ดนตรี ป.4 น.1

กลุม่ สาระการเรียนรู้ศิลปะ

สาระดนตรี : ชัน้ ประถมศึกษาปีที่ ๔

หนว่ ยการเรยี นร้ทู ี่ ๑
เคร่อื งดนตรที ี่ใช้ในเพลง

ตวั ช้วี ัด
๑. จำแนกประเภทของเครอ่ื งดนตรที ใี่ ช้ในเพลงทฟ่ี ัง (ศ ๒.๑ ป.๔/๒)
๒. ใชแ้ ละเก็บเคร่ืองดนตรอี ย่ำงถูกต้องและปลอดภยั (ศ ๒.๑ ป.๔/๖)



ประเภทของเคร่ืองดนตรีไทย

เครอ่ื งดนตรีไทยแบ่งตามวธิ ีการเลน่ เป็น ๔ ประเภท ดังนี้

๑. ประเภทเครอื่ งดีด

เป็นเครื่องดนตรีที่ทำจำกไม้ มสี ำยผูกติดกบั ไม้ขงึ ใหต้ ึง ใชน้ ว้ิ มือ
หรอื ทีด่ ีด ดดี สำยใหส้ น่ั สะเทือนทำใหเ้ กดิ เสยี ง เช่น พิณน้ำเต้ำ จะเข้
กระจับป่ี ซงึ

พิณน้ำเต้ำ จะเข้

๒. ประเภทเคร่ืองสี

เป็นเครื่องดนตรีท่ีทำจำกไม้ หนังสัตว์ มีสำย มีกะโหลกเสียงขนำด
ตำ่ ง ๆ ทำให้เกิดเสียงโดยกำรเสียดสีกันของวสั ดุในตวั เคร่ืองดนตรีจนเกิดเป็น
เสียงดงั กงั วำนไพเรำะ เชน่ ซอสำมสำย ซอดว้ ง ซออู้

ซออู้ ซอด้วง ซอสำมสำย

๓. ประเภทเคร่ืองตี

เป็นเคร่อื งดนตรที ี่ทำให้เกิดเสียงดว้ ยกำรตีหรือเคำะ แบ่งออกเป็น
๓ ประเภท ดงั นี้

๓.๑ เครื่องตีทที่ ำจำกไม้ เช่น กรบั คู่ กรบั เสภำ กรับพวง ระนำดท้มุ

กรับเสภำ ระนำดทุม้ กรบั คู่
กรบั พวง

๓.๒ เครอื่ งตีท่ที าจากโลหะ เช่น ฉิง่ ฆอ้ งวงใหญ่ โหมง่ ฉำบ
ระนำดเอกเหลก็

ระนำดเอกเหลก็ ฉงิ่ ฆ้องวงใหญ่

๓.๓ เคร่ืองตีทขี่ งึ ดว้ ยหนัง เช่น ตะโพน กลองยำว กลองทดั

ตะโพน กลองยำว กลองทดั

๔. ประเภทเคร่อื งเปา่ เปน็ เครื่องดนตรีทท่ี ำให้เกดิ เสยี งดว้ ยกำรเปำ่

แบ่งออกเป็น ๒ ประเภท ดงั น้ี

๔.๑ เคร่อื งเปา่ ทไี่ ม่มลี ้ิน เช่น ขลยุ่ เพยี งออ ขล่ยุ อู้ ขลยุ่ หลีบ

ขลุย่ เพียงออ ขลยุ่ อู้ ขล่ยุ หลบี

๔.๒ เครอ่ื งเปา่ ทม่ี ลี นิ้ เช่น ป่ีใน ปี่นอก ปี่ชวำ ป่ไี ฉน

ปใี่ น ปีน่ อก ป่ีชวำ ปีไ่ ฉน

เสยี งของเครื่องดนตรไี ทย

เสยี งของเครื่องดนตรไี ทย

ประเภทของเครื่องดนตรสี ากล

เครื่องดนตรสี ากล แบง่ ออกเป็น ๕ ประเภท ดังนี้

๑. เคร่ืองสาย

เป็นเครอ่ื งดนตรีที่ทำใหเ้ กดิ เสียงโดยกำรทำใหส้ ำยเกดิ กำรส่นั สะเทือน
ควำมตงึ ของสำยทำให้เกดิ เสยี งทแี่ ตกต่ำงกนั เช่น ไวโอลิน เชลโล กตี ำร์
ดับเบลิ เบส

ช้ันประถมศึกษาปที ่ี ๔

๒. เคร่ืองเปา่ ลมไม้

เป็นเครอ่ื งดนตรีชนิดเป่ำ ตวั เคร่ืองดนตรีทำจำกไม้ แตป่ ัจจบุ ันมีกำรนำ
วสั ดอุ ่นื ๆ มำใช้แทนไม้ เชน่ โลหะ พลำสตกิ นำมำทำเป็นเคร่อื งดนตรี เชน่
คลำรเิ น็ต ฟลูต โอโบ

ชนั้ ประถมศึกษาปี ท่ี ๔

๓. เครอ่ื งเป่าลมทองเหลอื ง

เป็นเครือ่ งดนตรชี นิดเปำ่ ตัวเครอ่ื งดนตรที ำจำกโลหะ มเี สยี งทมุ้ ตำ่
สงู แหลมแตกตำ่ งกันไป เช่น ทรอมโบน ทรัมเป็ต เฟรนชฮ์ อรน์ ทบู ำ

ชน้ั ประถมศึกษาปี ท่ี ๔

๔. เคร่ืองตีกระทบ

เปน็ เคร่ืองดนตรีทีท่ ำจำกโลหะและท่ีขงึ ด้วยหนงั กลอง แบง่ เปน็ เครื่องตี
ท่ีมีระดับเสยี ง และเครอ่ื งตที ไี่ ม่มรี ะดบั เสียง ท่มี รี ะดับเสียง เช่น เบลไลรำ
ระฆังรำว ที่ไม่มีระดับเสียง เชน่ กลองต่ำง ๆ ฉำบ แทมบรู นี

ชนั้ ประถมศึกษาปี ท่ี ๔

๕. เครอื่ งดนตรีประเภทลม่ิ นว้ิ (คยี ์บอร์ด)

เป็นเครื่องดนตรีที่มีปุ่มกดเรียงกันเป็นแผง ใช้น้ิวกดเพ่ือให้เกิด
เสียงต่ำง ๆ ตำมควำมต้องกำรของผู้เล่น ภำยในตัวเครื่องจะมีกลไกที่ทำให้
เคร่อื งดนตรเี กดิ ระดบั เสยี งต่ำง ๆ เชน่ ออร์แกน เปยี โน อิเล็กโทน

ชัน้ ประถมศกึ ษาปีท่ี ๔

เสยี งของเครอ่ื งดนตรสี ากล

เครื่องดนตรีสำกลแต่ละชนิดมีเสียงท่ีแตกต่ำงกันตำมรูปร่ำง
ลักษณะของวัตถุท่ีใช้ทำเครื่องดนตรี และวิธีกำรทำให้เกิดเสียง
เช่น เปียโนและคลำริเน็ต แม้ว่ำจะบรรเลงด้วยโน้ตตัวเดียวกัน
ควำมดัง-เบำเท่ำกัน แต่เสียงของเคร่ืองดนตรีจะทำให้ผู้ฟัง
เกิดอำรมณ์ ควำมรู้สึก และจินตนำกำรท่ีแตกต่ำงกันออกไปตำม
เสียงของเครอื่ งดนตรี

ช้นั ประถมศกึ ษาปที ี่ ๔

การใช้และดูแลรกั ษาเครื่องดนตรี

๑. เครอ่ื งดนตรีไทย

๑.๑ วธิ กี ำรใช้ กำรดูแลและเกบ็ รกั ษำเคร่อื งดนตรีไทยทีท่ ำจำกไม้
เชน่ กรบั ซอ ขลุย่

ชัน้ ประถมศกึ ษาปที ี่ ๔

ชน้ั ประถมศึกษาปี ท่ี ๔

ชน้ั ประถมศึกษาปี ท่ี ๔

๑.๒ วิธีกำรใช้ กำรดูแลและเก็บรักษำเครื่องดนตรีไทยทท่ี ำจำกโลหะ
เชน่ ฉงิ่ ฉำบ

ชน้ั ประถมศึกษาปี ท่ี ๔

ชน้ั ประถมศึกษาปี ท่ี ๔

การใช้และดูแลรักษาเครื่องดนตรี

๒. เครื่องดนตรสี ากล

๒.๑ วิธกี ำรใช้ กำรดแู ลและเกบ็ รักษำเครือ่ งดนตรีสำกลทท่ี ำจำกไม้
เช่น ไวโอลนิ กตี ำร์

ช้นั ประถมศกึ ษาปที ี่ ๔

๒.๒ วิธีกำรใช้ กำรดแู ลและเก็บรักษำเครือ่ งดนตรีสำกลที่ทำจำก
โลหะ เช่น ทรัมเป็ต

ชน้ั ประถมศึกษาปี ท่ี ๔

ชน้ั ประถมศึกษาปี ท่ี ๔