หน่วยที่ 8

133

หนว่ ยท่ี 8 การออกแบบและการใช้ฐานขอ้ มลู

หนว่ ยที่

การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู

ZZZ สาระการเรยี นรู้

1. การศกึ ษาและการวิเคราะหค์ วามตอ้ งการของผใู้ ช้
2. การออกแบบฐานข้อมลู ในระดับแนวคิดโดยใชแ้ บบจาํ ลอง E-R
3. การแปลง E-R Diagram ให้เปน็ โครงสรา้ งตาราง (Relational Schema)
4. พจนานกุ รมข้อมูล (Data Dictionary)
5. การใช้ฐานข้อมลู MySQL
6. แนะนําการตดิ ต้ังโปรแกรม AppServ
7. การใช้งานโปรแกรม phpMyAdmin เบอ้ื งตน้ เพอ่ื จัดการฐานข้อมลู MySQL

ZZZ จุดประสงคก์ ารเรียนรู้

จุดประสงคท์ ว่ั ไป
1. เพ่ือใหน้ กั ศกึ ษาไดร้ แู้ ละเขา้ ใจเกยี่ วกบั การศึกษาและการวิเคราะห์ความต้องการของ
ผใู้ ชไ้ ด้ถกู ต้อง
2. เพอ่ื ให้นกั ศกึ ษาได้รู้และเข้าใจเก่ยี วกับการออกแบบฐานข้อมลู ในระดบั แนวคดิ โดยใช้
แบบจําลอง E-R ไดถ้ ูกตอ้ ง
3. เพ่อื ใหน้ ักศึกษาไดร้ แู้ ละเข้าใจเก่ียวกับการแปลง E-R Diagram ใหเ้ ปน็ โครงสรา้ ง
ตาราง (Relational Schema) ไดถ้ ูกต้อง
4. เพอ่ื ใหน้ กั ศกึ ษาไดร้ แู้ ละเข้าใจเกยี่ วกับพจนานุกรมข้อมลู (Data Dictionary) ได้
ถกู ต้อง
5. เพอ่ื ใหน้ กั ศึกษาได้รู้และเขา้ ใจเกี่ยวกบั การใชฐ้ านข้อมลู MySQL ได้ถกู ตอ้ ง

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มลู

134

หนว่ ยท่ี 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู

6. เพอ่ื ให้นกั ศึกษาได้รแู้ ละเข้าใจเก่ยี วกับการตดิ ตง้ั โปรแกรม AppServ ไดถ้ ูกต้อง
7. เพ่อื ให้นักศกึ ษาไดร้ ้แู ละเข้าใจเกยี่ วกบั การใชง้ านโปรแกรม phpMyAdmin เบ้ืองตน้

เพ่อื จดั การฐานขอ้ มลู MySQL ไดถ้ ูกต้อง

จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤติกรรม
1. นักศกึ ษาสามารถเก็บรวบรวมขอ้ มลู และวิเคราะหค์ วามตอ้ งการใช้ขอ้ มูลได้
2. นกั ศกึ ษาสามารถออกแบบฐานข้อมลู ในระดบั แนวคดิ โดยใช้แบบจาํ ลอง E-R ได้
3. นักศึกษาสามารถแปลง E-R Diagram ใหเ้ ปน็ โครงสรา้ งตาราง
(Relational Schema) ได้
4. นกั ศึกษาสามารถจดั ทาํ พจนานกุ รมขอ้ มลู (Data Dictionary) ได้
5. นกั ศกึ ษาสามารถใชฐ้ านข้อมลู MySQL ได้
6. นักศึกษาสามารถตดิ ตง้ั โปรแกรม AppServ ได้
7. นกั ศกึ ษาสามารถใช้งานโปรแกรม phpMyAdmin เพ่ือจัดการฐานขอ้ มูล MySQL ได้

ZZZ กจิ กรรมการเรียนการสอน

.

1. ครใู ห้นักศึกษาทําแบบทดสอบกอ่ นเรยี น
2. ครูอธบิ ายวธิ ีการเกบ็ รวบรวมข้อมลู และวิเคราะหค์ วามตอ้ งการใช้ขอ้ มลู
3. ครูอธิบายการออกแบบฐานขอ้ มูลในระดับแนวคดิ โดยใชแ้ บบจําลอง E-R
4. ครูอธบิ ายวิธกี ารแปลง E-R Diagram ใหเ้ ปน็ โครงสร้างตาราง (Relational Schema)
5. ครอู ธบิ ายวิธจี ัดทาํ พจนานุกรมข้อมลู (Data Dictionary)
6. ครูอธบิ ายขน้ั ตอนการใชฐ้ านขอ้ มูล MySQL
7. ครอู ธิบายขนั้ ตอนการติดตั้งโปรแกรม AppServ
8. ครูอธิบายขนั้ ตอนการใชง้ านโปรแกรม phpMyAdmin เบ้ืองต้น

เพอื่ จัดการฐานข้อมูล MySQL
9. ครใู ห้นักศกึ ษาสอบถามและครตู อบข้อซักถาม
10. ครูให้นักศกึ ษาทาํ แบบฝึกหดั ทา้ ยหนว่ ยและแบบทดสอบหลงั เรยี น
11. ครูให้นักศึกษารว่ มกนั ตรวจแบบฝกึ หัดทา้ ยหนว่ ยและแบบทดสอบก่อนเรยี น

และหลังเรียน
12. ครูเปรยี บเทยี บคะแนนแบบทดสอบกอ่ นเรียนและหลงั เรยี นเพือ่ ใช้เป็นขอ้ มลู ในการ

ปรบั ปรงุ การเรียนการสอนในครง้ั ตอ่ ไป

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มลู

135

หน่วยที่ 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู

ZZZ สื่อการเรยี นการสอน

1. แผนการจดั การเรียนรู้
2. ส่อื Power Point
3. สอื่ วีดโี อชว่ ยสอน แบบ CAI และแบบ VAI บนเว็บไซต์ http://www.YouTube.com
4. แหล่งอินเทอร์เนต็ สาํ หรบั ศึกษาเพิ่มเติม http://www.payom.bctsakon.com

ZZZ การประเมินผล

1. ประเมินผลจากแบบทดสอบหลังเรยี น
2. ประเมนิ ผลจากความตง้ั ใจ และความสนใจในการเรยี น
3. ประเมินผลจากความสนใจในการศกึ ษาและเรยี นรูด้ ้วยตนเองผ่านทางเวบ็ ไซต์

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มลู

136

หนว่ ยท่ี 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู

การออกแบบและการใชฐ้ านข้อมลู

การออกแบบฐานข้อมูลเป็นข้ันตอนที่มีความสําคัญที่สุด เน่ืองจากถ้าการออกแบบฐานข้อมูลท่ี
ไม่สมบูรณ์หรือไม่ถูกต้องตามหลักการออกแบบฐานข้อมูลแล้ว อาจทําให้การพัฒนาโปรแกรมมีความ
ไม่ถูกต้องและไม่ตรงกับความต้องการของผู้ใช้งานได้ นอกจากน้ีหลังจากที่ออกแบบฐานข้อมูล
เรียบร้อยแล้ว การเลือกระบบจัดการฐานข้อมูล (DBMS) ควรเลือกให้เหมาะสมกับขนาดข้อมูลของ
หน่วยงาน เช่น ถ้าหน่วยงานขนาดเล็กอาจเลือก DBMS ประสิทธิภาพปานกลางที่ใช้ในเคร่ืองระดับ
ไมโครคอมพิวเตอร์ เช่น Microsoft Access หรือ Visual FoxPro เป็นต้น หรือถ้าเป็นหน่วยงาน
ขนาดใหญ่ที่ใช้เคร่ืองตั้งแต่ระดับมินิข้ึนไป ก็ควรเลือกใช้ DBMSท่ีมีความสามารถสูง เช่น Oracle
Informix Ingres phpMyAdmin หรือ DB2 เป็นต้น

ในหน่วยท่ี 8 นี้จะเป็นการนําความรู้เก่ียวกับฐานข้อมูลท้ังหมดท่ีได้เรียนมาประยุกต์ใช้งานจริง
โดยจะศึกษาจากตัวอย่างระบบการซื้อขายสินค้า เร่ิมจากการรวบรวมและวิเคราะห์ความต้องการใช้
ข้อมูล จากนั้นจะเป็นการออกแบบฐานข้อมูลในระดับแนวคิดโดยใช้แบบจําลอง E-R การแปลง E-RD
ให้เป็นโครงสร้างตาราง (Relational Schema) การอธิบายพจนานุกรมข้อมูล (Data Dictionary)
การใช้ฐานข้อมูล MySQL แนะนําการติดตั้งโปรแกรม AppServ และการใช้งานโปรแกรม
phpMyAdmin เบือ้ งต้น เพอ่ื จดั การฐานข้อมลู MySQL ซ่งึ มีรายละเอยี ดดงั น้ี

1. การศกึ ษาและการวิเคราะห์ความตอ้ งการของผู้ใช้

ตวั อย่างที่ 8-1 การศึกษาและการวิเคราะห์ความตอ้ งการของผู้ใช้

บริษทั ดีดีสกล จํากัด เป็นบรษิ ัทค้าส่งรายใหญ่ ต้องการพัฒนาระบบงานฐานข้อมูล เพ่ือจัดเก็บ
รวบรวมข้อมูล ทําการประมวลผลโดยใช้คอมพิวเตอร์ และสร้างสารสนเทศได้อย่างรวดเร็วทันต่อ
เหตุการณ์มีความถูกต้องเชื่อถือได้ โดยระบบงานที่สร้างขึ้นต้องสามารถรองรับการทํางานด้านต่างๆ
ของบริษัทท้ังในปัจจุบันและอนาคต โดยมีขอบเขตของการจัดเก็บข้อมูลของบริษัทมีการจัดเก็บข้อมูล
เก่ียวกับ แผนกการทํางานของบริษัท พนักงาน ลูกค้าของบริษัท สินค้าท่ีนํามาจําหน่าย ผู้ผลิตสินค้า
การสั่งซื้อสนิ คา้ เขา้ มาจาํ หน่าย และการออกใบเสรจ็ ใหก้ ับลูกคา้ โดยมรี ายละเอยี ดในการจัดเก็บขอ้ มลู
ดงั น้ี

` ข้อมลู แผนกการทาํ งาน ประกอบดว้ ยข้อมลู รหสั แผนกทีไ่ มซ่ ํ้ากนั , ชอ่ื แผนก,
เบอร์โทรศัพท์ติดตอ่ ซงึ่ สามารถมีได้หลายเบอร์

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มลู

137

หน่วยท่ี 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู

` ข้อมลู พนักงาน ประกอบดว้ ย รหสั พนกั งานทไี่ ม่ซํ้ากนั , ชอ่ื พนักงาน (คํานําชอื่ , ชอื่ ,
นามสกุล), ตาํ แหนง่ งาน, เงินเดอื น, เบอร์โทรศัพท,์ วนั เกิด, อายุ (คาํ นวณจากวนั เกิดได้),
วันทีร่ บั ตาํ แหน่ง

` ข้อมูลลูกคา้ ประกอบดว้ ย รหสั ลูกค้าที่ไม่ซาํ้ กนั , ช่อื ลกู คา้ (คํานาํ ช่ือ, ชอื่ , นามสกลุ ), ท่ีอยู่
(บ้านเลขท,่ี ถนน, อําเภอ/เมอื ง, จงั หวัด/รัฐ , รหัสไปรษณยี ์), เบอรโ์ ทรศัพท(์ บา้ น, มือถอื ),
E-Mail Address

` ข้อมลู สนิ ค้า ประกอบด้วย รหัสสินค้าที่ไมซ่ า้ํ กนั , ช่อื สนิ ค้า, ราคา, จาํ นวนคงเหลอื ,
ระดับคงเหลอื สงั่ ซ้ือ

` ขอ้ มูลผผู้ ลติ สนิ ค้า ประกอบดว้ ย รหัสผ้ผู ลติ ทไ่ี ม่ซ้าํ กนั , ช่อื บริษัท, เบอร์โทรศัพทต์ ิดต่อ,
E-Mail Address, ทอ่ี ยู่ (เลขที่, ถนน, อําเภอ/เมือง, จงั หวัด/รัฐ, รหสั ไปรษณยี ์)

` ขอ้ มลู ใบส่ังซือ้ สนิ ค้าของบริษทั ประกอบดว้ ย หมายเลขใบสง่ั ซื้อที่ไมซ่ าํ้ กัน, วันทส่ี ง่ั ซอ้ื ,
ยอดรวมทั้งหมด (คาํ นวณจากรายการทสี่ งั่ ทงั้ หมดได้)

` ขอ้ มูลใบเสร็จรบั เงินของลกู ค้า ประกอบดว้ ย หมายเลขใบเสร็จที่ไมซ่ ้าํ กนั ,
วันที่ออกใบเสรจ็ , ยอดรวมทง้ั หมด (คาํ นวณจากรายการทีส่ ง่ั ทง้ั หมดได)้

ข้อกําหนดการทํางานของบริษัท (Business rule) มลี ักษณะดงั น้ี

` การทํางานของบรษิ ัท พนกั งานแต่ละคนตอ้ งสงั กัดแผนกใดแผนกหนึง่ เพยี งแค่ 1 แผนก
เท่าน้นั ซึ่งในทกุ ๆ แผนกก็ตอ้ งมพี นกั งานทีส่ ังกัดอย่างน้อย 1 คน

` การบริหารงานของแผนก จะมพี นักงานบางคนทถ่ี กู แตง่ ตั้งให้ดํารงตาํ แหนง่ ผ้จู ัดการแผนก
โดยแตล่ ะแผนกจะมีผ้จู ดั การแผนกละ 1 คน ไม่ซํา้ คนกนั ในแตล่ ะแผนก

` การบรหิ ารงานของพนกั งาน จะมีการแบง่ สายงานของพนักงานออกเป็นกลุ่มงาน โดยจะมี
พนกั งานบางคนถกู คัดเลอื กใหท้ าํ หน้าทเ่ี ป็นหัวหนา้ สายงานทดี่ ูแลพนกั งานในสายงานของ
ตนเอง ทาํ ใหท้ ราบวา่ พนกั งานแต่ละคนมใี ครเป็นหัวหนา้ สายงานของตนเอง

` ในการนําสินคา้ เข้ามาขายของบริษทั บรษิ ทั จะสง่ั ซ้อื สินค้าจากผผู้ ลิตเข้ามาขาย ในการ
สัง่ ซ้ือแตล่ ะครงั้ จะส่งั จากผู้ผลติ 1 ราย แตส่ ามารถสัง่ ซือ้ สินคา้ เข้ามาไดห้ ลายรายการ
โดยระบุจาํ นวนทีส่ ่ังในแตล่ ะคร้งั ทสี่ ง่ั ซ้ือ

` ในการขายสนิ คา้ ให้กับลูกค้า บริษัทจะออกใบเสร็จรับเงนิ เพ่ือยนื ยันการขาย โดยใน
1 ใบเสรจ็ สามารถระบรุ ายการสินค้าท่ขี ายไดห้ ลายรายการ และระบจุ ํานวนท่ขี ายแต่ละ
รายการ ราคารวม และยอดขายสุทธิ (คาํ นวณจากราคาสนิ คา้ ได้)

` ในการออกใบเสรจ็ รับเงินจะมีพนักงานเปน็ ผยู้ ืนยนั การขายในแตล่ ะคร้ังดว้ ยเสมอ
ตัวอย่างใบเสร็จรับเงิน แสดงดังรปู ที่ 8.1

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มลู

138

หน่วยที่ 8 การออกแบบและการใช้ฐานขอ้ มลู

ใบเสร็จรบั เงนิ
หมายเลขใบเสรจ็ .............................. วนั ที่ ................................................
ช่ือลูกค้า ……………………………......................................................................
ท่อี ยู.่ .............................................................................................................
รหัสสินค้า ชื่อสนิ คา้ ราคา/หน่วย จาํ นวน รวม

รวมมูลคา่
ภาษมี ูลค่าเพ่มิ (VAT)

ราคาสทุ ธิ
พนกั งาน..................................................... ผู้รบั เงนิ

รูปที่ 8.1 แสดงตัวอย่างใบเสร็จรบั เงินระบบงานเดมิ

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มลู

139

หน่วยที่ 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู

2. การออกแบบฐานข้อมูลในระดบั แนวคิดโดยใชแ้ บบจาํ ลอง E-R

ตัวอยา่ งท่ี 8-2 การออกแบบฐานขอ้ มูลในระดบั แนวคดิ โดยใชแ้ บบจําลอง E-R

2.1 การออกแบบฐานข้อมูลในระดับแนวคิดโดยใช้แบบจําลอง E-R โดยมีข้ันตอนในการ
ออกแบบ ดงั นี้

ขั้นตอนที่ 1 กาํ หนดเอนทติ ี้
กําหนดเอนทิต้ีของระบบฐานข้อมูลการซ้ือขายสินค้า ประกอบด้วย แสดงดังรูป

ที่ 8.2
- แผนก
- พนกั งาน
- ลกู คา้
- สินค้า
- ผผู้ ลติ
- ใบส่งั ซื้อ
- ใบเสร็จรบั เงิน

แผนก พนักงาน
ลกู คา้ สนิ คา้
ผู้ผลติ ใบส่งั ซอื้
ใบเสร็จรับเงนิ

รปู ที่ 8.2 แสดงเอนทิตแ้ี ละแอททริบิวต์ของระบบฐานขอ้ มูลการซอื้ ขายสนิ คา้

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มลู

140

หน่วยที่ 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู

ข้ันตอนท่ี 2 กําหนดแอททริบวิ ตข์ องแต่ละเอนทติ ้ี
กําหนดแอททริบิวต์ต่างๆ ของแต่ละเอนทิต้ี รวมทั้งพิจารณาแอททริบิวต์ที่จะทํา

หนา้ ท่ีเปน็ คยี ์หลักของเอนทิต้ดี ว้ ย แสดงดังรปู ท่ี 8.3

ชอ่ื แผนก ช่อื หนา
นามสกลุ
รหสั แผนก เบอรตดิ ตอ คาํ นําชื่อ
รหสั พนกั งาน ชอ่ื
แผนก เงนิ เดอื น

ช่อื หนา โทรศัพท พนักงาน วันเกดิ
นามสกุล ตําแหนง อายุ
คาํ นําชื่อ รหสั ผผู ลติ
รหสั ลูกคา ชอ่ื เบอรบา น ชอ่ื บรษิ ัท
โทรศัพท มอื ถือ เลขท่ี
เลขท่ี ถนน
ถนน เบอรโทรศัพท

ลกู ค้า E-Mail

ผผู้ ลิต E-Mail

ทอ่ี ยู รหัสไปรษณยี  ทอ่ี ยู รหสั ไปรษณยี 
อาํ เภอ จังหวัด อาํ เภอ จังหวัด

วนั ทีส่ ั่งซอ้ื ราคารวม วนั ทีส่ ัง่ ออก ราคารวม
หมายเลขใบสั่งซ้อื หมายเลขใบเสรจ็

ใบสง่ั ซอ้ื ใบเสร็จ

ชอ่ื สินคา ราคา
จาํ นวนคงเหลอื
รหัสสินคา

ระดับคงคลัง สนิ ค้า

รปู ที่ 8.3 แสดงเอนทิต้แี ละแอททรบิ ิวตข์ องระบบฐานข้อมลู การซอื้ ขายสนิ คา้
3204-2005 ระบบฐานขอ้ มลู

141

หนว่ ยท่ี 8 การออกแบบและการใช้ฐานขอ้ มลู

ขน้ั ตอนที่ 3 กาํ หนดความสัมพันธร์ ะหวา่ งเอนทิต้ี (Relationships)
กาํ หนดความสมั พันธ์ระหว่างเอนทิต้ีว่ามีความสัมพันธ์แบบใดบ้าง ความสัมพันธ์

แบบหน่ึงต่อหน่ึง แบบหนึ่งต่อกลุ่ม หรือแบบกลุ่มต่อกลุ่ม ซึ่งเป็นการกําหนดความสัมพันธ์ในแต่ละ
เอนทิตี้ท่ีมีความสัมพันธ์ตามขอบเขตงาน โดยการทํางานของบริษัท พนักงาน แต่ละคนต้องสังกัด
แผนกใดแผนกหน่ึง เพียงแค่ 1 แผนกเท่านั้น ซ่ึงในทุกๆ แผนกก็ต้องมีพนักงานที่สังกัดอย่างน้อย
1 คน เป็นความสัมพันธ์ระหว่าง เอนทิตี้ “พนักงาน" กับเอนทิต้ี “แผนก” ใช้ช่ือความสัมพันธ์ว่า
“สังกดั ” เป็นแบบ N : 1 แสดงดงั รูปท่ี 8.4

พนักงาน N สังกัด 1 แผนก

รปู ที่ 8.4 แสดงความสัมพนั ธ์ช่ือ “สังกัด” ระหวา่ งเอนทิตี้ “พนกั งาน” กบั เอนทิต้ี “แผนก”

การบริหารงานของแผนกจะมีผู้จัดการแผนกทําหน้าท่ีบริหารงาน โดยแต่ละ
แผนกจะมีผู้จัดการแผนกละ 1 คน ไม่ซํ้าคนกันในแต่ละแผนก เป็นความสัมพันธ์ระหว่าง เอนทิตี้
“พนักงาน" กับเอนทิต้ี “แผนก” ใช้ชือ่ ความสมั พันธว์ ่า “บริหาร” เป็นแบบ 1 : 1 แสดงดังรูปที่ 8.5

พนักงาน 1 บรหิ าร 1 แผนก

รปู ท่ี 8.5 แสดงความสมั พนั ธช์ ือ่ “บรหิ าร” ระหวา่ งเอนทติ ี้ “พนกั งาน” กบั เอนทติ ี้ “แผนก”

การบริหารงานของพนักงาน จะมีการแบ่งสายงานของพนักงานออกเป็นกลุ่มงาน
โดยจะมีพนักงานบางคนถูกคัดเลือกให้ทําหน้าท่ีเป็นหัวหน้าสายงานท่ีดูแลพนักงานในสายงานของ
ตนเอง ทําให้ทราบว่าพนักงานแต่ละคนมีใครเป็นหัวหน้าสายงานของตนเอง เป็นความสัมพันธ์
ระหว่าง เอนทิตี้ “พนักงาน" กับเอนทิต้ี “พนักงาน” ด้วยกันเอง ใช้ช่ือความสัมพันธ์ว่า “ควบคุม”
เป็นแบบ 1 : N โดยความสัมพันธ์ดา้ น 1 เป็นของเอนทิต้ี “พนกั งาน” ทที่ าํ หนา้ ทเ่ี ปน็ หวั หน้าสายงาน
สว่ นความสัมพันธ์ด้าน N เปน็ ของเอนทิต้ี “พนกั งาน” ทีเ่ ปน็ ลูกน้องในสายงาน แสดงดังรูปที่ 8.6

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มลู

142

หน่วยที่ 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู

พนักงาน
หวั หน้า ลูกนอ้ ง

1N
ควบคมุ

รปู ท่ี 8.6 แสดงความสัมพันธ์ชือ่ “ควบคุม” ระหวา่ งเอนทิต้ี “พนักงาน” กับเอนทติ ้ี “พนักงาน”

ในการนําสินค้าเข้ามาขายของบริษัท บริษัทจะสั่งซ้ือสินค้าจากผู้ผลิตเข้ามาขาย
ในการสงั่ ซอื้ แตล่ ะครั้งจะส่งั จากผผู้ ลิต 1 ราย แตส่ ามารถสงั่ ซอ้ื สินคา้ เข้ามาได้หลายรายการ ซึ่งจะระบุ
จํานวนที่สั่งในแต่ละคร้ังที่ส่ังซื้อ เป็นความสัมพันธ์ระหว่าง เอนทิตี้ “ผู้ผลิต” กับ เอนทิตี้ “ใบสั่งซื้อ”
ใช้ความสัมพันธ์ช่ือว่า “รับ” เป็นความสัมพันธ์แบบ 1 : N และความสัมพันธ์ช่ือ “มีรายการส่ังซื้อ”
เป็นความสัมพันธ์ระหว่างเอนทิตี้ “ใบส่ังซ้ือ” กับเอนทิตี้ “สินค้า” เป็นความสัมพันธ์แบบ M:N แสดง
ดงั รูปที่ 8.7

ผู้ผลิต 1 รับ N ใบส่งั ซ้อื M มีรายการ N สินคา้
จํานวนทซ่ี ้อื

รูปท่ี 8.7 แสดงความสัมพนั ธช์ อื่ “รบั ” ระหว่างเอนทติ ี้ “ผู้ผลติ ” กับเอนทติ ี้ “ใบส่งั ซอ้ื ”
และความสัมพนั ธช์ ่ือ “มรี ายการ” ระหว่างเอนทติ ้ี “ใบส่งั ซือ้ ” กบั เอนทิต้ี “สนิ คา้ ”

ในการขายสินคา้ ใหก้ บั ลูกค้า บริษัทจะออกใบเสร็จรับเงินเพื่อยืนยันการขาย โดย
ใน 1 ใบเสร็จสามารถระบุรายการสินค้าที่ซ้ือได้หลายรายการ และระบุจํานวนที่ซ้ือแต่ละรายการ
ราคารวม และยอดขายสุทธิ (คํานวณจากราคาสินค้าได้) เป็นความสัมพันธ์ระหว่าง เอนทิตี้ “ลูกค้า”
กับ เอนทติ ้ี “ใบเสรจ็ ” ใช้ความสัมพันธ์ช่ือว่า “รับ” เป็นความสัมพันธ์แบบ 1:N และความสัมพันธ์ชื่อ
“มีรายการสินคา้ ” เป็นความสมั พันธ์ระหวา่ งเอนทติ ้ี “ใบเสร็จ” กับเอนทิต้ี “สินค้า” เป็นความสัมพันธ์
แบบ M:N แสดงดังรูปที่ 8.8

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มูล

143

หน่วยที่ 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู

ลกู คา้ 1 รับ N ใบเสรจ็ M มรี ายการ N สนิ ค้า
จาํ นวนท่ซี ้ือ

รปู ที่ 8.8 แสดงความสัมพนั ธ์ช่อื “รบั ” ระหว่างเอนทิตี้ “ลูกค้า” กับเอนทติ ้ี “ใบเสรจ็ ”
และความสมั พนั ธช์ ื่อ “มีรายการ” ระหว่างเอนทิต้ี “ใบเสร็จ” กบั เอนทิต้ี “สนิ ค้า”
ในการออกใบเสร็จรับเงินจะมีพนักงานทั่วไปเป็นผู้ยืนยันการขายในแต่ละคร้ัง

ด้วยเสมอ เป็นความสัมพันธ์ระหว่างเอนทิตี้ “พนักงาน” กับเอนทิต้ี “ใบเสร็จ” ให้ความสัมพันธ์ช่ือ
“ออก” เปน็ แบบ 1:N แสดงดงั รปู ท่ี 8.9

พนักงาน 1 ออก N ใบเสรจ็

รูปท่ี 8.9 แสดงความสัมพนั ธช์ ื่อ “ออก” ระหว่างเอนทิต้ี “พนกั งานทวั่ ไป” กับเอนทติ ้ี “ใบเสร็จ”
2.2 เขียนเป็นแบบจําลองแผนภาพ Entity Relationship Diagram (ERD)
นํารายละเอียดของการออกแบบฐานข้อมูลโดยใช้แบบจําลอง E-R ต้ังแต่ขั้นตอนท่ี 1-3

มาวาดประกอบกันเป็นแบบจําลองแผนภาพ Entity Relationship Diagram (ERD) กําหนด
ความสมั พันธ์ระหว่างเอนทิต้ี ทบทวนการออกแบบวา่ ถกู ตอ้ งหรือไม่ แสดงดังรูปท่ี 8.10

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มลู

144

หน่วยที่ 8 การออกแบบและการใช้ฐานขอ้ มลู

ช่อื แผนก อําเภอ
ถนน จงั หวดั

รหสั แผนก เบอรต ิดตอ

เลขท่ี ทอ่ี ยู รหัสไปรษณีย
ช่อื บรษิ ัท
วนั ทีร่ บั ตําแหนง แผนก เบอรโ ทรศัพท
รหสั ผผู ลิต E-Mail
11 ผผู้ ลิต
คํานําชื่อ
บรหิ าร สงั กดั ช่อื หนา 1
1 N
นามสกุล รับ

รหสั พนกั งาน พนกั งาน เงนิ เดอื น หมายเลขใบสั่งซอ้ื
โทรศัพท ชอ่ื
N
วันเกดิ 1N ตําแหนง
อายุ ควบคุม ราคารวม
1
ใบส่ังซอ้ื

วนั ที่สัง่ ซ้อื

M

มีรายการสง่ั ซือ้ จํานวนท่สี ั่งซอ้ื

ออกใบเสร็จ

หมายเลขใบเสร็จ จาํ นวนทข่ี าย รหัสสินคา

N N ช่อื สินคา
ราคา
วันทีอ่ อก M N สินคา้

ใบเสรจ็ มรี ายการทข่ี าย

ราคารวม

N จํานวนคงเหลอื
ระดบั คงคลงั
คํานําชื่อ รหสั ลูกคา รับ E-Mail เบอรบ าน
ชอ่ื หนา ชอ่ื โทรศัพท
1

ลูกคา้

นามสกุล เลขท่ี มือถือ

รหัสไปรษณยี 
ทอ่ี ยู

ถนน จงั หวดั
อําเภอ

รปู ท่ี 8.10 แสดงแผนภาพ E-RD ของระบบฐานขอ้ มูลการซอื้ ขายสินคา้
3204-2005 ระบบฐานขอ้ มลู

145

หน่วยท่ี 8 การออกแบบและการใช้ฐานขอ้ มลู

3. การแปลง E-R Diagram ให้เป็นโครงสร้างตาราง (Relational Schema)

ตัวอย่างที่ 8-3 การแปลง E-R Diagram ให้เปน็ โครงสร้างตาราง (Relational Schema)
จากรปู ที่ 8.10 ทําการแปลง E-R Diagram ให้เป็นโครงสรา้ งตาราง (Relational Schema)
ไดท้ ั้งหมด 10 รีเลชัน ซงึ่ แสดงรายละเอยี ดโครงสรา้ งตารางดังน้ี

แผนก (รหัสแผนก , ชือ่ แผนก , รหสั พนักงาน , วันที่รับตําแหน่ง)
เบอรโ์ ทรแผนก (รหัสแผนก , เบอรโ์ ทรศัพท์)
พนักงาน (รหัสพนกั งาน , คาํ นาํ ชอื่ ,ช่อื , นามสกุล , ตาํ แหนง่ , เงินเดือน , เบอรโ์ ทร,

วันเกดิ , รหสั แผนก , รหสั หัวหนา้ สายงาน)
ลูกค้า (รหสั ลูกคา้ , คํานําชอ่ื , ชื่อ, นามสกุล เลขท่ี ,ถนน , อําเภอ , จงั หวัด ,

รหสั ไปรษณีย์, โทรศพั ท์มอื ถอื , โทรศัพท์บา้ น , อเี มล)์
ผ้ผู ลิต (รหสั ผผู้ ลิต, ช่ือบริษัท , เลขท่ี , ถนน , อําเภอ , จังหวัด , รหสั ไปรษณีย์ ,

เบอรโ์ ทรศพั ท,์ อีเมล)์
สินค้า (รหสั สนิ ค้า , ชอ่ื สินค้า , ราคา , จํานวนคงเหลือ)
ใบสง่ั ซ้อื (หมายเลขใบส่งั ซ้อื , วนั ทส่ี ่ังซ้อื , รหสั ผูผ้ ลิต)
รายการสง่ั ซือ้ (หมายเลขใบสง่ั ซอื้ , รหัสสนิ ค้า , จํานวนทีส่ ั่งซอื้ )
ใบเสรจ็ รบั เงนิ (หมายเลขใบเสรจ็ , วนั ที่ออกใบเสรจ็ , ราคารวม, รหสั ลูกคา้ ,

รหสั พนกั งาน)
รายการขาย (หมายเลขใบเสร็จ , รหัสสนิ คา้ , จํานวนทข่ี าย)

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มลู

146

หนว่ ยที่ 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู

4. การอธบิ ายพจนานกุ รมข้อมลู (Data Dictionary)

ตวั อยา่ งท่ี 8-4 การอธบิ ายพจนานุกรมขอ้ มลู (Data Dictionary)

จากโครงสร้างตาราง (Relational Schema) ทั้ง 10 รีเลชัน นํามาอธิบายโครงสร้างของตาราง
เชงิ สมั พนั ธใ์ ห้อยู่ในรปู แบบพจนานกุ รมขอ้ มูล (Data Dictionary) แสดงดังตารางที่ 8.1

ตารางที่ 8.1 แสดงพจนานุกรมขอ้ มูล (Data Dictionary) ของระบบฐานข้อมลู การซ้ือขายสินคา้

Table Name Attribute Description Data Size/Format Null Key Reference
Name Type

Department Dept_No รหัสแผนก CHAR 3 N PK

แผนก Dept_Name ชื่อแผนก VARCHAR 20 N

Emp_NO รหัสผจู้ ดั การ CHAR 5 N FK Employee

แผนก

Start_Date วนั ทร่ี ับตาํ แหนง่ DATE dd/mm/yyyy N

Dept_Phone Dept_No รหัสแผนก CHAR 3 N PK,FK Department

เบอรโ์ ทรแผนก Dept_Phone เบอรโ์ ทรศพั ท์ CHAR 10 N PK

Employee Emp_NO รหสั พนักงาน CAHR 5 N PK

พนักงาน Title คาํ นําชอ่ื VARCHAR 10 N

Emp_Fname ชื่อ VARCHAR 20 N

Emp_Lname นามสกลุ VARCHAR 30 N

Position ตาํ แหนง่ VARCHAR 20 N

Salary เงนิ เดอื น DECIMAL 8,2 N

Phone เบอรโ์ ทรศัพท์ CHAR 10 N

Bdate วันเกิด DATE dd/mm/yyy N

Dept_No รหสั แผนก CHAR 3 N FK Department

ที่สงั กัด

SEmp_NO รหสั หวั หนา้ งาน CHAR 5 N FK Employee

Customer Cus_NO รหัสลูกคา้ CHAR 5 N PK

ลูกค้า Title คาํ นําชื่อ VARCHAR 10 N

Cus_Fname ชอื่ VARCHAR 20 N

Cus_LName นามสกุล VARCHAR 30 N

Address บา้ นเลขท่ี VARCHAR 10 Y

Street ถนน VARCHAR 20 Y

City อาํ เภอ VARCHAR 20 Y

Province จังหวดั VARCHAR 25 Y

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มลู

147

หนว่ ยท่ี 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู

ตารางท่ี 8.1 แสดงพจนานกุ รมข้อมลู (Data Dictionary) ของระบบฐานข้อมลู การซื้อขายสินคา้
(ต่อ)

Table Attribute Description Data Size/Format Null Key Reference
Name Name Type

Zipcode รหัสไปรษณีย์ VARCHAR 15 Y

H_Phone เบอรโ์ ทรบ้าน CHAR 10 Y

M_Phone เบอร์มอื ถอื CHAR 10 Y

EMail อีเมล์ VARCHAR 35 Y

Supplier Prd_No รหัสผูผ้ ลติ VARCHAR 10 N

ผู้ผลิต Prd_Name ช่อื บริษทั VARCHAR 60 N

Prd_Add เลขท่ี VARCHAR 6 N

Prd_Street ถนน VARCHAR 30 N

Prd_City อาํ เภอ VARCHAR 30 N

Prd_Pro จังหวดั VARCHAR 30 N

Prd_Zip รหสั ไปรษณยี ์ VARCHAR 7 N

Prd_Tel เบอร์โทรศัพท์ VARCHAR 10 N

Prd_Email อีเมล์ VARCHAR 30 N

Product Prod_NO รหัสสนิ ค้า CHAR 5 N PK

สินคา้ Prod_Name ชื่อสินคา้ VARCHAR 20 Y

Price ราคา DECIMAL 8,2 Y

P_On_Hand จํานวน INT 6Y

คงเหลอื

Stock_Level ระดับคงเหลือ INT 3Y

คลัง

Order Or_No หมายเลข INT 10 N

ใบส่ังซือ้ ใบส่งั ซ้อื

Or_date วนั ทสี่ ่ังซ้ือ DATE dd/mm/yyyy N

Prd_No รหัสผู้ผลติ VARCHAR 10 N FK Producer

De_Order Or_No หมายเลข INT 10 N PK,FK Order

รายการสง่ั ซอื้ ใบสัง่ ซ้อื

Prod_NO รหัสสนิ คา้ CHAR 5 N PK,FK Product

Or_Unit จํานวนทสี่ ัง่ ซ้อื INT 6N

Receipt Rec_NO หมายเลข INT 10 N PK

ใบเสร็จรับเงิน ใบเสร็จ

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มูล

148

หน่วยที่ 8 การออกแบบและการใช้ฐานขอ้ มลู

ตารางที่ 8.1 แสดงพจนานุกรมข้อมลู (Data Dictionary) ของระบบฐานข้อมูลการซ้อื ขายสนิ คา้
(ต่อ)

Table Attribute Description Data Size/Format Null Key Reference
Name Name Type

Rec_Date วันทอ่ี อก DATE dd/mm/yyyy N

Rec_Sum ราคารวม INT 6N

Cus_NO รหสั ลกู คา้ CHAR 5 Y FK Customer

Emp_NO รหัสพนกั งาน CHAR 5 Y FK Employee

ผู้ออกใบเสร็จ

Rec_Detail Rec_NO หมายเลข INT 10 N PK,FK Receipt

รายการขาย ใบเสร็จ

Prod_NO รหสั สินคา้ CHAR 5 N PK,FK Product

QTY จาํ นวนขาย INT 3Y

5. การใช้ฐานข้อมูล MySQL

ตวั อย่างที่ 8-5 การใช้ฐานขอ้ มูล MySQL

จากตารางที่ 8.1 อธิบายพจนานุกรมข้อมูล (Data Dictionary) ของระบบฐานข้อมูลการซ้ือ
ขายสินค้า โดยเลือกระบบจัดการฐานข้อมูลแบบเชิงสัมพันธ์ (Relational Database Management
Systems : RDBMS) phpMyAdmin เพอ่ื จัดการฐานขอ้ มลู MySQL ซึ่งแบ่งเป็น 2 ข้นั ตอน ดังนี้

1. การกาํ หนดโครงสร้างของฐานขอ้ มูล ขั้นตอนนีเ้ ป็นการกําหนดโครงสร้างของรีเลช่ันหรือ
ตาราง ซ่ึงเอนทิตี้เป็นคําท่ีใช้แทนสิ่งใด สิ่งหนึ่งท่ีกล่าวถึงเมื่อทําการออกแบบในระดับแนวคิด ในขณะ
ที่คําว่ารีเลช่ันหรือตารางเป็นคําท่ีใช้แทนเอนทิต้ี เม่ือมีการแปลงเค้าร่างในระดับแนวคิดเป็นรูปแบบ
ฐานขอ้ มลู เชิงสมั พันธ์

ในขั้นตอนน้ีเป็นการสร้างรีเลช่ัน โดยมีการกําหนดช่ือรีเลชั่น แอททริบิวต์ คีย์หลัก คีย์
นอก ประเภทของข้อมูลท่ีจัดเก็บ ความยาวของข้อมูล ฯลฯ ตามที่ได้ออกแบบไว้ในข้ันตอนท่ี 2
กาํ หนดเอนทติ แี้ ละแอททรบิ วิ ตข์ องระบบงานการซื้อขายสินคา้ โดยใช้คําส่ัง CREATE TABLE ในการ
สร้างรเี ลชัน่ ตามรายละเอียดท่ีถกู ออกแบบมา

2. การระบขุ ้อจํากัดกฎเกณฑ์ท่ีใช้กับฐานข้อมูล และการควบคุมความปลอดภัยของข้อมูล
ข้ันตอนนีเ้ ปน็ การใช้คําส่ังในระบบจัดการฐานข้อมูลกําหนดข้อจํากัดและกฎเกณฑ์ท่ีใช้กับแอททริบิวต์
ต่างๆ เช่น คยี ห์ ลกั คีย์นอก โดเมนของแอททริบวิ ต์

เมอื่ ข้นั ตอนเหลา่ นีเ้ สรจ็ ส้ินลง ระบบจดั การฐานขอ้ มลู จะทาํ การสร้างรายละเอียดต่างๆ ของ
ฐานข้อมูลท่ีถูกออกแบบ เช่น ฐานข้อมูลนั้นๆ มีรีเลช่ันอะไร แต่ละรีเลชั่นประกอบด้วยแอททริบิวต์
อะไร และกาํ หนดความสัมพนั ธร์ ะหวา่ งตาราง แสดงดังรปู ที่ 8.11

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มลู

149

หนว่ ยท่ี 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู

รูปท่ี 8.11 แสดงโครงสร้างของตารางและความสมั พนั ธร์ ะหว่างตาราง

6. แนะนาํ การตดิ ตั้งโปรแกรม AppServ

ตวั อย่างที่ 8-6 แนะนาํ การตดิ ตัง้ โปรแกรม AppServ
โปรแกรม AppServซึง่ เป็นโปรแกรมทรี่ วบรวมตัวติดต้ังโปรแกรมตา่ งๆ ท่เี ป็นโอเพ่นซอฟต์แวร์
เข้าดว้ ยกนั ดงั น้ี

6.1 โปรแกรม Apache Web Server
6.2 ตวั แปรภาษา PHP (PHP Script Language)
6.3 ฐานขอ้ มูล MySQL
6.4 โปรแกรม phpMyAdmin ที่ช่วยจัดการฐานข้อมลู MySQL
ขั้นตอนการตดิ ตง้ั โปรแกรม AppServ
การติดตงั้ โปรแกรม AppServ ซง่ึ เป็นชุดติดต้ังโปรแกรมต่างๆ ท่กี ล่าวมาแล้วขา้ งตน้
ข้ันตอนการติดต้ังแบ่งเปน็ 9 ขั้นตอน ดังนี้
ขน้ั ตอนท่ี 1 ขั้นตอนแรกนักศกึ ษาต้องเข้าไปดาวน์โหลดโปรแกรม AppServ ก่อนซึ่งในทีน่ ้ี
ใชโ้ ปรแกรม AppServ เวอรช์ ัน่ 2.5.10 สาํ หรบั วนิ โดวส์ โดยสามารถเข้าไปดาวน์โหลดไดท้ ี่
http://www.appservnetwork.com ก็จะได้ไฟล์ แสดงดงั รูปท่ี 8.12

appserv-win32-2.5.10.exe

รปู ท่ี 8.12 แสดงไฟลโ์ ปรแกรมติดต้ัง appserv-win32-2.5.10.exe

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มลู

150

หน่วยที่ 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู
ขัน้ ตอนท่ี 2 ดับเบลิ คลกิ ไฟลโ์ ปรแกรมติดตัง้ appserv-win32-2.5.10.exe จะปรากฏ
หน้าจอแสดงดังรปู ท่ี 8.13 จากนั้นให้คลิกปมุ่ Next

รปู ท่ี 8.13 แสดงการเข้าส่กู ารติดตัง้ โปรแกรม AppServ 2.5.10
ขัน้ ตอนท่ี 3 แสดงหน้าจอ License Agreement แสดงดงั รูปที่ 8.14 จากน้ันใหค้ ลิก
ปมุ่ I Agree

รปู ที่ 8.14 แสดงคณุ สมบัตแิ ละข้อตกลงกอ่ นติดตงั้ โปรแกรม
3204-2005 ระบบฐานขอ้ มูล

151

หนว่ ยที่ 8 การออกแบบและการใช้ฐานขอ้ มลู
ขน้ั ตอนที่ 4 แสดงหนา้ จอ Choose Install Location เลอื ก Drive ทตี่ อ้ งการตดิ ต้ัง
โปรแกรม AppServ โดยคลกิ ท่ีปุ่ม Browse เลือก Drive และ Folder รายละเอยี ดท่ีเลือกจะแสดงใน
ช่อง Destination Folder แสดงดงั รูปท่ี 8.15 จากนั้นใหค้ ลิกปมุ่ Next

รูปท่ี 8.15 แสดงหนา้ จอเลอื ก Folder เก็บไฟล์ชุดติดต้ังโปรแกรม AppServ
ข้ันตอนท่ี 5 แสดงหนา้ จอ Select Components ให้เลือกโปรแกรมทต่ี อ้ งการจะติดตั้ง
โดยการคลกิ ; หน้าช่ือโปรแกรมทีต่ ้องการติดต้ัง โดยทั่วไปใหน้ ักศึกษาคลิกเลอื กโปรแกรมทงั้ หมด
แสดงดังรปู ท่ี 8.16 จากน้ันให้คลิกป่มุ Next

รปู ท่ี 8.16 แสดงหนา้ จอให้เลอื กติดตง้ั โปรแกรม
3204-2005 ระบบฐานขอ้ มลู

152

หน่วยที่ 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู
ขั้นตอนที่ 6 แสดงหน้าจอ Apache HTTP Server Information โดยกําหนด Server
Name เปน็ Localhost และใสอ่ ีเมลใ์ นชอ่ ง Administrator’s Email Address และกําหนด HTTP
Port ซ่งึ โดยปกตกิ ค็ ือ Port 80 แสดงดงั รปู ที่ 8.17 จากนนั้ ให้คลิกปมุ่ Next

รปู ที่ 8.17 แสดงหน้าจอ Apache HTTP Server Information
ข้ันตอนที่ 7 แสดงหนา้ จอ MySQL Database ใหป้ อ้ นรหัสผ่าน Password จากนั้นเลอื ก
Charset เป็น tis620 เพื่อใชภ้ าษาไทย แสดงดังรปู ที่ 8.18 จากน้นั ใหค้ ลิกปมุ่ Install

รูปท่ี 8.18 แสดงหนา้ จอ MySQL Server Configuration
3204-2005 ระบบฐานขอ้ มลู

153

หนว่ ยท่ี 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู
ขั้นตอนที่ 8 แสดงหนา้ จอกําลังดาํ เนนิ การติดต้ัง Installing รอจนกระทงั่ ติดต้งั โปรแกรม
AppServ เสรจ็ เรยี บร้อย แสดงดังรปู ท่ี 8.19 จากนนั้ ใหค้ ลิกป่มุ Next

รูปที่ 8.19 แสดงหนา้ จอกําลงั ดําเนินการติดตั้ง Installing
ขน้ั ตอนท่ี 9 แสดงหน้าจอ Completing the AppServ 2.5.10 Setup Wizard ถา้
ตอ้ งการเรม่ิ ใชง้ าน Apache และ MySQL กเ็ ลอื ก ; Start Apache และ ; Start MySQL
จากนน้ั ให้คลิกปุ่ม Finish เพอ่ื สิ้นสุดการติดตงั้ โปรแกรม AppServ แสดงดังรูปท่ี 8.20 และแสดง
ดงั รปู ท่ี 8.21

รูปที่ 8.20 แสดงหนา้ จอการติดต้งั โปรแกรมเสรจ็ สมบรู ณ์
3204-2005 ระบบฐานขอ้ มูล

154

หนว่ ยท่ี 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู

รปู ที่ 8.21 แสดงหน้าจอการเรม่ิ ใชง้ าน Apache และ MySQL

7. การใชง้ านโปรแกรม phpMyAdmin เบ้ืองตน้ เพอื่ จัดการฐานข้อมูล MySQL

ตัวอย่างที่ 8-7 การใช้งานโปรแกรม phpMyAdmin เบ้ืองตน้
เพ่ือจัดการฐานขอ้ มูล MySQL
phpMyAdmin เป็นโปรแกรมประเภท MySQL Client ตัวหน่ึงที่ใช้ในการจัดการฐานข้อมูล
MySQL ผ่านบราวเซอร์ได้โดยตรง โปรแกรมนี้เขียนขึ้นโดยนาย Tobias Retschiller และเป็น
โปรแกรมแบบ Open Source ด้วย เพราะวา่ เขยี นดว้ ย PHP ทั้งหมด
phpMyAdmin ตัวนี้จะทํางานบน Web Server เป็น PHP Application ท่ีใช้ควบคุมจัดการ
กบั MySQL Server ความสามารถของ phpMyAdmin คือ สร้างและลบ Database สร้างและจัดการ
Table เช่น แทรก record ลบ record แก้ไข record หรอื ลบ Table เพ่ิมหรือแก้ไข field ในตาราง
โหลดเท็กซ์ไฟล์เข้าไปเก็บเป็นข้อมูลในตารางได้ การส่งออกข้อมูล(Export) การนําเข้าข้อมูล
(Import) และการคาํ นวณหาผลรวมสรุปผล (Query) ดว้ ยคาํ ส่งั SQL
หลงั จากการติดต้ังโปรแกรม AppServ เสรจ็ เรียบร้อยแลว้ สามารถเรยี กใชง้ านโปรแกรมได้ดงั นี้

7.1 เร่ิมเรียกใช้งานโปรแกรม Apache Web Server
7.2 เรมิ่ เรยี กใชง้ านฐานขอ้ มลู MySQL
7.3 การเชอ่ื มต่อ Apache Web Server
7.4 เรียกใชโ้ ปรแกรม phpMyAdmin
7.5 แสดงสิทธิใ์ นการเขา้ ใชฐ้ านขอ้ มลู MySQL
7.6 สว่ นประกอบหนา้ แรกของโปรแกรม phpMyAdmin
7.7 การจัดการขอ้ มูลในฐานข้อมลู MySQL

1) การสร้างฐานขอ้ มลู ใหม่
2) การสรา้ งตารางใหม่
3) การเรียกดูโครงสรา้ งของตาราง
4) การเปดิ ดขู ้อมลู ในตาราง
5) การเปดิ ดูข้อมูลในตารางด้วยคําสงั่ SQL

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มลู

155

หนว่ ยท่ี 8 การออกแบบและการใช้ฐานขอ้ มลู

6) การคน้ หาข้อมลู
7) การเพมิ่ ข้อมลู ลงในตาราง
8) การลบข้อมลู ในตาราง
9) การแกไ้ ขข้อมลู ในตาราง
10) การลบตาราง
11) การส่งออกข้อมูล (Export)
12) การนาํ เข้าขอ้ มูล (Import)
13) การเพมิ่ ฟิลด์ใหม่ลงในตารางท่ีมีอยูแ่ ลว้
14) การลบฐานข้อมลู (Drop Database)
7.1 เร่ิมเรยี กใชง้ านโปรแกรม Apache Web Server
คลกิ ปุ่ม Start h Programs h AppServ h Control Server by Service
h Apache Start แสดงดงั รูปท่ี 8.22

รปู ท่ี 8.22 แสดงข้ันตอนการเปิดใช้งานโปรแกรม Apache Web Server
7.2 เริ่มเรียกใช้งานฐานขอ้ มูล MySQL

คลกิ ปุ่ม Start h Programs h AppServ h Control Server by Service
h MySQL Start แสดงดังรปู ท่ี 8.23

รูปที่ 8.23 แสดงข้นั ตอนการเปิดใชง้ านฐานข้อมูล MySQL
3204-2005 ระบบฐานขอ้ มูล

156

หน่วยที่ 8 การออกแบบและการใช้ฐานขอ้ มลู
จากรูปท่ี 8.22 และ รปู ท่ี 8.23 หลังจากเปิดโปรแกรม Apache Start และ MySQL Start
แลว้ Apache Web Server ก็จะเริ่มทาํ งาน
7.3 การเชอ่ื มตอ่ Apache Web Server

เปดิ โปรแกรม Internet Explorer แลว้ พมิ พท์ ช่ี ่อง URL http://localhost หรอื
http://127.0.0.1 กจ็ ะแสดงหน้าจอแรกของโปรแกรม AppServ แสดงดังรูปท่ี 8.24

รูปท่ี 8.24 แสดงหนา้ แรกของโปรแกรม AppServ

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มูล

157

หน่วยที่ 8 การออกแบบและการใช้ฐานขอ้ มลู
7.4 เรยี กใชโ้ ปรแกรม phpMyAdmin

คลกิ โปรแกรม phpMyAdmin Database Manager เวอรช์ น่ั 2.10.3 เพอ่ื จดั การ
ฐานข้อมูล MySQL แสดงดงั รูปที่ 8.25

คลกิ
รปู ที่ 8.25 แสดงการเรยี กใช้โปรแกรม phpMyAdmin เพอื่ จดั การฐานขอ้ มลู MySQL

7.5 แสดงสทิ ธ์ใิ นการเขา้ ใชฐ้ านข้อมลู MySQL
โดยป้อน User name : root และ Password : 1234 แสดงดงั รปู ท่ี 8.26 จากนั้นให้

คลกิ ป่มุ OK ระบบทําการตรวจสอบสิทธ์ิในการเข้าใชฐ้ านข้อมลู

รปู ที่ 8.26 แสดงหนา้ จอการแสดงสทิ ธใิ์ นการใช้ฐานขอ้ มูล

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มลู

158

หนว่ ยที่ 8 การออกแบบและการใช้ฐานขอ้ มลู

7.6 ส่วนประกอบหน้าแรกของโปรแกรม phpMyAdmin
หลังจากเรียกใช้โปรแกรม phpMyAdmin และแสดงสิทธิ์ในการเข้าใช้ฐานข้อมูล

เรียบร้อยแล้ว จากนั้นจะปรากฏหน้าจอแรกของโปรแกรม phpMyAdmin เพื่อจัดการฐานข้อมูล
MySQL แสดงดังรูปท่ี 8.27

2
1

3
4

รูปที่ 8.27 แสดงหนา้ แรกของโปรแกรม phpMyAdmin
จากรูปที่ 8.27 จะเห็นได้ว่าโปรแกรม phpMyAdmin ได้แบ่งส่วนของการแสดงผลออกเปน็
2 ส่วน คอื สว่ นซา้ ย (หมายเลข 1) และ ส่วนขวา (หมายเลข 2, 3 และ 4) ซงึ่ จะอธิบายได้ดังน้ี

หมายเลข 1 ใชส้ าํ หรับ เลอื ก/เปล่ยี น จัดการกับฐานข้อมูลเดมิ ที่มีอยู่แลว้
หมายเลข 2 สําหรบั เลอื กภาษาทต่ี ้องการให้แสดงภายในโปรแกรม phpMyAdmin
หมายเลข 3 สาํ หรับเลือกชุดตัวอักษร (Charset) ของฐานขอ้ มลู MySQL
หมายเลข 4 สําหรับใส่ชอื่ ฐานขอ้ มูลใหมท่ ตี่ ้องการสร้าง

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มูล

159

หน่วยที่ 8 การออกแบบและการใช้ฐานขอ้ มลู

7.7 การจัดการข้อมลู ในฐานขอ้ มูล MySQL
หลังจากท่ีได้มีการออกแบบฐานข้อมูลเรียบร้อยแล้ว ทําให้ทราบว่าฐานข้อมูลที่จะ

สร้างจะประกอบด้วยรีเลชั่นใดบ้าง แต่ละรีเลช่ันสัมพันธ์กันอย่างไร คีย์หลักของรีเลชั่นคืออะไร
ข้ันตอนต่อไปคือการสร้างฐานข้อมูล โดยการแปลงรีเลช่ันต่างๆ ให้อยู่ในรูปของภาษาสําหรับการ
นิยามข้อมูล (DDL) และภาษาสําหรับการจัดการข้อมูล จะประกอบด้วยคําส่ังหลายคําส่ังจะใช้คําส่ัง
จากเมนูและสามารถดูคําส่ัง SQL ได้จากส่วนของคําค้น SQL ในแต่ละคําสั่งก็จะมีรูปแบบของคําสั่งท่ี
แตกต่างกนั ซึ่งจะสรุปเมนูการใชค้ าํ ส่ังภาษาสําหรบั การนยิ ามขอ้ มูล (DDL) และเมนูการใช้คําส่ังภาษา
สาํ หรับการจดั การขอ้ มูล (DML) ด้วยโปรแกรม phpMyAdmin ไดด้ ังนี้

1) การสรา้ งฐานข้อมูลใหม่
2) การสรา้ งตารางใหม่
3) การเรียกดูโครงสร้างของตาราง
4) การเปดิ ดูข้อมลู ในตาราง
5) การเปดิ ดขู อ้ มูลในตารางดว้ ยคําสงั่ SQL
6) การคน้ หาข้อมูล
7) การเพ่ิมข้อมลู ลงในตาราง
8) การลบข้อมลู ในตาราง
9) การแกไ้ ขขอ้ มลู ในตาราง
10) การลบตาราง
11) การส่งออกขอ้ มลู (Export)
12) การนําเข้าข้อมลู (Import)
13) การเพ่ิมฟลิ ดใ์ หมล่ งในตารางท่ีมีอยูแ่ ลว้
14) การลบฐานข้อมลู (Drop Database)

ชนดิ ข้อมูล (Data Type)
ชนดิ ข้อมูลของคอลมั น์ในตารางจะข้ึนกับลักษณะของขอ้ มูลท่ีมกี ารใสล่ งไปในคอลัมน์
แตล่ ะคอลมั นน์ นั้ ซ่งึ MySQL จะมีชนิดข้อมลู ของคอลมั นท์ แ่ี ตกต่างกันได้ จะแสดงตัวอยา่ งชนดิ ขอ้ มูล
แสดงดังตารางที่ 8.2

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มลู

160

หนว่ ยที่ 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู

ตารางท่ี 8.2 แสดงชนดิ ข้อมลู ของฐานขอ้ มลู MySQL

ชนิดขอ้ มลู ความหมาย

VARCHAR สาํ หรบั เกบ็ ข้อมูลประเภทตัวอักษร กําหนดคา่ ไดต้ ง้ั แต่ 1 – 255 ตัวอักษร

CHAR สําหรบั เกบ็ ข้อมูลประเภทตัวอักษร กาํ หนดค่าไดต้ ั้งแต่ 1 – 255 ตัวอกั ษร

TEXT สําหรบั เก็บข้อมูลประเภทตัวอกั ษร เกบ็ ไดส้ ูงสดุ คอื 65,535 ตวั อกั ษร

INT สาํ หรับเก็บขอ้ มลู ประเภทตัวเลข

DECIMAL[(M,D)] สาํ หรับเก็บขอ้ มูลประเภทตัวเลขทศนิยม

DATE สําหรับเกบ็ ข้อมลู ประเภทวันที่ รปู แบบ YYYY-MM-DD

DATETIME สําหรับเก็บข้อมูลประเภทวันท่ี และเวลา รปู แบบ YYYY-MM-DD HH:MM:SS

1) การสร้างฐานข้อมูลใหม่ ก่อนท่ีจะเก็บข้อมูลลงใน MySQLจะต้องสร้าง
ฐานข้อมูลชื่ออะไร จากนั้นจึงทําการสร้างตาราง และกําหนดฟิลด์ ชนิดข้อมูล ขนาดในการจัดเก็บ
ข้อมูล ขั้นตอนแรกให้สร้างฐานข้อมูลข้ึนมาใหม่ โดยจะยกตัวอย่างฐานข้อมูลเก่ียวกับสินค้า ซึ่งมีชื่อ
ฐานข้อมูลว่า “product” แสดงดงั รปู ท่ี 8.28

1
2

รปู ที่ 8.28 แสดงหน้าจอการสร้างฐานขอ้ มูลใหม่ช่ือ product
จากรูปท่ี 8.28 อธบิ ายขน้ั ตอนการสร้างฐานขอ้ มลู ใหม่ตามลําดบั ไดด้ งั น้ี

หมายเลข 1 พมิ พ์ชอื่ ฐานข้อมลู ทต่ี อ้ งการสรา้ ง ในทีน่ ใี้ หช้ ่อื วา่ product
หมายเลข 2 คลิกปมุ่ สรา้ ง เพื่อสร้างฐานข้อมลู

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มูล

161

หน่วยที่ 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู

2) การสร้างตารางใหม่ หลังจากที่สร้างฐานข้อมูลเรียบร้อยแล้ว phpMyAdmin
จะแจ้งให้เราทราบว่า ได้ทําการสร้างฐานข้อมูล product เรียบร้อยแล้ว และท่านกําลังใช้งาน
ฐานข้อมูลช่ือ product ยังไม่มีตารางใดๆ อยู่เลยในที่นี้จะสร้างตารางสําหรับเก็บข้อมูลสินค้า โดย
รายละเอยี ดในตารางจะมี 4 ฟลิ ด์ ดังนี้

1. code รหัสสนิ คา้
2. name ช่ือสินคา้
3. price ราคา
4. amount จํานวนสนิ ค้า

ทําการสรา้ งตารางใหม่ โดยมขี ั้นตอนดังนี้
หมายเลข 1 ใสช่ อื่ ตารางทตี่ อ้ งการสร้าง
หมายเลข 2 ใสจ่ าํ นวนฟลิ ด์ของตาราง สําหรบั ตาราง stock จะมีจํานวน 4 ฟลิ ด์
หมายเลข 3 คลิกปมุ่ ลงมือ เพื่อดําเนนิ การขน้ั ตอ่ ไป แสดงดังรูปท่ี 8.29

12
3

รูปท่ี 8.29 แสดงหน้าจอการสร้างตารางใหม่

จากรปู ที่ 8.29 หลังจากคลกิ ป่มุ ลงมือ ในขนั้ ตอนต่อไปจะเปน็ การกําหนด ช่ือฟิลด์ ชนดิ
ของขอ้ มูลท่เี กบ็ และรายละเอยี ดอน่ื ๆ แสดงดังรูปท่ี 8.30 ซงึ่ จะอธบิ ายในส่วนตา่ งๆ ได้ดังนี้

1. ฟลิ ด์ : สาํ หรับใส่ชื่อฟลิ ด์
2. ชนดิ : สาํ หรบั เลอื กชนิดของข้อมลู ท่ตี ้องการเกบ็ ในฟลิ ดน์ ั้น
3. ความยาว/เซต : สําหรับกาํ หนดขนาดของข้อมูล
4. แอททริบวิ ต์ : สําหรบั เลือกลกั ษณะเฉพาะของขอ้ มูลท่จี ะเก็บ เชน่ ตวั เลข

เครือ่ งหมายบวกหรือลบ เปน็ ตน้
5. คา่ วา่ เปลา่ (null) : สาํ หรับเลอื กว่า ฟลิ ด์น้นั สามารถใสค่ า่ ว่างไดห้ รือไม่
6. ค่าปริยาย : สําหรบั กาํ หนดค่าเรม่ิ ตน้ ของฟลิ ด์ (ค่า Default)
7. เพ่มิ เติม : สาํ หรับกําหนดคา่ เพ่ิมเตมิ เชน่ กรณีทฟ่ี ลิ ดเ์ กบ็ ขอ้ มลู ตัวเลขจาํ นวนเต็ม

(Integer) จะสามารถเลอื กใหม้ กี ารเพิม่ คา่ อัตโนมตั ิ (auto_increment) ได้ เปน็ ต้น

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มลู

162

หนว่ ยท่ี 8 การออกแบบและการใช้ฐานขอ้ มลู
8. ไพรมารี : เลือกเมอื่ ตอ้ งการกําหนดให้ฟิลด์น้นั ๆ เปน็ ไพรมารีคีย์ (Primary Key)
9. ดชั นี : เลอื กเมอ่ื ตอ้ งการสร้างฟิลดน์ ้นั ๆ เปน็ ดชั นี (Index)
10.เอกลักษณ์ : เลือกเม่ือต้องการใหฟ้ ิลด์นั้นเป็น Unique
กรอกรายละเอียดต่างๆ ให้ครบ เช่น ป้อนฟิลด์ 4 ฟิลด์ ต้องระบุชื่อฟิลด์ ชนิดของข้อมูล
ท่ีจัดเก็บ หรือรายละเอียดอื่นๆ ให้ครบท้ัง 4 ฟิลด์ก่อน เมื่อเรียบร้อยแล้วคลิกที่ปุ่ม บันทึก เพื่อสร้าง
ตารางใหม่ตามรายละเอียดทีไ่ ด้กาํ หนดไว้ แสดงดังรปู ที่ 8.30

รูปที่ 8.30 แสดงหนา้ จอการกําหนดรายละเอยี ดของฟิลด์ตา่ งๆ ภายในตาราง
จากรูปท่ี 8.30 คลิกที่ปุ่ม บันทึก แล้วโปรแกรมจะแจ้งให้ทราบว่า ได้สร้างตาราง stock
เรียบร้อยแล้ว และจะเข้าสู่หน้าจอหน้าจอสําหรับการจัดการตาราง และมีการแจ้งให้ผู้ใช้ทราบ
รายละเอียดอื่นๆ ที่เก่ียวข้องกับตารางน้ันๆ เช่น ดัชนี เน้ือที่ท่ีใช้งาน ค่าสถิติต่างๆ เป็นต้น แสดงดัง
รปู ท่ี 8.31

รูปท่ี 8.31 แสดงหน้าจอหลังจากสร้างตารางใหม่
3204-2005 ระบบฐานขอ้ มลู

163

หน่วยท่ี 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู

3) การเรยี กดโู ครงสรา้ งของตาราง
การเรียกดูโครงสร้างของตารางนั้น จะต้องอยู่ในหน้าจอการจัดการตาราง แสดง

ดังรูปท่ี 8.32 ซึ่งการเข้ามายังหน้าจอนี้ได้ มี 2 วิธี คือ คลิกจากช่ือตารางซ่ึงแสดงอยู่ส่วนซ้ายของ
โปรแกรม แสดงดังรูปที่ 8.33 หรือหลังจากสร้างตารางใหม่เสร็จแล้วก็จะเข้ามายังหน้าจอจัดการ
ตารางเช่นเดยี วกนั

คลิก

รปู ที่ 8.32 แสดงรายชือ่ ตารางภายในฐานขอ้ มลู คลิกเพอ่ื จัดการตารางนนั้ ๆ
ส่วนประกอบหน้าจอจัดการตารางโปรแกรมจะแสดงโครงสร้างของตารางเป็นหน้าจอแรก
หรือนักศึกษาสามารถคลิกที่ เมนู โครงสร้าง เพ่ือแสดงโครงสร้างของข้อมูลได้เช่นเดียวกัน แสดงดัง
รูปท่ี 8.33 โปรแกรมจะแสดงโครงสร้างของตารางน้ันๆ ประกอบไปด้วย ช่ือฟิลด์ ชนิดของข้อมูล
แอททริบิวต์ การใส่ค่าว่าง และไอคอนสาํ หรบั จดั การ ดังน้ี

สําหรับแกไ้ ข ช่อื ฟลิ ด์ ชนิดของขอ้ มูลทเ่ี กบ็ ไพรมารีคีย์ หรือคา่ เรม่ิ ต้นอื่นๆ
สาํ หรับลบฟลิ ด์นน้ั ๆ ออกจากตาราง
สาํ หรบั กาํ หนดให้ฟิลดน์ น้ั ๆ เปน็ ไพรมารคี ยี ์ (Primary Key)
สําหรบั กาํ หนดให้ฟิลด์น้นั ๆ เป็นดัชนี (Index)
สาํ หรบั กาํ หนดให้ฟิลดน์ ั้นๆ เปน็ เอกลกั ษณ์ (Unique)

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มลู

164

หน่วยที่ 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู
คลิก

รปู ท่ี 8.33 แสดงหน้าจอการจัดการตาราง ในส่วนการแสดงโครงสรา้ งตาราง
4) การเปิดดขู อ้ มลู ในตาราง
การเปดิ ดขู ้อมลู ภายในตารางทาํ ได้โดยคลกิ ทเี่ มนูเปดิ ดู ซ่งึ จะคลกิ ไดก้ ต็ อ่ เมอื่ มี

ข้อมูลภายในตารางแลว้ เท่านน้ั สาํ หรับเมนเู ปดิ ดู แสดงดังรูปที่ 8.34 และรูปที่ 8.35

รูปท่ี 8.34 แสดงเมนู เปิดดู
3204-2005 ระบบฐานขอ้ มลู

165

หนว่ ยท่ี 8 การออกแบบและการใช้ฐานขอ้ มลู

รูปท่ี 8.35 แสดงขอ้ มูลภายในตารางหลังจากคลิกเมนู เปดิ ดู
3204-2005 ระบบฐานขอ้ มูล

166

หน่วยท่ี 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู

5) การเปดิ ดขู อ้ มูลในตารางด้วยคําสงั่ SQL
ในหัวข้อท่ี 2 เป็นการเปิดดูข้อมูลโดยดูข้อมูลท้ังหมด ในการใช้งานจริงจะมีการ

เลือกดูข้อมูลแบบมีเง่ือนไข ซึ่งสามารถเลือกดูได้ในโปรแกรม โดยคลิกท่ีเมนู SQLจากนั้นจะปรากฏ
พ้ืนที่สําหรับพิมพ์คําสั่ง SQL ลงไป เม่ือเรียบร้อยแล้วคลิกที่ปุ่ม ลงมือ เพื่อรันคําสั่ง SQL แสดงดังรูป
ท่ี 8.36

1. คลิก

2. พิมพค์ าํ สงั่

3. คลกิ

รูปท่ี 8.36 แสดงหน้าจอการใชค้ าํ ส่งั SQL เพอ่ื เปิดดูขอ้ มูลในตาราง
3204-2005 ระบบฐานขอ้ มูล

167

หนว่ ยท่ี 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู

6) การคน้ หาขอ้ มลู
การค้นหาภายในเมนูค้นหา มคี วามหมายเดียวกับการใช้คําสั่ง SQL สําหรับเปิดดู

ข้อมูล แต่ในเมนูค้นหานี้ จะเป็น user interface ให้ผู้ใช้เลือกกําหนดเง่ือนไข ทําให้ง่ายต่อผู้ใช้ที่
ต้องการความสะดวก และง่ายต่อการใชง้ าน สาํ หรับหน้าจอของเมนคู ้นหา แสดงดังรปู ที่ 8.37

1. เลอื กฟลิ ด์

2. จาํ นวนแสดงต่อหนา้

3. กรอกเง่อื นไข

4. ระบเุ งื่อนไข

รปู ที่ 8.37 แสดงหนา้ จอการค้นหา

จากรูปที่ 8.37 อธบิ ายการใชง้ านการค้นหา ดงั นี้
1. เลือกฟลิ ดท์ ่ีตอ้ งการแสดงขอ้ มูล (เลอื กอย่างน้อยหนง่ึ ฟลิ ด์)
2. กาํ หนดจาํ นวนระเบยี นที่ต้องการแสดงใน 1 หน้า
3. กรอกเงื่อนไขในการคน้ หา (ถา้ มี)
4. ระบุเงอ่ื นไขของฟิลด์ต่างๆ

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มลู

168

หนว่ ยที่ 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู

7) การเพมิ่ ข้อมูลลงในตาราง
การเพิ่มข้อมูลลงในตาราง ทําได้โดยคลิกท่ีเมนูแทรก โปรแกรมจะแสดงหน้าจอ

สําหรับเพ่มิ ขอ้ มูลดังรปู ที่ 8.38 จากนนั้ ให้กรอกข้อมูลท่ีต้องการลงไปในคอลัมน์ค่า (Value) เมื่อกรอก
ข้อมลู เสรจ็ เรยี บร้อยแล้ว จากนน้ั คลิกที่ลงมอื

คลกิ รูป รูปท่ี 8.38 แสดงหน้าจอการเพ่ิมข้อมลู ลงยังตาราง

8) การลบขอ้ มลู ในตาราง
การลบข้อมูลในตารางคลิกท่ีเมนูเปิดดู โปรแกรมจะแสดงรายการข้อมูล จากนั้น

เพ่อื ลบขอ้ มลู แสดงดงั รูปท่ี 8.39 (สามารถใช้คาํ ส่งั SQL ในการลบขอ้ มลู ไดอ้ ีกวธิ ีหน่ึง)

คลิก

รปู ท่ี 8.39 แสดงหนา้ จอการลบขอ้ มูลในตาราง
3204-2005 ระบบฐานขอ้ มูล

169

หน่วยที่ 8 การออกแบบและการใช้ฐานขอ้ มลู
9) การแก้ไขขอ้ มลู ในตาราง

การแก้ไขข้อมูลในตาราง คลิกท่ีเมนูเปิดดู โปรแกรมจะแสดงรายการข้อมูล
จากน้ันคลกิ รูป เพ่ือแก้ไขข้อมูล แสดงดังรูปท่ี 8.40 (สามารถใช้คําสั่ง SQL ในการลบข้อมูลได้
อีกวิธีหน่ึง) เมื่อคลิกที่รูปแก้ไขแล้ว จะปรากฏหน้าจอสําหรับแก้ไขข้อมูล แสดงดังรูปที่ 8.41 เป็นช่อง
สําหรับแก้ไข โดยจะแสดงทุกๆ ฟิลด์ภายในตาราง และหน้าจอแก้ไขน้ีสามารถบันทึกหรือแทรกข้อมูล
เป็นแถวใหม่ไดด้ ้วย

คลิก

รูปที่ 8.40 แสดงเครื่องมือแกไ้ ขข้อมลู ในตาราง

รปู ที่ 8.41 แสดงหนา้ จอการแก้ไขขอ้ มลู ในตาราง

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มลู

170

หน่วยท่ี 8 การออกแบบและการใช้ฐานขอ้ มลู
10) การลบตาราง

การลบตารางออกจากฐานข้อมูล ทําได้โดยคลิกท่ีช่ือฐานข้อมูลทางด้านซ้าย
ของโปรแกรม เพื่อแสดงตารางทั้งหมด จากน้ันเลือกคลิกรูป เพ่ือลบตารางที่ต้องการ แสดง
การลบตาราง แสดงดงั รปู ที่ 8.42

2. คลกิ

1. คลิก

รูปท่ี 8.42 แสดงหน้าจอการลบตารางออกจากฐานขอ้ มลู

รปู ท่ี 8.43 แสดงหนา้ จอการยนื ยันการลบตาราง
จากรปู ที่ 8.43 แสดงหนา้ จอการยนื ยนั การลบตาราง ตอ้ งการจะลบตาราง stock
หรอื ไม่ ถา้ ต้องการลบตาราง stock ให้คลิกป่มุ OK ถ้าไมต่ อ้ งการลบตาราง stock ใหค้ ลิกป่มุ
Cancel

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มูล

171

หน่วยที่ 8 การออกแบบและการใช้ฐานขอ้ มลู
11) การส่งออกขอ้ มลู (Export)

การส่งออกขอ้ มูล (Export) ทําได้โดยคลิกท่ีเมนสู ่งออก แสดงดังรูปท่ี 8.44
จากนัน้ โปรแกรมจะแสดงหนา้ จอสําหรบั ต้งั คา่ การสง่ ออกข้อมูล (Export) ตา่ งๆ แสดงดังรปู ที่ 8.45

2. คลกิ
1. คลกิ

รูปที่ 8.44 แสดงเมนู ส่งออก

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มูล

172

หนว่ ยที่ 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู

คลิก กําหนดชอ่ื ไฟล์

รปู ท่ี 8.45 แสดงหน้าจอสาํ หรับตง้ั ค่าต่างๆ ของการสง่ ออกข้อมูล (Export)
จากรูปท่ี 8.45 แสดงหน้าจอสําหรบั การตง้ั ค่าต่างๆ ของการส่งออกขอ้ มูล (Export)

ซึ่งประกอบไปด้วยสว่ นต่างๆ ดงั นี้
1. สง่ ออก ใช้สําหรบั เลือกชนิดของข้อมลู ท่ีจะสง่ ออก เชน่ SQL, XML เป็นต้น
2. โครงสรา้ ง
2.1 เพม่ิ คาํ ส่ัง drop table ใชใ้ นกรณที ี่ต้องการใหล้ บตารางเก่าก่อนสรา้ ง
ตารางใหม่ในขณะทนี่ าํ ไฟลม์ า Import
2.2 Add AUTO_INCREMENT value ใชเ้ พ่ิมขอ้ มูลประเภท
auto_increment ในขณะสร้างตาราง ในกรณีท่ีนําไฟลม์ า Import
2.3 ใส่ backqoute ให้กับชือ่ ตารางและฟิลด์
3. ข้อมลู
3204-2005 ระบบฐานขอ้ มลู

173

หน่วยท่ี 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู

3.1 คําสั่ง INSERT เต็มรูปแบบ
3.2 แทรกหลายระเบียนในคราวเดยี ว
3.3 Export Type เปน็ การเลือกเฉพาะชนดิ ของคําสั่งทต่ี อ้ งการ

ได้แก่ INSERT UPDATE และ REPLACE
4. ส่งมาเป็นไฟล์ ให้คลกิ ท่ี checkbox ; ส่งมาเปน็ ไฟล์
5. ใส่รปู แบบของชื่อไฟล์ เปน็ การใสช่ ่ือไฟล์ที่ตอ้ งการ
เมื่อกําหนดค่าการ Export ต่างๆ เรียบร้อยแล้ว ให้คลิกท่ีลงมือ จะปรากฏหน้าต่าง
สาํ หรบั เลือกว่าจะบนั ทกึ ไฟล์ หรือเปิดไฟล์ ให้คลิกที่ SAVE แสดงดังรูปท่ี 8.46 จากน้ันเลือก Save in
ภายในเครื่องเพื่อแจ้งให้โปรแกรมทราบว่าจะเซฟไฟล์ไว้ท่ีใด เม่ือเรียบร้อยแล้วคลิกท่ี SAVE เพ่ือ
บันทกึ ไฟลข์ ้อมลู ลงเคร่ือง แสดงดังรปู ท่ี 8.47

คลกิ

รปู ท่ี 8.46 แสดงหน้าจอสําหรับเลอื กบนั ทกึ ไฟล์
1. คลิก

2. คลกิ พิมพช์ อื่ ไฟล์ 3. คลิก

รปู ที่ 8.47 แสดงหนา้ จอการเลือก Drive Folder และบันทกึ ไฟล์
3204-2005 ระบบฐานขอ้ มูล

174

หน่วยที่ 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู
12) การนาํ เขา้ ขอ้ มลู (Import)

การนาํ เขา้ ข้อมูล (Import) ทําได้โดยคลิกที่เมนู Import แสดงดงั รูปท่ี 8.48
จากน้นั โปรแกรมจะแสดงหนา้ จอสาํ หรบั ตั้งค่าการนําเข้าข้อมลู (Import) ต่างๆ แสดงดงั รูป ท่ี 8.49

2. คลิก
1. คลกิ

รูปท่ี 8.48 แสดงเมนู Import
1. คลิก

รูปท่ี 8.49 แสดงหนา้ จอสาํ หรบั ตง้ั ค่าต่างๆ ของการนาํ เขา้ ขอ้ มลู (Import)
3204-2005 ระบบฐานขอ้ มูล

175

หนว่ ยที่ 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู

จากรูปที่ 8.49 แสดงหน้าจอสําหรับการต้ังค่าต่างๆ ของการนําเข้าข้อมูล (Import) ซึ่ง
ประกอบไปดว้ ยสว่ นตา่ งๆ ดงั นี้

1. File to Import ใชส้ าํ หรับเลือกไฟลข์ ้อมูลทจ่ี ะนาํ เข้า ให้คลิกที่ปุ่ม Browse เพ่ือ
เลือกไฟล์ Import เลือกชุดอักขระของไฟล์ (Character Set) โดยทั่วไปก็จะเลือกเป็น utf8 หรือ
tis620

2. รูปแบบของไฟล์ขอ้ มลู ทจ่ี ะนําเขา้ เป็นชนดิ SQL
เมื่อกําหนดค่าการ Import ต่างๆ เรียบร้อยแล้ว ให้คลิกปุ่มลงมือ จะปรากฏหน้าจอ
สําหรับเลือกไฟล์ท่ีต้องการนําเข้า (Choose File to Upload) แสดงดังรูปท่ี 8.50 จากน้ันเม่ือคลิก
เลอื กไฟล์เสรจ็ เรียบรอ้ ยแลว้ ให้คลิกปุม่ Open แสดงดงั รูปที่ 8.51

1. คลิก
2. คลิก

3. คลกิ

รูปท่ี 8.50 แสดงหน้าจอเลอื กไฟลน์ ําเขา้ SQL ท่ตี ้องการ

1
2
3

รูปที่ 8.51 แสดงหนา้ จอแจ้งผลการ Import ไฟลน์ าํ เขา้ เสรจ็ สมบูรณแ์ ลว้

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มูล

176

หน่วยที่ 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู

จากรปู ท่ี 8.51 แสดงหน้าจอหน้าจอแจ้งข้อความผลการ Import ไฟล์นําเข้าเสร็จสมบูรณ์
แล้ว (เลข 1) สังเกตจากส่วนของชื่อฐานข้อมูล จะปรากฏว่ามีจํานวนตารางเพ่ิมข้ึนอีก 1 ตาราง เป็น
product (เลข 2) และแสดงช่อื ตารางทีน่ าํ เข้า (เลข 3)

13) การเพ่ิมฟิลด์ใหม่ลงในตารางที่มอี ยแู่ ลว้
การเพิ่มฟิลด์ใหม่ลงในตารางที่มีอยู่แล้ว จะดําเนินการผ่านเมนู โครงสร้าง

ขั้นตอนแรกให้คลิกท่ีเมนูโครงสร้าง จะพบส่วนของการเพิ่มฟิลด์ใหม่ ซ่ึงต้องระบุจํานวนฟิลด์ที่
ต้องการเพิ่ม และระบุจํานวนท่ีจะเพิ่มฟิลด์ใหม่ กําหนดตําแหน่งวางฟิลด์ไว้หน้าหรือหลังฟิลด์ใดใน
ตาราง คลกิ ปุม่ ลงมอื จะเพม่ิ ฟลิ ดใ์ หม่แสดงดังรูปท่ี 8.52 และรูปที่ 8.53

3. คลิก

1. คลกิ เลือก 5. คลกิ เลือก
ฐานข้อมูล

2. คลกิ เลอื ก 4. ป้อนจํานวน 6. คลิก
ตาราง เพ่ิมฟลิ ด์

รูปท่ี 8.52 แสดงหน้าจอกาํ หนดรายละเอยี ดในการเพม่ิ ฟิลด์ใหม่

1. กรอก

2. คลิก

รูปที่ 8.53 แสดงหนา้ จอการใส่รายละเอียดของฟลิ ดใ์ หม่
3204-2005 ระบบฐานขอ้ มูล

177

หน่วยท่ี 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู
จากรปู ที่ 8.53 เปน็ หนา้ จอสําหรบั ใสร่ ายละเอียดของฟิลด์ใหม่ โดยนักศึกษาต้องกรอกช่ือ
ฟิลด์ ชนิดของข้อมูลที่จะเก็บ ความยาว และค่าอ่ืนๆ เม่ือกรอกข้อมูลเสร็จเรียบร้อยแล้วให้คลิกปุ่ม
บนั ทึก เพ่ือเพ่มิ ฟลิ ด์ใหมล่ งในตาราง
14) การลบฐานข้อมูล (Drop Database)

การลบฐานข้อมูลทําได้โดยคลิกเลือกท่ีช่ือฐานข้อมูลจากเมนูทางด้านซ้ายของ
หน้าจอ จากนั้นคลิกเมนู โยนท้ิง โปรแกรมจะแสดงข้อความยืนยันก่อนลบฐานข้อมูล แสดงดังรูป
ท่ี 8.54 และ รปู ท่ี 8.55

2. คลกิ
1. คลกิ

รูปที่ 8.54 แสดงหน้าจอขนั้ ตอนการเลอื กเพือ่ ลบฐานข้อมลู

รปู ท่ี 8.55 แสดงหน้าจอการยนื ยันการลบฐานข้อมลู

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มลู

178

หน่วยท่ี 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู

ZZZ สรุป

การออกแบบระบบฐานข้อมูลการซื้อขายสินค้า ซ่ึงเป็นการประยุกต์ใช้งานจริง โดยเริ่มจาก
การศกึ ษาระบบงานการซอื้ ขายสนิ ค้า จากนั้นทําการวเิ คราะหแ์ ละออกแบบตามความต้องการของผู้ใช้
ระบบ ซ่ึงเป็นการออกแบบฐานข้อมูลในระดับแนวคิดโดยใช้แบบจําลอง E-R โดยมีข้ันตอน คือ
กําหนดเอนทิตี้ กําหนดแอททริบิวต์ของแต่ละเอนทิตี้ กําหนดคีย์หลัก กําหนดความสัมพันธ์ระหว่าง
เอนทิต้ี จากน้ันนํารายละเอียดของการออกแบบฐานข้อมูลโดยใช้แบบจําลอง E-R นํา E-R มาเขียน
เปน็ แบบจําลอง E-R Diagram แปลง E-R Diagram ใหเ้ ปน็ โครงสรา้ งตาราง จากน้ันอธิบายพจนานุกรม
ข้อมูล (Data Dictionary) นําฐานข้อมูลไปใช้กับระบบจัดการฐานข้อมูล (DBMS) phpMyAdmin
แนะนําการติดต้ัง phpMyAdmin การเรียกใช้โปรแกรม การจัดการข้อมูลในฐานข้อมูล MySQL การ
ใช้เมนูคําสั่งภาษาสําหรับการนิยามข้อมูล (DDL) และการใช้เมนูคําส่ังภาษาสําหรับการจัดการข้อมูล
(DML) ด้วยโปรแกรม phpMyAdmin ได้แก่ การสร้างฐานข้อมูลใหม่ การสร้างตารางใหม่ การเรียกดู
โครงสร้างของตาราง การเปิดดูข้อมูลในตารางด้วยคําส่ัง SQLการค้นหาข้อมูล การเพิ่มข้อมูลลงใน
ตาราง การลบข้อมูลในตาราง การแก้ไขข้อมูลในตาราง การลบตาราง การส่งออกข้อมูล (Export)
การนําเข้าข้อมูล (Import) การเพิ่มฟิลด์ใหม่ลงในตารางท่ีมีอยู่แล้ว และการลบฐานข้อมูล (Drop
Database)

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มูล

179

หนว่ ยท่ี 8 การออกแบบและการใชฐ้ านขอ้ มลู

แบบฝกึ หดั ทา้ ยหนว่ ยท่ี 8

กรณศี ึกษา :

แผนกวิชาคอมพิวเตอร์ธุรกิจ วิทยาลัยเทคนิคสกลนคร เปิดสอนในระดับ ปวส. มีนักศึกษา
จํานวน 200 คน และคาดว่าในปีการศึกษา 2556 จะเปิดสอนในระดับ ปวช. ซึ่งจํานวนนักเรียนและ
นักศึกษาก็จะเพิ่มข้ึนจึงทําให้การติดตามการลงทะเบียนและผลการเรียนนักศึกษาเป็นไปได้ยาก
เพราะต้องใช้เวลาในการค้นหาตรวจสอบจากเอกสารเท่านั้น ดังน้ันทางแผนกวิชาคอมพิวเตอร์ธุรกิจ
จึงต้องการพัฒนาระบบงานฐานข้อมูลเพื่อจัดเก็บข้อมูล โดยระบบงานท่ีสร้างข้ึนต้องสามารถรองรับ
การทํางานด้านต่างๆ ของวิทยาลัยฯ โดยมีขอบเขตของการจัดเก็บข้อมูลของแผนกวิชามีการจัดเก็บ
ข้อมูลเก่ียวกับ แผนกวิชา ครู วิชา นักศึกษา และการลงทะเบียน โดยมีรายละเอียดในการจัดเก็บ
ข้อมลู ดังนี้

- ขอ้ มูลแผนกวิชา ประกอบดว้ ย รหสั แผนกวชิ าทีไ่ ม่ซ้ํากนั , ช่อื แผนกวิชา
- ข้อมลู ครู ประกอบดว้ ย รหัสครทู ไี่ มซ่ าํ้ กนั , ช่ือครู (คํานําชอื่ , ชอ่ื , นามสกลุ ) ,

เบอร์โทรศพั ท์
- ขอ้ มูลวชิ า ประกอบด้วย รหัสวิชาทีไ่ ม่ซาํ้ กนั , ชือ่ วชิ า , หนว่ ยกิต
- ขอ้ มูลนักศึกษา ประกอบดว้ ย รหสั นักศกึ ษาทไี่ ม่ซาํ้ กนั , ชอ่ื นักศึกษา (คํานาํ ชื่อ , ช่ือ ,

นามสกุล)
- ข้อมูลการลงทะเบียน ประกอบด้วย เลขที่ใบเสรจ็ ทไ่ี มซ่ า้ํ กนั , วนั ทอี่ อกใบเสร็จ, ภาคเรียน,

ปีการศกึ ษา , ยอดรวมทงั้ หมด
ขอ้ กาํ หนดในการลงทะเบยี นเรียน มลี ักษณะดงั น้ี
- นกั ศกึ ษาแต่ละคนตอ้ งสังกัดแผนกวชิ าใดแผนกวิชาหนง่ึ เพียงแค่ 1 แผนกวิชาเท่านน้ั ซ่งึ ใน

ทุกๆ แผนกวชิ ากต็ ้องมนี กั ศึกษาท่สี งั กดั อยา่ งน้อย 1 คน
- นกั ศกึ ษาแต่ละคนตอ้ งมีครูทปี่ รกึ ษาไดเ้ พยี งแค่ 1 คนเทา่ นั้น แตค่ รทู ป่ี รกึ ษา 1 คนสามารถ

เปน็ ท่ปี รึกษาให้กบั นกั ศึกษาได้หลายคน
- ในการลงทะเบยี นเรียน วิทยาลยั ฯ จะออกใบเสร็จรบั เงนิ เพื่อยืนยนั การลงทะเบยี นเรียน

โดยใน 1 ใบเสรจ็ สามารถระบวุ ิชาทีล่ งทะเบียนได้หลายวชิ า วิชา 1 วิชาสามารถใหน้ กั ศึกษา
ลงทะเบยี นเรียนได้หลายคน

คาํ สัง่

1. ใหน้ กั ศึกษาออกแบบฐานข้อมูลในระดับแนวคิดโดยใช้แบบจําลอง E-R
และเขียนเปน็ แผนภาพ E-RD

2. ให้นกั ศกึ ษาการแปลง E-R Diagram ใหเ้ ป็นโครงสร้างตาราง
3. ใหน้ ักศกึ ษาอธบิ ายพจนานุกรมขอ้ มลู (Data Dictionary)

3204-2005 ระบบฐานขอ้ มูล