะปฏิิกิริยาเรือนกระจก ซ่�งเป็นสาเห้ตุุที่่�ที่ำาให้้เกิดภาวะโล่กร้อนน้�น ห้น่�งในกล่ไกที่่�จะช่่วยในการล่ดปริมาณการปล่่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ คือคาร์บอนเครดตุ ิ(CarbonCredit)1 ซ่�งห้มายถึง่ปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่่�ล่ดห้รือก้กเก็บได้จากการดำาเนินโครงการล่ดการปล่่อยก๊าซเรือนกระจกโดยม่ห้น่วยเป็นตุ้นคาร์บอนไดออกไซด์เที่่ยบเที่่า(tCO2eq) เช่่น โครงการผล่ิตุพล่้งงานไฟฟ้าจากพล่้งงานล่มพล่้งงานแสงอาที่ิตุย์พล่้งงานนำ�า โครงการผล่ิตุพล่้งงานความร้อนโดยใช่้เช่ื�อเพล่ิงช่่วมวล่ โครงการเพ่�มประสที่ิธิิภาพพล่้งงานโครงการปลู่กป่าไม้แล่ะอนุร้กษ์์ป่า เป็นตุ้น ซ่�งตุ้องดำาเนินการตุามห้ล่้กเกณฑ์์แล่ะกระบวนการของแตุ่ล่ะมาตุรฐานในการที่ำาโครงการ กรณ่ของประเที่ศไที่ยน้�นม่โครงการล่ดก๊าซเรือนกระจกภาคสม้ครใจ(Thailand Voluntary Emission Reduction: T-VER) ที่่�ผ่านกระบวนการตุรวจสอบ ที่วนสอบจากผู้ประเมินภายนอก แล่ะได้ร้บการร้บรองจากคณะกรรมการองค์การบริห้า รจ้ดการก๊าซเรือนกระจก แล่ะเมื�อได้ร้บรองผล่การล่ดก๊าซเรือนกระจก ห้รือที่่�เรียกว่าคาร์บอนเครดิตุแล่้ว ผู้พ้ฒนาโครงการจ่งจะสามารถึนำาคาร์บอนเครดิตุน่�ไปขายในตุล่าดคาร์บอนได้ คาร์์บอนเคร์ดิิต จึึงเป็็นหนึ�งกลไกที่่�มี่ผู้้�สนใจึเข้�าร์่วมีเป็็นผู้้�พััฒนาโคร์งการ์คาร์์บอนเคร์ดิิต หร์ือเป็็นผู้้�ซื้ื�อและข้ายคาร์์บอนเคร์ดิิต โดิยอาจึมี่วัตถุุป็ร์ะสงค์ในการ์ถุือคร์องที่่�แตกต่างกัน เช่่นเพัื�อป็ร์ะโยช่น์ในการ์ต่อยอดิการ์ดิำเนินธุุร์กิจึในดิ�านความียั�งยืนหร์ือเพัื�อหวังผู้ลตอบแที่นจึากการ์ซื้ื�อข้ายคาร์์บอนเคร์ดิิต ดิ�วยเหตดิุังกล่าวจึึงมี่ป็ร์ะเดิ็นสงสัยว่าผู้้�พััฒนาโคร์งการ์หร์ือกิจึการ์ที่่�มี่การ์ถุือคร์องคาร์์บอนเคร์ดิิตจึะต�องร์ับร์้�ร์ายการ์และวัดิมี้ลค่าอย่างไร์ เนื�องจึากป็ัจึจึุบันยังไมี่มี่มีาตร์ฐานการ์ร์ายงานที่างการ์เงินที่่�เฉพัาะเจึาะจึงสำหร์ับร์ายการ์คาร์์บอนเคร์ดิิต คณะอนุกร์ร์มีการ์ดิ�านเที่คนิคมีาตร์ฐานการ์บัญช่่ ภายใต�คณะกร์ร์มีการ์กำหนดิมีาตร์ฐานการ์บัญช่่ สภาวิช่าช่่พับัญช่่ในพัร์ะบร์มีร์าช่้ป็ถุมีภั ์จึึงไดิ�จึดิที่ั ำ“คำถุามี-คำตอบเก่�ยวกับการ์ถุือคร์องคาร์์บอนเคร์ดิิต(Carbon Credit)” ข้ึ�น เพัื�อช่่�แจึงและสร์�างความีช่ดิัเจึนเก่�ยวกับการ์ถุือคร์องคาร์์บอนเคร์ดิิตที่่�ไดิ�ร์ับร์องจึากองค์การ์บร์ิหาร์จึัดิการ์ก๊าซื้เร์ือนกร์ะจึกในป็ร์ะเที่ศไที่ย (ภาคสมีัคร์ใจึ) ให�กับผู้้�ที่่�เก่�ยวข้�องสามีาร์ถุนำไป็ใช่�ในการ์พัิจึาร์ณาร์ายการ์ดิังกล่าวในงบการ์เงินภายใต�มีาตร์ฐานการ์ร์ายงานที่างการ์เงินที่่�มี่ผู้ลบังคับใช่�อย้่ ณ ป็ัจึจึุบัน ที่ั�งน่�ไมี่ไดิ�พัิจึาร์ณาผู้ลกร์ะที่บจึากร์่าง พั.ร์.บ.การ์เป็ล่�ยนแป็ลงสภาพัภ้มีิอากาศ เมีื�อมี่การ์ป็ร์ับป็ร์ุงกฏหมีายที่่�เก่�ยวข้�องดิังกล่าวอาจึที่ำให�คำตอบข้องสภาวิช่าช่่พับัญช่่เป็ล่�ยนแป็ลงไป็ อนึ�ง การ์นำคำถุามี-คำตอบไป็ใช่�สำหร์ับกร์ณ่ที่่�กิจึการ์ถุือคร์องคาร์์บอนเคร์ดิิตที่่�ไดิ�ร์ับการ์ร์ับร์องโดิยหน่วยงานต่างป็ร์ะเที่ศจึะต�องพัิจึาร์ณาสิที่ธุิและภาร์ะผู้้กพัันข้องกิจึการ์ตามีเงื�อนไข้เฉพัาะข้องคาร์์บอนเคร์ดิิตป็ร์ะเภที่นั�นร์่วมีดิ�วยซื้ึ�งอาจึแตกต่างไป็จึากคาร์์บอนเคร์ดิิตที่่�ไดิ�การ์ร์ับร์องจึากองค์การ์บร์ิหาร์จึัดิการ์ก๊าซื้เร์ือนกร์ะจึกในป็ร์ะเที่ศไที่ย “อบก.”1ที่่านสามีาร์ถุศึกษาคาร์์บอนเคร์ดิิตเพัิ�มีเติมีไดิ�ที่่� http://www.tgo.or.th/2023/index.php/th/30 TFAC Newsletter Issue 118

นอกจึากน่�สำหร์ับตลาดิคาร์์บอนภาคบังคับที่่�บร์ิษัที่จึะไดิ�ร์ับสิที่ธุิการ์ป็ล่อยก๊าซื้คาร์์บอนจึากภาคร์ัฐหร์ือที่ำการ์ซื้ื�อสิที่ธุิเหล่านั�นเพัื�อให�เป็็นไป็ตามีข้�อกำหนดิดิ�านการ์ป็ล่อยก๊าซื้คาร์์บอนที่่�ต�องถุือป็ฏิบัติ กิจึการ์จึำเป็็นต�องพัิจึาร์ณาผู้ลกร์ะที่บต่อการ์ร์ายงานที่างการ์เงินในร์ายละเอ่ยดิเพัิ�มีเติมีที่่�เกิดิจึากสิที่ธุิและข้�อกำหนดิที่่�เก่�ยวข้�อง ซื้ึ�งยังไมี่ไดิ�ร์วมีอย้่ในคำถุามี-คำตอบฉบับน่�คำาถึาม-คำาตุอบฉบ้บน่�ไม่ถึือเป็นส่วนห้น่�งของมาตุรฐานการรายงานที่างการเงิน ผู้นำาไปถึือปฏิิบ้ตุิตุ้องอ่านควบคู่ก้บมาตุรฐานการรายงานที่างการเงินที่่�เก่�ยวข้อง ห้ากผู้ถึือปฏิิบ้ตุม่ว้ตุถึ ิ ุประสงค์ในการถึือครองคาร์บอนเครดตุิที่่�นอกเห้นือจากที่่�กล่่าวไว้ในคำาถึาม-คำาตุอบขอให้้ปฏิิบ้ตุิตุามมาตุรฐานการรายงานที่างการเงินฉบ้บที่่�เก่�ยวข้องคำ�ถ�มที่ 1ห�กกิจก�รเป็นผู้้�พััฒน�โครงก�รค�ร์บอนเครดิต กิจก�รต�องรับร้�ร�ยก�รและวัดม้ลค่�ร�ยก�รดังกล่�ว อย่�งไร ?คำ�ตอบ1 ในช่่วงพ้ฒนาโครงการก่อนการได้ร้บการร้บรองคาร์บอนเครดิตุ ให�กิจึการ์พัิจึาร์ณาว่าร์ายจึ่ายที่่�เกิดิข้ึ�นในช่่วงพััฒนาโคร์งการ์ก่อนการ์ไดิ�ร์ับการ์ร์ับร์องคาร์์บอนเคร์ดิิตเช่่น ร์ายจึ่ายในการ์ป็ล้กต�นไมี� ร์ายจึ่ายเพัื�อจึดิที่ะเบ่ยนโคร์งการ์ ร์ายจึ่ายเก่�ยวกับการ์ที่วนสอบเพัื�อข้อใบร์ับร์องคาร์์บอนเคร์ดิิตเป็็นต�น เข้า�นิยามีข้องสินที่ร์พัยั ์ตามีกร์อบแนวคดิิและมีาตร์ฐานการ์ร์ายงานที่างการ์เงินที่่�เก่�ยวข้อง�หร์ือไมี่ ตัวอย่างเช่่น ที่่�ดิิน อาคาร์และอุป็กร์ณ์ สินที่ร์ัพัย์ไมี่มี่ตัวตน และสินที่ร์ัพัย์ช่่วภาพั (ในกร์ณ่ที่่�ต�นไมี�เข้�าเงื�อนไข้สินที่ร์ัพัย์ช่่วภาพั) หร์ือสินค�าคงเหลือเป็็นต�น และหากร์ายจึ่ายที่่�เกิดิข้ึ�นไมี่เข้�านิยามีสินที่ร์ัพัย์ให�กิจึการ์ร์ับร์้�เป็็นค่าใช่�จึ่ายตามีมีาตร์ฐานการ์ร์ายงานที่างการ์เงินที่่�เก่�ยวข้�อง เช่่น ร์ายจึ่ายในช่่วงข้ั�นตอนการ์วิจึัย ร์ายจึ่ายในการ์บำร์ุงร์ักษาสินที่ร์ัพัย์ที่่�ไมี่เพัิ�มีป็ร์ะโยช่น์เช่ิงเศร์ษฐกิจึในอนาคต เป็็นต�น ตัวอย่างการ์ร์ับร์้�ร์ายการ์ เช่่น ในกร์ณ่ที่่�กิจึการ์มี่การ์ป็ล้กต�นไมี�เพัื�อสร์�างคาร์์บอนเคร์ดิิตและพัิจึาร์ณาว่าต�นไมี�ดิังกล่าวเข้าเ� งื�อนไข้การ์ร์ับร์้�เป็็นร์ายการ์ที่่�ดิิน อาคาร์และอป็ุกร์ณ ก์จึิการ์ต�องพัจึิาร์ณาการ์ร์ับร์ร์้�ายจึ่ายที่่�เกดิข้ึ ิ �นเป็็นส่วนหนึ�งข้องมี้ลค่าตามีบัญช่่ข้องร์ายการ์ที่่�ดิิน อาคาร์และอป็ุกร์ณ์ตามีหลักการ์ในมีาตร์ฐานการ์บัญช่่ ฉบับที่่�16เร์ื�อง ที่่�ดิิน อาคาร์และอุป็กร์ณ์ ย่อหน�าที่่� 15 ถุึง 23 ซื้ึ�งจึะสิ�นสุดิเมีื�อสินที่ร์ัพัย์นั�นอย้่ในสถุานที่่�และสภาพัที่่�พัร์�อมีจึะใช่�งานไดิ�ตามีความีป็ร์ะสงค์ข้องฝ่่ายบร์ิหาร์ นอกจึากน่�กิจึการ์ต�องเลือกใช่�วิธุ่การ์ที่่�เหมีาะสมีในการ์คดิคิ ่าเสื�อมีร์าคาหร์ือค่าตดิจึั ำหน่ายสินที่ร์พัยั ์ที่่�ใช่�สร์�างคาร์์บอนเคร์ดิิตโดิยต�องสะที่�อนร์้ป็แบบข้องป็ร์ะโยช่น์เช่ิงเศร์ษฐกจึิที่่�คาดิว่าจึะไดิ�ร์ับในอนาคตจึากสินที่ร์พัยั ์ให�ใกล�เค่ยงที่่�สดิ ุเช่่น วธุ่ผู้ิลผู้ลิต ที่่�สะที่�อนถุึงป็ร์มีิาณคาร์์บอนเคร์ดิิตที่่�คาดิว่าจึะสร์�างไดิ�จึากสินที่ร์ัพัย์ดิังกล่าวกิจึการ์ต�องพัิจึาร์ณาจึุดิที่่�เหมีาะสมีในการ์ร์ับร์้�คาร์์บอนเคร์ดิิตเป็็นสินที่ร์ัพัย์แยกต่างหากจึากสินที่ร์ัพัย์ที่่�ใช่�ในการ์สร์�างคาร์์บอนเคร์ดิิต โดิยร์ับร์้�คาร์์บอนเคร์ดิิตเป็็นสินที่ร์ัพัย์แยกต่างหากเมีื�อเข้�าเงื�อนไข้ข้องการ์ร์ับร์้�ร์ายการ์ตามีมีาตร์ฐานการ์บัญช่่ที่่�เก่�ยวข้�องนั�น ซื้ึ�งกิจึการ์ต�องพัิจึาร์ณาว่ากิจึการ์มี่วัตถุุป็ร์ะสงค์ในการ์ถุือคร์องคาร์์บอนเคร์ดิิตอย่างไร์ ไดิ�แก่ สินค�าคงเหลือ หร์ือ สินที่ร์พัยั ์ไมี่มี่ตัวตน (ดิ้ คำถุามีที่่�2) ตัวอย่างเช่่น กร์ณ่จึดิป็ร์ ัะเภที่คาร์์บอนเคร์ดิิตเป็็นสินที่ร์พัยั ์ไมี่มี่ตัวตน ณ วันร์ับร์้�เมีื�อเร์ิมี�แร์ก จึะต�องเข้าเ� งื�อนไข้การ์เป็็นสินที่ร์พัยั ์ที่่�สามีาร์ถุร์ะบุไดิ�ตามีมีาตร์ฐานการ์บัญช่่ ฉบับที่่� 38 เร์ื�อง สินที่ร์ัพัย์ไมี่มี่ตัวตน ย่อหน�าที่่� 12 ซื้ึ�งจึะต�องสามีาร์ถุแยกเป็็นเอกเที่ศไดิ�กล่าวคือสามีาร์ถุ ข้าย โอน หร์ือแลกเป็ล่�ยนไดิ� ซื้ึ�งในที่างป็ฏิบัติคือ เมีื�อคาร์์บอนเคร์ดิิตไดิ�ร์ับการ์ร์ับร์องจึาก อบก. แล�ว นอกจึากน่�หากกิจึการ์สร์�างคาร์์บอนเคร์ดิิตในเวลาเดิ่ยวกันกับการ์ผู้ลิตสินค�าอื�นๆ กิจึการ์ต�องพัิจึาร์ณาป็ันส่วนต�นทีุ่นร์ะหว่างสินค�าต่างๆและพัจึิาร์ณาว่าสินค�าเหล่านั�นเป็็นผู้ลิตภัณฑ์์ร์่วมีหร์ือผู้ลพัลอยไดิ�ตามีข้อกำหน �ดิในมีาตร์ฐานการ์บัญช่่ ฉบับที่่� 2 เร์ื�อง สินค�าคงเหลือ ย่อหน�าที่่� 142 เมื�อได้ร้บการร้บรองคาร์บอนเครดิตุ เมีื�อกิจึการ์ไดิ�ใบร์ับร์องคาร์์บอนเคร์ดิิตจึากการ์พััฒนาโคร์งการ์คาร์์บอนเคร์ดิิตและต�นทีุ่นในการ์พััฒนาโคร์งการ์นั�นเข้�านิยามีข้องสินที่ร์ัพัย์ตามีที่่�กล่าวไว�ในข้�อ1. ข้อให�กิจึการ์ร์ับร์้�ร์ายการ์และวัดิมี้ลค่าโดิยพัิจึาร์ณาตามีวัตถุุป็ร์ะสงค์ข้องการ์ถุือคร์องคาร์์บอนเคร์ดิิตตามีคำถุามี-คำตอบข้�อที่่� 2TFAC Newsletter Issue 118 31

คำ�ถ�มที่ 2เมื่อกิจก�รมีก�รถือครองค�ร์บอนเครดิตที่ได�รับก�รรับรองแล�ว กิจก�รต�องรับร้�ร�ยก�รและวัดม้ลค�่ร�ยก�รดังกล�่ว อย�่ งไร ?คำ�ตอบ การ์ร์ับร์้�ร์ายการ์และการ์วัดิมี้ลค่าคาร์์บอนเคร์ดิิตที่่�กิจึการ์ถุือคร์อง (ไมี่ว่าจึะเกิดิจึากการ์ซื้ื�อ หร์ือพััฒนาโคร์งการ์) จึะมี่ความีแตกต่างกันตามีแต่ละวัตถุุป็ร์ะสงค์ข้องการ์ถุือคร์อง ดิังนั�น กิจึการ์ต�องพัิจึาร์ณาตามีแนวที่างดิังน่�วัตถุประสงค์ก�รถือครองค�ร์บอนเครดิตหลักก�รรับร้�ร�ยก�ร และวัดม้ลค่�ม�ตรฐ�นก�รร�ยง�นท�งก�รเงินม�ตรฐ�นก�รร�ยง�นท�งก�รเงินสำหรับกิจก�รที่ไม่มีส่วนได�เสียส�ธ�รณะ (ปรับปรุง 2565)ถุือไว�โดิยเข้�านิยามีข้องสินค�าคงเหลือให�กิจึการ์ถุือป็ฏิบัติตามีมีาตร์ฐานการ์บัญช่่ฉบับที่่� 2 เร์ื�อง สินค�าคงเหลือ กิจึการ์ต�องวัดิมี้ลค่าดิ�วยร์าคาทีุ่นหร์ือมี้ลค่าสที่ธุุิที่่�จึะไดิ�ร์ับแล�วแตมี้่ลค่าใดิจึะต�ำกว่ายกเว�นในกร์ณ่ที่่�กิจึการ์ดิำเนินธุุร์กิจึเป็็นนายหน�าผู้้�ค�าสินค�าโภคภัณฑ์์ตามีที่่�ร์ะบุในย่อหน�าที่่� 3.2และ 5 ข้องมีาตร์ฐานการ์บัญช่่ ฉบับที่่� 2เร์ื�อง สินค�าคงเหลือ ซื้ึ�งวัดิมี้ลค่าสินค�าคงเหลือดิ�วยมี้ลค่ายุติธุร์ร์มีหักต�นทีุ่นในการ์ข้ายให�กิจึการ์ถุือป็ฏิบัติตามีมีาตร์ฐานการ์บัญช่่ ฉบับที่่� 2 เร์ื�อง สินค�าคงเหลือกิจึการ์ต�องวัดิมี้ลค่าดิ�วยร์าคาทีุ่นหร์ือมี้ลค่าสุที่ธุิที่่�จึะไดิ�ร์ับแล�วแต่มี้ลค่าใดิจึะต�ำกว่ายกเว�นในกร์ณ่ที่่�กิจึการ์ดิำเนินธุุร์กิจึเป็็นนายหน�า – ผู้้�ค�าสินค�าโภคภัณฑ์์ตามีที่่�ร์ะบุในย่อหน�าที่่� 3.2 และ 5ข้องมีาตร์ฐานการ์บัญช่่ ฉบับที่่� 2 เร์ื�องสินค�าคงเหลือ ซื้ึ�งวดิมี้ัลค่าสินค�าคงเหลือดิ�วยมี้ลค่ายุติธุร์ร์มีหักต�นทีุ่นในการ์ข้ายเพัื�อใช่�ป็ร์ะโยช่น์ในอนาคตในธุุร์กิจึข้องตนและไมี่เข้�าคำนิยามีสินค�าคงเหลือให�กิจึการ์ถุือป็ฏิบัติกับร์ายการ์ดิังกล่าวโดิยถุือเป็็นร์ายการ์ “สินที่ร์ัพัย์ไมี่มี่ตัวตน”เนื�องจึากเข้�านิยามีมีาตร์ฐานการ์บัญช่่ ฉบับที่่� 38 เร์ื�อง สินที่ร์ัพัย์ไมี่มี่ตัวตน กล่าวคือเป็็นสินที่ร์ัพัย์ที่่�ไมี่เป็็นตัวเงินที่่�สามีาร์ถุร์ะบุไดิ� และไมี่มี่ลักษณะที่างกายภาพัในการ์วัดิมี้ลค่าภายหลังการ์ร์ับร์้�ร์ายการ์กิจึการ์ต�องร์ับร์้�ร์ายการ์และวัดิมี้ลค่าดิ�วยวิธุ่ร์าคาทีุ่น หร์ือวธุ่ิการ์ต่ร์าคาใหมี ที่ั ่ �งน่�การ์วดิมี้ัลค่าดิ�วยวธุ่ิการ์ต่ร์าคาใหมีจึ่ะที่ำไดิ�กต็ ่อเมีื�อมีตลา่ดิที่่�มีสภา่พัคล่องสำหร์ับคาร์์บอนเคร์ดิิต กิจึการ์ต�องพัิจึาร์ณาว่ามี่ตลาดิที่่�มี่สภาพัคล่อง ตามีมีาตร์ฐานการ์ร์ายงานที่างการ์เงิน ฉบับที่่�13 เร์ื�อง การ์วัดิมี้ลค่ายุติธุร์ร์มี ตลาดิที่่�มีสภา่พัคล่องหมีายถุึงตลาดิที่่�ร์ายการ์สำหร์ับสินที่ร์ัพัย์นั�นหร์ือหน่�สินนั�นเกิดิข้ึ�นซื้ึ�งมี่ความีถุ่�และป็ร์ิมีาณอย่างเพั่ยงพัอเพัื�อให�ข้�อมี้ลร์าคาอย่างต่อเนื�องให�กิจึการ์ถุือป็ฏิบัติกับร์ายการ์ดิังกล่าวโดิยถุือเป็็นร์ายการ์ “สินที่ร์พัยั ์ไมี่มี่ตัวตน”เนื�องจึากเข้�านิยามีตามีบที่ที่่� 11 เร์ื�องสินที่ร์ัพัย์ไมี่มี่ตัวตน กิจึการ์ต�องร์ับร์้�ร์ายการ์และวัดิมี้ลค่าดิ�วยวิธุ่ร์าคาทีุ่นเที่่านั�น32 TFAC Newsletter Issue 118

คำ�ถ�มที่ 3ในก�รข�ยหรือใช้�ค�ร์บอนเครดิต กิจก�รต�องรับร้�ร�ยก�รและวัดม้ลค่�ร�ยก�รอย่�งไร ?คำ�ตอบ การ์ร์ับร์้�ร์ายการ์และการ์วัดิมี้ลค่าสำหร์ับการ์ข้ายหร์ือใช่�คาร์์บอนเคร์ดิิตจึะมี่ความีแตกต่างกันตามีแต่ละวัตถุุป็ร์ะสงค์ข้องการ์ถุือคร์อง ดิังนั�น กิจึการ์ต�องพัิจึาร์ณาตามีแนวที่าง ดิังน่�วัตถุประสงค์ก�รถือครองค�ร์บอนเครดิตหลักก�รรับร้�ร�ยก�ร และวัดม้ลค่�ม�ตรฐ�นก�รร�ยง�นท�งก�รเงิน ม�ตรฐ�นก�รร�ยง�นท�งก�รเงินสำหรับกิจก�รที่ไม่มีส่วนได�เสียส�ธ�รณะ (ปรับปรุง 2565)ถุือไว�โดิยเข้�านิยามีข้องสินค�าคงเหลือใ ห� กิจึก าร์ ถุื อ ป็ ฏิบัติกั บ ร์ายการ์ ดิังกล่าวตามีมีาตร์ฐานการ์ร์ายงานที่างการ์เงิน ฉบับที่่� 15เร์ื�อง ร์ายไดิ�จึากสัญญาที่่�ที่ำกับล้กค�าให�กิจึการ์ถุือป็ฏิบัติกับร์ายการ์ดิังกล่าวตามีบที่ที่่� 18 เร์ื�อง ร์ายไดิ� เพัื�อใช่�ป็ร์ะโยช่น์ในอนาคตในธุุร์กิจึข้องตนและไมี่เข้�าคำนิยามีสินค�าคงเหลือให�กิจึการ์ถุือป็ฏิบัติกับร์ายการ์ดิังกล่าว ภายใต�หัวข้�อ “การ์เลิกใช่�และการ์จึำหน่าย” ตามีที่่�ร์ะบุในย่อหน�าที่่� 112 ถุึง 114 และ 116 ถุึง 117 ข้องมีาตร์ฐานการ์บัญช่่ ฉบับที่่� 38 เร์ื�อง สินที่ร์ัพัย์ไมี่มี่ตัวตนที่ั�งน่� กิจึการ์ต�องป็ร์ะเมีินว่าอายุการ์ใช่�ป็ร์ะโยช่น์ข้องสินที่ร์ัพัย์ไมี่มี่ตัวตนที่ร์าบไดิ�แน่นอนหร์ือไมี่ตามีย่อหน�าที่่� 88 ถุึง 89 ข้องมีาตร์ฐานการ์บัญช่่ ฉบับที่่� 38 เร์ื�อง สินที่ร์ัพัย์ไมี่มี่ตัวตนให�กิจึการ์ถุือป็ฏิบัติกับร์ายการ์ดิังกล่าวภายใต� หัวข้�อ “การ์เลิกใช่�และการ์จึำหน่าย”ตามีที่่�ร์ะบุในย่อหน�าที่่�11.40ถุึง 11.42 ข้องบที่ที่่� 11 เร์ื�อง สินที่ร์ัพัย์ไมี่มี่ตัวตนที่ั�งน่� กิจึการ์ต�องป็ร์ะเมีินว่าอายุการ์ใช่�ป็ร์ะโยช่นข้์องสินที่ร์พัยั ์ไมี่มี่ตัวตนที่ร์าบไดิ�แน่นอนหร์ือไมี่ตามีย่อหน�าที่่� 11.29ถุึง 11.32 ข้องบที่ที่่� 11 เร์ื�อง สินที่ร์พัยั ์ไมี่มี่ตัวตน กร์ณ่ที่่�กิจึการ์ใช่�คาร์์บอนเคร์ดิิตที่ันที่่ที่่�ซื้ื�อหร์ือไดิ�มีา กิจึการ์ต�องร์ับร์้�ร์ายการ์ดิังกล่าวเป็็นค่าใช่�จึ่ายที่ันที่่ นอกจึากเข้�าเงื�อนไข้การ์ร์ับร์้�เป็็นส่วนหนึ�งข้องต�นทีุ่นข้องสินที่ร์ัพัย์อื�นตามีมีาตร์ฐานการ์ร์ายงานที่างการ์เงินที่่�เก่�ยวข้�องTFAC Newsletter Issue 118 33

คำ�ถ�มที่ 4ห�กค�ร์บอนเครดิตมีม้ลค่�ลดลง กิจก�รต�องถือปฎิิบัติอย่�งไร ? การ์ร์ับร์้�ร์ายการ์และการ์วัดิมี้ลค่ากร์ณ่คาร์์บอนเคร์ดิิตมี่มี้ลค่าลดิลงจึะมี่ความีแตกต่างกันตามีแต่ละวัตถุุป็ร์ะสงค์ข้องการ์ถุือคร์อง ดิังนั�น กิจึการ์ต�องพัิจึาร์ณาตามีแนวที่างดิังน่�คำ�ตอบวัตถุประสงค์ก�รถือครองค�ร์บอนเครดิตหลักก�รรับร้�ร�ยก�ร และวัดม้ลค่�ม�ตรฐ�นก�รร�ยง�นท�งก�รเงิน ม�ตรฐ�นก�รร�ยง�นท�งก�รเงินสำหรับกิจก�รที่ไม่มีส่วนได�เสียส�ธ�รณะ (ปรับปรุง 2565)ถุือไว�โดิยเข้�านิยามีข้องสินค�าคงเหลือกิจึก าร์ต�องพัิจึาร์ณ ามี้ลค่ าสุที่ ธุิที่่�จึะไดิ� ร์ับตามีย่อหน�าที่่� 28 ถุึง 33 ข้องมีาตร์ฐานการ์บัญช่่ ฉบับที่่� 2 เร์ื�อง สินค�าคงเหลือกจึิการ์ต�องพัจึิาร์ณามี้ลค่าสที่ธุุิที่่�จึะไดิ�ร์ับตามีย่อหน�าที่่�8.10 ถุึง8.18 ข้องบที่ที่่�8เร์ื�อง สินค�าคงเหลือเพัื�อใช่�ป็ร์ะโยช่น์ในอนาคตในธุุร์กิจึข้องตนและไมี่เข้�าคำนิยามีสินค�าคงเหลือการ์ร์ับร์้�ร์ายการ์ดิ�วยวิธุ่ร์าคาทีุ่น กิจึการ์ต�องพัิจึาร์ณาเร์ื�องข้องการ์ดิ�อยค่าข้องสินที่ร์ัพัย์โดิยถุือป็ฏิบัติตามีมีาตร์ฐานการ์บัญช่่ ฉบับที่่�36 เร์ื�อง การ์ดิ�อยค่าข้องสินที่ร์ัพัย์เมีื�อมี่ข้�อบ่งช่่�หร์ือที่ดิสอบการ์ดิ�อยค่าเป็็นป็ร์ะจึำทีุ่กป็ีข้องสินที่ร์ัพัย์ไมี่มี่ตัวตนที่่�มี่อายุการ์ใช่�ป็ร์ะโยช่น์ไมี่ที่ร์าบแน่นอนนอกจึากน่ ก�จึิการ์ต�องที่บที่วนอายุการ์ใช่�ป็ร์ะโยช่น์ร์ะยะเวลาในการ์ตัดิจึำหน่าย วิธุ่การ์ตัดิจึำหน่ายและมี้ลค่าคงเหลือ ตามีย่อหน�าที่่� 97 ถุึง 106 ข้องมีาตร์ฐานการ์บัญช่่ ฉบับที่่� 38 เร์ื�อง สินที่ร์ัพัย์ไมี่มี่ตัวตนการ์ร์ับร์้�ร์ายการ์ดิ�วยวิธุ่ร์าคาทีุ่น กิจึการ์ต�องร์ับร์ผู้้�ลข้าดิทีุ่นจึากการ์ลดิมี้ลค่าข้องร์ ายกา ร์ สิ น ที่ ร์ัพั ย์ ไ มี่ มี่ ตัวตนในงบกำไร์ข้าดิทีุ่น เมีื�อมี่ข้�อบ่งช่่�ว่าสินที่ร์ัพัย์ไมี่มี่ตัวตนมี่มี้ลค่าลดิลงและกิจึการ์สามีาร์ถุป็ร์ะมีาณร์าคาข้ายข้องสินที่ร์ัพัย์ไมี่มี่ตัวตนไดิ�อย่างน่าเช่ื�อถุือโดิยที่่�ไมี่มี่ต�นทีุ่นส้งมีากจึนเกินไป็ และร์าคาข้ายดิังกล่าวมี่จึำนวนเงินต�ำกว่ามี้ลค่าตามีบัญช่่ข้องร์ายการ์สินที่ร์ัพัย์ไมี่มี่ตัวตน ตามีที่่�ร์ะบุในย่อหน�าที่่�11.28ข้องบที่ที่่� 11 เร์ื�อง สินที่ร์ัพัย์ไมี่มี่ตัวตนนอกจึากน่ ก�จึิการ์ควร์ที่บที่วนอายุการ์ใช่�ป็ร์ะโยช่น์ ร์ะยะเวลาในการ์ตัดิจึำหน่ายวิธุ่การ์ตัดิจึำหน่ายและมี้ลค่าคงเหลือต ามีย่อหน�าที่่� 11.29 ถุึง 11.39ข้องบที่ที่่� 11 เร์ื�อง สินที่ร์ัพัย์ไมี่มี่ตัวตน34 TFAC Newsletter Issue 118

คำ�ถ�มที่ 5ก�รเปิดเผู้ยข�อม้ลที่เกี่ยวข�องกับก�รถือครองค�ร์บอนเครดิตอย่�งไร ?คำ�ตอบวัตถุประสงค์ก�รถือครองค�ร์บอนเครดิตหลักก�รเปิดเผู้ยข�อม้ลม�ตรฐ�นก�รร�ยง�นท�งก�รเงิน ม�ตรฐ�นก�รร�ยง�นท�งก�รเงินสำหรับกิจก�รที่ไม่มีส่วนได�เสียส�ธ�รณะ (ปรับปรุง 2565)ถุือไว�โดิยเข้�านิยามีข้องสินค�าคงเหลือกจึิการ์ต�องเป็ดิิเผู้ยข้อ�มี้ลตามีที่่�ร์ะบุไว�ในย่อหน�าที่่�36ถุึง 39 ข้องมีาตร์ฐานการ์บัญช่่ ฉบับที่่� 2 เร์ื�องสินค�าคงเหลือกิจึการ์ต�องเป็ิดิเผู้ยข้�อมี้ลตามีที่่�ร์ะบุไว�ในย่อหน�าที่่�8.19 ข้องบที่ที่่�8เร์ื�อง สินค�าคงเหลือเพัื�อใช่�ป็ร์ะโยช่น์ในอนาคตในธุุร์กิจึข้องตนและไมี่เข้�าคำนิยามีสินค�าคงเหลือกิจึก าร์ ต�องเ ป็ิดิเผู้ย ข้�อ มี้ลตา มี ที่่�ร์ะ บุ ไว�ในย่อหน�าที่่� 118 ถุึง 128 ข้องมีาตร์ฐานการ์บัญช่่ ฉบับที่่� 38 เร์ื�อง สินที่ร์ัพัย์ไมี่มี่ตัวตนกิจึการ์ต�องเป็ิดิเผู้ยข้�อมี้ลตามีที่่�ร์ะบุไว�ในย่อหน�าที่่�11.43 ถุึง11.44 ข้องบที่ที่่�11เร์ื�อง สินที่ร์ัพัย์ไมี่มี่ตัวตนกิจึการ์ต�องเป็ิดิเผู้ยนโยบายการ์บัญช่่เก่�ยวกับการ์ร์ับร์้�ร์ายการ์และการ์วัดิมี้ลค่าข้องคาร์์บอนเคร์ดิิตและข้�อมี้ลตามีที่่�กำหนดิไว�ในแต่ละมีาตร์ฐานการ์ร์ายงานที่างการ์เงินที่่�เก่�ยวข้�อง หร์ือข้�อมี้ลเพัิ�มีเติมีใดิๆ ที่่�เก่�ยวข้�องที่่�ที่ำให�งบการ์เงินให�ข้�อมี้ลที่่�เป็็นป็ร์ะโยช่น์ต่อการ์ตัดิสินใจึเช่ิงเศร์ษฐกิจึ ดิังน่�สุดที่้ายน่�สภาวิช่าช่่พบ้ญช่่ได้รวบรวมแห้ล่่งข้อมูล่ความรู้ โดยแห้ล่่งข้อมูล่อ้างอิงน้�นเป็นบที่ความจากตุ่างประเที่ศจำานวน 5 แห้่งที่่�เผยแพร่ในเว็บไซตุ์ ซ่�งม่เนื�อห้าที่่�กล่่าวถึ่งการร้บรู้รายการแล่ะการว้ดมูล่ค่าของคาร์บอนเครดิตุ โดยสามารถึศ่กษ์าเพ่�มเตุิมได้ที่่�IFRS FoundationEY GlobalDeloitte Touche TohmatsuEuropean Securities andMarkets AuthorityKPMG InternationalCooperativePricewaterhouseCoopersInternationalhttps://www.ifrs.org/content/dam/ifrs/supporting-implementation/agenda-decisions/2025/recognition-of-intangible-assets-from-climate-related-expenditure-apr-25.pdfhttps://www.ey.com/en_gl/technical/ifrs-technical-resources/connected-financial-reporting-accounting-for-climate-changehttps://www2.deloitte.com/us/en/pages/audit/articles/as-accounting-for-renewable-energy-environmental-credits.htmlhttps://www.esma.europa.eu/sites/default/files/2024-10/ESMA32-483087481-68_Statement_Clearing_the_smog_-_Accounting_for_Carbon_Allowances_in_the_FS.pdfhttps://kpmg.com/xx/en/what-we-do/services/audit/corporate-reporting-institute/ifrs/climate-hub/qaemissions-ias-37.htmlhttps://viewpoint.pwc.com/dt/gx/en/pwc/in_depths/in_depths_INT/in_depths_INT/ifrs-financial-reporting-considerations/1-background.htmlจึัดิที่ำโดิย คณะอนุกร์ร์มีการ์ดิ�านเที่คนิคมีาตร์ฐานการ์บัญช่่ภายใต�คณะกร์ร์มีการ์กำหนดิมีาตร์ฐานการ์บัญช่่ สภาวิช่าช่่พับัญช่่ ในพัร์ะบร์มีร์าช่้ป็ถุัมีภ์วันที่่�เผู้ยแพัร์่24 ตุลาคมี 2568TFAC Newsletter Issue 118 35

กัับทิิศทิางกัารปรับตััวของ ESGนัักับัญชีีสากัลและนัักับัญชีีไทิยทำำ�ไม IFRS S2 จึึงรวมข้้อกำำ�หนดกำ�รเปิิดเผยข้้อมูลกำ�รปิล่อย GHG รวมถึึงกำ�รปิล่อย Scope 3 GHG คำำ�ถึ�มทำ่� 1คำำ�ตอบทำ่�ม� ความเสี่่�ยงจากการเปลี่่�ยนผ่่านสี่ภาพภมูิอากาศ คือความเสี่่�ยงที่่�เกิดจากความพยายามเปลี่่�ยนผ่่านสีู่่เศรษฐกิจคาร์บอนต่�ำ ความเสี่่�ยงน่�ครอบคลีุ่มความเสี่่�ยงด้านนโยบาย กฎหมายเที่คโนโลี่ย่ แลี่ะชื่ื�อเสี่่ยงข้้อมูลี่เก่�ยวกับโอกาสี่แลี่ะความเสี่่�ยงที่่�เกิดจากการปลี่่อย GHG รวมถึึงโอกาสี่แลี่ะความเสี่่�ยงเก่�ยวกับการปลี่่อย Scope 3 GHG สี่ามารถึชื่่วยผู่้ใชื่้หลี่ักประเมินฐานะเปิดข้องกิจการต่่อโอกาสี่แลี่ะความเสี่่�ยงเฉพาะเจาะจงเก่�ยวกับสี่ภาพภูมิอากาศที่่�เก่�ยวข้้องกับการเปลี่่�ยนผ่่านสีู่่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำเ�พ่ยงใดความเสี่่�ยงน่สี่�ะที่้อนถึึงปฏิิสี่ัมพันธ์์ระหว่างกิจการกับผู่้ม่สี่่วนได้เสี่่ย สี่ังคม เศรษฐกิจแลี่ะสี่ภาพแวดลี่้อมธ์รรมชื่าต่ต่ลี่ิอดห่วงโซ่่คุณค่าข้องกิจการดังนั�น ข้้อมูลี่การปลี่่อย GHG จึงม่ความสี่ำคัญต่่อความเข้้าใจข้องผู่้ลี่งทีุ่นว่าปฏิิสี่ัมพันธ์์ต่ลี่อดห่วงโซ่่คุณค่าข้องกิจการนั�นม่ฐานะเปิดต่่อความเสี่่�ยงจากการเปลี่่�ยนผ่่านมากน้อยเพ่ยงใด โดยการปลี่่อย GHG แบ่งเป็นตัอนัทิี�12 สวััสดีีสมาชิิกและผู้้�อ่่าน ฉบัับันี�เรามาศึึกษาคำแนะนำเกี�ยวักับัการปฏิิบััติิติาม IFRS S2 การเปิดีเผู้ยข้�อ่ม้ลการเปลี�ยนแปลงสภาพภ้มิอ่ากาศึ เร่�อ่ง ข้�อ่กำหนดีการเปิดีเผู้ยข้�อ่ม้ลการปล่อ่ยก๊าซเร่อ่นกระจก (Greenhouse Gas) ติ่อ่ไปจะเรียกวั่า GHGบัทควัามนี�มีวััติถุุประสงค์เพ่�อ่ให�ทราบัวั่าInternational Sustainability Standards Boardหร่อ่ ISSB ไดี�แนะนำแนวัทางปฏิิบััติิเกี�ยวักับัการรายงานการปล่อ่ย GHG ซึ�งคำแนะนำนี�จะชิ่วัยเสริมการปฏิิบััติิติามมาติรฐานการเปดีิเผู้ยข้�อ่ม้ลควัามยั�งย่น บัรษิัทจดีทะเบัียนในติลาดีหลักทรัพย์แห่งประเทศึไทยซึ�งอ่ย้่ระหวั่างกระบัวันการนำมาติรฐานการเปิดีเผู้ยข้�อ่ม้ลที�ปรับัใชิ�กับัการปล่อ่ย GHG ติามทิศึทางที�สำนักงานคณะกรรมการกำกับัหลักทรัพย์และติลาดีหลักทรัพย์ (ติ่อ่ไปจะเรียกวั่าก.ล.ติ.) จะกำหนดีติ่อ่ไปบัทควัามนี�ไดี�สรุปหลักการสำคัญข้อ่งคำแนะนำเป็นคำถุาม-คำติอ่บั13 ข้�อ่ แบั่งเป็น 4 เร่�อ่ง ไดี�แก่1.ที�มาข้อ่งการรายงาน 2.การเปิดีเผู้ยข้�อ่ม้ล3.ข้�อ่กำหนดีการวััดีค่า และ 4.ข้�อ่กำหนดีอ่่�นเกี�ยวักับัการเปิดีเผู้ยข้�อ่ม้ลการปล่อ่ย GHG อ่่�น โดียจะนำเสนอ่ทิศึทางข้อ่งแนวัปฏิิบััติิที�เกี�ยวัข้�อ่งกับักิจการในประเทศึไทยล่าสุดี (นำเสนอเป็็นตััวเอียง) โดย ดร.ปััญญา สััมฤทธิ์์�ปัระด์ษฐ์์คณะอนุกรรมการศึกษาแลี่ะต่ิดต่ามมาต่รฐานการรายงานที่างการเงินระหว่างประเที่ศโดยความเห็นชื่อบข้องคณะกรรมการกำหนดมาต่รฐานการบัญชื่่ สี่ภาวิชื่าชื่่พบัญชื่่36 TFAC Newsletter Issue 118

IFRS S2 กำหนดให้กิจการเปิดเผ่ยข้้อมูลี่การปลี่่อยก๊าซ่เรือนกระจก (GHG) ครอบคลีุ่มทีุ่กข้อบเข้ต่ ได้แก่ Scope 1 Scope 2 แลี่ะScope 3สำหรัับปรัะเทศไทย ก.ล.ต. มีีแนวโน้มีสำคััญตั�งแต่วันที� 19 พฤศจิิกายน 2567 และได้้มีีการัสัมีมีนาผ่่านรัะบบอิิเล็กทรัอินิกส์ในปี 2568 จิำนวน 2 คัรัั�ง โด้ยให้แนวทางว่า รัะยะแรักการัรัายงานการัปล่อิย GHG เฉพาะ Scope 1 และ Scope 2 โด้ยให้บรัิษััทจิด้ทะเบียนกล่่มี SET 50 เรัิ�มีต้นรัวบรัวมีข้้อิมีูลปี 2569 เพ่�อิรัายงานในปี 2570 ต่อิด้้วยบรัิษััทจิด้ทะเบียนกล่่มี SET 100 รัวบรัวมีข้้อิมีูลปี 2571 เพ่�อิรัายงานในปี 2572 และส่ด้ท้ายบรัิษััทจิด้ทะเบียนกล่่มี SET ที�เหล่อิและกล่่มี MAI รัวมีถึึงกอิงท่นโคัรังสรั้างพ่�นฐาน กอิงท่นอิสังหารัิมีทรััพย์ และกล่่มีที�รัะด้มีท่น InitialPublic Offering รัวบรัวมีข้้อิมีูลปี 2573 เพ่�อิรัายงานในปี 2574 เมี่�อิบรัิษััทจิด้ทะเบียนรัายงานคัรับตามีแผ่น จิึงจิะทยอิยข้ยายการัรัายงานการัปล่อิย GHG ไปยัง Scope 3 ตามีลำด้ับกล่่มีที�กำหนด้ไว�ก.ล.ต. ไม่่ได้้ม่ีข้้อกำหนด้ที่ี�ครอบคลุม่ถึึงกิจการข้นาด้กลางและข้นาด้ย่่อม่อิย่างไรัก็ตามี แมี้บรัิษััททั�วไปที�ไมี่ใช่่บรัิษััทจิด้ทะเบียนและไมี่อิยู่ภายใต้บังคัับการัรัายงาน แต่บรัิษััทคัวรัศึกษัาและเตรัียมีคัวามีพรั้อิมีในการัวัด้การัปล่อิย GHG โด้ยเฉพาะการัปล่อิย GHG Scope 3 ซึ่ึ�งเป็นการัวัด้ GHG ที�เกี�ยวข้้อิงกับห่วงโซึ่่คั่ณคั่าทั�งหมีด้การปล่่อย GHG ทางตรง กัารปล่อย GHG ทิางอ้อม(Scope 2) (Scope 3)(Scope 1)เกิดจากแหลี่่งที่่�กิจการเป็นเจ้าข้องหรือควบคุมจากการใชื่้ไฟฟ้า ไอน�ำ การที่ำความร้อนการหลี่่อเย็นที่่�ซ่ื�อหรือการได้มาการปลี่่อยที่างอ้อมอื�น ๆ ในห่วงโซ่่คุณค่าข้องกิจการที่ั�งต่้นน�ำแลี่ะปลี่ายน�ำที่่�ไม่รวมใน Scope 2คำำาถามทิี� 2 ม�ตรฐ�น GHG Protocol ใดทำอ่� �้งอิงใน IFRS S2 และอ�้งอิงเพื่่�อวัตถึปิุระสงคำ์ใดคำำ�ตอบ IFRS S2 อ้างอิงมาต่รฐาน GHG Protocol จำนวน 2 ฉบับ เพื�อใชื่้ในการวัดแลี่ะเปิดเผ่ยข้้อมูลี่การปลี่่อยก๊าซ่เรือนกระจก (GHG)ดังน่�ที่ั�งน่�หากข้้อกำหนดข้องแต่่ลี่ะประเที่ศม่แนวที่างอ้างอิงข้้อบังคับต่ามกฎหมายหรือมาต่รฐานอื�น ISSB อยู่ระหว่างประชื่าพิจารณ์เพื�อพิจารณาผ่่อนปรนให้สี่ามารถึใชื่้แนวที่างที่่�แต่กต่่างได้โดยคาดว่าได้รับความเห็นที่่�สี่นับสี่นุนให้อนุญาต่ใชื่้ข้้อกำหนดข้องประเที่ศต่ามหลี่ักการที่่�เหมาะสี่มอื�นGreenhouse GasProtocol: A Corporate Accounting and Reporting Standard (2004) หรือ GHG Protocol Corporate Standard สี่ัมพันธ์์กับข้้อกำหนดการ เปิดเผ่ยข้้อมูลี่การปลี่่อย GHG ครอบคลีุ่ม Scope 1 Scope 2 แลี่ะ Scope 3 ซ่ึ�งเป็นพื�นฐานสี่ำคัญสี่ำหรับการเปิดเผ่ยข้้อมลีู่การปลี่่อย GHG ข้ององค์กรGreenhouse GasProtocol CorporateValue Chain (Scope 3) Accounting and Reporting Standard (2011) หรือ GHG Protocol CorporateValue Chain Standard สี่ัมพันธ์์กับข้้อกำหนดการเปิดเผ่ยการปลี่่อย GHG Scope 3 โดยแบ่งออกเป็น 15 หมวด ครอบคลีุ่มกิจกรรมในห่วงโซ่่คุณค่าที่ั�งหมดTFAC Newsletter Issue 118 37

กำิจึกำ�รต้อง เปิิด เผยข้้อมูลกำ�รปิล่อย GHG ทำ่�เกำิดข้ึ�นระหว่�งรอบกำ�รร�ยง�นเปิ็นเกำณฑ์์เบ่�องต้นหร่อไม่กำจึกำ�ิ รไดร้ับอนุญ�ตใหจึ้ ำ�กำัดกำ�รวัดและกำ�รเปิิดเผยข้้อมูลกำ�รปิล่อย GHG Scope 3 แต่ละกำลุ่มเฉพื่�ะต�มเกำณฑ์์ข้อบเข้ตข้ัน�ต��ำสุดข้อง GHG Protocol Corporate Value Chain Standard ใช่่หร่อไม่คำำาถามทิี� 3คำำาถามทิี� 5คำำ�ตอบคำำ�ตอบคำำ�ตอบไม่จำเป็น กิจการรวมเฉพาะหมวดที่่�เก่�ยวข้้องกับการปลี่่อย GHG Scope 3 เที่่านั�น ต่ัวอย่างเชื่่น กิจการบริการที่่�ไม่ม่วิธ์่จัดการกับผ่ลี่ิต่ภัณฑ์์ที่่�ข้ายหลี่ังสี่ิ�นสีุ่ดการให้บริการ ก็ไม่ต่้องเปิดเผ่ยข้้อมูลี่ในหมวด 12 ต่าม Scope 3 ไม่ใชิ� ต่าม IFRS S2 กำหนดให้กิจการเปิดเผ่ยข้้อมูลี่ที่่�ม่ “สี่าระสี่ำคัญ” เก่�ยวกับการปลี่่อย GHG Scope 3 ครอบคลีุ่มทีุ่กหมวดที่่�ระบุใน the GHG Protocol Corporate Value Chain Standard โดยกิจการต่้องพิจารณาห่วงโซ่่คุณค่าที่ั�งหมดข้องบริษัที่เมื�อให้ข้้อมูลี่เก่�ยวกับโอกาสี่แลี่ะความเสี่่�ยงด้านความยั�งยืนที่่�สี่ามารถึคาดการณ์อย่างสี่มเหตุ่ผ่ลี่ว่ากระที่บต่่อกระแสี่เงินสี่ด การเข้้าถึึงการจัดหาเงินหรือ ต่้นทีุ่นเงินทีุ่น ดังนั�น กิจการที่่�ใชื่้IFRSS2ไมสี่่ามารถึจำกัดการวัดแลี่ะการเปิดเผ่ยข้้อมลีู่การปลี่่อยGHGScope3 ต่ามเกณฑ์์ข้อบเข้ต่ข้ั�นต่ำ�สีุ่ดข้อง the GHG Protocol Corporate Value Chain Standard แต่่การวัดค่าแลี่ะการเปิดเผ่ยข้้อมูลี่ต่้องครอบคลีุ่มองค์ประกอบข้องข้้อมูลี่ที่่�สี่มเหตุ่สี่มผ่ลี่ แลี่ะข้้อมูลี่ที่่�กิจการสี่ามารถึจัดหาได้โดยปราศจากต่้นทีุ่นแลี่ะความพยายามมากเกินไปสำหรัับปรัะเทศไทย ก.ล.ต. มีีแนวโน้มีจิะจิัด้ทำแนวทางการัเปิด้เผ่ยข้้อิมีูลตามีปรัะเภทอิ่ตสาหกรัรัมีโด้ยไมี่บังคัับให้วัด้การัปล่อิย Scope 3 GHG คัรับทั�ง 15 หมีวด้ข้้อกำำ�หนดกำ�รเปิิดเผยข้้อมููลกำจึกำ�ิรต้องรวม 15 หมวดต�มม�ตรฐ�น the GHG Protocol Corporate Value Chain Standard ในคำ่�วัดกำ�รปิล่อย Scope 3 GHG หร่อไม่ คำำาถามทิี� 4ใชิ่IFRSS2กำหนดใหก้ิจการเปิดเผ่ยข้้อมลีู่การปลี่่อยGHGในรูปแบบเบื�องต่้น (Gross basis) หมายความว่า ไมต่่ ้องหักลี่้างการข้จัด เชื่่น การใชื่้คาร์บอนเครดิต่ แลี่ะต่้องรายงานเป็นค่าปริมาณการปลี่่อยที่ั�งหมด (Absolute emissions) แที่นการใชื่้ค่าความเข้้มข้้น เพื�อให้รายงานการปลี่่อยม่ความโปร่งใสี่แลี่ะสี่ะที่้อนปริมาณการปลี่่อยที่่�แที่้จริงข้องกิจการ38 TFAC Newsletter Issue 118

ข้้อกำำ�หนดกำ�รวัดคำ่�ม่ข้้อข้ัดแย้งระหว่�งข้้อกำำ�หนด IFRS S1 ทำ่�ระบุเกำ่�ยวกำับ “กำิจึกำ�รทำ�เสนอร่�ยง�น” และกำ�รกำำ�หนดข้อบเข้ตองคำ์กำรต�ม the GHG Protocol Corporate Standard หร่อไม่กำรอบกำ�รวัดคำ่� Scope 3 ใน IFRS S2 คำ่ออะไร และกำรอบน่�ช่่วยกำิจึกำ�รวัดกำ�รปิล่อย GHG Scope 3 อย่�งไรคำำาถามทิี� 6คำำาถามทิี� 7คำำ�ตอบคำำ�ตอบ ไม่มีข้�อ่ข้ัดีแย�ง แนวคิดเก่�ยวกับ “กิจการที่่�เสี่นอรายงาน” แลี่ะการระบุข้อบเข้ต่องค์กรสี่ำหรับการปลี่่อย GHG สี่อดคลี่้องกับวัต่ถึุประสี่งค์ IFRS S1 General Requirements for Disclosure of Sustainability-related Financial Information ซ่ึ�งกำหนดให้กิจการที่่�เสี่นอรายงานต่้องเป็นกิจการที่่�ม่ข้้อมูลี่ต่้องนำเสี่นอ แลี่ะเป็นรากฐานแนวคิดข้องการใชื่้มาต่รฐานฯ ข้้อกำหนดน่�ที่ำให้มั�นใจว่าม่ความเชื่ื�อมโยงกันระหว่างกิจการที่่�เสี่นอรายงานใชื่้มาต่รฐานการเปิดเผ่ยข้้อมูลี่ความยั�งยืนกับกิจการที่่�สี่ะที่้อนในงบการเงินที่่�เก่�ยวข้้องกิจการที่่�ใชื่้IFRSS2 ต่้องปฏิิบต่ัต่ิามกรอบการวัดค่าScope3 ต่ามที่่�ระบุในภาคผ่นวก ข้ ย่อหน้า ข้40โดยกรอบน่�กำหนดใหก้ิจการจัดลี่ำดับความสี่ำคัญปัจจัยนำเข้้าแลี่ะข้้อสี่มมต่ิที่่�ใชื่้ในการระบุลี่ักษณะ ดังน่� กรอบน่�ชื่่วยให้กิจการม่แนวที่างที่่�ชื่ัดเจนในการเลี่ือกข้้อมูลี่ที่่�ม่ความน่าเชื่ื�อถึือแลี่ะเหมาะสี่มสี่ำหรับการวัดการปลี่่อยGHG Scope 3ในปรัะเทศไทย การัเปิด้เผ่ยข้้อิมีูลคัวามียั�งย่นกับการัจิัด้ทำงบการัเงินรัวมี อิาจิคัรัอิบคัล่มีกิจิการัที�แตกต่างกัน โด้ยการัเปด้ิเผ่ยข้้อิมีูลคัวามียั�งย่นจิะพจิิารัณารัายงานข้้อิมีูลที�มีีสารัะสำคััญ ข้ณะที�การัจิด้ัทำงบการัเงินรัวมีตอิ้งรัวมีบรัิษััทยอิ่ยที�บรัิษััทใหญ่คัวบคั่มี และบรัิษััทรั่วมีที�ผู่้ลงท่นมีีอิิทธิิพลอิย่างมีีนัยสำคััญรัวมีถึึงการัรั่วมีคั้าที�อิยู่ในการัคัวบคั่มีรั่วมี โด้ยแสด้งตามีวิธิีส่วนได้้เสียข้้อมูลี่อิงต่ามการวัดค่าโดยต่รงข้้อมูลี่จากกิจกรรมที่่�เจาะจงภายในห่วงโซ่่คุณค่าข้องกิจการข้้อมูลี่ที่่�เป็นต่ัวแที่นอันเที่่�ยงธ์รรม ที่ันเวลี่าแลี่ะสี่อดคลี่้องกับประเที่ศแลี่ะเที่คโนโลี่ย่ที่่�เก่�ยวข้้องกับกิจกรรมในห่วงโซ่่คุณค่าแลี่ะการปลี่่อย GHGข้้อมูลี่ที่่�ได้รับพิสีู่จน์แลี่ะยืนยันแลี่้วTFAC Newsletter Issue 118 39

กำ�รใช่้กำลไกำคำว�มเปิ็นสัดส่วน (Proportionality Mechanism) ทำ่�ระบุว่� “ใช่้ข้้อมูลทำ่�สมเหตุผลและสนับสนุนทำ่�ม่พื่ร้อม ณ วันทำ่�ร�ยง�นโดยปิร�ศจึ�กำต้นทำุนหร่อคำว�มพื่ย�ย�มม�กำเกำินไปิ” กำระทำบต่อข้้อกำำ�หนดเกำ่�ยวกำับกำรอบกำ�รวัดคำ่� Scope 3 อย่�งไรห�กำข้้อมูลกำ�รปิล่อย GHG จึ�กำกำิจึกำ�รในห่วงโซ่่คำุณคำ่�ไม่ม่พื่ร้อมเน่�องจึ�กำกำิจึกำ�รม่รอบกำ�รร�ยง�นแตกำต่�ง กำิจึกำ�รคำวรทำำ�อย่�งไรคำำาถามทิี� 8คำำาถามทิี� 9คำำ�ตอบคำำ�ตอบ IFRS S1 กำหนดให้กิจการใชื่้ข้้อมูลี่ที่่�สี่มเหตุ่ผ่ลี่แลี่ะสี่นับสี่นุนซ่ึ�งกิจการม่พร้อม ณ วันที่่�รายงานโดยไม่ก่อให้เกิดต่้นทีุ่นหรือความพยายามมากเกินไป เมื�อกิจการเลี่ือกแนวที่างการวัดค่า ปัจจัยนำเข้้าแลี่ะข้้อสี่มมต่ิที่่�กิจการใชื่้วัดค่าการปลี่่อย GHG Scope 3(อ้างอิงภาคผ่นวก ข้ ย่อหน้า ข้39 ข้อง IFRS S2) กลี่ไกความเป็นสี่ัดสี่่วนที่ำหน้าที่่�เป็นแนวที่างชื่่วยผู่้จัดที่ำข้้อมลีู่ในการกำหนดประเภที่ข้้อมลีู่ที่่�ผู่้จัดที่ำงบการเงินต่้องจัดเก็บ โดยสี่ร้างพารามิเต่อร์ (Parameters) เพื�อระบุว่า ข้้อมูลี่ใดที่่�ม่พร้อมอย่างสี่มเหตุ่ผ่ลี่แลี่ะความพยายามที่่�ต่้องใชื่้ในการเปิดเผ่ยข้้อมูลี่ ข้ณะที่่�กรอบการวัดค่า Scope 3 ให้แนวที่างการจัดลี่ำดับความสี่ำคัญข้องปัจจัยนำเข้้าอิงต่ามลี่ักษณะข้้อมูลี่ หากกิจการม่รอบการรายงานแต่กต่่างจากกิจการในห่วงโซ่่คุณค่า การจัดเก็บข้้อมูลี่การปลี่่อย GHG ให้สี่อดคลี่้องกับจังหวะเวลี่าการรายงานอาจที่ำได้ยาก ต่ัวอย่างเชื่่น กิจการ A ม่รอบการรายงานสี่ิ�นปีปฏิิที่ิน ข้ณะที่่�กิจการBในห่วงโซ่่คุณค่าซ่ึ�งกิจการ A กำลี่ังเก็บข้้อมูลี่การปลี่่อย GHG ม่รอบการรายงานสี่ิ�นสีุ่ด30 กันยายน ในกรณ่น่�ภาคผ่นวก ข้ ย่อหน้า ข้19 ข้อง IFRS S2 อนุญาต่ให้กิจการวัดค่าการปลี่่อยGHG โดยใชื่้ข้้อมูลี่รอบการรายงานที่่�แต่กต่่างจากรอบการรายงานข้องกิจการ หากเป็นไปต่ามเงื�อนไข้ต่่อไปน่�ตัวอิย่าง หากกิจิการัไมี่สามีารัถึจิัด้หาข้้อิมีูลการัปล่อิย GHG ข้อิงรัอิบปัจิจิ่บันโด้ยปรัาศจิากต้นท่นหรั่อิคัวามีพยายามีมีากเกินไป กิจิการัอิาจิใช่้ข้้อิมีูลรัอิบการัรัายงานก่อินเป็นฐานในการัปรัะมีาณจิำนวนข้อิงรัอิบปัจิจิ่บัน ทั�งนี� การัด้ำเนินการัด้ังกล่าวตอิ้งแสด้งให้เห็นว่ากจิิการัใช่้ข้้อิมีูลที�สมีเหต่ผ่ลและสนับสน่น ซึ่ึ�งกจิิการัมีีพรัอิมี้ ณ วันทีรั�ายงาน โด้ยไมีก่อิ่ ให้เกด้ติ ้นท่นหรั่อิคัวามีพยายามีมีากเกินไปกิจการใชื่้ข้้อมูลี่ลี่่าสีุ่ดที่่�ม่พร้อมจากกิจการในห่วงโซ่่คุณค่าโดยปราศจากต่้นทีุ่นหรือความพยายามมากเกินไปเพื�อวัดค่าแลี่ะเปิดเผ่ยข้้อมูลี่การปลี่่อย GHG ข้องกิจการความยาวข้องรอบการรายงานต่้องเที่่ากันกิจการเปิดเผ่ยผ่ลี่กระที่บเหตุ่การณ์ที่่�ม่นัยสี่ำคัญแลี่ะการเปลี่่�ยนแปลี่งสี่ถึานการณ์(ที่่�เก่�ยวข้้องกับการปลี่่อย GHG)ซ่ึ�งเกิดข้ึ�นระหว่างวันที่่�รายงานข้องกิจการในห่วงโซ่่คุณค่า แลี่ะวันที่่�รายงานการเงินเพื�อวัต่ถึุประสี่งค์ที่ั�วไปข้องกิจการ40 TFAC Newsletter Issue 118

กำิจึกำ�รทำ่�ร่วมในกำิจึกำรรมกำ�รธน�คำ�รพื่�ณิช่ย์ คำวรวัดคำ่�สัมบูรณ์กำ�รปิล่อยกำ๊�ซ่ทำ่�จึัดห�เงินสำ�หรับข้้อผูกำมัดกำ�รกำู้ย่มทำ่�ยังไม่เบิกำใช่้อย่�งไรIFRS S2 กำำ�หนดให้กำิจึกำ�รต้องตั�งเปิ้�หม�ยกำ�รปิล่อย GHG หร่อไม่คำำาถามทิี� 10คำำาถามทิี� 11คำำ�ตอบคำำ�ตอบ IFRS S2 ไม่ได้กำหนดวิธ์่การสี่ำหรับการคำนวณการปลี่่อยก๊าซ่ใน Scope 3 ใน 15 หมวด ที่่�จัดหาเงิน โดยเฉพาะเจาะจงรวมถึึงรายการที่่�เก่�ยวกับเงินกู้ที่่�ยังไม่เบิกใชื่้อย่างไรก็ต่าม IFRS S2 กำหนดให้กิจการที่่�วัดการปลี่่อย GHG ต่้องไม่IFRS S2 ไม่ได้บังคับให้กิจการต่้องกำหนดเป้าหมายการปลี่่อย GHG อย่างไรก็ต่าม หากกิจการม่เป้าหมายการปลี่่อย GHGหรือเป้าหมายอื�นเก่�ยวกับสี่ภาพภูมิอากาศ IFRS S2 (ย่อหน้า 33–37) กำหนดให้กิจการเปิดเผ่ยข้้อมูลี่เก่�ยวกับเป้าหมายเหลี่่านั�นโดยครอบคลีุ่มประเด็นสี่ำคัญ ดังน่�วัดการปลี่่อย GHG ต่าม GHGProtocol Corporate Standardเว้นแต่่หน่วยงานกำกับดูแลี่หรือต่ลี่าดหลี่ักที่รัพย์ที่่�กิจการจดที่ะเบ่ยนข้องประเที่ศนั�นกำหนดวธ์่ิการวัดค่าการปลี่่อย GHG ที่่�แต่กต่่าง(อ้างอิงย่อหน้า 29(a)(ii) IFRS S2)พิจารณาคำอธ์ิบายกิจกรรมใน GHG Protocol CorporateValue Chain Standardเพื�อวัดค่าการปลี่่อย GHG Scope 3หมวดที่่�ม่สี่าระสี่ำคัญ แลี่ะใชื่้กรอบการวัดค่า Scope 3(ต่ามภาคผ่นวก ข้ย่อหน้า ข้38–ข้57 ข้อง IFRS S2)ข้้อกำหนดอ่�นเก่�ยวกับการเปิดเผยข้้อมููล่การปล่่อยก๊าซเร่อนกระจกรายลี่ะเอ่ยดเป้าหมาย ที่ั�งเชื่ิงปริมาณแลี่ะเชื่ิงคุณภาพเก่�ยวกับสี่ภาพภมูิอากาศที่่�กิจการกำหนดรวมถึึงเป้าหมายที่่�กิจการต่้องปฏิิบัต่ิต่ามกฎหมายหรือระเบ่ยบ (ข้้อมูลี่เฉพาะที่่�ต่้องการข้องแต่่ลี่ะเป้าหมาย)แนวที่างการกำหนดแลี่ะที่บที่วนเป้าหมาย รวมถึึงวิธ์่การต่ิดต่ามความก้าวหน้าข้องแต่่ลี่ะเป้าหมายผ่ลี่การดำเนินงานเที่่ยบกับแต่่ลี่ะเป้าหมายเก่�ยวกับสี่ภาพภูมิอากาศ แลี่ะการวิเคราะห์แนวโน้มการเปลี่่�ยนแปลี่งผ่ลี่การดำเนินงานข้อบเข้ต่ข้องเป้าหมาย เชื่่น เป้าหมายการปลี่่อย GHGใดบ้าง แลี่ะเป้าหมายครอบคลีุ่ม Scope 1 Scope 2Scope 3 หรือไม่ รวมถึึงลี่ักษณะข้องเป้าหมาย(เป็นเป้าหมายการปลี่่อย GHG เบื�องต่้นหรือสีุ่ที่ธ์ิแลี่ะเป้ าหม ายที่่�ได้มาใชื่้แนวที่าง SectoralDecarbonization หรือไม่การใชื่้คาร์บอนเครดต่ ิ ที่่�วางแผ่นไวสี่้ำหรับการหักกลี่บการปลี่่อย GHGTFAC Newsletter Issue 118 41

คำำาถามทิี� 12 ห�กำกำิจึกำ�รม่เปิ้�หม�ยกำ�รปิล่อย GHG แบบสุทำธิ ต้องเปิิดเผยข้้อมูลเฉพื่�ะหร่อไม่คำำ�ตอบต่าม IFRS S2 กิจการที่่�ต่ั�งเป้าหมายการปลี่่อย GHG ต่้องเปิดเผ่ยว่าเป้าหมายเป็น การปลี่่อย GHG เบื�องต่้น (Gross) หรือการปลี่่อยสีุ่ที่ธ์ิ(Net) โดยหากเป็นการปลี่่อย GHG สีุ่ที่ธ์ิ(คือการปลี่่อย GHG เบื�องต่้นหักด้วยการชื่ดเชื่ยที่่�วางแผ่นไว้) เชื่่น การใชื่้คาร์บอนเครดิต่ที่่�กิจการวางแผ่นให้ชื่ดเชื่ยการปลี่่อย GHG กิจการต่้องเปิดเผ่ยเป้าหมายการปลี่่อย GHG เบื�องต่้นแยกต่่างหาก (ต่ามย่อหน้า 36(a)ข้อง IFRS S2) เพื�อชื่่วยผู่้ใชื่้หลี่ักข้องรายงานที่างการเงินเพื�อวัต่ถึุประสี่งค์ที่ั�วไปเข้้าใจที่ั�งความพยายามที่่�กิจการลี่ดการปลี่่อย GHG เบื�องต่้นแลี่ะการปลี่่อย GHG สีุ่ที่ธ์ิ หากกิจการกำหนดการปลี่่อย GHG สีุ่ที่ธ์ิแลี่ะวางแผ่นใชื่้คาร์บอนเครดิต่เพื�อให้บรรลีุ่เป้าหมาย กิจการต่้องเปิดเผ่ยข้้อมูลี่การใชื่้คาร์บอนเครดิต่ที่่�ความโปร่งใสี่เก่�ยวกับการใชื่้คาร์บอนเครดิต่แลี่ะคุณภาพเครดิต่ที่่�ใชื่้หักกลี่บ โดยการเปิดเผ่ยข้้อมูลี่ควรครอบคลีุ่มประเด็นสี่ำคัญเก่�ยวกับความเชื่ื�อถึือได้ข้องเป้าหมายการปลี่่อย GHG ต่่อคาร์บอนเครดิต่รายลี่ะเอ่ยดโครงการที่่�ไดร้ับคาร์บอนเครดต่ ิเพื�อใหผู่้้ใชื่้หลี่ักเข้้าใจโอกาสี่แลี่ะความเสี่่�ยงเก่�ยวกับสี่ภาพภมูิอากาศเพิ�มเต่ิม เชื่่น ความไม่แน่นอนเก่�ยวกับความสี่ามารถึเหมาะสี่มข้องโครงการ เที่คโนโลี่ย่ที่่�ม่พร้อมแลี่ะราคาคาร์บอนเครดิต่ในอนาคต่ประเภที่คาร์บอนเครดิต่ควรระบุด้วยว่าเป็นการชื่ดเชื่ยผ่่านการข้จัดคาร์บอนต่ามธ์รรมชื่าต่ิหรือด้วยเที่คโนโลี่ย่ ข้้อมูลี่น่�ม่ความสี่ำคัญเพราะแต่่ลี่ะวิธ์่ม่โอกาสี่แลี่ะความเสี่่�ยงที่่�แต่กต่่างกันต่ามประเภที่ข้องคาร์บอนเครดิต่ซ่ึ�งชื่่วยให้ผู่้ใชื่้หลี่ักให้เข้้าใจลี่ักษณะความเสี่่�ยง (Risk Profile) ข้องกิจการได้ชื่ัดเจนยิ�งข้ึ�นIFRS S2 กำหนดให้กิจการเปิดเผ่ยปัจจัยสี่ำคัญอื�นใดที่่�ชื่่วยให้ผู่้ใชื่้หลี่ักเข้้าใจความเชื่ื�อถึือได้แลี่ะความถึูกต่้องข้องคาร์บอนเครดิต่ที่่�วางแผ่นใชื่้รวมถึึงต่ัวอย่างข้้อมูลี่ข้้อสี่มมต่ิเรื�องความถึาวรการหักกลี่บคาร์บอนข้้อกำหนดการเปิดเผ่ยข้้อมลีู่รวมเพื�อต่อบสี่นองผู่้ม่สี่่วนได้เสี่่ยเพื�อระบุ“ความถึาวร(Permanence) ซ่ึ�งหมายถึึงระยะเวลี่าที่่�การปลี่่อย GHG จะถึูกข้จัดอย่างปลี่อดภัยออกจากบรรยากาศ” แลี่ะ “ความเพิ�มเต่ิม(Additionality) ซ่ึ�งหมายถึึง การลี่งทีุ่นเฉพาะที่่�ที่ำให้เกิดประโยชื่น์ด้านสี่ภาพภูมิอากาศใหม่ที่่�ประโยชื่น์นั�นจะไม่เกิดข้ึ�นเมื�อปราศจากเงินลี่งทีุ่น” ที่ั�งสี่องปัจจัยน่�เป็นองค์ประกอบสี่ำคัญในการประเมินคุณภาพโครงการชื่ดเชื่ยคาร์บอน แม้ค่าวัดความถึาวรแลี่ะความเพิ�มเต่ิมม่ความซ่ับซ่้อน IFRS S2 จึงไม่บังคับให้กิจการเปิดเผ่ยการประเมินความถึาวรแลี่ะความเพิ�มเต่ิมโดยต่รง แต่่กิจการต่้องเปิดเผ่ยข้้อมูลี่ปัจจัยอื�นที่่�เพ่ยงพอเพื�อชื่่วยผู่้ใชื่้รายงานที่างการเงินเพื�อวัต่ถึุประสี่งค์ที่ั�วไปให้เข้้าใจความเชื่ื�อถึือได้แลี่ะความถึูกต่้องข้องคาร์บอนเครดต่ิที่่�กิจการวางแผ่นใชื่้แลี่ะเพื�อชื่่วยใหผู่้้ใชื่้ไดร้ับข้้อมลีู่ที่่�ชื่่วยผู่้ใชื่้ประเมินความเพิ�มเต่ิมแลี่ะความถึาวร42 TFAC Newsletter Issue 118

ห�กำองคำ์ปิระกำอบข้องกำิจึกำ�รทำ่�เสนอร�ยง�นเปิล่�ยนแปิลง เช่่น กำ�รได้ม�หร่อจึำ�หน่�ยบริษััทำย่อย กำิจึกำ�รต้องปิรับข้้อมูลกำ�รเปิิดเผยกำ�รปิล่อย GHG เปิร่ยบเทำ่ยบหร่อไม่ คำำาถามทิี� 13คำำ�ตอบไมติ�อ่่ งปรบัั ปรุงเนื�องจากIFRSS2ไมบ่ ังคับใหก้ิจการปรับปรุงข้้อมลีู่การปลี่่อย GHG สี่ำหรับการเปลี่่�ยนแปลี่งองค์ประกอบกิจการที่่�เสี่นอรายงาน เชื่่น การได้มาหรือจำหน่ายบริษัที่ย่อย อย่างไรก็ต่าม IFRS S1 กำหนดให้กิจการเปิดเผ่ยข้้อมูลี่เปร่ยบเที่่ยบงวดก่อนสี่ำหรับจำนวนที่่�เปิดเผ่ยในงวดการรายงาน(ต่ามย่อหน้า 70 ข้อง IFRS S1) เพื�อให้ผู่้ใชื่้เข้้าใจโอกาสี่แลี่ะความเสี่่�ยงด้านความยั�งยืนข้องกิจการที่่�เสี่นอรายงาน โดยนิยามข้องกิจการที่่�เสี่นอรายงาน เป็นต่ัวกำหนดข้อบเข้ต่แลี่ะข้้อกำหนดการเปิดเผ่ยข้้อมูลี่ที่่�เก่�ยวข้้อง IFRSS1กำหนดให้การเปิดเผ่ยข้้อมลีู่การเงินเก่�ยวกับความยั�งยืนต่้องสี่อดคลี่้องกับกิจการที่่�เสี่นอรายงานต่ามงบการเงินที่่�เก่�ยวข้้อง(ย่อหน้า20IFRSS1)รวมถึึงข้้อกำหนดเก่�ยวกับข้้อมลีู่เปร่ยบเที่่ยบต่ามองค์ประกอบข้องกิจการที่่�เสี่นอรายงานในงบการเงินงวดเปร่ยบเที่่ยบ หากองค์ประกอบข้องกิจการที่่�เสี่นอรายงานม่การเปลี่่�ยนแปลี่งเชื่่น การได้มาหรือจำหน่ายบรษิที่ยั ่อยข้้อมลีู่การปลี่่อย GHG ที่่�เปิดเผ่ยเพื�อการเปร่ยบเที่่ยบต่้องสี่ะที่้อนกิจการที่่�เสี่นอรายงานต่ามเกณฑ์์ข้ององค์ประกอบที่่�ใชื่้ในงบการเงินที่่�เก่�ยวข้้อง เชื่่นการปลี่่อย GHG ข้องบริษัที่ย่อยที่่�ได้มาใหม่ในรอบการรายงานปัจจุบันจะไม่รวมอยู่ในข้้อมูลี่การปลี่่อย GHGเปร่ยบเที่่ยบเนื�องจากบรษิที่ยั ่อยนั�นไม่ได้เป็นสี่่วนหนึ�งข้องกิจการที่่�เสี่นอรายงานในงบการเงินในงวดเปร่ยบเที่่ยบการปลี่่อย GHG ข้องบริษัที่ย่อยที่่�จำหน่ายในรอบการรายงานปัจจุบันจะยังคงรวมข้้อมูลี่การปลี่่อย GHGอยู่ในข้้อมลีู่รอบเปร่ยบเที่่ยบเพราะบรษิที่ยั ่อยนั�นเป็นสี่่วนหนึ�งข้องกิจการที่่�เสี่นอรายงานในงบการเงินที่่�เก่�ยวข้้องในงวดเปร่ยบเที่่ยบGHG Protocol Corporate Standard (ต่ามคำถึามข้้อที่่� 2) ใชื่้เป็นแนวที่างในการวัดสี่ิ�งที่่�มาต่รฐานบังคับให้เปิดเผ่ย สี่่วนข้้อกำหนดในมาต่รฐานอื�น (ที่่�ไม่ใชื่่ GHG Protocol Standards) จะกำหนดข้อบเข้ต่ข้องกิจการที่่�เสี่นอรายงานแลี่ะข้้อมูลี่เปร่ยบเที่่ยบที่่�บังคับให้เปิดเผ่ยเมื�อม่การเปลี่่�ยนแปลี่งองค์ประกอบข้องกิจการที่่�เสี่นอรายงานแมก้ิจการไมถึู่กบังคับให้ปรับปรุงข้้อมลีู่การปลี่่อย GHG เปร่ยบเที่่ยบที่่�เป็นผ่ลี่จากการเปลี่่�ยนแปลี่งองค์ประกอบข้องกิจการที่่�เสี่นอรายงาน เชื่่น การได้มาหรือการจำหน่ายบริษัที่ย่อย แต่่กิจการอาจต่้องเปิดเผ่ยข้้อมูลี่เพิ�มเต่ิมเก่�ยวกับผ่ลี่กระที่บข้องการได้มาหรือการจำหน่ายบริษัที่ย่อย ในกรณ่น่�อาจเป็นประเด็นหากกิจการพิจารณาการปฏิิบัต่ิต่ามข้้อกำหนดที่่�ปฏิิบัต่ิได้อย่างเจาะจงในมาต่รฐานไม่เพ่ยงพอที่่�จะชื่่วยผู่้ใชื่้หลี่ักให้เข้้าใจผ่ลี่กระที่บโอกาสี่แลี่ะความเสี่่�ยงเก่�ยวกับสี่ภาพภูมิอากาศในอนาคต่ข้องกิจการต่ามแนวที่างในภาคผ่นวก ข้ ย่อหน้า ข้26ข้อง IFRS S1 แลี่ะข้้อมูลี่เพิ�มเต่ิมที่่�ม่สี่าระสี่ำคัญหวัังวั่าบที่ควัาม่ที่ี�ให้คำแนะนำตาม่คำถึาม่-คำตอบ 4 เร่�องนี�จะเป็็นป็ระโย่ชนต์ ่อกิจการในการป็ฏิิบตัิตาม่ IFRS S2 ที่ี�สำนักงาน ก.ล.ต. คาด้วั่าจะใช้แนวัที่าง “Climate-first” ค่อ การใช้เฉพาะการเป็ิด้เผย่ข้้อมู่ลการเป็ลี�ย่นแป็ลงสภาพภูม่ิอากาศ” ในลำด้ับแรก ข้อบพระคุณและสวััสด้ีTFAC Newsletter Issue 118 43

การประชุม The 17th Annual AOSSG Meeting วันที่ 27-28 พฤศจิกายน 2568 ณ สาธารณรัฐมัลดีฟส์The Asian-Oceanian Standard Setters Group (AOSSG) ไดจ้ัดการประชุุมประจำาปี ครั�งที่ 17 ระหว่างวันที่ 27 - 28 พฤศจิกายน 2568ณ Villa Nautica สาธารณรัฐมัลดีฟส์ โดยมี Institute of Chartered Accountants of the Maldives (CA Maldives) เป็นเจ้าภาพจัดงาน ซึ่่่งมี Dr Andreas Barckow ประธานคณะกรรมการมาตรฐานการบััญชุีระหว่างประเทศ (IASB Chair) และ Ms Hagit Keren (IASB Board Member) เข้้าร่วมการประชุุมในครั�งนี�ด้วย สภาวิิชาชีพบััญชีได้้มอบัหมายให้ผู้้้แทน คืือ คุุณอุุณากร พฤฒิิธาดา (ประธานคืณะอนุกรรมการศึึกษาและติิด้ติามมาติรฐานการรายงานทางการเงินระหวิ่างประเทศึ)และคุุณพิมลวรรณ ชยพรกุล(อนุกรรมการในคืณะอนุกรรมการศึึกษาและติิด้ติามมาติรฐานการรายงานทางการเงินระหวิ่างประเทศึ) เข้้าร่วิมการประชุมในคืรั�งนี�โดย ดร.พิิมลวรรณ ชยพิรกุุล อนุกรรมการในคืณะอนุกรรมการศึึกษาและติิด้ติามมาติรฐานการรายงานทางการเงินระหวิ่างประเทศึโด้ยคืวิามเห็นชอบัข้องคืณะกรรมการกำหนด้มาติรฐานการบััญชีสภาวิิชาชีพบััญชี44 TFAC Newsletter Issue 118

Dr Andreas Barckow ประธาน IASB ได้้กล่าวิถึึงคืวิามพยายามอย่างติ่อเนื�องข้อง IASB ในการปรับัปรุงมาติรฐานการรายงานทางการเงิน และมุ่งเน้นคืวิามสําคืัญข้องมาติรฐานการบััญชีที�สอด้คืล้องกันทั�วิโลก โด้ยการเข้้าร่วิมการประชุม AOSSG ที�มัลด้ีฟส์นี�เป็นการประชุม AOSSG คืรั�งสุด้ท้ายข้อง Dr Andreas ในฐานะประธาน IASB เนื�องจากวิาระการด้ํารงติําแหน่งข้องเข้าจะสิ�นสุด้ลงในวิันที� 30 มิถึุนายน 2026 โด้ย Dr Andreas ได้้กล่าวิข้อบัคืุณ Mr Rana Usman Khan ประธาน Institute of CharteredAccountantsof Pakistan (ICAP) ถึึงคืวิามพยายามในการเพิ�มประเทศึสมาชิกให้AOSSG ในติลอด้ช่วิง 2 ปี ที� Mr Rana Usman Khan ด้ำรงติำแหน่งประธาน AOSSG และหวิังวิ่าประธาน AOSSG คืนใหม่ซึ่ึ�งคืือ Dr Keith Kendall ประธาน Australian Accounting Standards Board (AASB)จะข้ยายฐานประเทศึสมาชิกให้กับั AOSSG ติ่อไป ประเทศึสมาชิก AOSSG ที�เข้้ารวิ่ มการประชุม ประกอบัด้้วิยเกาหลีใติ้ จีน ซึ่าอุด้ีอาระเบัีย ญี�ปุ�น ไทย เนปาล ปากีสถึานฟิจิ ฟิลิปปินส์มาเก๊า มาเลเซึ่ีย มัลด้ีฟส์ ศึรีลังกา สิงคืโปร์ออสเติรเลียและอินโด้นีเซึ่ียโด้ยในปนีี�AOSSG ได้้ติ้อนรบััสมาชิกใหมอ่ ีก2 ประเทศึ คืือ ภ้ฏาน และเมียนมาร์ ทั�งนี�ทางภ้ฏานได้้ส่งติัวิแทนเข้้าร่วิมประชุมและลงนามในบัันทึกคืวิามเข้้าใจเป็นสมาชิก AOSSG ส่วินเมียนมาร์ไม่ได้้ส่งติัวิแทนเข้้าร่วิมเพื�อลงนามในบัันทึกคืวิามเข้้าใจ ด้ังนั�นจึงยังไม่ได้้เป็นสมาชิกเติ็มร้ปแบับัประเด็็นที่่�น่าสนใจจากการประชุม ม่ด็ังน่� IASB Updates โด้ย Dr Andreas Barckow และ Ms Hagit Keren ประธาน IASB บัรรยายถึึงแผู้นงานที�มีในปัจจุบัันข้อง IASB ด้ังนี�TFAC Newsletter Issue 118 45

โครงการที่่�อยู่่่ในขั้ั�นตอน Researchวิติถึั ุประสงคื์เพื�อปรบัั ปรุงให้ข้้อม้ลมีประโยชน์สำหรบััผู้้ใ้ช้งบัการเงินมากข้ึ�นและเพิ�มข้้อกำหนด้ติ่างๆให้รองรบัธั ุรกรรมในปัจจุบัันซึ่ึ�ง IASBอย้่ระหวิ่างการศึึกษาเบัื�องติ้น (Initial Streams) เกี�ยวิกับัคืวิามติ้องการข้้อม้ลข้องผู้้้ใช้และคืวิามเป็นไปได้้ในการเปลี�ยนคืำนิยามและข้้อกำหนด้การรับัร้้รายการบัางส่วิน โด้ยจะพิจารณาทิศึทางข้องโคืรงการในไติรมาส 2 ปี2026มีวิัติถึุประสงคื์เพื�อปรับัปรุงการเปิด้เผู้ยข้้อม้ลเพิ�มเติิมข้องงบักระแสเงินสด้ โด้ยมีหัวิข้้อหลักที�อย้่ระหวิ่างการพิจารณา คืือการรวิมหรือการแยกข้้อม้ลในงบักระแสเงินสด้ การรายงานข้้อม้ลเกี�ยวิกับัรายการที�ไม่ใช่เงินสด้ และคืวิามโปร่งใสข้องข้้อม้ลที�สื�อสารเกี�ยวิกับัการวิัด้คื่ากระแสเงินสด้ที�ไม่ได้้ระบัุไวิ้ใน IFRS นอกจากนี� ยังมีการพิจารณาในเรื�องคืวิามสม�ำเสมอข้องการจัด้ประเภทรายการติามกิจกรรม คืำนิยามข้องเงินสด้และรายการเทียบัเท่าเงินสด้ และการจัด้ทำงบักระแสเงินสด้ข้องสถึาบัันการเงิน โด้ยจะพิจารณาทิศึทางข้องโคืรงการในไติรมาส 1 ปี20261. โคุรงการปรับปรุง IAS 38 เร่�อุง สิินทรัพย์ไม่มีตััวตัน2. โคุรงการวิจััยที�เกี�ยวข้้อุงกับงบกระแสิเงินสิด46 TFAC Newsletter Issue 118

โครงการที่่�อยู่่่ระหว่่างการพััฒนา/ปรับปรุงมาตรฐานฯ เช่น การใช้วิิธด้ีอกเบัี�ยที�แท้จริง(EffectiveInterest Method)การเปลี�ยนแปลง(Modification)และการติด้ัรายการ(Derecognition, Write-off) รวิมถึึง Interaction กับัการด้้อยคื่า โด้ยจะพิจารณาทิศึทางข้องโคืรงการในไติรมาส 2 ปี2026วิัติถึุประสงคื์หลักข้อง Dynamic Risk Management (DRM) คืือ การพัฒนาแนวิทางการบััญชีเพื�อเพิ�มประโยชน์ข้องข้้อม้ลในงบัการเงิน เพิ�มคืวิามโปร่งใส และเพื�อให้สะท้อนกิจกรรมการบัริหารคืวิามเสี�ยงอัติราด้อกเบัี�ยได้้ด้ียิ�งข้ึ�น เช่น การใช้PortfolioRevaluation Approach (PRA) ในการประเมินวิ่าการจัด้การคืวิามเสี�ยงพอร์ติโฟลิโอข้องสถึาบัันการเงินนั�นมีประสิทธิภาพหรือไม่การพัฒนาแบับัจำลอง DRM เพื�อจัด้การกับัปัญหาข้้อจำกัด้ข้อง Hedge Accounting แบับัเด้ิม เป็นติ้น1. IASB มีโคุรงการปรับปรุงการวัดคุ่าข้อุงวิธีราคุาทุนตััดจัำหน่าย (Amortized Cost) สิำหรับเคุร่�อุงม่อุทางการเงิน2. IASB คุาดว่าจัะอุอุก Exposure Draft of Dynamic Risk Management (IFRS 9) ในเด่อุนธันวาคุม 2025 TFAC Newsletter Issue 118 47

โด้ยมีวิัติถึุประสงคื์เพื�อลด้คืวิามหลากหลายในทางปฏิบััติิและเพื�อทำให้มีคืวิามเข้้าใจที�ด้ีข้ึ�นเกี�ยวิกับัข้้อกำหนด้ติาม IAS 28โด้ยจาก Feedback ที�ได้้รับัจากการทำประชาพิจารณ์พบัวิ่ายังมีประเด้็นที�ติ้องพิจารณาเพิ�มเติิมเนื�องจากยังมีคืวิามคืิด้เห็นที�หลากหลายในหัวิข้้อการมีส่วินได้้เสียเพิ�ม การเปลี�ยนสัด้ส่วินข้องส่วินได้้เสีย รายการระหวิ่างผู้้้ลงทุนและบัริษัทร่วิมการพิจารณาข้้อบั่งชี�ข้องการด้้อยคื่า และการใช้วิิธีส่วินได้้เสียในงบัการเงินเฉพาะกิจการ รวิมทั�งมีข้้อเรียกร้องให้เปลี�ยนข้้อก ำหนด้เกี�ยวิกับัการรับั ร้้รายการกำไรข้าด้ทุนจากบั ริษัทร่วิมด้้วิยวิิธีปรับัย้อนหลังเป็นวิิธีเปลี�ยนทันทีเป็นติ้นไปโด้ยจะพิจารณาทิศึทางข้องโคืรงการในไติรมาส 1 ปี2026เพื�อให้การเปิด้เผู้ยข้้อม้ลมีคืวิามสมเหติุสมผู้ลกับัติ้นทุนข้องกิจการ โด้ยจะพิจารณาทิศึทางข้องโคืรงการในไติรมาส 2 ปี20263. IASB อุย่่ระหว่างพิจัารณาปัญหาในทางปฏิิบัตัิและเสินอุแนวทางตั่าง ๆ เกี�ยวกับการบันทึกรายการตัามวิธีสิ่วนได้เสิีย (Equity Method)4. IASB อุย่่ระหว่างการปรับปรุงเกี�ยวกับคุวามเหมาะสิมข้อุงการเปิดเผยข้้อุม่ลข้อุงกิจัการในเร่�อุงการซื้่�อุธุรกิจั ตัาม IFRS 348 TFAC Newsletter Issue 118

โด้ยแนวิทางปรับัปรุงจะชี�แจงหลักการจัด้ประเภทรายการติาม IAS 32 พร้อมยกติัวิอย่างและคืำแนะนำการใช้มาติรฐานฯซึ่ึ�งทาง IASB อย้่ระหวิ่างการพิจารณาข้้อกำหนด้เกี�ยวิกับัการจัด้ประเภทรายการและการเปิด้เผู้ยข้้อม้ลสำหรับัรายการFixed-for-fixed ภาระผู้้กพันในการซึ่ื�อ Own Equity Instruments และ Contingent Settlement Provisionsโด้ยคืาด้วิ่าจะออก Final Amendments ในไติรมาส 4 ปี20265. IASB อุย่่ระหว่างการพิจัารณาทิศทางข้อุงโคุรงการปรับปรุง Financial Instrument with Characteristics of Equity (FICE)6. IASB คุาดว่าจัะอุอุกมาตัรฐานฯ เกี�ยวกับ Rate-regulated Activities ในไตัรมาสิ 2 ปี 2026TFAC Newsletter Issue 118 49

โครงการ Maintenance และโครงการ Post-Implementation ReviewISSB Updates โครงการที่่�เป็นไปได็้ในอนาคตIASB อุย่่ระหว่างการศึกษาถึึงทางเล่อุกในการใช้ม่ลคุ่ายุตัิธรรมสิำหรับ IAS 28 วิ่าจะสามารถึข้ยายข้อบัเข้ติการเลือกใช้ม้ลคื่ายุติิธรรม (Fair Value Option)กับั การลง ทุนใน บั ริษั ท ร่วิ ม(Associate) หรือกิจการร่วิมคื้า(Joint Venture) ได้้หรือไม่ โด้ยจะพิจารณาทิศึทางข้องโคืรงการในเด้ือนธันวิาคืม 2025IASB ได้เผยแพร่ Exposure Draft เกี�ยวกับการปรับปรุง IAS 37เมื�อเด้ือนพฤศึจิกายน2024และคืาด้วิ่าจ ะติัด้ สินใจเกี� ยวิ กับั ทิศึ ทางข้องโคืรงการหลังจ ากได้้รับัฟังคืวิามคืด้ิเห็นแลวิ ้ในเด้ือนธันวิาคืม2025ประเด้็นหลั กที�มีการปรับัปรุงเกี� ยวิข้้ องกับัการรับั ร้้รายการโด้ยกำหน ด้ใ ห้สอด้คืล้องกับักรอบัแนวิคืิด้สำหรับัการรายงานทางการเงินมากข้ึ�น ในเรื�องเงื�อนไข้เกี�ยวิกับัภาระผู้้กพัน เงื�อนไข้เกี�ยวิกับัการโอน และเงื�อนไข้เกี�ยวิกบััเหติุการณ์ในอด้ีติ รวิมทั�งข้้อกำหนด้เกี�ยวิกับัอติัราคืด้ิลด้ เช่น ให้ใช้Risk-freerateIASB อุยระห่่ว่าการทบทวนภายหลังการปรับใช้ IFRS 16 (PostImplementation Review)ซึ่ึ�งณ ปัจจุบัันอย้่ระหวิ่างการวิิเคืราะห์ข้้อคืิด้เห็นที�ได้้รับัเพื�อพิจารณาปรับัปรุงข้้อกำหนด้ที�เกี�ยวิข้้อง ประธาน IASB ได้้กล่าวิถึึงโคืรงการที�เป็นไปได้้ในอนาคืติวิ่า IASB อาจพิจารณาเกี�ยวิกับัข้้อกำหนด้เรื�อง Pollutant PricingMechanisms การปรับัปรุงข้้อกำหนด้เกี�ยวิกับัส่วินงานด้ำเนินงาน (Operating Segments) ข้้อกำหนด้เกี�ยวิกับัอัติราเงินเฟ้อรุนแรง(Hyperinflation) และข้้อกำหนด้สำหรับั Crypto Assetsนอุกจัากนี� ISSB และประเทศสิมาชิก ไดร้่วมนำเสินอุหัวข้้อุเกี�ยวกับมาตัรฐานการรายงานทางการเงิน โดยมีเน่อุ�หาทีน�่าสินใจั ดังนี�โดย Mr Bing Leng (ISSB Member) และ Mr Sam Prestidge (ISSB Technical Director) ติัวิแทน ISSB นําเสนอข้้อม้ลอัปเด้ติเกี�ยวิกับักิจกรรมข้อง ISSB คืรอบัคืลุมประเด้็นหลักเกี�ยวิกับัการนํามาติรฐาน ISSB มาใช้การสนับัสนุนการด้ําเนินงาน การทํางานร่วิมกันกับัหน่วิยงานออกมาติรฐานอื�น ๆ และโคืรงการวิิจัยข้อง ISSB ณ ข้ณะนีม�ี39 ประเทศึทัวิ�โลก ทั�งในทวิีปอเมริกา เอเชีย-โอเชียเนีย ยุโรป ติะวิันออกกลาง และแอฟริกา ที�นำ ISSB Standardsมาใช้หรือมีแผู้นที�จะนำมาใช้ ทั�งนี�ในแง่ข้องการสนับัสนุนการด้ําเนินงาน ISSB กําลังพัฒนาสื�อการเรียนร้้สําหรับั IFRS S1 ซึ่ึ�งเกี�ยวิกับัข้้อกําหนด้ทั�วิไปสําหรับัการเปิด้เผู้ยข้้อม้ลทางการเงินที�เกี�ยวิข้้องกับัคืวิามยั�งยืน และการเปิด้เผู้ยข้้อม้ลที�เกี�ยวิข้้องกับัสภาพภ้มิอากาศึข้อง IFRS S2 โด้ยจัด้ติั�งกลุ่มด้ําเนินการเพื�อการเปลี�ยนผู้่าน (Transition) ISSB มีแผู้นแก้ไข้ IFRS S2 เพื�อกำหนด้ข้้อผู้่อนปรนสําหรับัการเปิด้เผู้ยข้้อม้ลเกี�ยวิกับัการปล่อยก๊าซึ่เรือนกระจก โด้ยคืาด้วิ่าจะเผู้ยแพร่ในเด้ือนธันวิาคืม 2025 นอกจากนี�ISSB อย้่ระหวิ่างการด้ำเนินการยกระด้บััมาติรฐาน SASBโด้ยจะมีการปรบัั ปรุงในหลายด้้านเพื�อใหมั้ �นใจวิ่ามาติรฐาน ด้ังกล่าวิยังคืงมคืวิีามเหมาะสม ทันสมัย50 TFAC Newsletter Issue 118