รูปเล่มรายงาน กิจกรรมการเรียนรู้และการจัดการเรียนรู้ศตวรรษที่ 21

รายงานการศกึ ษาค้นควา้

เรื่อง กิจกรรมการเรยี นรู้ และการจดั การเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21

จัดทำโดย

1. นางสาวรตินนั ท์ เพชรแท้ เลขประจำตวั 6501109347031
2. นางสาวสายสุณีย์ ตะเภาทอง เลขประจำตวั 6501109347032
3. นางสาวจรยิ า เดชมูล เลขประจำตวั 6501109347033
4. นางจนั ทร์นภา ฉมิ พาลี เลขประจำตัว 6501109347034
5. นางสาวทพิ ย์วรรณ บวั พล เลขประจำตัว 6501109347035
6. นางสาวกลอยใจ ขนั วงค์ เลขประจำตวั 6501109347052

M.Ed 9/2

เสนอ
ผศ.ดร.ธนภทั ร จนั ทร์เจริญ

รายงานฉบับนี้เปน็ สว่ นหน่ึงของรายวิชา การบรหิ ารหลกั สูตร การจัดการเรียนรู้ และกิจกรรมนกั เรยี น 942002

หลกั สตู รศึกษาศาสตรมหาบณั ฑติ สาขาวิชาการบรหิ ารการศึกษา
มหาวทิ ยาลัยธนบรุ ี

ก

คำนำ

รายงานฉบับนีจ้ ัดทำขึ้นเพือ่ เป็นสว่ นหนงึ่ ของรายวชิ า การบริหารหลักสตู ร การจัดการเรียนรู้ และกจิ กรรม
นกั เรยี น เพ่อื ให้ไดศ้ ึกษาค้นคว้าหาความรู้เก่ียวกับเรือ่ ง กิจกรรมการเรียนรู้ และการจดั การเรยี นรู้ในศตวรรษที่ 21
รายงานฉบบั นี้มีเนื้อหาเกยี่ วกับ ความรแู้ ละทักษะแห่งศตวรรษท่ี 21 การจดั การเรียนรูใ้ นศตวรรษ ท่ี 21 แนวคิก
การจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 บทบาทของนักเรียนและครูสำหรับการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 และ
กิจกรรมท่สี ง่ เสริมทกั ษะในศตวรรษท่ี 21

ผจู้ ัดทำคาดหวงั เปน็ อย่างยง่ิ วา่ การจัดทำเอกสารฉบบั นี้จะมีขอ้ มลู ทีเ่ ปน็ ประโยชน์ต่อผู้ที่สนใจศึกษาข้อมูล
การเรยี นรู้ กจิ กรรมการเรียนรู้ และการจดั การเรียนร้ใู นศตวรรษท่ี 21 เป็นอยา่ งยงิ่

คณะผู้จัดทำ

สารบญั ข

เรอื่ ง หน้า

คำนำ ก
สารบัญ ข
ความรแู้ ละทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 1
การจดั การเรยี นร้ใู นศตวรรษท่ี 21 2
2
- ทม่ี าและความสำคญั ของการจัดการเรยี นร้ใู นศตวรรษท่ี 21 3
- ความหมายการจัดการเรียนร้ใู นศตวรรษท่ี 21 และกรอบแนวคดิ การจัดการเรียนรู้ 4
แนวคิดการจดั การเรียนรใู้ นศตวรรษท่ี 21 7
บทบาทของนักเรียนและครสู ำหรบั การจดั การเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 7
- การเรียนรู้ในศตวรรษท่ี 21 มีความแตกต่างจากการเรยี นรู้ในศตวรรษท่ี 20 8
- บทบาทของครสู ำหรับการจดั การเรยี นรใู้ นศตวรรษท่ี 21(Teach Less, Learn More) 9
- สมรรถนะของผู้สอนในศตวรรษท่ี 21 11
กจิ กรรมทสี่ ่งเสรมิ ทักษะในศตวรรษท่ี 21 16
บรรณานกุ รม

1

1. ความรแู้ ละทักษะแหง่ ศตวรรษท่ี 21

โลกในปัจจุบนั ไดเ้ ข้าส่ยู ุคโลกาภวิ ฒั น์ การเปลี่ยนแปลงของโลกก้าวผา่ นจากศตวรรษที่ 20 เข้าสูศ่ ตวรรษท่ี 21
กระแสการเปลีย่ นแปลงของโลก ได้ส่งผลกระทบท้งั ทางสังคม เศรษฐกิจ ส่ิงแวดลอ้ ม วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี
การเมอื งและการศึกษาของทุกประเทศ ในการพฒั นาของประเทศท่กี ำลังพฒั นาสว่ นใหญไ่ ด้ให้ความสำคัญเก่ียวกับ
การศึกษาเปน็ ลำดับแรก เนอ่ื งจากระบบการศึกษาน้ันเปรียบเสมือนเคร่ืองมอื ในการขดั เกลาความรคู้ วามสามารถ
ของมนุษย์ เปน็ ทรพั ยากรที่สำคัญในการสร้างสรรคอ์ นาคตของชาติให้เติบโตขน้ึ มาอย่างมปี ระสิทธิภาพรวมถงึ เป็นการ
ขัดเกลาทางสังคม ท้ังทางด้านจติ ใจ ความคิดและบุคลิกภาพ เปน็ ท่ยี อมรบั กันโดยทวั่ ไปแลว้ ว่า การศึกษา คอื
เครอื่ งมือสำคัญในการพฒั นาคนและสงั คม กล่าวคือ การศึกษาจะพัฒนาคนใหม้ ีคุณลักษณะตามท่ีสังคมต้องการ เพ่ือใหค้ น
เปน็ ปัจจยั ในการพัฒนาสังคมต่อไป การทจี่ ะทำเช่นน้ไี ด้เราจึงมีความจำเปน็ ต้องศกึ ษา ถึงสภาพทว่ั ไปในด้านทกั ษะของ
ผสู้ อนและผเู้ รยี น เพ่อื ใหท้ ราบถงึ ทกั ษะดา้ นตา่ ง ๆ ว่าผสู้ อนและผเู้ รยี นเองตอ้ งมที กั ษะในด้านใดบา้ งในศตวรรษที่ 21
และตอ่ ยอดไปสกู่ ารจดั กิจกรรมการเรียนรใู้ นศตวรรษที่ 21 ตอ่ ไป เพ่ือยกระดับศกั ยภาพของผู้เรียนและผ้สู อน เพอื่ ให้
เกิดทักษะที่เปน็ ประโยชน์และมีความสำคญั ต่อโลกในอนาคต

มนุษย์ในศตวรรษที่ 21 ควรมีความรู้พ้ืนฐานเกี่ยวกับภาษาแม่และภาษาสำคญั ของโลกศลิ ปะ คณิตศาสตร์
การปกครองและหน้าที่พลเมือง เศรษฐศาสตร์ วิทยาศาสตร์ ภูมิศาสตร์ประวัติศาสตร์ โดยวิชาเหล่านี้จะนำมา
สู่การกำหนดเป็นกรอบแนวคิดสำคัญต่อการจัดการเรียนรู้ในเนื้อหาเชิงสหวิทยาการ (Interdisciplinary)
โดยสอดแทรกทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 เข้าไปในทุกวิชาพื้นฐาน ได้แก่ ความรู้เกี่ยวกับโลกความรู้เกี่ยวกับการเงนิ
เศรษฐศาสตร์ ธุรกิจ และการเป็นผู้ประกอบการ ความรู้ด้านการเปน็ พลเมืองที่ดี ความรู้ด้านสุขภาพ ความรู้
ด้านส่ิงแวดลอ้ ม

สำหรับทักษะด้านการเรียนรู้และนวัตกรรมที่จะเป็นตัวกำหนดความพร้อมของนักเรียนเข้าสู่โลก
ของการทำงานที่มีความซับซ้อนมากขึ้นในปัจจุบัน การสื่อสารและการรว่ มมือ ทักษะด้านสารสนเทศ สื่อ และ
เทคโนโลยี ทักษะด้านเทคโนโลยี ทักษะด้านชีวติ และอาชพี (ความยืดหยุ่นและการปรับตัว การริเร่ิมสร้างสรรค์
และเป็นตัวของตัวเอง ทักษะสังคมและสังคมข้ามวัฒนธรรม การเป็นผู้สร้างหรือผู้ผลิตและความรับผิดชอบ
เช่อื ถือได้ภาวะผนู้ ำและความรับผดิ ชอบ)

โดยสรุป ทักษะเพ่ือดำรงชีวิตในศตวรรษท่ี 21 ที่สำคัญคือ 3R8C ที่ผู้บริหารดา้ นการศกึ ษาในศตวรรษที่ 21
จะต้องเตรยี มความพร้อมให้นักเรียน รบั นโยบายThailand 4.0 ดว้ ย ได้แก่

3R คือ Reading: อ่านออก , (W)Riting: เขยี นได้ , (A)Rithmatic: มีทักษะในการคำนวณ
8C ไดแ้ ก่

- Critical Thinking and Problem Solving: มีทกั ษะในการคิดวเิ คราะห์คิดอย่างมวี ิจารณญาณ
และแกไ้ ขปัญหาได้

- Creativity and Innovation: คิดอยา่ งสรา้ งสรรคค์ ิดเชิงนวตั กรรม

2

- Collaboration Teamwork and Leadership: ให้ความรว่ มมือในการทำงานเป็นทมี มีภาวะผู้นำ
- Communication Information and Media Literacy: มที ักษะในการสอ่ื สารและร้เู ท่าทันส่ือ
- Cross-Cultural Understanding: มคี วามเข้าใจความแตกต่างทางวฒั นธรรม
- Computing and ICT Literacy: มีทักษะการใช้คอมพวิ เตอรแ์ ละรู้เท่าทนั เทคโนโลยี
- Career and Learning Skills: มีทกั ษะทางอาชีพ ทกั ษะการทำงาน และกระบวนการเรยี นรตู้ า่ ง ๆ
- Compassion : มคี ุณธรรม มีเมตตากรุณา มรี ะเบียบวินยั ซ่งึ เป็นพ้ืนฐานสำคัญทผี่ ูบ้ รหิ ารโรงเรยี น
จะตอ้ งมีเพ่อื เป็นแบบอยา่ งทด่ี ตี อ่ นกั เรียนไดศ้ กึ ษาอย่างลึกซงึ้

2. การจัดการเรียนรูใ้ นศตวรรษที่ 21

2.1 ที่มาและความสำคัญของการจดั การเรียนรใู้ นศตวรรษที่ 21

ในปัจจุบันการจัดการเรียนรู้มีหลายรูปแบบและในศตวรรษที่ 21 มีการจัดการเรียนรู้ เพื่อให้ผู้เรียน
มีทักษะในการทำงานและการดำรงชีวิตให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น นักวิชาการได้กล่าวถึงการจัดการเรียนรู้
ในศตวรรษท่ี 21 ไว้ ดงั น้ี

สมเกียรติ ตั้งกิจวานิชย์ และคณะ (2556: 13) ได้กล่าวถึงความสำคัญโดยสรุปว่า วรรณกรรม
ด้านการศกึ ษาร่วมสมัยชี้ไปในทิศทางเดยี วกนั ว่า ทกั ษะและความรทู้ จี่ ำเป็นต่อการเป็นพลเมอื งและการทำงานใน
ศตวรรษที่ 21 นั้นค่อนข้างแตกต่างจากศตวรรษท่ี 20 บางทักษะแม้จะมีลักษณะถาวร กล่าวคือ มีความสำคัญ
มาในทุกยุคทุกสมัย ไม่ใช่เฉพาะในศตวรรษที่ 21 เช่น ทักษะ 4C คือ ความคิดสร้างสรรค์ (Creativity) การคิด
อย่างมีวิจารณญาณ (Critical Thinking) การสื่อสาร (Communnication) และการทำงานเป็นทีม (Collaboration)
แต่ทักษะเหล่านี้มลี ักษณะเปลี่ยนไปในโลกยคุ ดิจิทัล รวมถึงทวีความสำคัญมากยิ่งขึ้นจนกลายเป็นสิง่ ที่ “ต้อง”
มีมากกว่า “น่าจะ” มีขณะที่บางทักษะถือเป็นทักษะชุดใหม่ที่จำเป็นในบริบทของศตวรรษใหม่ เช่น ทักษะ
ด้านสารสนเทศและการส่ือสาร (Information and Communication Technologies -ICTs) ซงึ่ ได้สง่ ผลกระทบ
ต่อรูปแบบความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจ การเมือง สังคม และวัฒนธรรมอย่างรอบด้าน ซึ่งสามารถสรุปว่า
เหตุผล 3 ประการ ว่าเหตุใดทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 จึงจำเป็นอย่างยิง่ ต่อการดำรงชีวิตในศตวรรษใหม่ นั้นคอื
รปู แบบเศรษฐกิจทเ่ี ปลยี่ นไป การพึ่งพาอาศัยในระดบั โลกที่เพ่มิ มากข้ึน และภมู ทิ ศั นใ์ นการเรียนรทู้ ีเ่ ปลย่ี นไป

วรางคณา ทองนพคุณ (2556:8-9) ได้กล่าวถึงความสำคัญโดยสรุปไว้ว่า การเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21
เปน็ การกำหนดแนวทางยทุ ธศาสตรใ์ นการจัดการเรยี นรู้ โดยรว่ มกนั สรา้ งรปู แบบและแนวปฏิบตั ิในการเสริมสร้าง
ประสทิ ธิภาพของการจัดการเรยี นรใู้ นศตวรรษที่ 21 โดยเนน้ ที่องค์ความรู้ ทักษะ เพื่อใช้ในการดำรงชีวิตในสังคม
แห่งความเปลี่ยนแปลงในปจั จุบัน โดยจะอ้างถึงรูปแบบ (Model) ที่พัฒนามาจากเครือข่ายองค์กรความร่วมมือ
เพ่ือทักษะแห่งการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 (Partnership For 21st Century Skills) ท่มี ชี ือ่ ยอ่ ว่า เครือขา่ ย P21

3

วรพจน์ วงศก์ ิจร่งุ เรือง และอธิป จิตตฤกษ์ (2556: 40-43) ไดก้ ล่าวถงึ ความสำคญั โดยสรุปว่า ทกั ษะในศตวรรษที่ 21
จะช่วยเตรียมความพร้อมให้นักเรียนรู้จัดคิด เรียนรู้ ทำงาน แก้ปัญหา สื่อสารและร่วมมือทำงานได้
อยา่ งมปี ระสทิ ธผิ ลไปตลอดชีวติ มีเหตผุ ลอยู่ 3 ประการด้วยกัน คือ ประการแรกทักษะเหล่านไ้ี ม่ได้ถูกบรรจุลง
ในหลักสูตรหรือถูกประเมินเลย บางคนอาจจะเกิดทักษะนี้โดยบังเอิญจากชีวิตประจำวันหรือประสบการณ์
ในการทำงาน ประการที่สอง ทักษะเหล่านี้มีความสำคัญต่อนักเรียนทุกคน องค์กรมีการปรับโครงสร้าง
การบริหารใหเ้ ปน็ แนวราบเพ่มิ การใช้เทคโนโลยี สร้างระบบงานท่ยี ดื หย่นุ และกระจายความรบั ผดิ ชอบใหพ้ นักงาน
ระดับปฏิบัตกิ ารมากขนึ้ ประการท่สี าม สำหรบั ผ้ทู ี่เริ่มทำงานใหม่ ๆ กถ็ กู คาดหวงั ว่าจะสามารถใช้ทักษะแห่งศตวรรษที่ 21
อธิบายทกั ษะหลายอย่างท่เี ป็นของใหม่ ได้แก่ ความคดิ สรา้ งสรรคแ์ ละนวตั กรรม ความยืดหย่นุ และความสามารถ
ในการปรับตัว ความเป็นผนู้ ำและการเรียนรู้ข้ามวฒั นธรรม

จากความสำคัญของการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ดังกล่าวข้างต้น สรุปได้ว่า การจัดการเรียนรู้
ในศตวรรษที่ 21 มีความสำคญั ตอ่ ผู้เรยี นในการเสรมิ ทกั ษะการทำงาน ทักษะการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ ทักษะการสื่อสาร
เพือ่ เปน็ แนวทางในการปรบั ตัวให้เข้ากับสังคมยคุ ปัจจบุ ัน

2.2 ความหมายการจดั การเรยี นรู้ในศตวรรษที่ 21 และกรอบแนวคิดการจดั การเรียนรู้

สำนกั งานคณะกรรมการศกึ ษาขั้นพนื้ ฐาน,สำนกั บริหารงานการมัธยมศกึ ษาตอนปลาย (ม.ป.ป.: 11) ได้มี
การให้ความหมายไว้ว่า การจัดการเรยี นรูใ้ นศตวรรษท่ี 21 หมายถึง การปรับเปล่ียนวธิ ีการเรยี นรู้ของนักเรียน
เพื่อให้บรรลุผลลัพธ์ที่สำคัญ และจำเป็นต่อตัวนักเรียนอย่างแท้จริง โดยมุ่งหวังให้นักเรียนได้สร้างองค์ความรู้
ด้วยตนเอง และต้องก้าวขา้ มสาระวิชาไปส่กู ารเรียนร้เู พ่ือการดำรงชีวิตในศตวรรษที่ 21 โดยท่ีมกี ารกำหนดหน้าที่
ของครูผูส้ อนไว้ว่า ไม่จำเป็นต้องทำหน้าทีใ่ นการสอนหนังสือและเนน้ เนือ้ หาสาระ แต่ครูต้องสอนในเรื่องการใช้
ทกั ษะต่าง ๆ ในการดำรงชวี ติ ในศตวรรษที่ 21 โดยการสร้างแรงบันดาลใจให้กับนกั เรียนและคอยให้ความร่วมมือ
และสนับสนุน ได้มีการมุง่ เนน้ ไปที่ทักษะที่สำคัญ เช่น พื้นฐานการเรียนรู้สาระวิชา หลักความรู้เชิงบูรณาการ
สำหรับศตวรรษท่ี 21 ทกั ษะการเรียนรแู้ ละนวัตกรรม ทักษะชวี ิตและงานอาชีพ ทกั ษะด้านการส่อื สาร ส่ือและ
เทคโนโลยี เปน็ ตน้

วิจารณ์ พานชิ (2556: 16-21) ได้กล่าวไวว้ ่า การจดั การเรียนรใู้ นศตวรรษที่ 21 มงุ่ เนน้ ไปที่การพัฒนา
ทักษะเพื่อการดำรงชีวิตผ่านสาระวิชาสำคัญ เนื่องจากสาระวิชาสำคัญน้ันไม่เพียงพอต่อการจัดการเรียนรู้
เพอ่ื มชี วี ิตในยุคศตวรรษท่ี 21 ปัจจบุ ันน้นั การเรยี นรู้สาระวิชาควรจะเป็นจากการค้นคว้าของนักเรียนเป็นหลัก
โดยมคี รูเปน็ ผูแ้ นะนำ วชิ าแกนหลกั เหลา่ นจี้ ะนำมาสกู่ ารกำหนดเป็นกรอบแนวคิดยทุ ธศาสตร์สำคัญต่อการจัดการ
เรยี นรใู้ นเนอ้ื หาในเชงิ สหวิทยาการ และวิชาแกนหลักจะต้องสอดแทรกทกั ษะในศตวรรษท่ี 21 เข้าไปในทุกวิชา
แกนหลกั

4

กรอบความคิดหลักสำหรับทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 เป็นกรอบแนวคิดเชิงมโนทัศน์สำหรับทักษะ
แห่งศตวรรษท่ี 21 เป็นทย่ี อมรบั ในการสร้างทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 (Model of 21st CenturyOutcomes and
Support Systems) เป็นที่ยอมรับอย่างกว้างขวางเนื่องด้วยเป็นกรอบแนวคิดที่เน้นผลลัพธ์ที่เกิดกับผู้เรียน
(Student Outcomes) ทั้งในด้านความรู้สาระวิชาหลัก (Core Subjects) และทักษะแห่งศตวรรษที่ 21
ทีจ่ ะช่วยผเู้ รยี นได้เตรียมความพรอ้ มในหลากหลายด้าน รวมทงั้ ระบบสนบั สนนุ การเรียนรู้ ไดแ้ ก่ มาตรฐานและ
การประเมิน หลักสูตรและการเรียนการสอน การพัฒนาครู สภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อการเรียนในศตวรรษที่ 21
การเรียนรูใ้ นศตวรรษที่ 21 ตอ้ งก้าวขา้ ม “สาระวชิ า” ไปสกู่ ารเรยี นรู้ “ทกั ษะแห่งศตวรรษที่ 21” (21st Century
Skills) ครูจะเป็นผู้สอนไม่ได้ แต่ต้องให้นักเรียนเป็นผู้เรียนรู้ด้วยตนเอง โดยครูจะออกแบบการเรียนรู้ฝึกฝน
ให้ตนเองเป็นโค้ชและอำนวยความสะดวกในการเรียนรู้แบบ PBL (Problem-Based Learning) ของนักเรียน
สง่ิ ทีเ่ ป็นตวั ช่วยของครใู นการจัดการเรยี นรู้ คือ ชุมชนการเรยี นรู้ครเู พ่ือศิษย์ (Professional Learning Communities: PLC)
เกิดจากการรวมตัวกันของครู เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์การทำหน้าที่ของครูแต่ละคนนั่นเอง เพื่อให้เห็นถึง
ฐานความคดิ และแนวทางการพฒั นาหลกั สตู รในศตวรรษท่ี 21 ทช่ี ดั เจน

จากความหมายและกรอบแนวคิดการจัดการเรียนรูใ้ นศตวรรษที่ 21 ข้างต้น คือ การมุ่งเน้นไปทีก่ ารจัดการเรียนรู้
แบบพฒั นาทกั ษะของผู้เรียนต่อยุคสมัยแหง่ การปรับตวั ท่รี วดเร็ว โดยท่ผี ูส้ อนมบี ทบาทในการกระตุ้นความสนใจ
และคอยสนับสนนุ ใหผ้ ูเ้ รยี นไดเ้ กิดการเรียนรู้ผ่านทกั ษะการอ่าน การเขียน การคิดและคำนวณ เพื่อเป็นทกั ษะ
พื้นฐานในการประกอบสร้างความรู้ในการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารจะเป็นเครื่องมือในการสืบค้น
รวบรวมข้อมูลที่ได้ศึกษามา และนำข้อมูลนั้น ๆ ประกอบสร้าง สังเคราะห์ โดยผ่านการคิดอย่างมีวิจารณญาณ
ไมโ่ ดนชักนำได้ง่าย และเกิดแรงบนั ดาลใจในการสรา้ งสรรคผ์ ลงานองคค์ วามรู้ ผลิตภณั ฑ์ และนวตั กรรมสืบไป

3. แนวคดิ การจดั การเรียนรใู้ นศตวรรษที่ 21

แนวคิดการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ได้แก่ การเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ คือ แนวการจัดการเรียน
การสอนที่เน้นให้ผู้เรียนสร้างความรู้ใหม่และส่ิงประดิษฐ์ใหม่ โดยการใชก้ ระบวนการทางปญั ญา(กระบวนการคิด)
กระบวนการทางสังคม (กระบวนการกลุ่ม) และให้ผู้เรียนมีปฏิสัมพันธ์และมีส่วนร่วมในการเรียนสามารถ
นำความรู้ไปประยุกต์ใชไ้ ด้ โดยผู้สอนมบี ทบาทเป็นผู้อำนวยความสะดวกจัดประสบการณ์ การเรียนรู้ใหผ้ ูเ้ รียน
การจัดการเรียนการสอนท่ีเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ต้องจัดให้สอดคลอ้ งกบั ความสนใจความสามารถและความถนัด
เน้นการบูรณาการความรู้ในศาสตร์สาขาต่าง ๆ ใช้หลากหลายวิธีการสอน หลากหลายแหล่งความรู้ สามารถ
พัฒนาปญั ญาอยา่ งหลากหลาย คอื พหปุ ัญญา รวมทง้ั เน้นการวัดผลอย่างหลากหลายวธิ ี

5

การเรียนการสอนที่เน้นผูเ้ รยี นเป็นสำคัญ เป็นการจดั กระบวนการเรยี นร้ทู ่ีมลี กั ษณะ ดังน้ี
1. ผู้เรียนมีบทบาทรับผิดชอบต่อการเรียนรู้ของตน ผู้เรียนเป็นผู้เรียนรู้ บทบาทของผู้สอน คือ
ผู้สนบั สนุน (Supporter) และเป็นแหล่งความรู้ (Resource Person) ของผูเ้ รยี น ผู้เรียนจะรับผิดชอบตั้งแตเ่ ลือก
และวางแผนสิ่งที่ตนจะเรียนหรือเข้าไปมีส่วนร่วมในการเลือกและจะเริม่ ค้นการเรียนรู้ด้วยตนเองด้วยการศึกษา
ค้นควา้ รับผิดชอบการเรยี นตลอดจนประเมนิ ผลการเรียนรู้ดว้ ยตนเอง
2. เนือ้ หาวิชามีความสำคัญและมคี วามหมายตอ่ การเรียนรู้ในการออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ ปัจจัยสำคัญ
ที่จะต้องนำมาพิจารณาประกอบด้วย ได้แก่ เนื้อหาวิชา ประสบการณ์เดิมและความต้องการของผู้เรียน
การเรยี นรู้ทส่ี ำคัญและมีความหมายจึงขน้ึ อยู่กับส่ิงท่ีสอน (เน้อื หา) และวธิ ที ่ีใช้สอน (เทคนิคการสอน)
3. การเรียนรู้จะประสบผลสำเร็จหากผู้เรียนมีส่วนร่วมในกิจกรรมการเรียนการสอนผู้เรียนจะได้รับ
ความสนุกสนานจากการเรียน หากได้เข้าไปมีส่วนร่วมในการเรียนรู้ได้ทำงานร่วมกันกับเพื่อน ๆ ได้ค้นพบ
ข้อคำถามและคำตอบใหม่ ๆ สิ่งใหม่ ๆ ประเด็นที่ท้าทายและความสามารถในเรื่องใหม่ ๆ ที่เกิดขึ้นรวมท้ัง
การบรรลผุ ลสำเรจ็ ของงานท่พี วกเขาริเร่ิมดว้ ยตนเอง
4. สัมพันธภาพระหว่างผู้เรียน การมีสัมพันธภาพในกลุ่มจะช่วยสง่ เสริมความเจรญิ งอกงาม การพัฒนา
ความเป็นผู้ใหญ่ การปรับปรุงการทำงานและการจัดการกับชีวิตของแต่ละบุคคล สัมพันธภาพระหว่างสมาชิก
ในกลุม่ จึงเปน็ สิ่งสำคญั ทีจ่ ะชว่ ยสง่ เสรมิ การแลกเปลย่ี นเรียนรซู้ ่ึงกนั และกนั ของผู้เรยี น
5. ผู้สอนคือผู้อำนวยความสะดวกและเป็นแหล่งความรู้ ในการจัดการเรียนการสอนแบบเน้นผู้เรียน
เป็นสำคัญ ผู้สอนจะต้องมีความสามารถที่จะค้นพบความต้องการที่แท้จริงของผู้เรียน เป็นแหล่งความรู้
ที่ทรงคุณค่าของผู้เรียนและสามารถค้นคว้าหาสื่อวัสดุอุปกรณ์ที่เหมาะสมกับผู้เรียน สิ่งที่สำคัญที่สุด คือ
ความเต็มใจของผู้สอนที่จะช่วยเหลือโดยไม่มีเงื่อนไขผู้สอนจะให้ทุกอย่างแก่ผู้เรียนไม่ว่าจะเป็นความเชี่ยวชาญ
ความรู้ เจตคติ และการฝกึ ฝนโดยผเู้ รยี นมอี สิ ระท่จี ะรบั หรือไมร่ บั การใหน้ ั้นกไ็ ด้
6. ผู้เรียนมีโอกาสเหน็ ตนเองในแง่มุมท่ีแตกต่างจากเดิม การจัดการเรยี นการสอนท่ีเน้นผเู้ รียนเป็นสำคัญ
มุ่งใหผ้ เู้ รียนมองเหน็ ตนเองในแง่มุมที่แตกต่างออกไป ผูเ้ รยี นจะมีความม่ันใจในตนเอง และควบคมุ ตนเองได้มากข้ึน
สามารถเป็นในสิ่งท่ีอยากเปน็ มีวุฒิภาวะสูงมากขึ้น ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมตนให้สอดคล้องกับสิ่งแวดล้อม และมีส่วนร่วม
กบั เหตกุ ารณต์ ่าง ๆ มากขึ้น
7. การศึกษา คือ การพัฒนาประสบการณ์การเรียนรู้ของผู้เรียนหลาย ๆ ด้านพร้อมกันไปการเรียนรู้
ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ เป็นจุดเริ่มของการพฒั นาผู้เรียนหลาย ๆ ด้าน เช่น คุณลักษณะด้านความรู้ ความคิด
ด้านการปฏิบัติ และดา้ นอารมณ์ ความรสู้ กึ จะได้รับการพัฒนาไปพร้อม ๆ กนั อีก 2 แนวคดิ ในการจัดการเรียนรู้
สำหรับศตวรรษที่ 21 คือ สอนน้อยลงทำให้เรียนรู้ได้มากขึ้น (teach less, lean more) หมายถึง ครูใช้วิธีสอน
แบบบรรยายหรือครูคอยบอกเล่าให้น้อยลง แต่สนับสนุนให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ด้วยตนเองเพิ่มขึ้น ส่วนอีกแนวคดิ
คอื การเรยี นรโู้ ดยตรง (Active learning) โดยมุ่งจัดการเรียนรใู้ นลักษณะทใี่ หผ้ เู้ รียนได้มีโอกาสเรยี นรดู้ ว้ ยตนเอง

6

มากที่สุด โดยผ่านการศึกษา ค้นคว้า ทดลอง ลงมือปฏิบัติ คิดแก้ปัญหาริเริ่มสร้างสรรค์ ทำงานเป็นกลุ่ม
สรปุ เปน็ ความรแู้ ละสามารถนำเสนอไดอ้ ย่างเหมาะสม

การเรียนรใู้ นศตวรรษที่ 21
(21ST CENTURY LEARNING)

การเรียนรใู้ นศตวรรษที่ 21 มีความแตกต่างจากการเรียนรู้ในศตวรรษท่ี 20 ตามท่ีแสดงไว้ในตารางตอ่ ไปนี้

1. Curriculum (เรยี นรตู้ ามหลักสตู ร) 1. Projects (เรยี นรู้จากการทำโครงงาน)

2. Time-slotted (จดั การเรยี นการสอน 2. On-demand (จดั การเรียนการสอน
ตามตารางเรยี นตายตัว) ตามความต้องการ)

3. One-size-fits-all 3. Personalized
(แบบเดยี วกนั ทั้งห้อง) (เหมาะสมรายบคุ คล)
20TH CENTURY (ศตวรรษที่ 20)
21ST CENTURY (ศตวรรษที่ 21)4. Competitive (แขง่ ขัน)
4. Collaborative (ทำงานร่วมกัน)

5. Classroom (เรยี นในห้องเรยี น) 5. Global Community
(หอ้ งเรียนสชู่ มุ ชนโลก)
2
6. Web-based
6. Text-based (เรียนรู้ผ่านเครอื ข่าย)
(เรยี นรู้ตามหนงั สือเรียน)
7. Formal Evaluations
7. Summative Tests (ประเมนิ เปน็ ระยะเพือ่ ปรบั ปรงุ การเรียนรู้)
(สอบเพือ่ ตัดสนิ ผลการเรยี นรู้)

8. Learning for School 8. Learning for Life (เรียนรู้เพ่อื ชีวิต)
(เรยี นรู้เพอื่ ให้จบจากโรงเรยี น)

7

4. บทบาทของนักเรยี นและครสู ำหรับการจัดการเรยี นรูใ้ นศตวรรษที่ 21

1. การเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 มีความแตกต่างจากการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 20 ตามที่แสดงไว้ใน
ตารางต่อไปน้ี

จากตารางข้างต้น การเรียนร้ใู นศตวรรษที่ 21 เปล่ียนแปลงไปจากศตวรรษที่ 20 มาก ดงั น้ี
1. ศตวรรษที่ 21 นักเรียนจะได้เรียนรู้จากการทำงานโครงงานซึ่งบางครั้งจะคาดเดาได้ยากว่าจะค้นพบความรู้ใด
อาจเป็นความรู้ใหม่ที่อาจไม่ได้กำหนดไว้ในหลักสูตรก็ได้ แต่ในศตวรรษที่ 20 นักเรียนจะได้เรียนรู้เนื้อหาสาระ
ครบถว้ นตามทีก่ ำหนดไว้ชดั เจนในหลักสตู รเท่านั้น
2. ศตวรรษท่ี 21 การเรยี นการสอนสามารถกำหนดเวลาการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่นเพ่ือตอบสนองความต้องการของ
นักเรียน และเป้าหมายการเรียนรู้ที่ปรับเปลี่ยนได้ตามความเหมาะสม แต่ในศตวรรษที่ 20 การเรียนการสอน
จะมกี ารกำหนดตารางเรียนตารางสอนทแี่ นน่ อนตายตัว
3. ศตวรรษที่ 21 ด้วยความก้าวหน้าด้านเทคโนโลยี การจัดการเรียนการสอน ครูสามารถออกแบบ
การสอนซ่งึ ประกอบดว้ ย วธิ สี อน วธิ วี ัดผล การใช้ส่ือการเรียนใหเ้ หมาะสมกับนกั เรยี นรายบุคคล หรือกลุ่มย่อยได้
ซึ่งจะช่วยทำให้นักเรียนมีโอกาสได้ใช้วิธีการเรียนรู้ที่ตรงกับรูปแบบการเรียนรู้ของตนเอง แต่ในศตวรรษที่ 20

8

การจัดการเรยี นการสอนมักจะคิดวา่ นกั เรียนสามารถเรียนรูไ้ ดเ้ หมือนกัน ครจู ึงออกแบบการสอนไวแ้ บบเดียวแล้ว
นำไปใชก้ บั นกั เรยี นทกุ กลมุ่

4. ศตวรรษที่ 21 นกั เรยี นทกุ คนตอ้ งมาร่วมแรงรว่ มใจกนั ในการเรียนรู้ โดยนำความสามารถหรือความรู้
ที่ตนเองมีอยู่มาช่วยกันทำงานตามบทบาทที่ได้รับมอบหมายจนประสบผลสำเร็จแต่ในศตวรรษที่ 20 นักเรียน
ม่งุ เน้นการแขง่ ขนั กันเรยี นเพอื่ ความเปน็ เลิศ มีการจัดอนั ดบั ทภี่ ายหลงั การวัดผล ทำให้นกั เรยี นขาดความร่วมมือ
เอือ้ เฟ้ือ แบง่ ปนั ซ่งึ กันและกัน

5. ศตวรรษที่ 21 ดว้ ยเทคโนโลยกี ารส่อื สารท่ที นั สมัย สะดวกตอ่ การเขา้ ถึง และการใชง้ านท่ไี ม่จำกัดเวลา
และสถานที่ การจดั การเรียนร้จู งึ ไม่ควรจำกัดอยแู่ ค่ความรู้ในชนั้ เรียน นักเรยี นสามารถเช่อื มโยงห้องเรียนไปสู่โลก
ภายนอกได้อย่างไร้ขีดจำกัด แต่ในศตวรรษที่ 20 สื่อเทคโนโลยีสารสนเทศและการติดต่อสื่อสารยังไม่สะดวก
รวดเร็ว การเรยี นรู้จงึ จำกดั อยเู่ ฉพาะการเรียนรู้ในข้นั เรียนจากครูเท่านนั้

6. ศตวรรษที่ 21 การเรียนรู้ของนักเรียนโดยนักเรียนสามารถเข้าไปสืบค้นความรู้จากตำราต่าง ๆ
หรือแหล่งเรียนรู้อื่น ๆ หรือจากเว็บไซต์ต่าง ๆ ได้อย่างกว้างขวาง ซึ่งครูต้องจัดกิจกรรมให้นักเรียนได้สืบค้น
เป็นประจำ แต่ในศตวรรษที่ 20 เน้นการเรียนรู้จากหนังสือเรียนแบบเรียนท่ีถกู กำหนดให้เรียนรูเ้ ฉพาะท่ีมีอย่ใู น
หนังสือเรยี นแบบเรียนเทา่ นัน้

7. ศตวรรษที่ 21 การทดสอบควรมุ่งให้น้ำหนักการทดสอบระหว่างเรียนให้มากขึ้น เพื่อจะได้แก้ไข
ข้อบกพร่องของนักเรียนตั้งแต่แรก แต่ในศตวรรษที่ 20 การทดสอบมุ่งเน้นการทดสอบเพื่อตัดสินผล ดังน้ัน
จึงให้น้ำหนักกับการวดั ผลโดยรวมเมื่อสิ้นสุดการเรียนมากกวา่ การวัดผลระหว่างเรียน ซึ่งบางครั้งพบว่านกั เรียน
ถูกละเลยไม่ได้รับการแก้ไขข้อบกพร่องทางการเรียนแต่เนิ่น ๆ การมาวัดผลเมื่อสิ้นสุดการเรียนจึงไม่มีประโยชน์
ในการนำไปปรบั ปรงุ พัฒนานกั เรียน

8. ศตวรรษที่ 21 การเรียนรู้มุ่งเน้นให้การเรียนรู้ที่โรงเรียนเป็นการเรียนรู้ที่มีความหมายต่อการใช้ชีวิต
โดยตอ้ งเชอ่ื มโยงความรูน้ นั้ ไปใช้ในชีวิตประจำวัน แตใ่ นศตวรรษท่ี 20 การเรยี นรมู้ ุ่งเรยี นให้สำเร็จ เพ่ือให้ได้ช่ือว่า
ได้เรียนจนสำเร็จการศึกษาแล้ว เช่น เรียนจบโรงเรียนแล้ว (สำหรับการศึกษาภาคบังคับ) ทำให้การเรียน
ท่ีโรงเรียนนำไปใชป้ ระโยชน์ในชวี ิตจริงได้นอ้ ย

2. บทบาทของครูสำหรับการจัดการเรียนรใู้ นศตวรรษท่ี 21(Teach Less, Learn More)
บทบาทของครูควรเปลี่ยนเป็นผู้จัดการเรยี นรู้ คือ สอนหรือถ่ายทอดความรู้ ข้อมูลข่าวสารให้น้อยลง
(leach Less) แต่ให้นักเรียนเรียนรู้และปฏิบัติด้วยตนเองในการแสวงหาข้อมูลความรู้ทำกิจกรรมต่าง ๆ
เพื่อค้นพบองค์ความรู้ให้มากขึ้น (learn More) ซึ่งหลายประเทศในกลุ่มอาเซียน เช่น สิงคโปร์ มาเลเชีย
ทำมาแล้ว 5 ปี เรมิ่ ปรากฏผลทีด่ แี ละเปน็ คำตอบให้แกว่ งการศกึ ษาว่ามาถูกทาง ซ่งึ ครคู วรปฏิบัตดิ ังนี้

- จัดเน้ือหาท่สี มั พนั ธ์กบั ชีวิตจริงของนักเรยี น
- เชอื่ มโยงโลกเข้าสู่หอ้ งเรียน
- นำพานกั เรยี นสู่โลกนอกหอ้ งเรยี น

9

- สรา้ งโอกาสให้นกั เรียนไดม้ ปี ฏิสัมพันธเ์ พอ่ื การเรียนรกู้ บั ผอู้ น่ื ให้มากท่ีสดุ
- ใหน้ ักเรียนไดเ้ รยี นร้จู ากประสบการณจ์ รงิ
จากทก่ี ลา่ วมาข้างต้น ครคู วรปรบั เปลย่ี นโดยนำการเรียนรู้ในศตวรรษท่ี 21 (8 หัวขอ้ ขา้ งตน้ ) มาออกแบบ
การเรียนรู้ให้เหมาะสม จึงพบว่าการออกแบบการจัดการเรียนรู้แบบมองย้อนกลับ (Backward Design)
เป็นวธิ ีการทีน่ า่ สนใจ
3. สมรรถนะของผู้สอนในศตวรรษท่ี 21
สุไม บิลไบ (2558: 5-7) ได้อธิบายสมรรถนะของผู้สอนในศตวรรษที่ 21 ที่มีการกำหนดไว้
โดยกระทรวงศึกษาธิการ โดยแยกสมรรถนะที่สำคัญออกเป็น 2 ประการ คือ สมรรถนะหลัก และสมรรถนะ
ตามสายปฏบิ ัติงานดงั นี้
- สมรรถนะหลัก (Core Competency) 5 ประการ ทม่ี งุ่ เน้นไปท่ผี ลสมั ฤทธ์ิของการปฏิบัติงาน การบริการท่ีดี
การพัฒนาตนเอง การทำงานเป็นทมี จรยิ ธรรมและจรรยาบรรณครู
- สมรรถนะตามสายปฏิบัติงาน (Functional Competency) 6 ประการ ที่มุ่งเน้นไปที่การบริหารหลักสูตร
และการจัดการเรียนรู้ การพัฒนาผู้เรียน การบริหารจัดการชั้นเรียน การวิเคราะห์ สังเคราะห์ และวิจัย
เพ่อื พัฒนาผ้เู รยี น ภาวะผนู้ ำ และการสร้างความสัมพนั ธ์ และความร่วมมือกบั ชุมชน
ถนอมพร เลาหจรัสแสง (ม.ป.ป.: 15-19) ได้อธิบายไว้ว่า ทักษะที่จำเป็นสำหรับครูไทยในอนาคต (C-Teacher)
เปน็ ยุคแห่งเทคโนโลยีและการสอ่ื สารที่เตม็ ไปด้วยขอ้ มลู สารสนเทศหลากหลายมี 8 ประการดังน้ี
1. content: ผู้สอนต้องมีความรู้ และทักษะในเรื่องที่สอนเป็นอย่างดี เพราะหากผู้สอนไม่เชี่ยวชาญ
ในเร่ืองทสี่ อนหรอื ถา่ ยทอด ก็ไม่สามารถทำใหผ้ ู้เรยี นเรยี นรู้ได้บรรลเุ ป้าหมาย
2. (ICT) integration: ผู้สอนตอ้ งมที กั ษะในการใช้เทคโนโลยีมาช่วยในการจัดการเรยี นการสอนเน่ืองจาก
กิจกรรมการเรียนการสอนที่ใช้เทคโนโลยีจะช่วยกระตุ้นความสนใจให้แก่ผู้เรียน ยิ่งถ้าได้ผ่านการออกแบบ
กจิ กรรมการเรยี นการสอนอย่างมีประสทิ ธภิ าพจะย่ิงชว่ ยส่งเสริมทกั ษะทตี่ ้องการได้เป็นอย่างดี
3. constructionist: ผู้สอนต้องเข้าใจแนวคิดที่ว่า ผู้เรียนสามารถสร้างองค์ความรู้ขึ้นได้เอง
จากการเชื่อมโยงความรู้เดิมที่มีอยู่เข้ากับความรู้และประสบการณ์ใหม่ ๆ ที่ได้รับ และได้จากการลงมือปฏิบัติ
ในกจิ กรรมตา่ ง ๆ โดยครสู ามารถนำแนวคิดนไี้ ปใช้ในการวางแผนการจดั กจิ กรรมการเรียนรู้เพื่อให้ผเู้ รียนไดม้ โี อกาส
สร้างความรู้และสร้างสรรค์ชิ้นงานต่าง ๆ ผ่านการประยุกต์ความรูแ้ ละประสบการณ์ที่ได้รับจากในชั้นเรียน และ
จากการศกึ ษาด้วยตนเอง
4. connectivity: ผู้สอนต้องสามารถจัดกิจกรรมให้เชื่อมโยงระหว่างผู้เรียนด้วยกัน ระหว่างผู้เรียน
กบั ผ้สู อน และระหวา่ งผู้สอนในสถานศึกษาเดียวกันหรอื ตา่ งสถานศึกษา รวมถงึ ความเชื่อมโยงระหว่างสถานศึกษา และ
สถานศกึ ษากับชุมชน เพอื่ สรา้ งสภาพแวดลอ้ มในการเรียนรู้ที่เปน็ ประสบการณต์ รงให้แก่ผูเ้ รียน
5. collaboration: ผู้สอนมีบทบาทสำคัญในการจดั การเรียนรู้ในลักษณะการเรยี นรู้แบบร่วมมอื ระหว่าง
ผู้เรียนกับผู้เรียน และระหว่างผู้เรียนกับผู้สอน เพื่อฝึกทักษะการทำงานเป็นทีม การเรียนรู้ด้วยตนเอง

10

การแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและสารสนเทศระหว่างกัน จะส่งผลต่อการพัฒนาผู้เรียนในด้านทักษะอาชีพและ
ทกั ษะชีวิต

6. communication: ผู้สอนมีทักษะการสื่อสาร ทั้งการบรรยาย การยกตัวอย่าง การเลือกใช้ส่ือ
การนำเสนอสื่อ รวมถึงการจัดสภาพแวดล้อมให้เอื้อต่อการเรียนรู้ เพื่อถ่ายทอดความรู้ให้แก่ผู้เรียนได้
อย่างเหมาะสม นำไปสูค่ วามเขา้ ใจและสามารถเรยี นรู้ไดบ้ รรลุเป้าหมายทก่ี ำหนดไว้

7. creativity: ผู้สอนในศตวรรษที่ 21 จำเป็นต้องสร้างสรรค์กิจกรรรมการเรียนการสอนที่หลากหลาย
แปลกใหม่ จัดสภาพแวดล้อมให้เอื้อต่อการเรียนรู้ของผู้เรียน โดยเน้นการเรียนรู้ด้วยตนเองให้มากที่สุด ผู้สอน
ต้องเปน็ มากกวา่ ผู้ถ่ายทอดความรูโ้ ดยตรงเพียงอย่างเดียว

8. caring: ผู้สอนต้องมีมุทิตจิตต่อผูเ้ รยี น ต้องแสดงออกถึงความรัก ความห่วงใยอยา่ งจริงใจต่อผู้เรียน
เพื่อให้ผู้เรียนเกิดความเชื่อใจส่งผลต่อการจัดสภาพการเรียนรู้ทำให้รู้สึกผ่อนคลาย เป็นสภาพที่ผู้เรียน
จะมีความสุขในการเรยี นรู้และจะเรียนรไู้ ดด้ ีท่ีสุด

ฉัตรชัย หวังมีจงมี (2560: 47-63) ได้อธิบายไว้ว่าสมรรถนะของครูไทยในศตวรรษที่ 21 ประกอบด้วย
7 สมรรถนะ คอื

1. สมรรถนะด้านการจดั การเรียนการสอนยึดนกั เรียนเปน็ ศูนยก์ ลาง
2. สมรรถนะดา้ นการวัดประเมินผลเพอ่ื การพฒั นาและคำนึงถงึ ความแตกต่างหลากหลายระหว่างบคุ คล
3. สมรรถนะดา้ นคอมพวิ เตอร์และเทคโนโลยี และการรู้เท่าทันส่ือ
4. สมรรถนะด้านคุณธรรม จรยิ ธรรม และจรรยาบรรณในวิชาชพี
5. สมรรถนะดา้ นการทำงานเป็นทีมและการแลกเปลี่ยนเรียนรู้รว่ มกนั
6. สมรรถนะด้านการข้ามวัฒนธรรม
7. สมรรถนะดา้ นการเป็นผู้อำนวยความสะดวกและแนะแนวทาง
สำนักงานเลขาธกิ ารครุสภา (2562: 5) ไดส้ รปุ การจัดประชุมในหวั ข้อ กรอบสมรรถนะครเู อเชียตะวันออก
เฉียงใต้ ผู้เชี่ยวชาญในเดือนสิงหาคม 2560 ณ กรุงเทพมหานคร เพื่อตรวจสอบยืนยันรายละเอียดร่างกรอบ
สมรรถนะครูเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ สามารถอธบิ ายได้ 4 ดา้ น ดังน้ี
1. ความรู้และความเข้าใจในสิ่งที่จะสอน คือ ความสามารถของครูในการเพิ่มพูนความรู้ในเรื่องที่ตนจะสอน
ทั้งเชิงลึกและเชิงกว้าง ความเข้าใจกระแสนิยมในโลกการศกึ ษา ตลอดจนนโยบายและหลักสูตร ทั้งนี้ครูยังต้อง
กา้ วทันตามพัฒนาการท้ังในระดบั ทอ้ งถ่ิน ระดับประเทศ ระดับภมู ภิ าค และระดบั โลกเช่นกนั
2. การช่วยใหน้ ักเรียนไดเ้ รียนรู้ คือ ความสามารถในการรู้จกั นักเรียนของครูโดยใช้กลวิธีการสอน และ
การเรยี นรทู้ ่ีมีประสิทธผิ ลที่สดุ และประเมินผลพร้อมให้ขอ้ เสนอแนะดา้ นการเรียนรขู้ องนักเรยี นได้

11

3. การให้ชุมชนมีส่วนร่วม คือ ความสามารถในการทำงานร่วมกับพ่อแม่หรือผู้ปกครองของนักเรียน
ช่วยให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการเรียนรู้ของนักเรียน และส่งเสริมให้เกิดการเคารพซึ่งกันและกัน และยอมรับ
ในความแตกตา่ ง

4. การพัฒนาตนเองเป็นครูที่ดีขึ้นในทุก ๆ วัน คือ ความสามารถที่จะรู้จักตัวเองและผู้อื่น เป็นมนุษย์ที่ดี
และเป็นผเู้ ชยี่ วชาญด้านการสอน

นอกจากทักษะผู้สอนข้างต้นแล้ว สิ่งที่จำเป็นต้องมีเพิ่มเติมเกี่ยวกับคุณลักษณะสำคัญของครูผู้สอน
ในศตวรรษที่ 21 ที่สามารถนำไปสู่การพัฒนาตนเองและผอู้ ื่นได้ คอื มคี วามรอบรมู้ ากขึ้นทงั้ ในสาขาที่สอน และ
สาขาอื่นที่เกี่ยวข้อง มีความเป็นมืออาชีพ มีความสามารถและศักยภาพสูง เป็นผู้เตรียมความพร้อมให้นักเรียนใน
การเข้าสู่โลกของการทำงานในศตวรรษที่ 21 มีความรักในอาชีพ มีชีวิตที่เรียบง่าย และมีนวัตกรรมการเรียน
การสอนเพอ่ื ให้นกั เรยี นบรรลผุ ลทางการเรียนรูท้ ี่ต้องการ

จากความหมายที่นักวิชาการได้ให้ความหมายไว้ข้างต้น สรุปได้ว่า สมรรถนะของผู้สอนในศตวรรษที่ 21
ทจี่ ำเป็นจะต้องมี คอื ผูส้ อนจะต้องมีทักษะและความเข้าใจในเทคโนโลยีเป็นอย่างดี ประกอบกับการจัดกิจกรรม
ก็จะต้องสร้างสรรค์ตามการเรียนการสอนที่หลากหลาย ผู้สอนจะไม่ได้เป็นฝ่ายที่มอบความรู้หรือสื่อสาร
เพียงฝ่ายเดียวเสมอไป แต่จะเป็นการเรยี นรู้แบบร่วมมอื กนั ระหว่างผู้เรียนกบั ผู้สอน แลกเปลีย่ นความคิดเห็นและ
สารสนเทศระหว่างกนั จะสง่ ผลตอ่ การพัฒนาผู้เรยี นใหไ้ ปในทศิ ทางที่ดีขน้ึ กวา่ เดมิ

5. กจิ กรรมที่สง่ เสริมทกั ษะในศตวรรษที่ 21

ภายใต้การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในศตวรรษที่ 21 ส่งผลให้ผู้เรียนต้องปรับตัวและเตรียมความพร้อม
อยู่เสมอ การจัดกระบวนการพัฒนาผูเ้ รียนจะช่วยให้มีความพร้อม สามารถคิดวิเคราะห์และแก้ปัญหา รวมทัง้
มีความคิดสร้างสรรค์และมีทกั ษะการติดตอ่ สื่อสาร ซงึ่ อาจนำไปสกู่ ารแสวงหาความรูด้ ้วยตนเองจากแหล่งเรียนรู้
ที่มีอยู่ทุกหนทุกแห่ง ได้แก่ สิ่งแวดล้อม การพูดคุยกับผู้รู้ และสื่อต่าง ๆ ที่มีอยู่มากมาย โดยใช้เทคโนโลยี
ทีท่ ันสมัยในศตวรรษที่ 21 เปน็ สิ่งสนบั สนุน

Partnership for 21st Century Skills องค์กรท่ีพัฒนาเคร่ืองมือที่นำไปสูก่ ารเปลี่ยนแปลง โดยสนับสนุน
การรวมทักษะต่าง ๆ เช่น การคิดเชิงวิพากษ์ การแก้ปัญหา และการสื่อสาร ได้เสนอกรอบแนวคิดของภาคี
เพื่อทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ซึ่งประกอบด้วย 1. โครงสร้างพื้นฐานหรือวชิ าแกน (Core Subjects) เป็นความรู้หลัก
ที่ผู้เรียนทุกคนพึงได้รับจากสถานศึกษา 2. ทักษะด้านข้อมูลสื่อสารและเทคโนโลยี (Information, Media and
Technology Skill) 3. ทักษะการเรียนร้แู ละนวัตกรรม (Learning and innovation Skills) และ 4. ทักษะชีวิต
และการทำงาน (Life and Career Skills) (Partnership for 21st Century Skills, 2009; Brandt, 2010)

ภาพรวมของกรอบแนวคิดทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 กล่าวถึง การเตรียมความพร้อมพ้ืนฐานของทักษะ
ในวิชาแกนหรือโครงสร้างของการเรียนรู้ไปสู่แนวคิดสำคัญของการเรียนรู้ ทักษะที่จำเป็นในศตวรรษที่ 21
ตลอดจนทกั ษะชวี ิตในการทำงาน ดงั รายละเอยี ดต่อไปน้ี

12

โครงสร้างพื้นฐานหรือที่เรียกว่าวิชาแกน (Core Subjects) ซึ่งเป็นวิชาที่อยู่ในหลักสูตรการเรียน
การสอนของแต่ละสถานศึกษา เช่น วิชาภาษาอังกฤษ วิชาวิทยาศาสตร์ วิชาคณิตศาสตร์ วิชาภูมิศาสตร์
วชิ าประวัตศิ าสตร์ วชิ าศิลปะ วิชาการปกครองและวชิ าหน้าทพ่ี ลเมือง เปน็ ตน้ วชิ าเหล่านจ้ี ดั เป็นแก่นความรู้ท่ี
ผ้เู รียนทุกคนพง่ึ ได้รับจากสถานศึกษา นอกจากนี้สิง่ ทคี่ วรมีควบคกู่ ับวิชาแกน คอื แนวคิดสำคัญของการเรียนรู้
สำหรับผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 (21st Century Theme) ซึ่งประกอบไปด้วย การมีจิตสำนึกต่อโลกด้วยการเรียนรู้เข้าใจ
และเคารพความแตกต่างระหวา่ ง ผคู้ นในสังคมการมคี วามรู้พน้ื ฐานด้านการเงนิ เศรษฐกิจธรุ กจิ การเงนิ และการเป็น
ผู้ประกอบการการมีความรู้พน้ื ฐานด้านการเปน็ ประเมืองท่ีดีการมีความรูพ้ ืน้ ฐานด้านสุขภาพและมีความรู้พื้นฐาน
ด้านสิง่ แวดลอ้ ม

ทักษะด้านข้อมูลสื่อสารและเทคโนโลยี (Information, Media and Technology Skills) สภาพสิ่งแวดล้อม
ในปัจจุบันขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยีและสื่อที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเรว็ การเข้าถึงข้อมูลข่าวสารและนำไปใช้
ประโยชน์ ด้วยความรู้ความเข้าใจพื้นฐานด้านสารสนเทศการสื่อสารและเทคโนโลยี (Information,
Communications and Technology : ICT) จงึ เปน็ สง่ิ สำคญั ทีช่ ่วยตอ่ ยอดไปส่ทู กั ษะการคิดเชิงวิพากษ์ (Critical
Thinking) ได้

ทกั ษะการเรยี นร้แู ละนวตั กรรม (Learning and Innovation Skills) มสี ว่ นชว่ ยใหน้ ักเรยี นมคี วามพร้อม
สำหรับการเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ ทอี่ าจเกิดข้ึน ประกอบไปดว้ ยทักษะความคิดสรา้ งสรรค์และนวตั กรรม การคดิ เชิง
วพิ ากษแ์ ละการแก้ปญั หา รวมถงึ การส่อื สารและการรว่ มมอื กนั ทำงาน

ทักษะชีวิตและการทำงาน (Life and Career Skills) ได้แก่ การมีความยืดหยุ่นและความสามารถ
ในการปรับตัว ความคิดริเริ่มและการช้ีนำตนเอง ทักษะทางสังคม ทักษะการอยู่ร่วมกับผู้อื่น และการเรียนรู้
ข้ามวัฒนธรรมตลอดจนทกั ษะด้านการเป็นผนู้ ำและความรับผดิ ชอบ

สภาพแวดล้อมในชีวิตและการทำงานปัจจุบันต้องการมากกว่าทักษะการคิดและเนื้อหาความรู้ ผู้เรียน
ในยุคศตวรรษที่ 21 จึงจำเป็นต้องพัฒนาทักษะต่าง ๆ ข้างต้นให้สามารถดำรงชีวิตได้ทำงานท่ามกลาง
การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในกรอบแนวคิดของภาคีเพื่อทกั ษะแห่งศตวรรษที่ 21 การเรียนการสอนที่สถานศึกษา
จัดให้ผู้เรียนเข้าเรียนตามวิชาต่าง ๆ จึงถือเป็นโครงสร้างพื้นฐาน ขณะที่ทักษะอ่ืน ๆ สามารถพัฒนาผ่านการจัดกจิ กรรม
ใหแ้ ก่นกั เรยี น

ดังการศึกษาของ Warabamrungkul et al. (2020) ที่พฒั นากิจกรรมสนับสนนุ รปู แบบการจดั การเรียนรู้
เพื่อส่งเสริมทักษะของผู้เรยี นในศตวรรษที่ 21 ผ่านการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการ ซึ่งประกอบด้วย 1. ด้านการวางแผน
ไดแ้ ก่ กิจกรรมให้ความรู้และพัฒนากจิ กรรมแบบบรู ณาการ 2. ด้านการจดั การเรียนรู้ ไดแ้ ก่ ผสู้ อน ผู้เรยี น สอ่ื
วิธีการสอนและการวัดและประเมินผล และ 3. ด้านสภาพแวดล้อมท่ีเอื้อต่อการเรียนรู้ ได้แก่ ความสัมพันธ์
ระหวา่ งผู้เรยี นผูส้ อนและผูบ้ รหิ าร

13

การศึกษาของ Pakdeejit, Tiwaponpanukun & Masmeatathip (2020) นำเสนอรูปแบบการบูรณาการ
กิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัลสรรค์สร้างนวัตกรรมที่ส่งเสริมทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21
ใน 4 องค์ประกอบ คือ 1. หลักการ ประกอบด้วยการเรียนรู้แบบองค์รวม การส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์
การเรียนรู้ด้วยการลงมือทำ การทำงานเป็นกลุ่มและการนำเสนอผลงาน 2. วัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาทักษะ
การเรียนรู้ของนักศึกษาในศตวรรษท่ี 21 3. กระบวนการของรปู แบบการบูรณาการกิจกรรมการเรยี นรู้ 5 ขั้นตอน
คือ ข้ันตอนท่ี 1 กระตนุ้ ความสนใจ ขน้ั ตอนที่ 2 ต้ังปญั หาและแบ่งกลมุ่ ตามความสนใจ ขนั้ ตอนท่ี 3 ค้นคดิ และ
พัฒนานวัตกรรม ขั้นตอนท่ี 4 นำเสนอนวัตกรรม ขั้นตอนท่ี 5 สรุปและประเมินผลงาน และ 4. การวัดและ
ประเมนิ ผล ประกอบดว้ ยการวดั และประเมินผลระหวา่ งการจดั การเรยี นรู้ และหลังการจดั การเรียนรู้

จากการศึกษาข้างต้น ทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ของผู้เรียน สามารถเรียนรู้และพัฒนาผ่านการทำกิจกรรม
โดยประยุกต์ใช้กรอบแนวคิดของภาคีเพื่อทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ให้เป็นกิจกรรมที่ผู้เรียนได้ลงมือปฏิบัติ
ด้วยตนเอง ซึ่งผู้เรียนสามารถเรียนรู้และได้รับประสบการณ์โดยตรง ที่นำไปประยุกต์ใช้ในการดำเนินชีวิต
หรอื ตอ่ ยอดสกู่ ารพฒั นาตนเองทา่ มกลางการเปลยี่ นแปลงในศตวรรษท่ี 21

การนำกรอบแนวคดิ ของภาคีเพอ่ื ทกั ษะแหง่ ศตวรรษที่ 21 มาประยุกตใ์ ชเ้ พ่ือพัฒนาและนำเสนอกิจกรรม
ส่งเสริมทักษะในศตวรรษที่ 21 โดยแบ่งออกเป็น 3 กิจกรรมหลัก คือ Group Dynamic, Brainstorming
Activity และ Mission lmpossible ดังรายละเอยี ดต่อไปนี้

Group Dynamic เน้นความเคลื่อนไหวที่เกิดจากการนำเอาปัจจัยต่าง ๆ มาใช้กับกระบวนการกลุ่ม
เพื่อพัฒนากลุ่มไปสู่เป้าหมาย ปัจจัยที่นำมาใช้ ได้แก่ ระบบการบริหารจัดการ คุณลักษณะผู้นำ และ
ความสามารถของสมาชิกพลวัตกลุ่มสามารถอธิบายถงึ การเปลย่ี นแปลงที่เกิดขน้ึ ภายในกลมุ่ ซ่งึ เก่ียวโยงกับวิธีใน
การบริหารจัดการ ซึ่งจะก่อให้เกิดความร่วมมือ ความรับผิดชอบ และการเสียสละเพื่อส่วนรวม พลวัตกลุ่ม
ช่วยให้เข้าใจถงึ กระบวนการทำงานเปน็ ทีม การกำหนดจุดมงุ่ หมาย การวางแผนและวธิ กี ารดำเนินงาน ตลอดจน
กระบวนการตดั สินใจของกลุ่ม อีกทั้งจะชว่ ยให้เกดิ ค้นพบวธิ กี ารแก้ปญั หาอย่างเหมาะสม (Cartwright, 1951)

Brainstorming Activity กิจกรรมระดมสมอง หรือความคิด เพื่อกระตุ้นความคิดสร้างสรรค์ เป็นอีก
หนึ่งวิธีที่นิยมนำมาใช้เพื่อหาแนวคิดการทำงานใหม่ ๆ หรือแก้ปัญหาจากหลายมุมมองในความคิดของสมาชิก
ที่มาร่วมระดมสมอง วิธีการนี้มาจากแนวคิดของ Alex F. Osborne (Infinite Innovations Ltd., 2012)
Brainstorm เริ่มจากคำว่า Brain และ Storming ความหมายที่ตรงตัวจะหมายถึงพายุที่โหมกระหน่ำเข้ามา
ในสมอง ดังนั้น การระดมความคิดจึง หมายถึง การระดมความคิดจากมุมมอง โดยไม่มีการตัดสินถูกผิดของทุกคนที่เสนอ
ความเห็น เพื่อหาทางเลอื กในการตัดสนิ ใจดว้ ยความคิดใหม่ ๆ และนำไปใช้ในการวางแผน (Suksawang, 2020)

Mission lmpossible ประกอบไปด้วย 3 กิจกรรมยอ่ ย ได้แก่
- Power of Team กิจกรรมที่ให้ผู้เข้ารว่ มได้เรียนรู้เพือ่ ความร่วมมือการส่ือสารมีความเป็นผู้นำ

และผตู้ าม

14

- Smart Goal กิจกรรมที่ให้ผู้เข้าร่วมได้เข้าใจการลงทุนอย่างมีประสิทธิภาพ เข้าใจทฤษฎี
การบรหิ ารจัดการเงนิ และหลกั การลงทุนท่สี ามารถนำไปปฏบิ ตั ิไดจ้ ริง (Warren & Tyagi, 2005)

- Chee Wit Station กิจกรรมที่ให้ผู้เข้าร่วมได้เรียนรู้หลักการใช้ชีวิต การปรับตัว การดำเนินชีวิต
เพอ่ื ลดความเสย่ี งในการหลดุ ออกจากระบบการศกึ ษา

จาก 3 กิจกรรมข้างต้น กิจกรรมภายใต้ Group Dynamic อาจประยุกต์ใช้กิจกรรมย่อย เช่น
กิจกรรมวิ่งส่งของ หรือกิจกรรมกระรอกแตกรัง (VanGundy, 2008) ที่จะช่วยให้เกิดกระบวนการ
สื่อสารภายในกลุ่ม เพื่อการทำงานไปในทิศทางเดียวกันและเป้าหมายเดยี วกัน และจากบทบาทที่ไดร้ บั
จำเป็นต้องมกี ารส่อื สารกบั สมาชกิ ทงั้ ภายในและภายนอกกลมุ่ (McKenna & Green, 2002) นอกจากน้ี
กิจกรรมนำมาซ่งึ การบริหารจัดการภายใน และการบรหิ ารเวลาอย่างมปี ระสทิ ธภิ าพ โดยเรียนรู้การเป็น
ผูน้ ำและผู้ตามทดี่ ีจากบทบาทหน้าทแ่ี ละภารกจิ ทไ่ี ด้รับ ส่งเสริมใหเ้ กดิ การยอมรบั ฟังความคดิ เหน็ ทำให้
เรยี นรู้การทำงานร่วมกับผอู้ ่นื

กิจกรรมใน Brainstorming Activity สามารถประยุกตใ์ ชใ้ นกิจกรรมย่อย เช่น กจิ กรรมฮูลาฮูป
หรือกิจกรรมสง่ ตอ่ ลกู เทนนิส (VanGundy, 2008) จากการกำหนดทา่ การส่งต่อที่มคี วามแตกต่างกัน ทำ
ใหอ้ อกแบบและเปลี่ยนแปลงท่าได้ตลอดเวลา เพ่ือใชร้ ะยะเวลาน้อยที่สุดในแต่ละคร้งั ของการทำกิจกรรม จะ
ช่วยให้เกิดการสื่อสารแลกเปลี่ยนและนำมาซึ่งการบริหารจดั การภายในกลุ่ม มีการวางแผนร่วมกัน เพื่อ
มอบหมายหน้าที่ให้ทุกคนรับผิดชอบก่อให้เกิดการยอมรับการเปลี่ยนแปลง เนื่องจากทักษะของแต่ละ
บุคคลมีความแตกต่างกัน การสื่อสารและยอมรับในกำหนดบทบาทหนา้ ที่ตามทักษะและความสามารถ
จะช่วยใหง้ านสำเรจ็ ตามระยะเวลาทกี่ ำหนด

กจิ กรรมภายใต้ Mission lmpossible มีความหลากหลาย และแตล่ ะกลมุ่ ต้องทำงานร่วมกันใน
ภารกจิ เดียวกันโดยมีเวลาเปน็ ตัวกำหนดแตล่ ะกลมุ่ จึงตอ้ งจัดการวางแผน ใหเ้ กดิ ความเหมาะสมในการทำงาน
ร่วมกับการคิด เพื่อแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ จากการทำงานที่เชื่อมโยงของทุกคนโดยมีเป้าหมาย
เดยี วกัน สง่ ผลใหเ้ กิดกระบวนการสือ่ สารภายในกลุม่ การเรียนรู้อย่างสร้างสรรค์ และการบริหารจัดการ
ของแต่ละบุคคล นอกจากนี้มีการกระตุน้ ความคิดและพฒั นาความคิดสร้างสรรคผ์ ่านการฝึกเขียนสง่ ผล
ให้เรียนร้คู วามตอ้ งการของตัวเองและผูอ้ นื่ ผ่านการเล่าเร่ืองต่าง ๆ นำมาซ่ึงการยอมรบั ความแตกต่างและ
ความคดิ เหน็ ของกนั และกนั

การพัฒนารูปแบบกิจกรรมดังกล่าวข้างต้นคล้ายกับการศึกษาของ Treerattananukool,
Ruengtip & Pradujprom (2019) ที่ประยุกต์ใช้แนวคิดการเรียนรู้เชิงประสบการณ์เป็นกระบวนการ
ในการส่งเสรมิ กรอบความคิดด้านเชาวน์ปญั ญาของนักศกึ ษาระดับอาชวี ศกึ ษา รว่ มกบั การเสรมิ แรงจูงใจ
และการตงั้ เป้าหมาย โดยผลท่ไี ดจ้ ากการออกแบบกจิ กรรมการเรยี นร้เู ชิงประสบการณ์ ประกอบด้วย 12
กิจกรรม ได้แก่ 1. กิจกรรมการปฐมนิเทศ 2. กิจกรรมปิงปองเสี่ยงโชค 3. กิจกรรมร่วมด้วยช่วยกัน
4. กิจกรรมวัดใจ 5. กิจกรรมโบว์ลิ่งลูกมะพร้าว 6. กิจกรรมสะพานเวลา 7. กิจกรรมพาไปให้ถึง

15

8. กิจกรรมหนั หลังบอกเพ่ือน 9. กจิ กรรมฟังดี ๆ มีทางออก 10.กจิ กรรมเปา๋ ย้ิงฉบุ สปีชีส์ 11. กิจกรรม
ปดิ ตาพาน้องเดิน และ 12. ทำแบบวดั หลังทำกจิ กรรม

กจิ กรรมส่งเสริมทักษะในศตวรรษท่ี 21 ขา้ งต้นได้สอดแทรกทกั ษะและแนวคิดการเรยี นรู้สำหรับ
ผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 ได้เป็นอย่างดี กล่าวคือ กิจกรรมGroup Dynamic ได้สอดแทรกเรื่องราว
ของการปรับตัวในการอยูร่ ว่ มกันกับผู้อื่น ในขณะที่กิจกรรม Brainstorming Activities ส่งเสริมทักษะ
การแก้ปัญหาด้วยความคิดสร้างสรรค์ ตลอดจนการสื่อสารและการร่วมมือกันทำงานระหว่างสมาชิก
ภายในทีม และแต่ละกิจกรรมย่อยภายใต้ Mission lmpossible ได้แก่ 1. กิจกรรม Power of Team
มสี ว่ นช่วยใหผ้ ้เู ข้ารว่ มกิจกรรมได้เรียนรแู้ นวคิดของการเข้าใจและยอมรบั ฟังความคดิ เห็นของผู้อื่นซึ่งอาจ
แตกต่างไปจากความคิดของตน ซ่ึงเป็นสว่ นสำคญั ที่จะช่วยใหก้ ารทำงานรว่ มกับผอู้ นื่ ประสบความสำเร็จ
ได้ดียิ่งขึ้น 2. กิจกรรม Smart Goal ได้ให้ความรู้ทางด้านการเงินแก่ผู้เข้าร่วม ที่สามารถนำไป
ประยุกต์ใช้ในการบริหารจัดการการเงนิ เพอ่ื ใช้เงนิ ที่มอี ยู่อย่างคุ้มค่า และ 3. กจิ กรรม Power of Team
และกิจกรรม Smart Goal ยังส่งเสริมทักษะการเรียนรู้ เพื่อวางแผนและคิดวิเคราะห์เชิงวิพากษ์
การแก้ไขปญั หาดว้ ยความคิดสรา้ งสรรค์ ตลอดจนการสือ่ สารและการรว่ มมอื การทำงานระหว่างสมาชกิ
ภายในทีม

อีกหนึ่งทกั ษะสำคัญที่ผูเ้ ข้ารว่ มจะได้จากทกุ กิจกรรม คือ ทักษะชีวิตและการทำงานท่ีในความ
เป็นจริงการดำเนนิ ชีวิตและการทำงานจำเป็นต้องมีความรับผิดชอบ ความยืดหยุ่น และความสามารถ
ปรับตวั ในการอยรู่ ว่ มกบั ผอู้ ื่นรวมถึงการเปน็ ผู้นำและผู้ตามทีด่ ใี นสถานการณต์ า่ ง ๆ

16

บรรณานุกรม

ชูศักด์ิ เอกเพชร, การจดั การเรยี นการสอนในศตวรรษที่ 21, มหาวทิ ยาลัยราชภฏั สุราษฎร์ธานี ครุศาสตร์ สาขา
การบรหิ ารการศกึ ษา.

ดิเรก วรรณเศยี ร, Macro model : รปู แบบการจดั การเรียนร้สู ำหรับศตวรรษที่ 21, มหาวิทยาลยั ราชภฏั สวน
ดสุ ิต.

เพชรา บดุ สที า, แนวทางการจดั การเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21, สืบค้นเมอื่ 25 พฤศจกิ ายน 2565. จากhttps://
fms.kpru.ac.th/pr-all/pr-km/pr-km-2560/4908/.

วรพจน์ วงศก์ ิจรุง่ เรอื ง และอธิป จติ ตฤกษ์. (2556). ทกั ษะแหง่ อนาคตใหม่ การศกึ ษาเพือ่ ศตวรรษท่ี 21. (พิมพ์
คร้งั ที่ 2). กรุงเทพมหานคร : โอเพ่นเวลิ ต์ส พบั ลิชชิ่ง เฮาส.์

วิจารณ์ พานิช , 2555, วถิ ีสรา้ งการเรยี นรู้เพ่อื ศิษยใ์ นศตวรรษที่ 21, กรุงเทพมหานคร : มูลนธิ ิสดศรี-สฤษดิ์
วงศ์.

สุวธิ ิดา จรุงเกยี รติกลุ , 2561, ทกั ษะการเรียนรู้ในศตวรรษท่ี 21 (The Twenty-First Century Skills), สบื ค้น
เม่ือ 25 พฤศจกิ ายน 2565. จาก https://www.trueplookpanya.com/education/content/66054.

สุไม บลิ ไบ. (2558), สมรรถนะ ทกั ษะและบทบาทครูไทยในศตวรรษที่ 21, กรุงเทพมหานคร : มหาวิทยาลยั
ราชภฏั พระนคร.

17