วารสารกรมฯ ฉบับที่ 29 / 2552

สารบญั
C O N T E N T


ผู้ทนรางยคชุณำวนุฒาญิภาพคเจอนกาช
น


ภาพข่าว 2
วตั ถปุ ระสงค์

1. เพื่อเผยแพร่ประชาสัมพันธ์นโยบาย

บทบรรณาธกิ าร 4
ภารกิจข่าวสารความรู้ด้านโยธาธิการ

อม่ิ ใจได้มาเยอื น ไม่ลืมเลือนผูส้ ูงวยั 5
และผังเมือง และสารประโยชน์ที่

บทสัมภาษณท์ า่ นชำนาญ พจนา 6
น่าสนใจ ต่อบุคลากรภายในองค์กร


เคล็ดลบั สุขภาพดขี อง ดร.อ ู๋ 16
และต่อสาธารณชนทั่วไป

2. เพื่อเป็นสื่อกลางแลกเปลี่ยนความ

เบีย้ ยงั ชีพ 20
คิดเห็นและประสบการณ์ ระหว่าง

คณะกรรมการผงั เมืองชุดที่ 17 23
กรมโยธาธิการและผังเมืองกับ

การผงั เมอื งและการใช้ประโยชน์ทด่ี นิ ในประเทศไทย 27
ประชาชนทั่วไป


(Urban Land Use Planning in Thailand)

ประเทศทเี่ ป็นมิตรต่อสง่ิ แวดล้อม (Green Countries) 39
กรมโยธาธิการและผงั เมอื ง

ขอเชิญผูส้ นใจส่งความคิดเห็น

สมดุ บันทึกการจัดอนั ดับประเทศที่เปน็ มติ รต่อส่ิงแวดลอ้ ม
และบทความเพื่อเผยแพรข่ ่าวสาร

จากมากทีส่ ดุ จนถงึ น้อยที่สุด
ทั้งนเ้ี รื่องทีไ่ ด้รบั การพจิ ารณา

โครงการบริหารงานแบบพันธมติ ร 41
เพือ่ ลงพิมพ์ขอสงวนสิทธิ
์
เพ่ือสนบั สนุนผวู้ า่ ราชการจงั หวดั

“การปรบั เปลย่ี นเจตคต”ิ ความทา้ ทายในแผนพัฒนาสตรี 45
ในการปรับปรุงขอ้ ความ

เพ่อื ความเหมาะสมในการจัดพิมพ์



จัดทำโดย : กองเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ กรมโยธาธิการและผังเมือง กระทรวงมหาดไทย


218/1 ถนนพระรามที่ 6อเอขกตแพบญบาแไทละกพริมงุ เพท์ทพี่ ฯ: บ1ร0ิษ40ัท0รโำทไรท.ย0เพ-2ร2ส99จ-ำ4ก4ัด69โ-ท72ร.โ0ท-ร2ส6า6ร9-00-320209-94-
4486 www.dpt.go.th


บทความ/ขอ้ ความ หรือความคิดเหน็ ใดๆ ที่ปรากฏอยู่ในวารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง

เปน็ ความคดิ เหน็ สว่ นตวั ของผ้เู ขยี น

บรรณาธกิ ารแถลง


สรรพชีวิตมีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา จากวัยเด็ก สู่วัยหนุ่มสาว จนกระทั่งถึงวัยผู้สูงอายุตามลำดับ

การดูแลสุขภาพกาย และสุขภาพจิตให้เข้มแข็งจึงมีความจำเป็นอย่างยิ่ง เพื่อเป็นการตระเตรียมร่างกายให้แข็งแรง
สามารถเดินทางไกลไปยังปลายทางของชีวิตได้อย่างมีความสุข ด้วยความห่วงใยและตระหนักในคุณค่าของผู้สูงอายุ
กรมโยธาธิการและผังเมืองจึงได้จัดกิจกรรมรณรงค์เพื่อยกย่องเชิดชู ผู้สูงอายุ ท่านจะได้พบกับรายละเอียดของ
กิจกรรมต่าง ๆ รวมทั้ง “บทสัมภาษณ์” ซึ่งได้รับเกียรติจากท่านชำนาญ พจนา อดีตข้าราชการระดับสูงของ

กระทรวงมหาดไทย ผู้ที่มีสุขภาพพลานามัยแข็งแรง และยังทำงานเพื่อสังคมอย่างไม่หยุดนิ่งจนถึงปัจจุบัน

นอกจากนี้ยังมีบทความที่น่าสนใจ เกี่ยวกับ “เคล็ดลับสุขภาพดี” สำหรับผู้ที่รักสุขภาพทั้งหลาย อีกทั้ง “เบี้ยยังชีพ”
เรื่องควรรู้สำหรับผู้สงู อายุ และ “การปรับเปลี่ยนเจตคติ” เรื่องเกี่ยวกับความเสมอภาคในสังคมไทย

คณะกรรมการผังเมือง ชุดที่ 17 ซึ่งเป็นคณะกรรมการผังเมืองที่ได้รับการแต่งตั้งใหม่ มีท่านใดบ้าง

มีหน้าที่และความสำคัญอย่างไร ท่านจะได้รับทราบในวารสารฉบับนี้ ส่วนบทความทางวิชาการที่มีคุณค่า

ยังคงนำเสนอให้ท่านได้ติดตามอย่างต่อเนื่องตลอดไป




วสิ ยั ทศั น
์ พนั ธกิจ

“พฒั นาประเทศใหท้ ุกเมืองน่าอยู่
“เป็นองค์กรหลักในการวางและจดั ทำผังเมือง และพัฒนาเมอื งด้วยการ


และประชาชนมีความปลอดภยั
กำหนด สนับสนนุ และกำกับใหง้ านดา้ นการผงั เมอื ง ด้านอาคาร

ในอาคาร”


และดา้ นช่างมีมาตรฐานทางวชิ าการทส่ี ามารถสนองตอบต่อความต้องการ


ทางสงั คม เศรษฐกจิ และสง่ิ แวดล้อม เพื่อการพฒั นาอยา่ งยัง่ ยนื ”

“อ่ิมใจได้มาเยือน

ไม่ลืมเลือนผู้สูงวัย”


รัฐบาลได้กำหนดให้วันที่ 13 เมษายน ของทุกปี เป็นวันผสู้ งู อายแุ ห่งชาติ
โดยเห็นชอบใหม้ กี ารจัดกิจกรรมพิเศษเน่ืองในโอกาสดงั กลา่ ว เพือ่ รณรงค์ใหส้ ังคม
ได้ตระหนกั ถึงคุณค่า และเห็นความสำคัญของผ้สู งู อายุ กรมโยธาธกิ ารและผังเมอื ง
จงึ ไดจ้ ดั โครงการ “อิม่ ใจได้มาเยอื น ไมล่ มื เลอื นผูส้ ูงวัย” เพอ่ื ดำเนนิ การตาม
นโยบายของรัฐบาล


กิจกรรมเพื่อสังคมเช่นนี้กรมโยธาธิการและผังเมืองได้ดำเนินการมาอย่างต่อเนื่องเป็นประจำทุกปี

ในงานดังกล่าวได้จัดให้มีพิธีทำบญุ เลี้ยงพระ และเลี้ยงอาหารผู้สูงอายพุ ร้อมมอบสิ่งของเครื่องใช้ที่จำเป็น และ
ปัจจัยจำนวนหนึ่ง ให้แก่ผู้สงู อายุ ณ ศูนย์พัฒนาการจัดสวัสดิการสังคมผู้สงู อายุบ้านบางแค โดยนายอุดม พัว
สกุล อธิบดีกรมโยธาธิการและผังเมือง เป็นประธานพร้อมด้วยคณะผู้บริหาร ข้าราชการ ลูกจ้าง และพนักงาน
ราชการ เข้าร่วมกิจกรรมดังกล่าว เมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม 2552

ในงานนี้ นายอดุ ม พัวสกลุ อธิบดีกรมโยธาธิการและผังเมือง ได้กล่าวใจความตอนหนึ่งว่า “สังคมจะ
เป็นสุขได้ ต้องมีการเกื้อกูลกันจากผู้ที่มีกำลังมากกว่า ไปสู่ผู้ที่มีกำลังน้อยกว่า จากรุ่นสู่รุ่น การที่กรมฯ

ได้ร่วมใจกันทำกิจกรรมเพื่อให้ความสำคัญแก่ผู้สูงอายุ ซึ่งเป็นผู้มีประสบการณ์ที่คอยให้ความคิดเห็น

ที่เป็นประโยชน์ ทำให้สังคมมีความสุข เป็นสิ่งที่คนรุ่นหลังไม่ควรมองข้าม”


ศูนย์พัฒนาการจัดสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุบ้านบางแค เดิมใช้ชื่อว่า “สถานสงเคราะห์คนชรา

บ้านบางแค” ตั้งอยู่ที่ 813 ถนนเพชรเกษม แขวงบางหว้า เขตภาษีเจริญ กรงุ เทพมหานคร ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 1
มิถุนายน 2496 นับเป็นสถานสงเคราะห์ผู้สูงอายุแห่งแรกของประเทศไทย เพื่อให้การสงเคราะห์ผู้สูงอายุตาม
นโยบายสวัสดิการสังคมของรัฐ จนกระทั่งเมื่อวันที่ 30 ธันวาคม 2546 บ้านบางแคได้ปรับบทบาทจากหน่วย
งานปฏิบัติการดูแลผู้สูงอายุ เป็นส่งเสริม สนับสนุน การดำเนินงานด้านการจัดสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุจนถึง
ปัจจบุ ัน






5วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง

ท่านชำนบาทญสัมพภาจษนณา

์

ผู้อาวโุ สทม่ี ากด้วยประสบการณอ์ ันทรงคุณคา่


โดยกองบรรณาธกิ าร


ผู้ทนรางยคชุณำนวุฒาญิภาพคจเอนกาช
น


เนื่องในวนั ผสู้ ูงอายุแห่งชาติประจำปี พ.ศ.2552 กรมโยธาธกิ ารและผงั เมอื ง

ได้จัดกจิ กรรมรว่ มรณรงค์ เพ่อื ให้สังคมไทยตระหนกั ในความสำคญั ของผสู้ ูงอายุ

ยกยอ่ งเชิดชคู ณุ ค่าของผู้สงู อายุ หนง่ึ ในกจิ กรรมที่จัดข้ึน ได้แก่ การนำความร้
ู
และประสบการณท์ ่ีเปน็ ประโยชน์จากผ้สู งู อายมุ าถ่ายทอดใหอ้ นชุ นรุ่นหลัง

ไดศ้ ึกษาและเปน็ แบบอยา่ งทดี่ ีในการดำเนนิ ชีวิต


วารสารกรมโยธาธิการและผังเมืองฉบับนี้ จึงขอนำเสนอบทสัมภาษณ์ผู้อาวุโสที่มากด้วย
ประสบการณ์ อันทรงคุณค่า ซึ่งกองบรรณาธิการมีความยินดีเป็นอย่างยิ่งที่ได้รับเกียรติจากท่านชำนาญ
พจนา อดีตที่ปรึกษาประจำสำนักนายกรัฐมนตรี และรองปลัดกระทรวงมหาดไทย ระดับ 11 ข้าราชการ
ระดับสูงที่คนมหาดไทยให้ความเคารพนับถือ และเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางในหลายวงการ ในปัจจุบันท่าน
ยังมีสุขภาพแข็งแรง และยังมีบทบาทภารกิจด้านพิจารณาร่างกฎหมายที่สำคัญในหลายองค์กร ต่อไปนี้เป็น
ประวัติโดยย่อ ซึ่งท่านได้กรุณาให้สัมภาษณ์ ในโอกาสที่เดินทางมาประชุมคณะกรรมการ

ควบคุมอาคาร ณ กรมโยธาธิการและผังเมือง ถนนพระรามที่ 6


6 วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง

ประวตั ิชวี ติ ความเป็นมาของท่าน

ผมเป็นคนต่างจังหวัด พ่อแม่เป็นชาวไร่
ชาวนา พ่อเป็นเสมียนตราอำเภอและปลัดอำเภอ
เท่านั้นเอง ในสมัยที่ผมเป็นเด็กผมเคยไปหาบของมา เมือ่ ผมไปสอบชิงทุนไปนอก

ผมไม่มีเส้นสาย

ขาย ปลูกข้าวโพด - แตงโม เคยทำสมัยที่อยู่อำเภอ สอบครัง้ ท่ี 5

วาริชภูมิ จังหวัดสกลนคร ที่บ้านเกิด ตั้งแต่ผมเป็น
นักเรียนชั้นประถมช่วยหาบครามที่ใช้ย้อมผ้าไปส่ง กว่าจะไดไ้ ป ทุน USAID

ครามเป็นต้นไม้ นำใบมาต้มมาเคี่ยวใช้ย้อมผ้าเป็น

สีคราม ทำมาหมดแล้ว ปลูกข้าวโพด มัน แตง

แล้วหาบมาขายตลาดช่วยแม่ตอนเป็นเด็ก ป.4
ชีวติ ราชการทผ่ี ่านมา

ยังไม่มี ป. 6 ในสมัยนั้น
ผมเริ่มรับราชการตั้งแต่เป็นปลัดอำเภอ คือ
พอผมจบ ป. 4 แล้ว เรียนชั้นมัธยม ม.1
เสมยี นนน่ั เอง ทำหนา้ ทเ่ี กอื บทกุ อยา่ ง ตอ้ งพมิ พง์ านเปน็
-ม. 2 สมัยสงครามอินโดจีน พ.ศ. 2484 - 2485
ผมเปน็ ปลดั อำเภอมาตง้ั แต่ อายยุ า่ ง 23 เปน็ ปลดั อำเภอ
ผมได้พาสชั้น ม. 2 ขึ้น ม. 3 เรียนปีเดียว 2 ชั้น
ได้ปีกว่า แล้วมาอบรมมาเรียนวิชาสังคมสงเคราะห์ที่
แล้วก็ไปเรียนต่อที่จังหวัดหลังสงคราม เข้าไปเรียน กระทรวงวฒั นธรรม สมยั นน้ั เขาเรยี กสำนกั วฒั นธรรม
เทอมกลาง ของกลางของปี พ.ศ. 2488 ไปเรียน
หญิง ในสมัยท่านผู้หญิงละเอียด พิบูลสงคราม เป็น

ม. 4 อยู่แค่ 6 เดือน แล้วสอบขึ้น ม. 5 ไปเรียน ผอู้ ำนวยการสำนกั สงั กดั กระทรวงวฒั นธรรม เรยี น 1 ปี
จังหวัดอยู่ 2 ปีครึ่ง แล้วก็เรียนเตรียมอุดมที่
ก.พ. เทยี บปรญิ ญาโทให้

จังหวัดอุดร เป็นศิษย์เก่าอยู่อุดรพิทยานุกูล
ผมเริ่มรับราชการเงินเดือน 1,050 บาท
จากนั้นไปเรียนต่อที่กรุงเทพฯ หลังจากจบเตรียม 1 (เกียรตินิยม) บวกเงินเพิ่มอีก 1,000 กว่าบาท พอผม
ที่จังหวัดอดุ รธานี
ได้ประกาศนียบัตรวิชาสังคมสงเคราะห์ ซึ่งเทียบให้
เตรียมปีที่ 2 ขอพ่อมาเรียนกรุงเทพฯ พ่อ เท่าปริญญาโท ผมเลื่อนขั้นขึ้นไปกินอัตรา 200 บาท
บอกจะเอาเงินที่ไหนให้ ผมบอกขอเดือนละ 200-250 เงินเพิ่มอีก 1,000 กว่า แต่รวมแล้วยังไม่ถึง 2,000
บาทก็พอ เงินเดือนพ่อไม่ถึง 1,000 บาท ในขณะนั้น บาท เมื่อผมเลื่อนจากขั้น 160 บาท ไปกินอัตราขั้น
เตรียมอักษรศาสตร์ที่โรงเรียนสวนกุหลาบ มีว่างอยู่ 200 บาทเท่ากับได้เลื่อนเงินเดือน 4 ขั้น ผมได้กำไร
6 ที่ สมัคร 86 คน ได้ 6 คน เข้าเรียนปี 2 โดยเป็น ตอนนั้น

ศิษย์เก่าสวนกุหลาบ 1 ปี แล้วมาเข้าจุฬาฯ คณะ พอเงินเดือนผมถึงขั้น 280 บาท ก็สอบเป็น
ข้าราชการชั้นเอก เงินเดือนชั้นเอกสมัยนั้นเต็มขั้น
รัฐศาสตร์พร้อมกับเรียนนิติศาสตร์ที่ธรรมศาสตร์ไป 360 บาท ในสมัยนั้นระบบราชการยังเรียกชั้นเอกอยู่
ด้วย เรียนควบกันได้ 2 ปริญญาพร้อมกันในปี สอบได้ในลำดับที่ 6 ผมจึงได้รับเงินเดือนบวกเงิน
เดียวกัน ในปี 2497 จึงเป็นศิษย์เก่าทั้ง 2 สถาบัน
เพิ่มอีก รวมแล้วได้ 3,500 กว่าบาท


7วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง

เมื่อผมไปสอบชิงทุนไปนอก ผมไม่มีเส้นสาย ขอนแก่นได้ปีที่ 2 ก็ย้ายไปเป็นรองผู้ว่าราชการ
สอบครง้ั ท่ี 5 กวา่ จะไดไ้ ป ทนุ USAID (องค์การความ จังหวัดบุรีรัมย์ ในปี 2516 เป็นรองผู้ว่าราชการ
ร่วมมือเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศของ จังหวัดเพียงปีเดียว

สหรัฐอเมริกา) เมื่อเดือนกมุ ภาพันธ์ ปี พ.ศ. 2512 ทนุ ในปี พ.ศ. 2517 ผมก็ได้ย้ายไปดำรง
AID อายผุ ม 39 ปี แลว้ ถา้ อายุ 40 ปี ก.พ.ไมใ่ หไ้ ป ตำแหน่งผู้ว่าราชการจังหวัดมหาสารคาม ก็มาจัดการ
นอกจากจบนติ ศิ าสตร์ รฐั ศาสตร์ สงั คมสงเคราะห์ แลว้ กับปัญหานักศึกษาสไตรก์ ต้องอดหลับอดนอนอยู่ 2
ผมจบ MPA จาก Southern California ซึ่งเป็น คืน ผมพูดดังๆ จนถูกร้องเรียนกล่าวหาว่าเมา ผมก็
มหาวทิ ยาลยั 1 ใน 10 ของวทิ ยาลยั เอกชนในอเมรกิ า เอา ทสปช. เอามวลชนเป็นพวกเขาสนับสนุน ผม
ผมได้ MPA มาในปี พ.ศ. 2513 ในเดอื นตลุ าคม พ.ศ บอกให้นักศึกษาออกไปจากมหาวิทยาลัยทั้งหมดที่
2513 ก็มาอยู่โรงเรียนนายอำเภอ 1 ปี ในสมัยนั้น
เหลืออยู่ประมาณ 100 กว่าคน ทั้งผู้หญิงและผู้ชาย
คุณชลอ ธรรมศิริ ท่านเป็นผู้อำนวยการโรงเรียนนาย ให้ผู้หญิงขึ้นไปอยู่หอชายชั้นบน ผู้ชายให้อยู่ข้างล่าง
อำเภอ ผมเปน็ รองผอู้ ำนวยการ ทา่ นอายมุ ากกวา่ ผม 5 ปี ทั้งหมด 170 กว่าคน ถ้าใครจะกลับบ้านจะให้รถไป
ผมอยชู่ ว่ ยโรงเรยี นนายอำเภออยู่ 1 ปี หลงั จากกลบั จาก ส่งที่จังหวัดขอนแก่นซึ่งเป็นศูนย์รวมปลายทาง

ตา่ งประเทศ
สั่งรถมาขนนักศึกษา 5 คัน ให้ตำรวจนำหน้าและ

ในปี พ.ศ. 2514 ผมย้ายไปเป็นปลัดจังหวัด ท้ายขบวน นำไปส่งไม่ถึงชั่วโมงก็มีโทรศัพท์วิทยุเข้า
ขอนแก่น ซึ่งเป็นจังหวัดใหญ่ ขณะนั้นยังเป็นชั้นเอก มาบอกว่าหัวหน้านักศึกษาจะให้ลงมารวมกันที่
อยู่ อยู่ที่ขอนแก่น 2 ปี ขณะนั้นมาเข้าอบรมโรงเรียน วิทยาลัยครูพระนคร (ชื่อเรียกในสมัยนั้น) ที่บางเขน
นักปกครองระดับสูง รุ่นที่ 1 (นปส.รุ่น 1) อยู่ กรุงเทพฯ ขณะนั้นยังไม่ได้เป็นมหาวิทยาลัย


8 วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง

ผมบอกได้ตกลงกันแล้วอย่าได้มาทำผิดข้อตกลง กรมการปกครองในสมัยนั้นเรียกประชุม ประจำ
ตกลงกันแล้วคุณจะให้ไปส่งแค่ศูนย์รวมสถานีรถ กระทรวง 6 จังหวัด เรียกปลัดจังหวัด 6 จังหวัด ไป
ขนส่งที่จังหวัดขอนแก่น แล้วคุณจะแยกย้ายกันกลับ ประชุม ผมก็ยังนึกว่าจะถูกลงโทษอะไร เรียกมา
จะไปภาคไหนก็แล้วแต่คุณผมส่งแค่นั้น ถ้าใครจะไม่ ประชุม ที่จังหวัดนครราชสีมา แล้วให้ตามไปประชุม
ไปให้ลงที่บ้านท่าพระ ซึ่งห่างประมาณ 12 กิโลเมตร ที่จังหวัดอุบลราชธานี และตามไปจังหวัดนครพนม
จะถึงจังหวัดขอนแก่น
ผมอยู่ที่นั่น ปรากฏว่าจัดประชุมด่วน เรื่อง ความ
ในปี พ.ศ. 2518 ผมไปอยู่มหาสารคามเป็นปี ช่วยเหลือของอเมริกา ตอนนั้นเขาเรียก USOM 
ที่ 2 ประมาณต้นเดือนมีนาคม ทางมหาวิทยาลัย (องค์การบริหารวิเทศกิจแห่งสหรัฐฯ = United
ขอนแก่นก็สมทบมาโจมตีผมด้วย พอผมมาเป็น
States Operations Mission) จะช่วยเครื่องจักร
ผู้ว่าฯขอนแก่น หมายถึงย้ายมาจากหนองคาย
กลเพื่อทำถนนสร้างทางในเขตแทรกซึมคอมมิวนิสต์
ผมอยู่มหาสารคาม 2 ปี แล้วย้ายไปหนองคาย 2 ปี 6 จังหวัดแรก ในช่วงนั้นผมเป็นปลัดจังหวัดเร่งรัด
ครึ่ง แล้วกลับมาจังหวัดขอนแก่น เมื่อเดือนมีนาคม พัฒนาชนบท มี พี่ศุภโชค อยู่จังหวัดเลย พี่เสงี่ยม
ปี พ.ศ. 2522
ราชเรืองรบิล เป็นนายอำเภอเมืองหนองคาย เสียชีวิต
ขอนแก่นก็มาจัดการกับปัญหานักศึกษาที่นี่ แล้วเช่นกัน ผมอยู่จังหวัดนครพนม คุณบุญช่วย

อีก นักศึกษาขับไล่อธิการบดี คณบดี 2 คน แข่งขัน ศรีสารคาม ก็อยู่จังหวัดอุดรฯ คุณดำรงค์ วชิโรดม

กันเป็นอธิการบดี เราคนกลางก็เข้ามาจัดการกับนัก อยู่จังหวัดอุบลราชธานี และที่จังหวัดสกลนคร

ศึกษา ไปดูที่หอประชุมที่ห้องสมุด ข้าวของเสียหาย คุณวุฒินันท์ อารยะ เป็นปลัด รพช. สกลนคร ใน

หมด ผมบอกคุณเป็นนักศึกษาคุณทำแย่กว่าเด็ก ป.4 6 จังหวัด ผมอยู่ในจังหวัดที่แทรกซึมรุนแรงที่สุดคือ
ไม่ระเบียบวินัย ผมเอาของจริงมาพูด ชีวิตนี้เอาของ จังหวัดนครพนม

จริงมาพูดทั้งนั้นตั้งแต่เป็นปลัดอำเภอ เป็นนายอำเภอ ต่อสู้กับผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์สร้างถนน
เมื่อผมเป็นนายอำเภอ ผมย้ายจากอำเภอที่ สร้างทางอยู่ 4 ปี เต็มๆ วันเสียงปืนแตก คือ 7
เล็กที่สุด พอผมเรียนจบแล้วออกไปรับราชการได้ 2 สิงหาคม 2507 ผมก็อยู่ที่นั่น พ.ต.อ.สงัด

ปี ครึ่ง ผมก็เป็นนายอำเภอแล้ว ตอนนั้นอายยุ ่าง 26 โรจนภิรมณ์ เป็นคนสงขลา เสียชีวิตไปแล้ว เป็น

เป็นนายอำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม อยู่ซะ ผู้กำกับ ผมเป็นนายอำเภอเมือง ไปรักษาการปลัด
เต็มที่เลย 4 ปี กว่าด้วยซ้ำ จำได้ว่า 4 ปีครึ่ง พอ รพช. เขาเรียกประชุมเดือนกันยายน พ.ศ. 2507

สอบชั้นเอกได้ก็เลื่อนไปอยู่อำเภอใหญ่ ที่อำเภอเมือง เริ่มงาน รพช. รุ่นแรกในสมัยนั้นขึ้นรถต้องเปลี่ยน
จังหวัดนครพนม จังหวัดมหาสารคามผมย้ายมาเป็น ทุกที เวลาจะออกพื้นที่ตามไปดูลูกน้องทำงาน จะนั่ง
ครั้งที่ 2 โดยเป็นผู้ว่าราชการจังหวัด
รถเอาตำรวจนำไปไม่ได้ รถผมคนต้องแต่งตัวเป็น
แตว่ า่ มเี หตกุ ารณท์ เ่ี หมอื นมโี ชคชว่ ย กลา่ วคอื
ชาวบ้านแต่มีอาวธุ ไปด้วย 4-5 คน มี อส. 4 - 5 คน
วา่ มคี อมมวิ นสิ ตม์ าแทรกซมึ อยใู่ นพน้ื ท่ี วนั เสยี งปนื แตก

ผมก็ยังเป็นนายอำเภอ ท่านชำนาญ ยุวบูรณ์ อธิบดี ไปด้วย ผมเห็นผู้ก่อการร้ายมองผม


9วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง

อินเตอร์เครื่องบินลงได้แต่ไม่มีใครอยู่ ผมเลยให้
ทหารไปรักษาการอยู่ที่นั่น ทหารที่ถอนมาจากลาว

มีทั้งทหารบกและทหารอากาศเป็น 1,000 คน ก็ได้
เขาว่าผมเปน็ สมุนเผด็จการ
อาศัยทหารเหล่านี้มาช่วย ผมบอกกับผู้การว่าขอ
ทหาร 1 โหล หรือซัก 1 หมู่ เข้าไปช่วยจัดการ

ผมบคอกือสภเาผวดา่ ็จ“พกาวรก”ค
ุณ
เอากรรไกรไปด้วยไปช่วยกันตัดผมนักศึกษา

ผมบอกว่าคณุ ผมยาวถ้าไม่มีเงินตัดผม ให้มาบอกผม
กฎหมายมีแล้วไมใ่ ช
้
อำนาจตามกฎหมาย

ผมตัดให้ฟรีเลย ถ้าไม่ไปตัดก็ให้ทหารช่วยตัด ถ้าไม่
ยอมให้จัดการเลย มีทหารอาสาช่วยดูแล้วไม่เหมาะ
สมที่จะเป็นนักศึกษา ก็จัดการกันขนาดนี้ ที่ดังมา

อยู่ในระยะ 200 เมตร จากป่าข้างทาง ที่กิ่งอำเภอ นอกจากดังในต่างจังหวัดแล้ว ก็มาดังที่สภา
ปลาปาก จังหวัดนครพนม ในสมัยนั้นทางเข้ายังไม่มี ตอนยึดทรัพย์จอมพลถนอม จอมพลประภาสอีกครั้ง
ถนนลูกรังเป็นทางเกวียน มีไม้หมอน ผมไปตั้งกิ่ง เมื่อเป็นสภานิติบัญญัติเมื่อเดือนพฤศจิกายน

อำเภอ ลูกน้องผมคนไหนไม่ดีก็ให้ตำรวจจัดการไป พ.ศ. 2516

ที่กิ่งอำเภอปลาปาก ปลาปากคือปลาตะเพียนเป็น ผมเข้ามาเป็นสภานิติบัญญัติหลังปฏิวัติ

ภาษาอีสาน เดี๋ยวนี้เป็นอำเภอปลาปาก จังหวัด เมื่อ 14 ตุลาคม 2516 ในเดือนพฤศจิกายนเขาก็
นครพนม
เลือกสมาชิกสภา ที่เขาเรียกว่าสมาชิกสนามม้า

ลูกน้องเป็นปลัดกิ่ง อยู่ที่กิ่งอำเภอเขา
จาก 2,500 กว่าคน มาเป็นสมาชิกสภา 199 หรือ 200
สวนกวาง เป็นอำเภอสุดท้ายที่ติดต่อกับเขตจังหวัด คน ผมได้รับการคัดเลือกมาในจำนวนนั้นด้วย ใน
อุดรธานี มีเหตุการณ์รุนแรงเหมือนกัน ตอนนั้นต้นปี ขณะนั้นผมเป็นรองผู้ว่าราชการจังหวัดบุรีรัมย์ เป็น
2523 แล้ว ในปี พ.ศ. 2523 ยังมีเหตุรุนแรงอยู่
สมาชิกนิติบัญญัติรุ่นนั้นเป็นรุ่นแรก ปี พ.ศ. 2516 -
มาสงบเอากลางปี 2524 ปลัดอำเภอ หัวหน้าประจำ 2517 เป็นอยู่ 1 ปี 3 เดือน เขาก็เอาเรื่อง ยึดทรัพย์
กิ่งอำเภอ ยศร้อยเอก เสียชีวิตบนบ้าน โดนบุกเข้า จอมพลถนอม กับจอมพลประภาส เข้ามา อาจารย์
โจมตีเวลาประมาณตี 2 กว่า ผมออกไปตอนโพล้เพล้ สัญญาซึ่งเป็นอาจารย์ผม เคยสอนคณะนิติศาสตร์
ใกล้สว่าง ก็เล่าย้อนหลังให้ฟังผมยังพอจำเหตุการณ์ เสนอร่างกฎหมายเพื่อยึดทรัพย์ฯ ผมบอกเสนอทำไม
ที่เกิดขึ้นได้ ปัจจบุ ันผมอายุย่าง 78 ปีแล้ว
กฎหมายธรรมนูญการปกครองก็มีอยู่ อำนาจนายก
พอพ้นจาก รพช. ก็มาเป็นผู้ว่าราชการจังหวัด รัฐมนตรี มาตรา 17 หรือ 21 สมัยจอมพลสฤษดิ์
ขอนแก่น เมื่อปี 2522 ที่เล่ามา ซึ่งจัดการกับปัญหา มาตรา 17 ธรรมนูญการปกครองชั่วคราวให้อำนาจ
นักศึกษาที่จังหวัดขอนแก่นครั้งสุดท้าย พวกฮิปปี้ทั้ง นายกที่จะยึดทรัพย์ได้ แล้วเสนอ ครม.รับทราบ

หลาย ที่สะพายย่าม ผมยาว ตอนนั้นเราถอนกำลัง หรือเห็นชอบ ทำไมจะต้องมายืมมือสภานิติบัญญัติ
ทหารจากลาวมาอยู่ที่อำเภอน้ำพอง สนามบินระดับ คล้ายๆ สภาเป็นเผด็จการ จะยึดทรัพย์


10 วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง

จอมพลถนอม กิตติขจร จอมพลประภาส จารุเสถียร เมื่อปี พ.ศ.2526 ท่านพลเอกสิทธิ จิระโรจน์
และพันเอกณรงค์ กิติขจร ผมไม่เห็นด้วย แต่ผล ท่านเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยอยู่ใน
สุดท้ายกฎหมายผ่านสภา ผมบอกว่าเป็นสภา ขณะนั้น ท่านย้ายผมเข้ามาเป็นอธิบดีกรมแรงงาน
เผด็จการ สมัยนั้นอาจารย์ มรว.คึกฤทธิ์ ปราโมช เมื่อท่านไปตรวจราชการนั้นผมไม่รู้จักท่านมาก่อนผม
เป็นประธานสภา
พาท่านไปกินข้าวธรรมดา ท่านไปเห็นผมตอน
เขาว่าผมเป็นสมุนเผด็จการ ผมบอกสภาว่า บรรยายสรุปอยู่ ท่านถามผมว่าจะไปแก้ปัญหา
พวกคุณคือเผด็จการ กฎหมายมีแล้วไม่ใช้อำนาจ แรงงานได้อย่างไร ผมก็อธิบายให้ท่านฟัง ท่านเห็น
ตามกฎหมาย แล้วเอาอำนาจของสภาเพื่อตราพระราช ผมทำงานขึงขังแล้วพูดเรื่องแรงงานถูกโกง กรณี
บัญญัติยึดทรัพย์คน 3-4 คนและครอบครัว ผมบอก แรงงานไปทำงานต่างประเทศ ผมบอกว่าจะเอาเงิน
สภานิติบัญญัติผมไม่ยอมเป็นเผด็จการกับคุณ
ที่ไหนไปเสียให้เขา 7-8 หมื่น ถึงแสน รายได้ไปนอก
ผลสุดท้ายอาจารย์สัญญาไปคิดทบทวนคงจะเห็นจริง ไปอยู่ทำงาน 2 ปี ก็ยังใช้หนี้ไม่หมดกลับมาจะได้
อาจารย์สัญญาจึงไม่ยอมนำกฎหมายที่ผ่านสภา อะไร ผมรู้ท่านก็รู้ว่ากรมแรงงานหากินกันอยู่ ผม
ทูลเกล้าฯถวายในหลวง เพราะกฎหมายธรรมนญู การ บอกผมจะเข้าไปช่วยถ้าท่านต้องการให้เข้าไปช่วยแก้
ปกครองให้อำนาจอยู่ คืออำนาจของนายกรัฐมนตรี ปัญหา ต้องเสนอแก้กฎหมาย ซึ่งเป็นช่องโหว่ของ
นี่คือเหตุการณ์ที่ผมกล้าแสดงความคิดเห็นแย้งกับ กฎหมายอยู่ กฎหมายเป็นทางหากิน กฎหมาย

ศาสตราจารย์สัญญา ธรรมศักดิ์ ซึ่งท่านเสียไปแล้ว ใบอนุญาตฉบับเดียวหาแรงงานภายในประเทศก็ได้
หลังจากนั้นมา ผมเลยโด่งดังทั่วประเทศ เมื่อปลาย ต่างประเทศก็ได้ ค่าขออนุญาตแค่ 100 บาท ค่าปรับ
ปี พ.ศ.2517 เพราะต่อสู้จนชนะสภานิติบัญญัติได้
แค่ไม่เกิน 2,000 แล้วผู้ทำผิดจะไปกลัวอะไร ต้องแก้
ตอนมาดังที่สภาในขณะนั้นผมยังเป็นรองผู้ว่า กฎหมายให้มีหลักประกัน แยกใบอนุญาต ไปทำงาน
ราชการจังหวัดบรุ ีรัมย์ ที่ผมทำได้อย่างนี้เพราะ ท่าน ต่างประเทศ คนงานภายในประเทศ-ต่างประเทศต้อง
อธิบดีกรมอัยการในขณะนั้น อาจารย์กมล วรรณะ แยกกันต่างหาก ผลสุดท้ายก็สำเร็จใช้บังคับมาจนถึง
ประภา สนับสนุนผมอยู่ ท่านเป็นรัฐมนตรีว่าการ ปัจจบุ ัน

กระทรวงมหาดไทยอยู่ ผมได้เลื่อนตำแหน่งจากรอง พระราชบัญญัติปี 2518 ใช้มาจนถึงปัจจุบันมี
ผู้ว่าราชการจังหวัดบุรีรัมย์ ไปเป็นผู้ว่าราชการจังหวัด แก้ไข 2 ครั้ง กฎหมายจัดหางาน ให้มีหลักประกันไม่
มหาสารคาม ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2517
เกิน 5 ล้าน ระยะแรกเอาประกัน 5 แสน หรือ ล้าน

แต่ระยะหลังนี่จัดเก็บเต็มที่แล้ว หมายถึงเก็บจาก

ผู้ได้รับใบอนุญาต เช่นแรงงานต่างประเทศ ต้องมี
กับผลงานทีภ่ มู ใิ จในชีวติ ราชการ
หลักประกัน 5 ล้านบาทถึงจะได้รับใบอนุญาต ถ้ามี
เรื่องขึ้นมาก็ยึดหรือเอากับคนที่ต้องชดใช้ ถ้าชดใช้ไม่
เรื่องที่เล่ามา เรื่อง ยึดทรัพย์ เป็นเรื่องที่ พอ 5 ล้านก็ฟ้องร้องทางแพ่งต่อไป เป็นการช่วย
เอาชนะสภานิติบัญญัติได้ อันดับสองรองลงมา
แก้ไขปัญหาเรื่องแรงงานที่กรมแรงงาน

ก็เรื่องที่ปราบปรามคอมมิวนิสต์เป็นผลสำเร็จ
เป็นผลงานตอนเป็นอธิบดีกรมแรงงาน

โดยสู้ตายอยู่ถึง 4 ปีครึ่ง และที่กรมแรงงาน กระทรวงมหาดไทย

กระทรวงมหาดไทย


วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง
11

ถึงแก่อนิจกรรมก่อน ไม่อย่างนั้นถนนริม 2 ฝั่งแม่น้ำ
เจ้าพระยาจะมีถนนสำเร็จแล้ว ท่านเป็นนายก
รัฐมนตรีตั้ง 4-5 ปี จะต้องทำเรื่องแผนพัฒนา
เศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับแรก เกิดขึ้นในสมัย
จอมพลสฤษดิ์ ธนรัชต์ เมื่อ ปี พ.ศ. 2504 โดยท่าน
มองการณ์ไกล อย่าไปมองแต่ว่าท่านเป็นเผด็จการ
ท่านเอาการเอางานพัฒนาบ้านเมือง



ภารกิจทีท่ ่านยังรบั ผดิ ชอบอย่ใู นปจั จุบัน
งานผังเมืองสมัยที่ท่านดำรงตำแหน่ง

ผู้อำนวยการสำนกั ผังเมอื ง (อธิบด)ี
ภารกิจที่รับผิดชอบในปัจจุบันมีทั้งหมด

3 กระทรวง กระทรวงแรก คือ กระทรวงมหาดไทย
ผังเมืองฉบับแรกที่ประกาศบังคับใช้ในสมัยที่ เปน็ คณะกรรมการพจิ ารณารา่ งกฎหมายของกระทรวงฯ
ผมเป็นผู้อำนวยการสำนักผังเมืองคือ ผังเมืองรวม เป็นมา 19 ปีแล้ว และเป็นกรรมการพัฒนากฎหมาย

บริเวณอุตสาหกรรมหลักและชุมชนมาบตาพุด เปน็ ปที ่ี 4 รวม 2 คณะ คณะท่ี 3 เปน็ กรรมการควบคมุ
จังหวัดระยอง ผังเมืองฉบับที่ 2 คือผังเมืองกทม. อาคาร ก็ถือว่าเป็นของกระทรวงมหาดไทยด้วย
หลังจาก กทม.ก็ผังสมุทรปราการ สมทุ รปราการนี่ผม กระทรวงท่ี 2 คอื กระทรวงแรงงาน เปน็ กรรมการสภาท่ี
ดังพอสมควร เรื่องที่มีการวิ่งเต้นของกลุ่มอิทธิพล ปรกึ ษาเพอ่ื พฒั นาแรงงานแหง่ ชาติ ผมเพง่ิ พน้ ไป เมอ่ื
พวกเสียผลประโยชน์ จะให้เป็นพื้นที่สีเหลือง สีแดง เดอื นมนี าคม พ.ศ. 2552 เปน็ 2 วาระ รวม 6 ปี แตย่ งั
สีส้ม แต่เราต้องการรักษาสีเขียวไว้ซัก 60-70% เป็นคณะกรรมการพิจารณาร่างกฎหมายกระทรวง
เพราะฉะนั้นผังสมทุ รปราการจึงออกประกาศบังคับใช้ แรงงาน สว่ นกระทรวงท่ี 3 คอื กระทรวงพฒั นาสงั คม
หลังผัง กทม. 3 - 4 ปี ที่จริงควรจะออกก่อนหรือ และความมน่ั คงของมนษุ ย์ เปน็ คณะกรรมการพจิ ารณา
พร้อมๆกับผังเมืองระยอง ก็เพราะกลุ่มผลประโยชน์
รา่ งกฎหมายของกระทรวง

งานผังเมือง ผมภูมิใจที่ได้มาต่อสู้กับกลุ่ม

อิทธิพลผลประโยชน์ เราเอาความคิดเห็นของ
ประชาชนเป็นหลัก แล้วให้เจ้าหน้าที่ไปชี้แจงว่า

ความจริงเป็นอย่างไร เพราะฉะนั้นที่เขาให้ห่างถนน งานผงั เมือง ผมภูมใิ จทไ่ี ด
้
20 เมตร ผมไม่เห็นด้วย อย่างน้อยต้อง 40 - 50 มเปเารน็ตาเห่ออลสาักคกู้ วบั แากลมล้วคมุ่ ใหิดอเ้ทิเจหธา้น็ ิพหขนลอผา้งทปล่ไีปรปะรชชะาแ้ีโชยจนชง
น
์

เมตร อย่างนี้เป็นต้น ส่วนมากในเขตอิทธิพลทั้งหลาย
อย่างน้อยถนน 1 เส้นต้องห่าง 40 เมตร แต่กำหนด วา่ ความจรงิ เปน็ อย่างไร

ไว้มาตรฐาน 50 เมตร ไม่ใช่แค่ 40 เมตรติดถนน
เดี๋ยวนี้ที่จอดรถเต็มถนนไปหมด ที่ถนนแคบๆ

คือไม่เอาจริง ผมยังเสียดายจอมพลสฤษฏ์ที่ท่าน

12 วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง

บทบาทของกระทรวงมหาดไทยใน ถา้ มองในแงป่ ระชาธปิ ไตย ถอื เปน็ การกระจาย
ปัจจุบัน กบั ยุคสังคมขอ้ มูลข่าวสาร
อำนาจใหท้ อ้ งถน่ิ แตท่ อ้ งถน่ิ ยงั อยใู่ นการกำกบั ดแู ลของ
มีอำนาจหน้าที่ไม่เหมือนเดิมแล้ว ปัจจุบัน ราชการสว่ นภมู ภิ าค กระทรวง ทบวง กรม ตราบใดท่ี
เหลืออยู่ 5 - 6 กรมในสังกัด หลังจากถกู แยกออกไป สถาบนั พระมหากษตั รยิ ย์ งั อยู่ สถาบนั ปกครองทม่ี ผี วู้ า่ ฯ
บทบาทเกี่ยวกับการรักษาความสงบเรียบร้อย นายอำเภอ กำนนั ผใู้ หญบ่ า้ นตอ้ งยงั อยู่ เปน็ งานสว่ น
บรรเทาทุกข์บรรเทาสาธารณภัยทั้งหลาย ไม่เป็น ภมู ภิ าค ไมม่ ใี ครอธบิ ายใหเ้ ขา้ ใจ ไมม่ ใี ครพดู กนั ตรงๆ
กระทรวงบำบัดทุกข์บำรุงสุขเหมือนเมื่อก่อน ถูกตัด บอกแต่ว่ากระจายอำนาจให้เป็นไปตามระบอบ
อำนาจไป เช่น กรมตำรวจไปขึ้นกับนายกรัฐมนตรี ประชาธปิ ไตย พรรคประชาธปิ ตั ยเ์ รม่ิ มาแลว้ ตง้ั แตป่ ี พ.ศ.
โดยตรง ตำรวจควรจะกระจายไปอยู่กับท้องถิ่น 2542 การปกครองทอ้ งถน่ิ เรม่ิ มี อบต.ปี พ.ศ. 2537
เทศบาล อบจ. และอบต. ส่วนตำรวจส่วนกลางนั้นไม่ เมอื งไทยมคี นรปู้ ระชาธปิ ไตยแบบรซู้ ง้ึ ถงึ 20 ลา้ นคนหรอื
เป็นไร เช่น ตำรวจสันติบาล ตำรวจนครบาล และ ถึง 1 ใน 3 ของประเทศหรือเปล่า นอกนั้นเป็น

ตำรวจสอบสวนกลาง แต่ตำรวจต้องเป็นตำรวจของ ผตู้ าม (Follower) ทง้ั นน้ั จงู ไปทางไหนกไ็ ปอยา่ งทเ่ี หน็

ท้องถิ่นเป็นส่วนใหญ่ แล้วต้องให้ผู้ว่าฯ นายอำเภอ

สามารถกำกับดูแลควบคุมได้ ไม่อย่างนั้นผู้ว่าฯ จะ สังคมไทยกำลังก้าวเข้าสู่การเป็นสังคม

บริหารงานยาก เพราะผู้ว่าฯไม่มีมือคอยช่วย อส. ทั้ง ผสู้ งู อายุ ภาครฐั ควรมบี ทบาทในการดแู ล
ประเทศมีประมาณ 30,000 กว่าคน มีอยู่ในมือผู้ว่าก็ ผสู้ งู อายอุ ยา่ งไร

2-3 กองร้อย จะปลุกระดมคนเหมือนเมื่อก่อน หรือ ผสู้ งู อายตุ อ้ งแยกแยะถา้ เขามเี งนิ บำเหนจ็ บำนาญ
ลูกเสือชาวบ้านเขาก็ไม่เอาด้วยแล้วในสมัยนี้ เขาร่วม หรอื มรี ายไดส้ งู พอเลย้ี งตวั ถา้ ตำ่ กวา่ 15,000 บาท กต็ อ้ ง
ด้วยเมื่อครั้งสมัยปราบปรามคอมมิวนิสต์ เดี๋ยวนี้ไม่ ดแู ลเขา โดยเฉพาะพวกทไ่ี มไ่ ดก้ นิ บำเหนจ็ บำนาญ ผทู้ ม่ี ี
เหมือนก่อนแล้ว
ประกนั สงั คม 500 บาท เงนิ นอ้ ยไป แตย่ งั ดที ม่ี ี 30 บาท
อัยการสูงสุด กรมราชทัณฑ์ และสำนักงาน รกั ษาทกุ โรคอยแู่ ตว่ า่ บรกิ ารของแพทย์ พยาบาล และ
ตำรวจแห่งชาติ 3 กรม ที่แยกไป แล้วจะเอาอำนาจ สถานพยาบาลยงั มไี มเ่ พยี งพอตอ้ งกระจายไป เครอ่ื งมอื
อะไรอยู่ในมือ ไม่มีบารมี คนเราไม่มีอำนาจไม่มีบารมี อปุ กรณท์ ง้ั หลายตอ้ งมใี หค้ รบ หมอทเ่ี รยี นมาแลว้ ไมไ่ ป
จะทำอะไรได้ จะไปขอความช่วยเหลือใครได้ นี่คือ ทำงานตอ้ งปรบั ปรบั แค่ 1-2 ลา้ นเขาไมแ่ ครห์ รอก ตอ้ ง
ปัญหาใหญ่ที่รัฐบาลต้องพิจารณา
ปรบั ใหห้ นกั ตอ้ งไปทำงานภมู ภิ าคใหไ้ ดอ้ ยา่ งนอ้ ย 2 เทา่

วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง
13

ของเวลาเรยี น หรอื 1 เทา่ กย็ งั ดี อยา่ งนอ้ ยควรอยู่ 6 ปี ผสมผสานกัน ท้ังหลักนติ ศิ าสตรแ์ ละ หลักรฐั ศาสตร์
ถา้ ออกกอ่ นตอ้ งปรบั เตม็ ทเ่ี ลย
เดี๋ยวนี้เอาหลักเศรษฐกิจคือเศรษฐศาสตร์เข้ามาด้วย
การสวัสดิการยังไม่เพียงพอในแง่ของ
หลกั สงั คมวทิ ยาตอ้ งเอามาดว้ ย กฎหมายเดย๋ี วนเ้ี ขาเรยี ก
พนกั งานดา้ นสขุ ภาพอนามยั เรอ่ื งนเ้ี ปน็ ปญั หาใหญ่ เรอ่ื ง นติ ปิ รชั ญา ของดร.ปรดี ี เกษมทรพั ยจ์ ะไปยดึ หลกั นติ ริ ฐั
ดแู ลเรอ่ื งสถานทอ่ี อกกำลงั กาย ทเ่ี ลน่ ตา่ งๆ ตอ้ งมใี หเ้ พยี ง อยา่ งเดยี วไมไ่ ด้ อยา่ อา้ งแตน่ ติ ริ ฐั อยา่ ลมื วา่ การเมอื งการ
พอ จะเป็นกีฬาหรือออกกำลังกายก็ได้ และต้องมีเจ้า ปกครอง การบริหาร เศรษฐกิจ สังคม จิตวิทยา
หนา้ ทป่ี ระจำ ไมอ่ ยา่ งนน้ั จะกลายเปน็ แหลง่ มว่ั สมุ เพราะ วฒั นธรรมและสง่ิ แวดลอ้ ม ไปดว้ ยกนั หมด ความมน่ั คง
ไม่มีคนดูแล ผู้ดูแลก็ต้องฝึกต้องอบรมมาในการที่จะ ของรฐั ถา้ พดู ถงึ ความมน่ั คงไปนกึ ถงึ ทหาร ทกุ อยา่ งท่ี
บรกิ ารผรู้ บั บรกิ ารทง้ั หลาย ไมใ่ ชม่ แี ตส่ ถานทอ่ี ยา่ งเดยี ว ผมพดู มาคอื ความมน่ั คงทง้ั นน้ั คนไมเ่ ขา้ ใจ เรอ่ื งนอ้ี กี
นานกว่าจะเข้าใจ เพราะต่างคนต่างถือ ผมถือว่าแดน
ไมไ่ ด้ คนตอ้ งพรอ้ ม อยา่ งประเทศอเมรกิ าเขาพรอ้ ม เรอ่ื ง อทิ ธพิ ล (sphere of Influence) คอื ตา่ งกระทรวงตา่ ง
สถานทด่ี แู ลคนสงู อายุ ซง่ึ เพม่ิ ขน้ึ 6% - 8% เดย๋ี วนม้ี ี กรมพยายามดึง หวงอำนาจให้มากที่สุด คือ

พลเมอื งทอ่ี ายเุ ลย 60-80 ปี มถี งึ 10% เพราะอายยุ นื เขตอทิ ธพิ ลของตนเอง ไมพ่ ยายามแชร์ พดู คำวา่ บรู ณา
60-65 ไปแลว้ ยงั แขง็ แรง
การ บรหิ ารงานแบบบรู ณาการ พฒั นาการ หมายความวา่

อยา่ งไร เขา้ ใจความหมายทแ่ี ทจ้ รงิ หรอื ไม่





เคลด็ ลบั ในการดแู ลสขุ ภาพใหแ้ ขง็ แรงหลงั วธิ อี อกกำลงั กายใหแ้ ขง็ แรง

เกษยี ณอายรุ าชการ

ผมเดนิ ตลอด เดนิ ไปโนน่ มานต่ี ลอด อยา่ งเวลา
เคลด็ ลบั คอื อยา่ เครยี ด แลว้ ลกู หลานมหี รอื ไมม่
ี ไปดงู านตา่ งประเทศ เรอ่ื งเดนิ ไมม่ ปี ญั หา และผมขบั รถ
กก็ ระจายใหเ้ ขาไป อยา่ งผมบงั เอญิ วา่ มรี ายได้ 2 ทาง เปน็ เองมาตลอด เคยมคี นขบั รถกระทรวงเขาใหค้ นมานาน
ทป่ี รกึ ษาบรษิ ทั ดว้ ย เงนิ บำนาญดว้ ย รวมแลว้ ได้ 90,000 แลว้ แตไ่ มเ่ อาเพราะไมร่ บั ผดิ ชอบ ชอบดม่ื ไมต่ รงเวลา
กวา่ บาท กก็ ระจายใหล้ กู หลานไปบา้ ง มลี กู 4 คนหลาน 4 อยา่ งผมนเ่ี รอ่ื งดม่ื กม็ บี า้ ง เวลามแี บง่ ใหเ้ พอ่ื นบา้ ง เวลานดั
คนกก็ ระจายใหเ้ ขา คอื มกี แ็ บง่ ๆ ไปอยา่ หวงสมบตั ิ ถงึ ประชมุ นำไวนไ์ ปทลี ะ 2-3 ขวด แตไ่ มก่ นิ คนเดยี วทบ่ี า้ น
ลกู ๆทำงานหมดแตเ่ งนิ เดอื นอาจไมพ่ อใช้ เดย๋ี วนค้ี นราย ไมด่ ม่ื ประจำ ดม่ื มาตง้ั แต่ 28, 40 ดกี รี เหลา้ ทกุ ชนดิ
ไดน้ อ้ ยรสนยิ มสงู รสนยิ มสงู รายไดต้ ำ่ เปน็ แฟชน่ั
ตอนอยทู่ จ่ี งั หวดั หนองคาย นครพนม สมยั นน้ั เหลา้ ถกู
อกี อยา่ งหนง่ึ คอื ผมจะไมเ่ ครยี ด อยา่ งเวลาผม วสิ กข้ี วดละ 60-70 เดย๋ี วนข้ี วดละ 900 ถงึ 1,000 กวา่ ก็
ประชมุ ถา้ บรรยากาศเครยี ดๆกนั ผมกจ็ ะยกตวั อยา่ งเรอ่ื ง มพี ออยพู่ อกนิ เลย้ี งพรรคพวกบา้ ง ไวนผ์ มกนิ มา ราวๆ
โจก๊ ๆ ทเ่ี กย่ี วขอ้ งขน้ึ มา คอื การประชมุ ทางดา้ นกฎหมาย กลางปี 37 แตไ่ มด่ ม่ื ประจำมพี วกถงึ จะกนิ หรอื หว้ิ ไป
จะมเี รอ่ื งเครยี ดดว้ ยคำ wording วรรคตอนตา่ งๆ โต้ เลย้ี งเพอ่ื น อยา่ งงานศษิ ยเ์ กา่ สวนกหุ ลาบทจ่ี ะถงึ สมาคม
เถยี งกนั เปน็ ชว่ั โมงพดู กนั ไมจ่ บ ผมบอกอยา่ หวั เกา่ ใหห้ นั ศษิ ยเ์ กา่ สวนกหุ ลาบ 3-4 หน หว้ิ ไปที 2-3 ขวด กนิ หมด
มาหวั สมยั ใหมบ่ า้ ง ตอ้ งเอาทง้ั เกา่ ทง้ั ใหม่ ทง้ั ปจั จบุ นั มา แลว้ กใ็ หเ้ พอ่ื นซอ้ื เพม่ิ มากนิ ตอ่ คอื ผมเปน็ คนใจกวา้ งไม่
ไดถ้ อื วา่ มอี ะไรมาก มพี ออยพู่ อกนิ กเ็ ลย้ี งพรรคพวกบา้ ง


14 วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง

อาหารนก่ี ก็ นิ อยา่ งงา่ ยๆ คอื พยายามเลย่ี งของบางอยา่ ง
ขอ้ คดิ สำหรบั ขา้ ราชการรนุ่ หลงั
ทท่ี ำใหอ้ ว้ นเพราะชอบของหวาน หมนู เ่ี ลย่ี ง กนิ ปลาเปน็ การทำงานตอ้ งฟงั อยา่ เปน็ alligator ในการ
ประจำ ชอบผกั หมอใหล้ ดของหวาน นำ้ ตาลในเลอื ดสงู ไป ทำงานยึดหลักว่าอย่านินทาหรือต่อว่าลูกน้อง

หนอ่ ยแตย่ งั ไมถ่ งึ ขน้ั รา้ ยแรง ไขมนั ความดนั ปกติ ผมได้ ต่อหน้า สาธารณชน บางคนชอบด่า ลูกน้องต่อหน้า

เปรยี บเพราะความดนั อยา่ งตำ่ 80-120 กวา่ สงู สดุ 70 กวา่ สาธาณชน ลูกน้องจะไปชอบได้อย่างไร มีอะไร

ถงึ 135 คอื ความดนั ปกตแิ ลว้ ลดไขมนั ไดก้ ด็ ี ไขมนั ผม กค็ วรเรยี กไปคยุ ไปอบรมสง่ั สอนเหมอื นลกู หลาน จะไป
ควบคุมมา 3-4 ปี แล้ว เดี๋ยวนี้กินยาบำรุง
พดู ในทป่ี ระชมุ ไมไ่ ด้ ไมถ่ กู ตอ้ ง ผดิ หลกั leadership
เปน็ ยาจนี ยาไทย นำ้ มนั ปลา แลว้ กม็ อี าหารเสรมิ กนิ ดว้ ย
หลักการบริหารเขาไม่ให้ดุด่าลูกน้องต่อหน้าในที่

สาธารณชน เขาใหส้ อนลกู นอ้ ง Coaching แตต่ อ้ งสอน
ใหเ้ ปน็ ใชภ้ าษางา่ ยๆ ตอ้ งแปลภาษายากๆใหเ้ ปน็ ภาษา
ชว่ งเวลาของการพกั ผอ่ น
งา่ ยๆ ตอ้ งพดู แลว้ ใหเ้ ขาเขา้ ใจ ม.6 อาชวี ะ อดุ มศกึ ษา
ต้องพูดแต่ละระดับให้เข้าใจ ไม่พูดภาษาเดียวกันทุก

บางวนั นอนครง้ั ละ 3-4 ชว่ั โมง คอื ผมนอนแต่ ระดบั ม.6 พดู อยา่ ง อดุ มศกึ ษาพดู อยา่ งเพราะพน้ื ฐาน

หวั คำ่ ฟงั ขา่ วเสรจ็ 2 ทมุ่ กวา่ กห็ ลบั แลว้ แต่ 2-3 ชว่ั โมง ไมเ่ หมอื นกนั นอกจากนต้ี อ้ งยดึ หลกั เปน็ ผใู้ หม้ ากกวา่

ก็ตื่นทีเรียกว่านอนไม่ตลอด แต่ถือว่า 2-3 ชั่วโมง
เปน็ ผรู้ บั ใหค้ วามเปน็ ธรรมแกผ่ รู้ ว่ มงาน

คอมพลีท ต้องให้หลับสนิท ไม่ใช่หลับๆตื่นๆ ถือว่า
แลว้ ผมมหี ลกั ในการดำเนนิ ชวี ติ ขอ้ หนง่ึ กค็ อื เอา
พักผ่อนเพียงพอ เรื่องนอนไม่มีปัญหาหลับสนิทใช้ได้ แนวทางจากเจา้ นายทด่ี มี ารวมกนั ผบู้ งั คบั บญั ชา เจา้ นาย
นอนมากไปดว้ ยซำ้ แลว้ ไมค่ ดิ เรอ่ื งอะไร แตน่ อนหลบั
แลว้ ผมชอบฝนั ยอ้ นไปเรอ่ื งเกา่ ๆ พอตน่ื ขน้ึ มาตอ้ งเขา้ ทม่ี ปี ระสบการณ์ มคี ณุ ธรรม เปน็ ตวั อยา่ งทด่ี ี อนั ไหนไม่
หอ้ งนำ้ แลว้ การฝนั เปน็ การเตอื นใหต้ น่ื
ดเี รากล็ ะเวน้ อยา่ งเจา้ ขนุ มลู นายเกนิ ไปเรากไ็ มช่ อบ เราก็

ไม่เอาอย่าง อย่างผมขับรถเองมาตลอด 16-17 ป
ี
แนวทางในการดูแลสุขภาพและข้อปฏิบัติ ทเ่ี กษยี ณอายุ เดก็ จะมาเปดิ ประตรู ถ บอกวา่ ไมต่ อ้ งเดย๋ี ว
สำหรบั ผสู้ งู อาย ุ
ประตหู นบี มอื เพราะหวงั ดี ไมต่ อ้ งมาคอย ปดิ -เปดิ ตอ้ ง
อย่างที่ว่าอย่ากินแต่ของที่ชอบ ทานอาหารให้ บอกลกู นอ้ งใหเ้ ขา้ ใจ อยา่ เอาใจนายเกนิ สมควร

เหมือนที่หมอเขาแนะนำ กินให้ครบ 4-5 อย่าง น่ีคือประวัติและแนวคิดบางส่วนของ

Nutrition นส่ี ำคญั อยา่ กนิ ของมนั ของหวานมากเกนิ ไป ท่านชำนาญ พจนา ผู้อาวุโสที่มากด้วย
4-5 หมกู่ นิ ใหค้ รบ พยายามพกั ผอ่ นออกกำลงั กายบา้ งแต่ ประสบการณ์ ชายร่างเล็กสูงวัยผู้มีหัวใจ
อยา่ ใหม้ ากไป ใหพ้ อสมควร เพราะถา้ เราออกกำลงั มาก แข็งแกร่ง ท่ียังคงไม่หยุดน่ิงในการทำงานเพ่ือ
เกนิ ไปหวั ใจจะเตน้ แรงแลว้ ทำใหห้ วั ใจไมป่ กติ อยา่ งเดนิ สังคมปัจจุบัน เส้นทางในการรับราชการและ
jogging นจ่ี ะเดนิ แบบคนหนมุ่ อายุ 30-40 ไมไ่ ด้ คน แนวทางในการดำเนินชีวิต ตลอดทั้งการดูแล
70-80 กว่า ใช้วิธีการเดินค่อนข้างเร็วแต่ไม่ถึงกับ สุขภาพพลานามัย วิธีคิดและประสบการณ์อัน
jogging อยา่ งคณุ หมอทว่ี า่ ยนำ้ ไดเ้ ปน็ ชว่ั โมงตอ้ งอาศยั
ทรงคุณค่าของท่านนับว่าเป็นประโยชน์อย่างยิ่ง
การฝกึ ฝนมายาวนาน
ที่จะเป็นแนวทางนำไป

ประยุกต์ใช้ต่อไป





วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง
15

เคล็ดลับสุขภาพด
ี

ของ ดร.อ
ู๋

เทยี่ งคืน
แพทยห์ ญงิ อินทริ า พัวสกลุ

แปลและเรยี บเรียง


เท่ยี งวัน

รา่ งกายของมนุษยเ์ รามพี ลังในการซอ่ มแซมตนเอง ระบบภมู คิ มุ้ กันจะมีกลไกการ
ปอ้ งกนั โดยการยบั ยงั้ และทำลายแบคทเี รยี และไวรสั ทเ่ี ขา้ มาในรา่ งกาย และมกี ลไกในการ
เยยี วยาฟน้ื ฟรู า่ งกาย เมอื่ เราเปน็ หวดั และกนิ ยา ยาไปฆา่ ไวรสั ไดแ้ ตร่ ะบบภมู คิ มุ้ กนั จะไมท่ ำ
งานเตม็ ท่ี และประสทิ ธภิ าพอาจจะลดตำ่ ลงเปน็ ผลใหร้ า่ งกายตดิ เชอ้ื ไดง้ า่ ยยงิ่ ขนึ้

อมพหให ป
1หหจุรลา.นลอ ้ข กะจักจีักงับกแาคกำสเราถลเลาวืะอประ่ารี่ทยรทย็นจขคผี่สขงวะีอ่ตเือู้เกะขชันบังช้อสา่วาลี่ยถงเดรมยะขขวา่ใรลอัีบชยช
.ย1ยดอาถ้นยอู่ใญู๋ ค่านCไาคยยดใรดลhือหา่ั้งว้ใ้ำาoันง้หไมนทlสeลน้สแแาำs้อกใะตุ้อขนtอหeทภ่วยก้ร3rดีา่ทสoะไพรlปบุาด-ว.งคใบเนันตท4อทนภลรู๋ับำ่าอมูก่าคใะทจืง่นิคหลระกี่จ3ุ้มั้่้างสไาะวมอกุขยวเเา่แคันภปดพ่าจบไแร้ว็านื่แอมกพขยง้ันขไ่เภ็ง
ปดพ
ับะแาไีนียไรรดล8ะงงำ่้
2. ในแต่ละวันควรดื่มน้ำผลไม้ป่ัน หรือ

น้ำผักป่นั อยา่ งนอ้ ยวันละ 3 แก้ว


นี่คือหนทางที่จะได้รับ Phytochemicals
ภอเนยูมื้อ่าิคงแุ้มเพลกียะันเงมแพลขอ็ด็งแปแรั่นลงเะปทผ็นำักใSหแm้เลซะoลผoลtล์ขhไอiมeงs้คร่าวเงนรกกื่อาินงยจทแาลั้งกเะเปปรละลบือือบกก
แใแหลลญะะเ่มมVีลCi็ดryuมasี nPihโdดyetยoใไcนมhป่ทeรmำิมอาiัcนณaตนlsร้อายมยาตจกะ่อไเเมปรลฆา็ด่าถผB้าลaจไcะมtใ้สeหr่วi้ดนaี

ต้องดื่ม Smoothies วันละ 6 แก้ว เช้า 2 แก้ว ก่อน

16 วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง

6. ดืม่ น้ำมาก อย่างถูกวธิ
ี
ในวันหนึ่งเราต้องการน้ำมากเท่าใด ขึ้นอยู่
กทหับ้อำตงวแ้่าอองขรมณ์ ีกกะา็ดนรื่มเั้นดนเิรน้ำาปมอรายะกู่ใมนาตสณ้อถงา6นดแะื่มอกนย้ว้ำก่าปง็เไพรระียมงเชาพณ่นอ ถถ8้า้าอง-ายน1ู่ในท0ี่
ล1แ2กะน้วแ้อกถย้ว้าๆทตำ่อบงวา่อันนยกวๆลิธาีกเงพาแรื่อจด้งใื่มหกน้เซล้ำลกางล็สแ์ขำดคอดัญงรค่าวงวิธกรีทาดยี่ดื่มดีคนูดือ้ำซด1ึม0ื่มไปท-ี
ใส
ชา้ไมดา้ดรถี ดแูดตซ่ถึม้าเไรดา้หดมื่มดทีเแดลียะวถคูกรขั้งับลทะมิ้งทากางๆปัสเซสลาวละ์จไะปไ
ม่
อลอาาะหห3าารรแกเยกล็น้วากงว็ไแดันต้ ่บใ1ชา้งแHคกiน้วgอhบาจ่าPยรoู้สw2ึกeมแreากกd้วไปBอlีกeกn็เ1dรeิ่มแrดก(้ว้วอกยย่อวู่ตันน่ำ 7. กินตามชนดิ ของกลุม่ เลอื ด

ด3เสีท้นแีใ่สรยุงดผมัก้าเแช) ล่นวะิธผแีนลอี้จไปมะเ้อไปปอิ้ดลกมึเงขาียPเhวลyือแtกoอผcปลhเไeปมmิ้้ทลiี่มแcีรดaสlงsเปอจรงี้ยาุ่กนว


สับปะรด กีวี และมะนาว
กิน อะไร กถล้ากุ่มินเลอือาดหมารีคผวิดาจมะสทำคำใัญห้ปท่วี่จยะบไดอ้
กว่า เราควร
สแตาร ่ผอักาเหปา็นครเนทวที่จลำี่มาเนีเปลา็นนือตด่รอก่ากรงุ๊ปากราสOยรจ้าตะงไ้อภมงูม่ดกิคูดินุ้มซเนกึมื้อันสแัตดรว่ธัง์านตถั้นุห้าคกรนินือ
3. ได้รบั แสงแดดวนั ละ 30 นาท
ี นเ1ล0มือวด%ัวก)รธุ๊ปอัญาOพหืชาคร5ทวระ%กเล
ินแลผะักนม75แพ%ะ 1ผ0ลไ%ม้ 1(ห0ล%ีกเลเนี่ยื้อง
แ ล ะนม แคลนะทเพี่มิ่มีเลกือารดกกินรผุ๊ปลAไม้แตล้อะงธหัญลพีกเืชล
ี่ยงเนื้อสัตว์
อท อำล กาจยาผกิวบเรห้าานนมังัแกตแไดล่ ด้ยะรหิน.ลเอสายู๋มกคอลนว่าต่าวต้อUงรทงVกาคันจรขาีม้ากมกแันสเขแงาดอบดาอทกกิต่อวยน่า์
แผเปสิว็นงหวนิตUังาVมสินก่วลนAับวไซิตปึ่งาเชมป่วลินยี่ยในDห้ผCชิวhช่วoุ่มยlชปeื้นs้อtงeแกrลoันะlหปใว้อตัดง้ผกิวันกหมรนะะังดเใรูหก็ง้
พใรนับรชแุน่วสแงงลเแวะลดมาดะทเวรี่เันห็งบมลาะางะปชสรนมะิดขมอาดณงแังคตนร่ลั้นึ่งะรชพ่าั่วงื้นโกมทางี่ยแขเสอวงลงอเารากาทลคิตาวยงรว์จไันดะ้

ช่วยให้สุขภาพดี

4. ออกกำลังกายวันละ 30 นาที

ขฉอะ งนเั้นรารจ่าะงอทกยำา่างยอาจอนะกหกนOำักลvเeังกกrินwาไยoปวr
kันeลdะมหากัวใกจว่าแ3ล0ะรน่าางทกีามยิ


5. อาบนำ้ รอ้ นแลว้ ตามดว้ ยนำ้ เยน็

อาบน้ำร้อน 3 นาที แล้วตามด้วยน้ำเย็นครึ่ง
เนไพปาิ่มเทลรี ี้ยะทงบำทสบั่วลภรับมู่าองิคกยุ้มา่ากยงนันแี้ เ3ลพะิ่มรเพอกบิ่มารไวeหิธnลีกeเาrวรgียนyนี้จเะดลท้วือำยดใหแ้เลซลือึ่งะชเดพ่ววิ่มยิ่ง
เมทาบอลีซึม


วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง
17

แ ล ะเนื้อวคคัวนน
ทที่มี่มีเีเลลือือดดกกรรุ๊ปุ๊ป BAตB้องตห้อลงีกหเลลีกี่ยเงลเีน่ยงื้อเ
นื้อไก่ เท วำลงาาดทนีไ่รรดะ.้ดบีทบอี่สภู๋ ุดูมคิค
อื ุ้มใกคันรแล:ะก
ารซ่อมแซมร่างกาย จะ

8. กนิ ตามนาฬิกาชวี ภาพ
เบ ขอากไดดเล้รร่า.ับวกท่าาอเรขมวาินจอะิจู๋มฉเีชปัยีว็นวิตแ่าอเพปยท็นู่ไยดม์ช้ไะมาเวร่เกจ็งีนินปอ3ดเเมดแื่อือลอนะา
ยไดุ ้ร3ับ0คปำี

มนุษย์ทุกคนมีนาฬิกาชีวภาพ ที่จะบอกเรา
ก(วW่า็จเมaะsื่อเสtไeรียsจส)ะมกไมดิน่สุลานมอสานารรถพตถื่นิษูกนขอับ(Tนอoอxถกi้าจnเารsกา)ไรม่าแ่ปงลกฏะาิบขยัตอไดิตง้าแเสมลีนยะี้
สก ขุับภอาmพยyด่างีเไlหiรfมกeือ็ตนาเมคมนื่อดอเราร.ย็วอุๆ5ู๋ 0นซปึ่งี้วบี
่าัดเนขี้าอยาังยคุ ง7ด0ูหปนี ุ่มไดแ้คลยุะ
ใ
เปนไน็ มน่ชา้า3เฬรารกิกะ็จายะชปะ
ีว่วยภ
าพ ของ ดร. อู๋ แบ่ง ว ่า ผดเมขรสา.กบอลาู๋ย่าดกวลีวผ่า่าวมวม่ายีสาุขรสภ่าางามพกาาดยรีจถแรลริงัะๆกคษ
วาาโมรรคู้สไึกด้ไบมอ่มกผีขม้อ
ภภสงููมมสิคิคัยุ้มุ้มกกแันตันแ่พขขอล็งงังแเแรรหาง่งกคก็สือาาอรมาซหา่อรามถรแธเชซร่นมรมกภดันายาๆใสนิ่งขจทอาี่ทกงเำรใMาหo้รรtะะhบบeบบr
ล ำไสจ้เคากลตื่อีน4ไหถวึง ดเทังี่ยนงั้นวันในเตปอ็นนเวเชล้าาจขึงับตถ้อ่างยกินเปอ็นาหช่วารงททีี่่
ร ม่าีไงฟกจเบาายอกจรเทะ์มดี่ยากงูดวซันเึมชถอ่นึงาหพ2าวรทกุ่ผมมักื้อเแปเลท็นะี่เยวผงลลาไจดมึงูด้ปเปซั่นึม็น
สอาารหอาารหมาื้อร Nดโดังaยเtชเuป่นrลeมี่ยะแนเลรแ็งะปลเบHงาอeหาaหวltาาhนรyกโารlรiคกfeหินsัว
tใyจleสาใมนาทรัศถนเอะาขชอนงะเไรดา้
หสธัญลำคีกพัญเืชลที่ยแงี่สลเุนดะื้เอพขสิ่มอัตปแวล์นเาะพนไรขำาอ่ะตอา้มหมดาิโ้วนรยพแกอว็ไซกดิดส้ จลามัดกื้อผเนเัยกื้อ็นจแคะลไวประ ไผ หิดลเดอวราียห.นาอไรมู๋ท่ดอกีดลมท่าีปวำใัญวห่าห้เกาคิดนCหเรhลาoอเจlดe็บเsลปteือ่วrดยoแเlพดแรงลาอะะุดกโตรินคันอหาหกัวใาาจรร
ร1 8บ.ก0จ0วานนกก.
า2รนทอุ่มนถหึงลับตี สำหรับมื้อเย็นควรกินก่อน มแ ธPรhทันรyนมมtPทoาชhีก่cจาyhะกตtกeoวิ mินc่า(NhยicแeาaaลmลtluดsะirแcสaaCนูงllh
ะsCนollำeeเวปra่tาn็นeใsหrตoi้ัวกnlทgินเำขอคAาาวนหgา่าามeจรnสะสtละsะอด)อาอาดจาดโะหดไามปยรี
4 เป็นเวลาแจกจ่ายสารอาหาร
ไ สปารยอังเวอาลหวาัยาทรวแอะลงตขะ่าอพงๆงลกังทางรั่วานรน่าอทงนกี่ไหดาลย้รับ
ับจ(าTกhอeาหGาoรlจdะeกnระtiจmายe
for your sleep) อยู่ระหว่าง 4 ทุ่ม ถึง ตี 2 ซึ่งเป็น

18 วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง

แมมลละีพาจละลสาาังกยมตอุน่อPาไสหพlaู่สารgิ่งรตแuธ่าปeรงลรๆใมกนPปชหhาลตลyอtอิมoเดทcชเhี่เ่นลขeื้อาmมผดาiักcใPนasผlรsy่าลงtจไoกะมcาท้ยhำเ
eใมหmล้สi็ดดcพaชlื่นืชs
ใ จธDBนารeoกเรscดมtจtือIoชุ ดnWนrาdเมตดeAiaีนิ l่ นlw’ทาnsคขeำaWมอใsrหds
งo”้เขrDดlจาdoไราcดก.Wt้รoอัUeบrู ๋ lรNlnoาeคงf ใวsื อนtsัลhปeOกี “W2าpWร0eo0พnor1rlั ฒdlUdแนnลFAาiะavยwmeา“raTจsorihาudtกyes”
บ“เแหธปุ๊คลนร็นังะรจคสยมภำือวชัหงาาาษคนมตDาง่าิชลrยจม.่วับใีนีสยนWทุขชเีด่แเuีวภขือ’ิตลsาาน”พะสมPไาแจดrีนมัดขinา้แา็พงครcปแิมมiถpลรพ
เlงอเe์โปดดาช็ีนoยนfเไขะทสNาโำยไรaนดคtักuช้เมพrขื่อaะิมียlเหพรนCน็ง์นไuปังวาrสนอ้ใeมนืดอsี

ปเIขdรียeะนสaดดเบsรปรก.็น.แาอทรลอู๋ ณั้งะู๋แก์ขหพลอG่านทังวuเยมขวi์แา่าาdเลอสeเะขงlู่ผาiแNเnู้ปขลeี่ยวaะsยนสtใuใิ่งนหทrทค้เี่ไaขดัน้ง้าl้เใเหรดจียMมงียน่าดวยeรกจๆู้จdันึงาiกเมพcดผาiรัู้งปจnาน่วะาeั้ยนผก

ู้
ด อส อกโไแทเพพ มปไรลมดลา่อาาำรืะ่มรรากหยร้ต้ระนะกะะเนเหรเาเัอบเเามดสเ9ินเกทจจ้ร็ำงมพรแา่าลิ้นรผสิน้้ปาายศปนิ่ลใมลดเ.็ดไหะักนกิ้ใงดฝอหะดียแอจผอวอวพขใดืรอน้สยผรกังาลหู๋่าณั่งแรนตเร้าดก่าจลเไพเ้ทะทล้างตศผอมะะกไคงดุรกี่เะมนรอสปนดล้่าปทาัมกรอักเนAร้ชั้นะ่ารอปริดอ.าภยษว์นกจับไ.าdร็นดออวีร่าจปไาาินิดยอแaยองบ์ไ่าไู๋กอุดุแเอmนขบดทาู่นปเูน๋เเ3ตหบหกนวเ้ี่จขปั้นรั้นบ0แเก่ผยิา้ลทมแำามี้ยลเริ้ลศลเไำติบรหักาหลวื่อปี
่ยแลปะึกงียกไมนะวก็นคพนกังบผตษาลนา้าโ่อกสงาEเนเทดกนมารงกบกนรอากำvวพยยั้นกยดิิ้ลหดยผาแeาจกกลื้น์กบเรำมรู่ไรขมตปสินินัวเดลแแอับาึ้นนก่พ็นุขดวเแผ่าพ้อพกนมินเิน่าวภปรแรลีกักมเททอื้อนะถเ.ลชรขาะนแื่ีกอเยนยุษึงพะ2ีใวะาจอลื้อพหเห์จท้อวส์ิตยต้าู๋ขะ-สำน่ยต้พาารวห์ไาะผ
ัตงห3ะดม่อ้อปืชกยวเลเวมแลยงมจผ่จม่ิบาัวเนไ์ดกตรือาผด้านยมักขีเตกสนาือซ่เกมหตึ้นเ้มปขรกปนรนลอผจค์ถมวใาาล้าทั็้
นนนลนหกกลังึงงงาาี์่้็
ทธแตบM Nมรน่อัะ่่วaอeระสเไtยมdรuปนดู้ก็iชงrำใรับcoเหาคห.ผiกpตลnร้ใอาaยิ อชeงรู๋แtแบ้เอhเลหจไพจคyาะด็บลหนรร้รแปืOอัวาไ่คับลร่วแดอrเวะธยgลช้ยรารaะิญัNบู่แมเรnเลพลuมไรiยปDcะtูื่อ้ดเrดบกนoiาftนแูoรีcบ่ยiรooล่หtา้าวยondปรนนกาrักรทจยแับษะแaาลตาหากลกtงะาสeะลธามแุขUศรรานทภdSบรึกดะี่ตามe
ษำมนพ่าgบชางำา
rาๆปักดeตNรโeทิใะaดเนขชั่วtดยuาโากลช้rใจาาaนนชกึรงl้
ท่ีมา : Bangkok Post mylife, May 7-13
2009, Vol 2 : 059

by : ANJIRA ASSAVANONDA




วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง
19

เบี้ยยังชีพ

คณะรัฐมนตรไี ด้แถลงนโยบายต่อรัฐบาลเมือ่ วันท่ี 30 ธนั วาคม 2551

โดยมีนโยบายเรง่ ดว่ นท่ีจะเร่ิมดำเนินการในปแี รก ขอ้ 1.2.4 สร้างหลกั ประกนั รายได้
แก่ผู้สูงอายุทีม่ รี ายได้ไมเ่ พียงพอแกก่ ารยังชีพ หรอื ไมส่ ามารถประกอบอาชีพ

เล้ียงตนเองได้ โดยจดั สรรเงินเบ้ียยงั ชพี แก่ผ้สู ูงอายุทม่ี ีอายุ 60 ปขี ึ้นไป

ทแ่ี สดงความจำนงโดยการขนึ้ ทะเบียนขอรับการสงเคราะห์

นโยบายดังกล่าวนี้จะเป็นไปตามรัฐธรรมนูญแห่ง
ประกาศรายชื่อให้ทราบหากผู้ใดมีสิทธิ สามารถขอรับเงินได้
ราชอาณาจักรไทย พทุ ธศักราช 2550 มาตรา 53 ซึ่งบัญญัติว่า
ด้วยตนเองหรือการโอนเข้าบัญชีในอัตราที่เพิ่มเป็นเงิน 500
“บุคคลซึ่งมีอายุเกินหกสิบปีบริบูรณ์และไม่มีรายได้เพียงพอ บาทต่อคนต่อเดือน

แก่การยังชีพมีสิทธ์ได้รับสวัสดิการ สิ่งอำนวยความสะดวกอัน สำหรับเงินเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุพ.ศ. 2552 หน่วยงาน
เป็นสาธารณะอย่างสมศักดิ์ศรี และความช่วยเหลือที่เหมาะสม
ปฏิบัติซึ่งเป็นหน่วยงานที่มีภารกิจหลักที่ต้องดำเนินการขึ้น
จากรัฐ
ทะเบียนจ่ายเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุให้เป็นไปตามระเบียบคณะ
และเป็นไปตามหลักการและเหตุผลตามพระราช กรรมการผู้สูงอายุแห่งชาติว่าด้วยหลักเกณฑ์การจ่ายเงินเบี้ย
บัญญัติผู้สงู อายุ พ.ศ.2546 เพื่อให้การดำเนินการเกี่ยวกับการ ยังชีพผู้สูงอายุ พ.ศ. 2552 ทั้งสามหน่วยงาน ได้แก่ กรม

คุ้มครอง การส่งเสริมและการสนับสนุนต่อสิทธิประโยชน์ของ ส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กรุงเทพมหานครและเมืองพัทยา

ผู้สูงอายุเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และสอดคล้องกับ ทั้งนี้ ได้ดำเนินการขึ้นทะเบียนผู้สูงอายุตามกำหนด
บทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
ระยะเวลาโดยมีการขึ้นทะเบียนผู้สูงอายุตั้งแต่วันที่ 26
เรื่องของเงินเบี้ยยังชีพนั้นต้องย้อนยุคตั้งแต่ปี กุมภาพันธ์ ถึงวันที่ 15 มีนาคม 2552 ทั่วประเทศแล้ว
พ.ศ.2535 โดยกรมประชาสงเคราะห์ กระทรวงมหาดไทย ได้ ปรากฏว่ามีผู้สูงอายุมาลงทะเบียนทั้งหมดรวมทั้งเมืองพัทยา
มอบหมายให้กำนัน ผู้ใหญ่บ้านสำรวจผู้สูงอายุในหมู่บ้านของ และกรงุ เทพมหานครรวม 3.5 ล้านคน

ตน เพื่อให้เงินสงเคราะห์ แต่มีผู้สูงอายุได้รับเงินเบี้ยยังชีพไม่ สำหรับคุณสมบัติผู้ที่มีสิทธิได้รับเงินเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ
มากนัก
นั้นจะต้องมีและไม่มีลักษณะต้องห้าม คือมีสัญชาติไทย อายุ
ต่อมาเมื่อพระราชบัญญัติผู้สูงอายุ พ.ศ.2546 มีผลใช้ หกสิบปีบริบูรณ์ขึ้นไป โดยเป็นผู้เกิดก่อนวันที่ 1 เมษายน
บังคับได้มีบทบัญญัติในมาตรา 11 บัญญัติว่า ผู้สงู อายุมีสิทธิ พ.ศ.2492

ได้รับการคุ้มครอง ส่งเสริมและสนับสนุน การสงเคราะห์เบี้ย ไม่เป็นผู้ได้รับสวัสดิการหรือสิทธิประโยชน์อื่นใดจาก
ยังชีพตามความจำเป็นอย่างทั่วถึงและเป็นธรรม โดยในช่วง หน่วยงานของรัฐ รัฐวิสาหกิจ หรือองค์กรปกครองส่วนท้อง
แรกนั้นได้มีการจ่ายเงินให้แก่ผู้สูงอายุ (ตามหลักเกณฑ์ที่ ถิ่น ได้แก่ ผู้รับเงินบำนาญ ผู้รับเงินเบี้ยยังชีพตามระเบียบ
กำหนด) จำนวน 300 บาทต่อเดือน
ของกระทรวงมหาดไทย หรือกรุงเทพมหานคร ผู้สูงอายุที่อยู่
เมื่อมีการกระจายอำนาจการปกครอง องค์กรปกครอง ในสถานสงเคราะห์ของรัฐหรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้
ส่วนท้องถิ่นมีหน้าที่สำรวจ จัดทำและจัดลำดับรายชื่อผู้สงู อายุ ที่ได้รับเงินเดือน ค่าตอบแทน รายได้ประจำ หรือผลประโยชน์
ตามหลักเกณฑ์ที่ว่า ต้องมีภูมิลำเนาอยู่ในเขตพื้นที่องค์กร ตอบแทนอย่างอื่นที่รัฐหรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจัดให้
ปกครองส่วนท้องถิ่นมีรายได้ไม่เพียงพอแก่การยังชีพ หรือถูก เป็นประจำ

ทอดทิ้ง หรือขาดผู้อุปการะเลี้ยงดู หรือไม่สามารถประกอบ ประเด็นปัญหาว่าอาสาสมัครสาธารณสุข (อสม.) อาสา
อาชีพเลี้ยงตัวเองได้ โดยปฏิบัติตามระเบียบกระทรวง สมัครดูแลผู้สูงอายุที่บ้าน (อผส.) พระภิกษุ ชี นักบวชจะ
มหาดไทยว่าด้วยการจ่ายเงินสงเคราะห์เพื่อการยังชีพของ ขอรับสิทธิได้หรือไม่ ผู้สูงอายุมีบตุ ร สามี ภรรยา รับราชการ
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2548
ซึ่งสามารถเบิกค่ารักษาพยาบาลจากภาครัฐจะขอรับสิทธิได้
วิธีการพิจารณาว่าผู้ใดได้รับเงินนั้น ให้สิทธิท้องถิ่นจัด หรือไม่

ทำรายชื่อเสนอผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดย ผู้สูงอายุที่มีอายุหกสิบปีบริบูรณ์ขึ้นไปแล้วและบุตรได้

20 วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง

รับลดหย่อนภาษีจากการเลี้ยงดูบุพการี ผู้สูงอายุที่มีชื่ออยู่ใน จำเป็นต้องดำเนินการให้ลงทะเบียนล่วงหน้าไปพลางก่อน โดย
ทะเบียนประกันสังคม ข้าราชการที่รับบำเหน็จ และผู้สูงอายุที่ ใช้แบบเดิมที่เคยดำเนินการตามระเบียบของกระทรวง
อยู่ในสถานสงเคราะห์เอกชนจะขอรับสิทธิได้หรือไม่
มหาดไทยและกรุงเทพมหานคร ซึ่งผู้สูงอายุจำนวนมากกว่า
ผสู้ งู อายุท่พี กิ ารยังไม่ได้รบั เงินเบยี้ ยงั ชพี ผูพ้ ิการสามารถ 4,000 ราย ในบางพื้นที่ที่ลงก่อนล่วงหน้า

ขนึ้ ทะเบียนไดห้ รอื ไม่
ประเดน็ ปัญหาคือจะมีวธิ กี ารแกไ้ ขอย่างไร

คำตอบทั้งหมดคือได้
เพราะการติดต่อให้ผู้สูงอายุมากรอกแบบใหม่นั้นจะ
ส่วนผู้สูงอายุที่มีอายุหกสิบปีบริบูรณ์ขึ้นไปพักอาศัยอยู่ เป็นการสร้างภาระต่อผู้สูงอายุและผู้ปฏิบัติงานในพื้นที่ ขณะ
ในทะเบียนบ้านเดียวกันมากกว่าหนึ่งคน สามารถขอรับเงิน เดียวกันการขึ้นทะเบียนแต่ละวันมีเป็นจำนวนมาก ทำให้เป็น
เบี้ยยังชีพได้ทุกคนหรือไม่ หรือได้รับเพียงคนเดียว
ภาระในการปฏิบัติงาน

คำตอบ คือ สามารถขอรับได้ทุกคนเพราะเป็นเรื่องสิทธิ คำตอบในกรณีนี้มีแนวทางแก้ไขตามระเบียบคณะ
เฉพาะตัว
กรรมการผู้สูงอายุแห่งชาติ พ.ศ.2552 ประกอบคำสั่งสำนัก
ในกรณีผู้สูงอายุที่มีอายุหกสิบปีบริบูรณ์ขึ้นไปที่ได้รับ นายกรัฐมนตรีที่ 57 /2552 ลงวันที่ 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2552
บำนาญจากหน่วยงานสภากาชาดไทยตลอดชีพจะมีสิทธิขึ้น ได้มอบอำนาจให้สามหน่วยงานผู้ปฏิบัติสามารถกำหนดวิธี
ทะเบียนหรือไม่นั้น
ปฏิบัติให้ชัดเจนว่าสามารถใช้แบบที่ลงทะเบียนไว้ล่วงหน้าได้
คำตอบ คือ มีสิทธิ เนื่องจากสภากาชาดไทยเป็นองค์กร หรือไม่ได้

สาธารณกุศลไม่ใช่หน่วยงานของรัฐ
ในอีกประเด็นปัญหาหนึ่งคือการที่ผู้สูงอายุให้ผู้อื่นมา
ประเด็นปัญหาคำตอบคือ ไม่มีสิทธิขึ้นทะเบียนได้นั้น ยื่นแบบแทนต้องมีหนังสือมอบอำนาจเป็นหนังสือหรือไม่นั้น
จะได้แก่กรณีที่ผู้สูงอายุที่มีอายุหกสิบปีบริบูรณ์ขึ้นไปที่เป็นผู้ กรณีนี้คำตอบคือต้องมีหนังสือมอบอำนาจ

ถูกคุมขังในเรือนจำ ผู้สูงอายุที่ได้รับบำนาญพิเศษที่บุตรเป็น สืบเนื่องจากการจ่ายเงินเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุได้กำหนด
ทหารไปรบชายแดนทั้งในประเทศและต่างประเทศซึ่งเสียชีวิต หมวด 4 ข้อ 8 ให้จ่ายเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุในองค์กรปกครอง
บิดา มารดาจะได้รับเงินประจำเดือนทุกเดือนตลอดชีวิตซึ่ง ส่วนท้องถิ่นเป็นรายเดือนๆ ละหนึ่งครั้งในอัตราเดือนละ

เรียกว่าบำนาญพิเศษ เนื่องจากได้รับเงินเดือนที่รัฐจัดให้เป็น 500 บาท

ประจำ
โดยจ่ายเป็นเงินสดหรือโอนเข้าบัญชีเงินฝากธนาคารใน
รวมถึงผู้สูงอายุที่มีอายุหกสิบปีบริบูรณ์ขึ้นไปที่เกิด นามผู้มีสิทธิหรือจ่ายเป็นเงินสด หรือโอนเข้าบัญชีเงินฝาก
หลังวันที่ 1 เมษายน พ.ศ.2492
ธนาคารในนามบุคคลที่ได้รับมอบหมายจากผู้มีสิทธิได้รับเบี้ย
นอกจากประเด็นปัญหาเกี่ยวกับคุณสมบัติของผู้สูงอายุ ยังชีพผู้สูงอายเุ ป็นลายลักษณ์อักษร

แล้ว ยังมีประเด็นปัญหาเกี่ยวกับหลักฐาน และขั้นตอนการยื่น และความในข้อ 9 กำหนดให้ผู้มีสิทธิได้รับเงินเบี้ย
คำขอ ดังเช่น ผู้สงู อายุไม่มีบัตรประจำตัวประชาชนขอรับสิทธิ ยังชีพผู้สูงอายุตามระเบียบนี้ มีสิทธิได้รับเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ
ได้หรือไม่ ผู้สูงอายุที่มีทะเบียนบ้านกลางสามารถลงทะเบียน ตั้งแต่เดือน เมษายน พ.ศ. 2552 เป็นต้นไป

ได้หรือไม่ การย้ายเข้าออกทะเบียนบ้านภายในช่วง วันที่ 26
กุมภาพันธ์ ถึงวันที่ 15 มีนาคม พ.ศ.2552
ประเด็นปัญหาคือ การจ่ายเงินเบ้ียยังชีพจะจ่ายตลอด
ชีวิตหรือไมห่ รือจ่ายเพยี งหกเดือน

ทำได้หรอื ไมแ่ ละมสี ทิ ธิยนื่ ลงทะเบียนไดห้ รอื ไม่
คำตอบคือการจ่ายเงินเบี้ยยังชีพจะจ่ายตลอดชีวิต โดย
คำตอบ คือได้
การแก้ไขระเบียบกระทรวงมหาดไทยให้สอดคล้องและเป็นไป
การขึ้นทะเบียนรับเงินเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ องค์การ ในแนวทางเดียวกับระเบียบของคณะกรรมการผู้สูงอายุแห่ง
บริหารส่วนตำบล เทศบาลได้ดำเนินการขึ้นทะเบียนล่วงหน้า ชาติว่าด้วยหลักเกณฑ์การจ่ายเงินเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ พ.ศ.
ก่อนที่จะมีระเบียบคณะกรรมการผู้สูงอายุแห่งชาติว่าด้วย 2552

หลักเกณฑ์การจ่ายเงินเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ พ.ศ. 2552 ซึ่งมี เนื่องจากการจ่ายเงินเบี้ยยังชีพในปีงบประมาณ 2552
แบบขึ้นทะเบียนที่มีเนื้อหาสาระของแบบแตกต่างกัน
เจตนารมณ์ไม่ใช่เป็นเรื่องสงเคราะห์แต่จะเป็นเรื่องสิทธิและ
ประกอบกับภาครัฐได้ประชาสัมพันธ์ทางสื่อมวลชนล่วงหน้า
การให้สวัสดิการผู้สงู อาย
ุ
ทำให้ผู้สูงอายุมีความต้องการมาลงทะเบียนจำนวนมากจึง การโอนเงินเบี้ยยังชีพผ่านธนาคารจะต้องมีเงินสำรอง

วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง
21

เปิดบัญชีเบื้องต้นในการเปิดบัญชีเพื่อนำเงินเบี้ยยังชีพผ่าน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จัดให้เป็นประจำ

ธนาคารหรือไม่นั้น เรื่องดังกล่าวนี้ต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ เรื่องของคุณสมบัติ หลักเกณฑ์และวิธีการจ่ายเงินและ
ของธนาคารซึ่งเป็นไปตามรูปแบบของธุรกิจต้องมีเงินสำรอง การรับเงินเบี้ยยังชีพของผู้สูงอายุนั้น ปัจจุบันได้จัดทำระบบ
เบื้องต้นในการเปิดบัญชีตามที่ธนาคารกำหนด
และทราบประเด็นปัญหาพร้อมแนวทางแก้ไขไปบ้างแล้ว

หากธนาคารดังกล่าวในท้องถิ่นทำความตกลงกับ แต่เมอื่ ไรเงนิ เบย้ี ยังชีพจึงจะตกถึงมือผสู้ งู อาย
ุ
องค์การบริหารส่วนตำบล เทศบาล จะอำนวยความสะดวก ปรากฏว่าในขณะทางราชการได้จัดส่งเงินให้กับองค์การ
โดยอนุโลมได้ ซึ่งเป็นอำนาจของผู้จัดการธนาคารสาขาพื้นที่ บริหารส่วนท้องถิ่นและเมืองพัทยาแล้ว ภายหลังจากวันที่ 20
นั้น ๆ ประเด็นปัญหาว่าการจ่ายเงินเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุโดย เมษายน 2552 คงจะเริ่มจ่ายเงินเบี้ยยังชีพให้กับผู้สงู อายุได้

โอนเงินเข้าบัญชีฝากธนาคารในนามผู้อื่นจะทำได้หรือไม่ ต้อง ประเด็นปัญหาว่าเงินเบี้ยยังชีพนั้นจะถือเป็นรายได้ตาม
ทำอย่างไรค่าใช้จ่ายและค่าธรรมเนียมการโอนเข้าบัญชีผู้ใดรับ ประมวลรัษฎากรหรือไม่ หากถือว่าเป็นรายได้กรณีผู้สูงอายุที่
ผิดชอบ
มีอันจะกินใช้สิทธิรับเงินเบี้ยยังชีพและต้องนำมารวมเป็นราย
คำตอบคือสามารถทำได้โดยมีหนังสือมอบอำนาจเป็น ได้ซึ่งต้องเป็นหลักฐานในการคำนวณภาษีเงินได้ประจำปี ไม่
ลายลักษณ์อักษรและนำสมุดบัญชีฝากธนาคารพร้อมสำเนา แน่ว่าจะต้องเสียภาษีในอัตราก้าวหน้าจากเงินเบี้ยยังชีพปีละ
แจ้งความประสงค์ต่อผู้รับจดทะเบียนผู้สูงอายุ สำหรับค่า 6,000 บาทนี้หรือไม่

ธรรมเนียมการโอนเข้าบัญชีเป็นหน้าที่ของผู้สงู อายหุ รือผู้ได้รับ เงินเบี้ยยังชีพมีขั้นตอนใช้วิธีการนำฝากธนาคาร รวม
มอบอำนาจต้องรับผิดชอบค่าใช้จ่ายด้วยตนเอง
แล้วมีผู้สูงอายุมาลงทะเบียนทั้งหมดประมาณ 3.5 ล้านคน
อย่างไรก็ตาม หน่วยงานผู้ปฏิบัติได้จัดทำความร่วมมือ แตกต่างจาก “เช็คช่วยชาติ” ซึ่งคณะรัฐมนตรีได้มีมติเมื่อวัน
กับธนาคารกรุงไทยยกเว้นค่าธรรมเนียมการโอน ตั้งแต่การ ที่ 13 มกราคม 2552 เห็นชอบให้มี “โครงการช่วยเหลือค่า
จ่ายเงินเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยที่ ครองชีพประชาชนและบุคลากรภาครัฐ”

ผ่านมา ซึ่งทำให้ธนาคารกรุงไทยยังคงให้การยกเว้นค่า โดยรัฐจะจ่ายเงินช่วยเหลือจำนวน 2,000 บาท ให้กับ

ธรรมเนียมการโอนในการจ่ายเงินเบี้ยยังชีพตามระเบียบคณะ ผู้ประกันตนรวม 8,138,815 คน แต่มีผู้ประกันตนมาลง
กรรมการผู้สงู อายุแห่งชาตินี้ด้วย
ทะเบียนรวม 7,716,169 คน ดังนั้นกระทรวงแรงงานโดย
แต่หน่วยงานผู้ปฏิบัติไม่ได้เจาะจงเฉพาะให้ผู้สูงอายุ สำนักงานประกันสังคมเปิดรับลงทะเบียนผู้ประกันตนที่ยังไม่
เปิดบัญชีธนาคารกรุงไทยเท่านั้น ซึ่งไม่เป็นการสมควรในเรื่อง ได้ยื่นแบบคำขอรับ “เช็คช่วยชาติ” เป็นการเพิ่มเติมตั้งแต่วัน
การกีดกันทางการค้า เพียงแต่ให้ผู้ปฏิบัติงานได้ ที่ 7 เมษายน ถึงวันที่ 31 พฤษภาคม 2552 หลังจากนั้นจะปิด
ประชาสัมพันธ์ให้ผู้สูงอายทุ ราบ
รับลงทะเบียน ผู้ประกันตนที่ไม่ไปยื่นแบบคำขอรับ “เช็คช่วย
หากผู้สูงอายุเปิดบัญชีธนาคารอื่นหรือมีบัญชีธนาคาร ชาติ” ภายในกำหนดดังกล่าว จะถือว่าสละสิทธิการรับเงินช่วย
อื่นอยู่แล้ว ก็ต้องรับผิดชอบค่าใช้จ่ายในการโอนเข้าบัญชี เหลือตาม “โครงการช่วยเหลือค่าครองชีพประชาชนและ
ธนาคารด้วยตนเอง
บุคลากรภาครัฐ”

“เงินสงเคราะห์” และ “เงินเบี้ยยังชีพ” มีวีธีการในการ ประเด็นปัญหาที่เกี่ยวกับ “เงินเบี้ยยังชีพ” และ “เช็ค
พิจารณาที่แตกต่างกัน แม้ว่าจะถือเป็นสวัสดิการจากรัฐ โดย ช่วยชาติ” ต่างก็มีข้อเด่นและข้อด้อยในเรื่องหลักเกณฑ์ วิธี
เงินสงเคราะห์มีเงื่อนไขจะต้องสอบสวนให้ได้ความว่ามีรายได้
ไม่เพียงพอแก่การยังชีพ หรือทอดทิ้ง หรือขาดผู้อุปการะเลี้ยง การในการจ่ายเงินและการรับเงิน แต่เป้าหมายสุดท้ายคือการ
ดู หรือไม่สามารถประกอบอาชีพเลี้ยงตัวเองได้
ให้บริการประชาชนที่สะดวก รวดเร็วและประหยัด ก็ให้ได้แต่
แต่เงินเบี้ยยังชีพมีเงื่อนไขไม่เป็นผู้ได้รับสวัสดิการหรือ ความปรารถนาดีกับเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานทุกท่านที่เกี่ยวข้อง
โอนสิทธิประโยชน์อื่นใดจากหน่วยงานของรัฐ รัฐวิสาหกิจ ได้ร่วมแรงร่วมใจช่วยกันด้วยจิตบริการ อดทน เพื่อสุดท้าย
หรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นได้แก่ ผู้รับเงินบำนาญ ผู้รับ นำความสุขให้กับผู้สงู อายุ และผู้ที่มีรายได้น้อยทกุ ๆ คน

เงินเบี้ยยังชีพ ตามระเบียบของกระทรวงมหาดไทย หรือ
กรุงเทพมหานคร ผู้สูงอายุที่อยู่ในสถานสงเคราะห์ของรัฐหรือ ทีม่ า : วารสารแรงงาน

องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้ที่ได้รับเงินเดือน ค่าตอบแทน ฉบับเดือนพฤษภาคม 2552

รายได้ประจำ หรือผลประโยชน์ตอบแทนอย่างอื่นที่รัฐหรือ

22 วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง

แนะนำคณะกรรมการผังเมือง ชุดท่ี ๑๗

(๑๐ มีนาคม ๒๕๕๒ - ๙ มีนาคม ๒๕๕๔)


แนะนำ คณะกรรมการผังเมือง ชุดท่ี ๑๗


กรมโยธาธกิ ารและผังเมอื ง ขอแนะนำคณะกรรมการผังเมืองผซู้ ึ่งมบี ทบาท
สำคญั ในการผลักดนั ใหก้ ระบวนการวางผงั สำเรจ็ ลลุ ว่ งตามขน้ั ตอนของกฎหมาย
อยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพและประสิทธิผล โดยองค์ประกอบของคณะกรรมการผงั เมอื ง
ตามมาตรา ๖ แห่งพระราชบญั ญัติการผังเมอื ง พ.ศ. ๒๕๑๘ กำหนดองค์
ประกอบคณะกรรมการผงั เมืองจำแนกเปน็ ๓ ประเภท ดังน้ี

ปร
ะเภทท่ี ๑ กรรมการผู้แทนส่วนราชการ จำนวน ๗ คน

๑. ปลัดกระทรวงมหาดไทย ประธานกรรมการ

๒. ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กรรมการ

๓. ปลัดกระทรวงคมนาคม กรรมการ

๔. ปลัดกระทรวงอตุ สาหกรรม กรรมการ

๕. ผู้อำนวยการสำนักงบประมาณ กรรมการ

๖. เลขาธิการคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจ กรรมการ

และสังคมแห่งชาติ

๗. อธิบดีกรมโยธาธิการและผังเมือง กรรมการและเลขานุการ

ในกรณีที่เป็นการวาง จัดทำ อนุมัติผังเมืองรวมหรือผังเมืองเฉพาะ ในเขตกรุงเทพมหานครให ้

ปลัดกรุงเทพมหานครเป็นกรรมการด้วย

ประเภทที่ ๒ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิทางการผังเมือง หรือสาขาวิชาที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับการผังเมือง

ไม่เกิน ๗ คน

ประเภทที่ ๓ กรรมการผู้แทนสถาบัน องค์การอิสระ และบุคคลอื่นที่มีความเกี่ยวข้องกับการผังเมือง

ไม่เกิน ๗ คน

การแต่งตั้งกรรมการประเภทที่ ๒ และ ๓ ข้างต้น แต่งตั้งโดยคณะรัฐมนตรี มีวาระ

การดำรงตำแหน่ง ๒ ปี

นับแต่กฎหมายผังเมืองประกาศใช้เมื่อวันที่ ๑๓ กมุ ภาพันธ์ ๒๕๑๘ คณะรัฐมนตรีแต่งตั้ง
คณะกรรมการผังเมือง ชุดแรกตามประกาศสำนักนายกรัฐมนตรีเมื่อวันที่ ๖ พฤษภาคม ๒๕๑๘ จนล่าสุด
ปัจจุบันคือ ชุดที่ ๑๗ คณะรัฐมนตรีได้มีมติแต่งตั้ง เมื่อวันที่ ๑๐ มีนาคม ๒๕๕๒ ตามประกาศ

สำนักนายกรัฐมนตรีเมื่อวันที่ ๑๐ มีนาคม ๒๕๕๒ ดังมีรายนามและ ประวัติโดยย่อ ของคณะกรรมการดังนี้




วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง
23

แนะนำคณะกรรมการผังเมือง ชุดที่ ๑๗

(๑๐ มีนาคม ๒๕๕๒ - ๙ มีนาคม ๒๕๕๔)


กรรมการผู้แทนส่วนราชการ (1)


นายวิชัย ศรีขวัญ
นายอุดม พัวสกุล


ปลัดกระทรวงมหาดไทย
อธิบดีกรมโยธาธิการและผังเมือง

ประธานกระทรวงมหาดไทย
กรรมการและเลขานุการ


นายเฉลิมพร พิรุณสาร
นายถวัลย์รัฐ อ่อนศิระ


เลขาธิการสำนักงานการปฏิรูป
รองปลัดกระทรวงคมนาคม

ท่ีดินเพ่ือการเกษตรกรรม
แทนปลัดกระทรวงคมนาคม


แทนปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ
์

24 วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง

แนะนำคณะกรรมการผังเมือง ชุดท่ี ๑๗

(๑๐ มีนาคม ๒๕๕๒ - ๙ มีนาคม ๒๕๕๔)


กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ


นายสุพจน์ ทรัพย์ล้อม
นายสมศักย์ ภูรีศรีศักด
์ิ

นายบัณฑิต จุลาสัย
นายสราวุธ เบญจกุล


นายรุจิโรจน์ อนามบุตร
พล.ต.ท.บริหาร เสี่ยงอารมณ
์

นายธนพิชญ์ มูลพฤกษ์


วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง
25

แนะนำคณะกรรมการผังเมือง ชุดท่ี ๑๗

(๑๐ มีนาคม ๒๕๕๒ - ๙ มีนาคม ๒๕๕๔)

กรรมการผู้แทนสถาบัน องค์การอิสระ และบุคคลอื่น


นายกีรติ กิจมานะวัฒน์
นายทรงวุฒิ ไกรภัสสพงษ์


ผู้แทนสมาคมวิทยาการจราจรและ
ผู้แทนสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย

ขนส่งแห่งประเทศไทย


นายสมชาย วัฒนะวีระชัย
นายวราห์ สุจริตกุล


นายยรรยง คุโรวาท
นายพงศ์สีห์ ชมุ สาย ณ อยธุ ยา


นายนิพนธ์ สุรพงษ์รักเจริญ


26 วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง

ก(UาrรbผaังnเมLือaงnแdละกUาsรeใช้ปPรlaะโnยnชiนn์ทgี่ดินinในปTรhะaเทilศaไnทdย)



บทนำ
ดร.นิพันธ์ วเิ ชยี รนอ้ ย


บทความนเี้ ป็นการเสนอเพียงความรเู้ บอ้ื งต้น ซึง่ ไดจ้ ากการรวบรวมและ

เรยี บเรยี งโดยจะมงุ่ พจิ ารณาถงึ ความสำคญั ของการวางผงั เมอื งวา่ มปี ระโยชนต์ อ่ การ

พฒั นาเมือง (เทศบาลสำหรบั ประเทศไทย) ในดา้ นตา่ ง ๆ อยา่ งไร ท้งั นเี้ พ่ือจะไดม้ ี
ความเข้าใจเกีย่ วกบั การผังเมอื งดขี ้ึน ตลอดจนแนวความคดิ เกี่ยวกบั การใช้
ประโยชน์ท่ดี นิ และปญั หาอปุ สรรคขัดข้องต่าง ๆ ท่เี กิดขน้ึ รวมทงั้ แนวทางในการ

แกป้ ญั หาในบริเวณเมอื งและบรเิ วณทเี่ กี่ยวข้อง หรอื ชนบท


๑. ความหมายของการผงั เมืองและการ ที่งดงาม หรือมีคุณค่าในทางธรรมชาติ

ใชท้ ดี่ นิ ในเมอื ง

“ผังเมืองรวม” หมายความว่า แผนผังนโยบาย

และโครงการ รวมทั้งมาตรการควบคุมโดยทั่วไป
๑.๑ การผังเมอื ง

เพื่อใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาและการดำรงรักษา
“การผังเมือง” หมายถึง การวางจัดทำและ เมืองและบริเวณที่เกี่ยวข้องหรือชนบทในด้านการใช้
ดำเนินการให้เป็นไปตามผังเมืองรวมและผังเมือง ประโยชน์ในทรัพย์สิน การคมนาคมและการขนส่ง
เฉพาะในบริเวณเมืองและบริเวณที่เกี่ยวข้องหรือ การสาธารณูปโภค บริการสาธารณะและสภาพ
ชนบท เพื่อสร้างหรือพัฒนาเมืองขึ้นใหม่หรือแทน แวดล้อม เพื่อบรรลวุ ัตถปุ ระสงค์ของการผังเมือง

เมืองหรือส่วนของเมืองที่ได้รับความเสียหาย เพื่อให้ “ผังเมืองเฉพาะ” หมายความว่า แผนผังและ
มีหรือทำให้ดียิ่งขึ้น ซึ่งสุขลักษณะความสะดวกสบาย โครงการดำเนินการเพื่อพัฒนา หรือดำรงรักษา
ความเป็นระเบียบ ความสวยงาม การใช้ประโยชน์ใน บริเวณเฉพาะแห่ง หรือกิจการที่เกี่ยวข้องในเมืองและ
ทรพั ยส์ นิ ความปลอดภยั ของประชาชนและสวสั ดภิ าพ
บริเวณที่เกี่ยวข้อง หรือชนบทเพื่อประโยชน์แก่การ
ของสังคม เพื่อส่งเสริมการเศรษฐกิจสังคม และ พัฒนา (กองประชาสัมพันธ์และฝึกอบรม ๒๕๒๐
สภาพแวดล้อม เพื่อดำรงรักษาหรือบูรณะสถานที่ หน้า ๒)

และวัตถุที่มีประโยชน์หรือคุณค่าในทางศิลปกรรม การวางผังเมืองเป็นวิธีการหนึ่งในการแก้ไข
สถาปัตยกรรม ประวัติศาสตร์ หรือโบราณคดีหรือ ปัญหาในการจัดประเภทของการใช้ที่ดินในตัวเมืองให้
เพื่อบำรุงรักษาทรัพยากรธรรมชาติ ภูมิประเทศ


สส*ถถนาาปิพปัตันัตยธยก์ กรรวรริเมชมศียศาราสนสต้อตรยร์แ์ลPจะhุฬก.าDารล.ผ;งังกรเรอมณงือศง์มามสหตหาวราิทวาจิทยายารลายลัย์ ัยอธปดรัีตจรจมอุบาศจันาาสรตขยร้า์ป์
รราะชจกำ/าหรบัวหำนนา้าญภา/คปวริชะาธกาานรสวาางขแาผวิชนาภกาาครแผลังะเเมมือืองง คคณณะะ

วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง
27

มีความเป็นระเบียบเรียบร้อยสวยงาม มีความเป็นอยู่ (๓) การใชท้ ด่ี นิ เพอ่ื เปน็ สถานทป่ี ระกอบ


ที่ถูกสุขลักษณะ มีการใช้ที่ดินประเภทที่อยู่อาศัย การค้าหรือย่านการค้า

ประกอบการอุตสาหกรรม พาณิชยกรรม และ (๔) การใช้ที่ดินเพื่อการอุตสาหกรรม

สาธารณสถาน อยู่ในบริเวณหรือผ่านที่เหมาะสมไม่ และ

ปะปนกันจนก่อให้เกิดผลเสียซึ่งกันและกัน นอกจาก (๕) การใช้ที่ดินเป็นสาธารณสถาน

นี้ก็ได้จัดให้มีระบบคมนาคมและขนส่ง ระบบ เชน่ สถาบนั ทางการศกึ ษา ศาสนสถาน

สาธารณูปโภคสาธารณูปการที่เพียงพอ และตั้งอยู่ใน การสาธารณปู โภค สถานทร่ี าชการ

ที่เหมาะสมกับความต้องการของประชาชนในชุมชน
เมือง (เทศบาล) นั้น ๆ ทั้งนี้ก็เพราะจดุ ประสงค์ที่จะ สถานที่พักผ่อนหย่อนใจ เป็นต้น

ขจัดหรือลดปัญหาต่าง ๆ ซึ่งจะเกิดขึ้นในเมืองให้ลด

น้อยลงหรือหมดไป ซึ่งจะนำไปสู่ความผาสุกของ การใช้ที่ดินในเขตเมืองที่ได้แบ่งประเภท

ประชาชนในเมืองนั้น ๆ
ดังข้างต้นนี้ ที่ดินแต่ละประเภทจะต้องมีการกำหนด


ลงไปว่า จะใช้กี่เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่ทั้งหมดใน

เขตเมืองนั้น ๆ ทั้งนี้เพื่อเป็นการควบคุมการ

๑.๒ การใชท้ ด่ี นิ ในเมอื ง
ใช้ประโยชน์ที่ดินในความรับผิดชอบของตน

สำหรับประเทศไทย เมืองก็หมายถึงเขตเทศบาล

“การใชท้ ด่ี นิ ” หมายถงึ การใชป้ ระโยชน
์ ซึ่งเป็นแหล่งชุมชนที่มีหน่วยงานปกครองของตนเอง
จากที่ดินเพื่อประกอบกิจกรรมอย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น ในรูปของเทศบาลหรือสุขาภิบาล (ดร.ไพบูลย ์

เพื่อที่อยู่อาศัย กิจกรรมทางธุรกิจการค้า การ
อุตสาหกรรม สถานที่ราชการ โรงเรียน ถนน หรือ
สาธารณสถานต่าง ๆ (Charles Abrams 1971 ช่างเรือง ๒๕๑๖ หน้า ๓๔)

p.171) การใช้ที่ดินในเมืองจะแตกต่างกับการใช้ที่ดิน

ในชนบทกล่าวคือ การใช้ที่ดินในชนบทจะมุ่งใช้ที่ดิน ๒. แนวความคิดเก่ียวกับการวาง


เพื่อผลิตผลทางการเกษตร เช่น การเพาะปลูกและ ผังเมอื ง*



การเลี้ยงสัตว์

โดยทั่วไป การใช้ที่ดินในเขตเมืองจะแบ่งเป็น ๒.๑ การเจริญเติบโตและการ

เปล่ียนแปลงสภาพของเมอื ง

ประเภทต่าง ๆ ดังนี้


(๑) การใช้ที่ดินเป็นถนน
ปัจจุบัน (พ.ศ. ๒๕๕๑) เป็นยุคที่

(๒) การใช้ที่ดินเป็นที่อยู่อาศัย
วิทยาการสมัยใหม่ได้เข้ามามีบทบาททำให้บ้านเมือง

*ปรับปรงุ จาก ดร.ไพบูลย์ ช่างเรียง ๒๕๒๙ หน้า ๑๓-๑๕


28 วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง

เจริญเติบโต และเปลี่ยนแปลงสภาพไปอย่างรวดเร็ว การพัฒนาเมืองและบูรณะปรับปรุงเมืองนั้น

ทั้งทางเศรษฐกิจ (economic globalization) สังคม ซึ่งแน่นอนจะต้องมีการวางผังเมืองและหน่วยงาน

และสภาพแวดล้อมของบ้านเมือง การที่บ้านเมือง ราชการทเ่ี กย่ี วขอ้ งและรบั ผดิ ชอบ กค็ อื กรมโยธาธกิ าร


เจรญิ เตบิ โตอยา่ งรวดเรว็ น้ี จงึ จำเปน็ ตอ้ งมกี ารเตรยี มการ และผังเมือง กระทรวงมหาดไทยซึ่งมีหน้าที่รับ


ไว้ล่วงหน้า โดยจัดทำแผนผังขึ้นเพื่อจะส่งเสริมให
้ ผิดชอบในการศึกษาวิจัย ข้อมลู ทางผังเมือง วางแผน

บ้านเมืองเติบโตไปอย่างถูกต้อง โดยส่งเสริมการ
กำหนดนโยบาย การพัฒนาเมือง และบรู ณะปรับปรงุ

ขยายตัวทั้งทางด้านเศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรม
เมืองเพื่อให้หน่วยงานปฏิบัติการของเมืองหรือ

ผังเมืองที่จะส่งเสริมการขยายตัวดังกล่าวได้ เทศบาลใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาเมืองหรือ

นั้นก็จะต้องเป็นผังที่ได้ทำขึ้นจากการที่ได้ประสาน เทศบาล ด้านเศรษฐกิจ สังคม การตั้งถิ่นฐานของ

ฐานข้อมูลในด้านต่าง ๆ เช่น ภาวะสังคม และการ ประชากร การใช้ที่ดินและจัดการ ระบบการจราจร

ขยายตัวของประชากร การศึกษาภาวะอุตสาหกรรม ระบบสาธารณูปโภค สาธารณปู การ บริการสาธารณะ

เกษตรกรรม การคมนาคม ตลอดจนการประสานงาน สิ่งแวดล้อม และอนุรักษ์บริเวณและสิ่งที่มีคุณค่าและ

กับโครงการพัฒนาต่าง ๆ ที่จะมีบทบาทต่อการเจริญ มีหน้าที่ในการพิจารณา เสนอให้ออกข้อบัญญัติ และ

เตบิ โตของเมอื ง นอกจากจะไดป้ ระสานฐานขอ้ มลู ตา่ ง ๆ พระราชบัญญัติเพื่อให้เป็นมาตรการควบคุมและ

เหล่านี้ให้สอดคล้องเป็นระเบียบแล้ว แผนผัง มาตรการการส่งเสริมในการดำเนินการตามนโยบาย

โครงการที่จะทำให้เมืองเจริญก้าวหน้าก็ยังต้องนำเอา ทางผังเมือง เพื่อสนับสนุนให้ประชากรในเขตเมือง

วิทยาการใหม่ ๆ มาใช้อีกด้วย และที่สำคัญที่สุด
หรือเทศบาลมีความเป็นอยู่ดีทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม

ในระยะนี้และในอนาคตข้างหน้าเท่าที่จะเห็นได้
ภายใต้สภาพสิ่งแวดล้อมและวัฒนธรรม


ก็ขึ้นอยู่กับการเคลื่อนไหวหรือการคมนาคมที่รวดเร็ว

และจะส่งเสริมให้สังคมก้าวหน้านั้นก็คือผังที่จะจัด
๒.๒ วัตถุประสงค์ของผังเมือง


ให้เมืองมีสิ่งแวดล้อมที่น่าอยู่เป็นต้นว่า จัดให้มี
(อ้างแลว้ หน้า ๑๔-๑๕)

สนามกฬี า สวนสาธารณะทโ่ี ลง่ ถนนทม่ี ตี น้ ไมใ้ หญ่ ๆ
๑. การเพิ่มรายได้

ให้ความร่มเย็น การที่จะให้แผนผังโครงการเป็นจริง นับว่าเป็นส่วนสำคัญส่วนหนึ่ง

ขึ้นมาย่อมมีอุปสรรค ปัญหาโดยเฉพาะในขั้นแรก ๆ เนื่องจากรายได้ช่วยให้เมืองใหญ่ ๆ มีความสามารถ

เช่นการเวนคืนที่ดิน เป็นต้น แต่เพื่อประโยชน์
มีประสิทธิภาพ ไม่ใช่หมายถึงจะมีผลกระทบต่อ

ส่วนรวมและเพื่อประโยชน์ที่จะได้ในระยะยาว
เฉพาะเมืองใดเมืองหนึ่งเท่านั้น และการที่เมืองต่าง ๆ

ก็จำเป็นที่จะต้องดำเนินงานตามแผนผังโครงการ
มีคุณลักษณะที่ดีในการให้บริการแก่ประชาชนเพิ่มขึ้น

ให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้
เนอ่ื งมาจากรายไดน้ น้ั กจ็ ะมผี ลกระทบตอ่ ประเทศชาต
ิ

วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง
29

โดยส่วนรวมด้วย โดยปรากฏให้เห็นในลักษณะของ เป้าหมายของผังเมืองในแง่นี้คือ

การพัฒนาการสาธารณูปโภคของเมือง อาทิ การ การให้ผู้บริหารหรือผู้ที่ทำงานในเมืองมีค่านิยมและ

บริหาร การขนส่ง การประปา การสาธารณสุข การ ความสามารถในการบริหารที่ทันสมัยต่อความเจริญ

ศึกษา เป็นต้น
ก้าวหน้าที่ไม่หยดุ นิ่ง

๒. การจ้างงาน
๖. มีจุดมุ่งหมายทางการเมือง

การที่จะเพิ่มประสิทธิภาพและการ การวางผังเมืองย่อมหมายถึง

ผลิตของเมืองนั้น ต้องทราบถึงการเพิ่มการจ้างงาน
เป็นการกระจายอำนาจทางการเมืองของส่วนกลางไป

ให้คนมีงานทำมากขึ้น ในประเทศกำลังพัฒนานั้นใน สู่ท้องถิ่น ผลก็คือทำให้ความขัดแย้งต่าง ๆ ทางการ

เมืองใหญ่ ๆ มักจะมีปัญหาการว่างงานเพราะมีการ เมืองลดลงได้

อพยพจากชนบทเข้าไปหางานทำในเมืองมาก การแก้ ๗. ความสวยงาม

ปัญหาการว่างงานในเมืองจึงเป็นเป้าหมายประการ จุดมุ่งหมายประการนี้คือ การ


หนึ่งของการวางผังเมืองด้วย
จัดระเบียบทางกายภาพของเมืองที่มองเห็นได้ด้วย
๓. ปรับปรุงแบบแผนการบริโภค
สายตาให้มีความสวยงาม น่าอภิรมย์

ให้ดีขึ้น


เป้าหมายในประเด็นนี้ก็คือ การมี ๓. ผงั เมืองกับการพฒั นาเมือง

บริการและสินค้าที่ดี มีการศึกษาสุขภาพอนามัยด ี


สิ่งเหล่านี้จะมีผลต่อเนื่องไม่เพียงแต่จะทำให้มีรายได้สูงขึ้น
๓.๑ ป ร ะ เ ด็ น ก า ร พั ฒ น า จ า ก

เท่านั้น แต่จะทำให้ผลผลิตดีขึ้นและลดค่าใช้จ่ายที่ไม่ ปัญหา


จำเป็นออกไปเสีย รวมทั้งทำให้องค์การต่าง ๆ หรือ เมืองในอดีตนั้นส่วนใหญ่แล้วเป็นเมือง

สถาบันต่าง ๆ ในเมืองมีความมั่นคงมีระเบียบและ เก่าทางประวัติศาสตร์ และในปัจจุบันก็ยังเป็นเมือง

เรียบร้อยมากขึ้น
เก่าแก่ทางประวัติศาสตร์ โดยเหตนุ ี้เองเมืองส่วนใหญ่
๔. ปรับปรุงความเป็นอยู่ของคนให ้
จึงประสบกับปัญหาต่าง ๆ ซึ่งจำเป็นจะต้องได้รับการ
ดีขึ้น
พัฒนาให้เข้ากับสภาพและเหตุการณ์ปัจจุบันซึ่งในที่นี้

การปรับปรุงบุคลิกภาพของ จะกล่าวเฉพาะการพัฒนาทางด้านกายภาพเท่านั้น


บุคคลจะทำให้ความสามารถส่วนบุคคลสูงขึ้น
โดยทั่วไปชุมชนหรือเมืองโดยเฉพาะใน

มีกิจกรรมที่เป็นประโยชน์และมีแรงกดดันที่พัฒนา
เมืองหรือเทศบาลขนาดใหญ่ที่มีคนอยู่รวมกันเป็น

ในอนาคต หมายถึง การพัฒนาความสามารถ ความรู้ จำนวนมาก มีกิจกรรมต่าง ๆ ในด้านการอยู่อาศัย

และสขุ ภาพ
การค้า การอุตสาหกรรมเกิดขึ้นเป็นจำนวนมาก รวม
๕. ปรับปรุงการบริหาร

ทั้งบริการสาธารณูปโภคสาธารณูปการต่าง ๆ เช่น

30 วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง

ถนนหนทาง สถานที่ราชการ โรงเรียนและสวน วางแผนพัฒนาไว้ล่วงหน้า มีการประสานงานระหว่าง

สาธารณะและอื่น ๆ เมื่อเป็นเช่นนี้จึงจำเป็นที่จะต้อง หนว่ ยงานตา่ ง ๆ เพอ่ื ใหก้ ารพฒั นาเปน็ ไปอยา่ งเหมาะสม


มีกฎเกณฑ์หรือระเบียบต่าง ๆ เพื่อให้ประชาชน ดังนั้นการวางผังเมืองจึงมีความสำคัญเพราะ


อาศัยอยู่รวมกันอย่างมีระเบียบ กฎเกณฑ์ หรือ การจัดวางผังเมืองรวมในเขตเมืองหรือเทศบาลซึ่ง

ระเบียบต่าง ๆ เหล่านี้ย่อมรวมไปถึงกฎเกณฑ์ในด้าน เป็นการกำหนดแนวทางการพัฒนาด้านกายภาพ


การปลูกสร้างอาคารบ้านเรือนและการจัดวางผังเมือง ของเมืองในอนาคต เพื่อให้เมืองหรือเทศบาลนั้น ๆ


ด้วย เพื่อให้การพัฒนาและการเจริญเติบโตของเมือง มีแผนและนโยบายที่แน่ชัดและเพื่อเป็นกรอบในการ

เป็นไปอย่างเหมาะสม เมืองหรือเทศบาลใดที่ขาดการ พัฒนาแก่ภาครัฐและภาคเอกชน ทำให้การพัฒนา

วางแผนการเจริญเติบโตของเมืองไว้ล่วงหน้า อาจเกิด เมืองเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและสอดคล้องกับ

ปัญหาได้ เช่น ปัญหาสภาพแวดล้อม หรือมลพิษใน แผนพัฒนาระบบเศรษฐกิจ และสังคมของประเทศ

บริเวณที่อยู่อาศัย เนื่องจากมีโรงงานตั้งอยู่ในบริเวณ ตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ


ใกล้เคียง หรือปัญหาการจราจรติดขัด เนื่องจาก การจัดวางผังเมืองรวมในเขตเมืองหรือ

แหล่งงานและที่อยู่อาศัยไม่มีความสัมพันธ์กัน และ เทศบาลทั่วประเทศนั้น เมื่อกรมโยธาธิการและ

ขาดระบบถนนที่เหมาะสม และนอกจากนี้ไม่มีการจัด ผังเมือง ได้จัดวางผังเมืองรวมในเขตเมืองแล้วเสร็จ

เตรียมเพื่อการเจริญเติบโตในอนาคต ตลอดจน ตามพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. ๒๕๑๘ นั้น

ปัญหาในด้านการให้บริการสาธารณูปโภค และ ท้องถิ่นจะต้องเป็นผู้ดำเนินการให้เป็นไปตามผัง


สาธารณูปการต่าง ๆ ไม่เพียงพอต่อความต้องการ ในการดำเนนิ การ เพอ่ื ใหเ้ ปน็ ไปตามผงั เมอื งรวมทว่ี างไว้

ของประชาชน
ซึ่งประกอบด้วยการควบคุมการใช้ประโยชน์ที่ดินและ

ปัญหาต่าง ๆ ดังกล่าวข้างต้นนี้ อาจจะ กันเขตแนวถนน และการพัฒนาหรือส่งเสริมให้เกิด

ป้องกันและแก้ไขได้ หากมีการวางแผนพัฒนาไว้
การพัฒนาโดยการจัดโครงการความสำคัญของการ

ล่วงหน้า มีการประสานงานระหว่างหน่วยงานต่าง ๆ จัดวางผังเมืองรวมในเมืองนั้น คือจะเป็นเครื่องช่วย

เพื่อให้การพัฒนาเป็นไปอย่างเหมาะสม
สนับสนุนให้รัฐและเอกชนบรรลุวัตถุประสงค์ต่าง ๆ


ในการพัฒนา เพราะปัญหาต่าง ๆ ของชมุ ชนที่เกิดขึ้น
๓.๒ ความสำคัญของการวาง

เป็นต้นว่าระบบถนนไม่ได้มาตรฐานก่อให้เกิด
ผังเมอื งต่อการพัฒนาเมอื ง
อุบัติเหตุได้โดยง่าย การระบายน้ำไม่เป็นระบบที่ดีก่อ

ตามที่ได้กล่าวแล้วนั้นปัญหาต่าง ๆ ที่ ให้เกิดปัญหากระทบกระเทือนถึงอาคารร้านค้า และ

เกิดขึ้นเนื่องจากการเจริญเติบโต และการ การใชท้ ด่ี นิ ขาดระเบยี บ เนอ่ื งจากไมม่ กี ารวางแผนหลกั

เปลี่ยนแปลงสภาพของเมืองก่อให้เกิดปัญหาต่าง ๆ ในการดำเนินการ ทำให้การขยายตัวของเมืองไม่อยู่

ได้มากมายแต่สามารถป้องกันและแก้ไขได้หากมีการ ในกรอบหรือแนวทางที่ถูกต้องเหล่านี้เป็นต้น


วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง
31

ดังนั้นถ้าได้มีการจัดวางผังเมือง และมีการสนับสนุน ๓. ........กำหนดไว้เป็นสีแดง ให้เป็น


ทางด้านงบประมาณโดยมีประชาชนเข้ามามีส่วนร่วม ที่ดินประเภทพาณิชยกรรมและที่อยู่

ด้วย ก็จะทำให้การพัฒนาเมืองบรรลุเป้าหมายได้
อาศัยหนาแน่นมาก


๔. ........กำหนดไว้เป็นสีม่วงอ่อน ให้

๓.๓ ป ร ะ โ ย ช น์ ข อ ง ก า ร ว า ง

เปน็ ทด่ี นิ ประเภทอตุ สาหกรรมเฉพาะกจิ

ผังเมอื ง

๕. ........กำหนดไว้เป็นสีเขียว ให้เป็น

เมืองที่ยังไม่ได้รับการวางผังเมืองกับ ที่ดินประเภทชนบทและเกษตรกรรม

เมืองที่ได้รับการวางผังแล้วนั้นจะมีความแตกต่างกัน ๖. .......กำหนดไว้เป็นสีเขียวอ่อน ให้

อยู่อย่างมากมาย ถ้านำมาเปรียบเทียบกัน จะเห็นได้ เป็นที่ดินประเภทที่โล่งเพื่อนันทนาการ

อย่างชัดเจนโดยเฉพาะทางด้านกายภาพ เมืองที่ได้รับ และการรักษาคณุ ภาพสิ่งแวดล้อม

การวางผังแล้วจะมีการจัดระเบียบของการใช้ ๗. ........กำหนดไว้เป็นสีเขียวมะกอก

ประโยชน์ที่ดิน และมีการวางแผนในเรื่องของการใช้ ให้เป็นที่ดินประเภทสถาบันการศึกษา

ประโยชน์ในทรัพย์สิน การคมนาคม และการขนส่ง ๘. ........กำหนดไว้เป็นสีเทาอ่อน ให้

การสาธารณูปโภค บริการสาธารณะและสภาพ เป็นที่ดินประเภทสถาบันศาสนา

แวดล้อมอย่างเห็นได้ชัด

การวางผังเมืองนั้นการกำหนดการใช้ ๙. ........กำหนดไว้เป็นสีน้ำเงิน ให้เป็น

ประโยชน์ที่ดินเป็นหัวใจสำคัญ เพราะเมืองหรือเขต ท ี ่ ด ิ น ป ร ะ เ ภ ท ส ถ า บ ั น ร า ช ก า ร

เทศบาล จะประกอบด้วยสองสิ่งคือคนและที่ดิน เมื่อ การสาธารณูปโภคและสาธารณปู การ

มีคนก็จะต้องมีการใช้ที่ดินในที่นี้ผู้เขียนจะขอยก


ตัวอย่างการจำแนกประเภทของการใช้ประโยชน์ที่ดิน ๓.๔ การใช้ประโยชน์ที่ดินท่ีกำหนด


ตามแผนผัง กำหนดการใช้ประโยชน์ที่ดินในการวาง
ผังเมืองที่ออกเป็นกฎกระทรวงบังคับใช้ตามที่ได้ โดยกรมโยธาธกิ ารและผงั เมอื ง

ประกาศในราชกิจจานุเบกษาดังต่อไปนี้ (ราชกิจจา
นเุ บกษา ฉบับพิเศษ เล่ม ๑๐๓)
มดี งั ตอ่ ไปนี้

๑. ........กำหนดไว้เป็นสีเหลือง ให้เป็น

ที่ดินประเภทที่อยู่อาศัยหนาแน่นน้อย
๑. ............เขตสีเหลืองและเส้นทแยงสี

๒. ......กำหนดไว้เป็นสีส้ม ให้เป็น
ขาว ที่ดินประเภทอนุรักษ์เพื่อการอยู่

ที่ดินประเภทที่อยู่อาศัยหนาแน่น
อาศัย

ปานกลาง
๒. ...........เขตสีเหลือง ที่ดินประเภท

ที่อยู่อาศัยหนาแน่นน้อย

๓. .........เขตสีส้ม ที่ดินประเภทที่

อยู่อาศัยหนาแน่นปานกลาง


32 วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง

๔. ..............เขตสีน้ำตาล ที่ดินประเภท
๑๕. ..........เขตสีเขียวอ่อนมีกรอบ

และเส้นทแยงสีขาว ที่ดินประเภทที่โล่ง

ที่อยู่อาศัยหนาแน่นมาก
เพื่อนันทนาการการเลี้ยงสัตว์และรักษา

คุณภาพสิ่งแวดล้อม

๕. ............เขตสีแดง ที่ดินประเภท
๑๖. ..........เขตสีเขียวอ่อนมีกรอบ

และเส้นทแยงสีเขียว ที่ดินประเภทที่

พาณิชยกรรมและที่อยู่อาศัยหนาแน่น
สงวนเพื่อนันทนาการและการรักษา

คุณภาพสิ่งแวดล้อม

มาก
๑๗. ..........เขตสีเขียวอ่อนและเส้น

ทแยงสีขาว ที่ดินประเภทอนุรักษ์

๖. .............เขตสีม่วง ที่ดินประเภท
ป่าไม้

๑๘. ...........เขตสีเขียวมะกอก ที่ดิน

อุตสาหกรรมและคลังสินค้า
ประเภทสถาบันการศึกษา

๑๙. ...........เขตสีฟ้า ที่ดินประเภทที่

๗. .............เขตสมี ว่ งออ่ น ทด่ี นิ ประเภท
โล่งเพื่อการรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม

และการประมง

อุตสาหกรรมเฉพาะกิจ
๒๐. ..........เขตสีน้ำตาลอ่อน ที่ดิน

ประเภทอนุรักษ์เพื่อส่งเสริมเอกลักษณ์

๘. ............เขตสีเม็ดมะปราง ที่ดิน
ศิลปวัฒนธรรมไทย

๒๑. ..........เขตสีเทาอ่อน ที่ดิน

ประเภทคลังสินค้า
ประเภทสถาบันศาสนา

๒๒. ...........เขตสีน้ำเงิน ที่ดินประเภท

๙. ............เขตสีขาวมีกรอบและเส้น
สถาบันราชการ การสาธารณูปโภคและ

สาธารณูปการ

ทแยงสีม่วง ที่ดินประเภทอุตสาหกรรม


ทั่วไปที่ไม่เป็นมลพิษต่อชุมชน หรือสิ่ง


แวดล้อมและคลังสินค้า


๑๐. ..........เขตสีเขียว ที่ดินประเภท


ชนบทและเกษตรกรรม


๑๑. ..........เขตสีขาวมีกรอบและเส้น


ทแยงสีเขียว ที่ดินประเภทอนุรักษ์


ชนบทและเกษตรกรรม


๑๒. ..........เขตสีเขียวมีกรอบและเส้น


ทแยงสีน้ำตาล ที่ดินประเภทปฏิรูป


ที่ดินเพื่อเกษตรกรรม


๑๓. ..........เขตสีเขียวมีกรอบและเส้น


ทแยงสีขาว ที่ดินประเภทอนรุ ักษ์สภาพ



แวดล้อมเพื่อการท่องเที่ยว


๑๔. .............เขตสเี ขยี วออ่ น ทด่ี นิ ประเภท


ที่โล่งเพื่อนันทนาการและการรักษา


คุณภาพสิ่งแวดล้อม


วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง
33

ตัวอย่าง แผนผงั การใชป้ ระโยชน์ทีด่ ิน




www.dpt.go.th ทมี่ า : กรมโยธาธกิ ารและผงั เมอื ง




ดังตัวอย่างที่นำมากล่าวข้างต้นเมื่อลงใน อาคารหรือรูปแบบอาคารแต่อย่างใด ดังนั้นการ
แผนผังแล้วจะบอกให้รู้ได้ว่าบริเวณใดการใช้ ดัดแปลงอาคารหากมิได้มีการเปลี่ยนแปลงการใช้
ประโยชน์ที่ดินภายในเขตผังเมืองที่จัดวางมีการใช้ ประโยชน์ที่ดินเป็นกิจการอื่น ซึ่งเข้าข้อห้ามตาม

ประโยชน์ที่ดินประเภทใด ซึ่งจะดูได้จากสีที่กำหนด กฎกระทรวงดังกล่าวย่อมไม่ขัดต่อกฎกระทรวง

ไว้ และโดยทั่วไปแล้วกฎกระทรวงซึ่งออกตามความ แต่อย่างใด

ในพระราชบัญญัติการผังเมืองนั้นจะมีอายุ 5 ปีเสมอ เมื่อได้มีการจัดวางผังเมืองรวมในเขตเมือง
และจะเห็นได้ว่ากฎกระทรวงที่ได้ออกมาแล้วทั้งหมด แล้วซึ่งก็หมายถึง การใช้ประโยชน์ที่ดินตามผัง
ตามความในพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. กำหนดการใช้ประโยชน์ที่ดินตามที่ได้แยกประเภท

๒๕๑๘ นั้น จะบังคับใช้เฉพาะการใช้ประโยชน์ที่ดิน ไว้แล้วนั้น ประโยชน์ที่ได้จากการวางผังเมืองก็คือ
ภายในเขตผังเมืองรวมเท่านั้นมิได้ควบคุมบังคับถึง ประการแรก ทำให้เมืองหรือชุมชนมีความสวยงาม

34 วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง

เจริญเติบโตอย่างมีระเบียบแบบแผนและ
๔. การควบคุมให้เป็นไปตามผังเมือง


ถูกสุขลักษณะโดยการวางผังการใช้ประโยชน์ที่ดิน
รวม

ในอนาคตออกเป็นย่าน ๆ อย่างเหมาะสมและ เมื่อมีการกำหนดประเภทการใช้ประโยชน์
สัมพันธ์กัน ประการที่สอง เพื่อวางแนวการพัฒนา ที่ดินภายในเขตผังเมืองแล้ว ถ้าจะให้เป็นไปตาม
เมืองหรือเทศบาลให้มีระเบียบโดยการวางผัง วัตถุประสงค์ของการวางผังแล้ว จำเป็นจะต้องมีการ
โครงการคมนาคม และขนส่งให้สัมพันธ์กับการใช้ ควบคุมผังเมืองรวมให้เป็นไปตามผัง ซึ่งปัจจุบัน

ประโยชน์ที่ดินในอนาคต ประการที่สาม ทำให้ ทอ้ งถน่ิ หรอื เทศบาลตา่ ง ๆ กไ็ ดม้ กี ารประกาศบงั คบั ใช
้
ประชาชนมีความปลอดภัยในการอยู่อาศัย โดยห้าม ผังเมืองรวมเป็นกฎหมายไปบ้างแล้วแต่มีปัญหาใน
การใช้ประโยชน์ที่ดินบางประเภทในย่านพักอาศัย การปฏิบัติให้เป็นไปตามผัง

หรือย่านพาณิชยกรรม เช่นคลังน้ำมันเชื้อเพลิง


คลังวัตถุระเบิด อุตสาหกรรมที่มีมลพิษ ประการที่สี่ ๔.๑ ปญั หาอปุ สรรค

ส่งเสริมเศรษฐกิจของเมืองหรือชุมชนเมือง โดย ๑. เนื่องจากในอดีตที่ผ่านมา

กำหนดให้ย่านพาณิชยกรรม และย่านอุตสาหกรรม เจ้าหน้าที่ด้านผังเมืองประจำอยู่ และหลังจากการ
ซึ่งเป็นแหล่งธุรกิจและจ้างงานไว้ในที่ที่เหมาะสม
ประกาศใช้บังคับแล้วไม่มีหรือบอกรายละเอียดใน
เพื่อให้ผู้ใช้บริการและคนงานได้รับความสะดวกใน การดำเนินการ

การเดินทาง การขนส่งสินค้าและวัตถุดิบ ประการ
๒. เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นในอดีตยังมี
ที่ห้า ส่งเสริมสภาพสังคมของคนในเมืองโดย ประสบการณ์ในด้านการผังเมืองไม่มาก จึงไม่ทราบ
พิจารณาถึงที่ตั้งสถาบันการศึกษา โรงพยาบาล
ปัญหาที่จะเกิดขึ้นในการดำเนินการ

ศูนย์สาธารณสุข ให้อยู่ในที่เหมาะสมสามารถให้ ๓. ประชาชนที่มาขออนุญาตก่อสร้าง
บริการแก่ประชาชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ประการ
ในเขตผังเมือง ซึ่งเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นไม่สามารถ

ที่หก ส่งเสริมสภาพแวดล้อมของเมืองให้มีที่โล่ง
ตรวจสอบได้ว่ามีการใช้ที่ดินประเภทนั้น ๆ เต็มแล้ว
เว้นว่าง มีสวนสาธารณะ มีที่พักผ่อนหย่อนใจ หรือไม่ หรือการขออนุญาตก่อสร้างนั้นอยู่ในถนน
ประการที่เจ็ด ดำรงรักษาสถานที่ที่มีคุณค่าทาง
โครงการหรือไม่

ศิลปวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์และโบราณคดี
๔. การตคี วามในเรอ่ื งของกฎหมายซง่ึ

โดยกำหนดเป็นบริเวณอนุรักษ์เพื่อส่งเสริม เป็นเรื่องละเอียดอ่อนและยุ่งยาก

เอกลักษณ์ ศิลปวัฒนธรรมไทย และประการสุดท้าย ๕. กรมโยธาธิการและผังเมืองเป็นผู้
คือ บำรุงรักษาทรัพยากรธรรมชาติและภูมิประเทศ
กำหนดการใช้ประโยชน์ที่ดินในอนาคต โดยอาศัย
หลักการสภาพปัจจุบัน ประกอบกับหลักการทาง
ที่งดงาม





วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง
35

ผังเมือง แต่มิได้ดูลึกลงไปถึงกรรมสิทธิ์ที่ดิน
ตลาดสดของเทศบาลจึงไม่สามารถที่จะก่อสร้าง

ของเอกชน แต่ดเู ฉพาะของส่วนราชการ เช่นที่ดินของ ในที่ดินประเภทสถาบันราชการได้


รถไฟ ราชพัสดุ เป็นต้น


๖. ประชาชนส่วนใหญ่ ยังไม่เข้าใจ ๔.๒ แนวทางในการแก้ปัญหา


หรือสนใจที่จะเข้าไปมีส่วนร่วมในการวางผังเมืองและ
๑. ใ น ด ้ า น ก า ร ค ว บ คุ ม ก า ร ใ ช ้

มักจะมีแนวความคิดว่า การจัดวางผังเมืองเป็น
ประโยชน์ที่ดินเนื่องจากในกฎกระทรวงได้กำหนด

การลิดรอนสิทธิของเจ้าของที่ดิน
ประเภทการใช้ที่ดินไว้หลายประเภทและการใช้

ทั้งหมดนี้เป็นแต่พียงบางส่วนของอุปสรรค
ประโยชน์แต่ละประเภทมีข้อกำหนดในรายละเอียดที่
และปัญหาในการที่จะปฏิบัติให้เป็นไปตามผัง แตกต่างกันออกไป ดังนั้นท้องถิ่นจะต้องมีการจัด

เท่านั้น นอกจากนี้ยังมีกรณีของปัญหาในทาง ทำตารางควบคุมการใช้ประโยชน์ที่ดินภายในเขต

ปฏิบัติ ซึ่งเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นไม่สามารถตัดสินใจ ผังเมืองรวมทั้งหมด เมื่อประชาชนมาขอนุญาต เจ้า

ได้จำเป็นต้องหารือกับเจ้าหน้าที่ที่รับผิดชอบ หน้าที่ท้องถิ่นจะทราบได้ทันทีว่าพื้นที่บริเวณต่าง ๆ

โดยตรง ในเรื่องของการตีความต่าง ๆ อีกด้วย ในเขตผังเมืองรวมได้มีการใช้ประโยชน์ที่ดินเต็มพื้นที่

ตัวอย่างเช่นตลาดสดของเทศบาล มีพื้นที่ที่จะขอ แล้วหรือยัง ใช้ไปแล้วกี่เปอร์เซ็นต์ ประเภทใดบ้าง

ทำการก่อสร้าง แต่กฎกระทรวงได้กำหนดไว้เป็น ข้อนี้จะทำให้ผังเมืองรวมที่วางไว้บรรลุวัตถุประสงค์

สีน้ำเงินซึ่งเป็นที่ดินประเภทสถาบันราชการ การ ในการจัดระเบียบการใช้ที่ดิน และเป็นประโยชน์ต่อ

สาธารณูปโภคและสาธารณูปการ และให้ใช้ การพัฒนาเทศบาลได้


ประโยชน์เพื่อกิจการของรัฐ กิจการเกี่ยวกับ ๒. ให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการวาง

สาธารณูปโภค และสาธารณูปการหรือสาธารณ
ผังเมืองนั้น ๆ เพราะในการพัฒนาเมืองปัจจัยสำคัญ

ประโยชน์เท่านั้น และความเห็นของคนทั่วไป
ที่มีส่วนสำคัญอันหนึ่งในการที่จะทำให้เป้าหมายต่างๆ

จะมีความเห็นว่าตลาดสดเทศบาลเป็นกิจการ กลายเป็นจริงขึ้นมาก็คือ การที่ประชาชนเข้าไปมี


สาธารณูปโภค และสาธารณูปการอย่างหนึ่งเช่นกัน
ส่วนร่วมในการวางผังเมืองนั้น ๆ แต่อย่างไรก็ตาม


แต่ตามความเป็นจริงแล้วจะถือว่าตลาดสดของ ในการพัฒนาให้ได้ผลควรจะมีการจัดตั้งองค์กรอิสระ

เทศบาลมิใช่กิจการที่เกี่ยวข้องกับการใช้ประโยชน ์
ขึ้นมาเพื่อเข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาเมือง


เพื่อกิจการของรัฐหรือสถาบันราชการโดยตรง
อนึ่งทั้ง ๒ ข้อนี้เป็นเพียงข้อเสนอเป็น

แต่อาจเป็นกิจการในเรื่องธุรกิจพาณิชยกรรม
แนวทางในการแก้ไขที่เกี่ยวกับการจัดวางผังเมืองให้

เกิดเหตุก่อความเดือดร้อนรำคาญไม่ตรง
เป็นไปตามข้อกำหนดการใช้ประโยชน์ที่ดินซึ่งผู้เขียน

เจตนารมย์ของการวางผังเมืองเพื่อใช้ในกิจการ คิดว่าพอจะเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาเทศบาล


สาธารณประโยชน์อย่างแท้จริง ซึ่งในกรณีนี้ ได้บ้าง


36 วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง

สรุป

บทความนี้ได้พยายามชี้ให้เห็นว่า การ
พระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. ๒๕๑๘

วางผังเมืองโดยการกำหนดการใช้ประโยชน์ที่ดิน ให้อำนาจแก่ผู้รับผิดชอบในการจัดทำผังเมือง

มีความสำคัญ และเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนา ซึ่งมีอยู่ ๒ ประเภท คือ ผังเมืองรวม และ
เมืองหรือเทศบาล การรักษาความสะอาดการ ผังเมืองเฉพาะ ผังเมืองรวมเป็นผังแม่ ซึ่งจะ
จราจร ฯลฯ อย่างไร
กำหนดนโยบายโครงการตลอดจนมาตรการ

กล่าวโดยสรุป การวางผังเมืองจะช่วย ต่าง ๆ ที่จะใช้เป็นแนวทางเพื่อควบคุมการ
ป้องกันปัญหาต่าง ๆ และชี้นำในการพัฒนาได้
พัฒนาเมืองให้เป็นไปตามวัตถปุ ระสงค์ ในขณะที่
ในเรื่องของการกำหนดขนาดการเจริญเติบโต
ผังเมืองเฉพาะเป็นผังที่จัดทำขึ้นใช้ดำเนินการ
ของเมืองและประชากรให้เหมาะสมและ เพื่อพัฒนาเมืองและสนับสนนุ ผังเมืองรวม

สอดคล้องกับการพัฒนาทางเศรษฐกิจ และความ นอกจากนั้นการวางผังเมืองเมื่อมีการ
สามารถในการบริการด้านสาธารณูปโภคและ ประกาศใช้บังคับตามกฎหมายแล้ว และมี
สาธารณูปการ รวมทั้งกำหนดทิศทางและ
มาตรการเสริมเพื่อให้ผังเป็นไปตามวัตถุประสงค์
รูปแบบของการขยายเมืองไปในทางที่เหมาะสม จะช่วยลดปัญหาต่าง ๆ ดังที่เคยมีมาในอดีตได้
กำหนดการแบ่งย่านการใช้ประโยชน์ที่ดิน เนื่องจากมีการจัดระบบการใช้ประโยชน์ที่ดิน
ประเภทต่าง ๆ กำหนดระบบการคมนาคมขนส่ง โครงขา่ ยคมนาคมขนสง่ และบรกิ ารสาธารณปู โภค

และระบบสาธารณูปโภคให้สอดคล้องสัมพันธ์
ต่าง ๆ มีการวางแผนเพื่อจัดเตรียมไว้ล่วงหน้า
กับการใช้ประโยชน์ที่ดินและสิ่งสุดท้ายคือ เป็น อย่างสอดคล้องและมีประสิทธิภาพ ตลอดจนจะ
แนวทางในการดำเนินงานและประสานงานในการ ช่วยอนุรักษ์ทรัพยากรที่มีคุณค่าทางธรรมชาติ
ให้บริการด้านสาธารณูปโภคและสาธารณูปการ ประวัติศาสตร์และสภาพแวดล้อม ฯลฯ นอกจาก
ต่าง ๆ ให้มีความสอดคล้องซึ่งกันและกัน
นี้ยังเป็นหนทางหนึ่งที่จะช่วยให้เกิดความมั่นใจ
และเอกชนสามารถทราบทิศทางการพัฒนาที่ ในการพฒั นาและการลงทนุ ของภาคเอกชนอกี ดว้ ย

ชัดเจนขึ้น

การจัดทำผังเมืองจะสำเร็จลุล่วงได้ผล

ตามวัตถปุ ระสงค์ได้นั้น จำเป็นจะต้องมีกฎหมาย “การวางผงั เมอื งน้ันเป็นการ

รองรับ ปัจจุบันปี ๒๕๕๑ มีพระราชบัญญัต
ิ นำไปสู่การพัฒนา แต่ไม่ก้าวไกลนัก

การผังเมือง (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๓๕ ซึ่ง
รักษาไวบ้ า้ ง”

เป็นกฎหมายแม่บทที่ได้แก้ไขเพิ่มเติมจาก


วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง
37

บรรณานุกรม

กองประชาสัมพันธ์และฝึกอบรม (ภายใน) โครงการพัฒนาเมืองหลัก ๔ เมือง คือ
สำนักผังเมือง กระทรวงมหาดไทย, รวมกฎหมาย เชียงใหม่ ขอนแก่น นครราชสีมา และสงขลา

ว่าด้วยการผังเมือง มกราคม ๒๕๒๐ หน้า ๒



นายฉลอง กัลยาณมิตร คำแนะนำการจัด
Charles Abrams, The Language of ทำแผนพัฒนาเทศบาล ประจำปีและแผนการ
Cities A Glossary of Terms, (New York, ดำเนินงาน สำนักงานพัฒนาเมือง กรมการ
The Macmillam Co., Ltd., 1971), p. 171
ปกครอง กระทรวงมหาดไทย โรงพิมพ์ส่วน


ท้องถิ่น กรมการปกครอง ๒๕๒๘ คำปรารภ

รองศาสตราจารย์ ประทาน คงฤทธศิ กึ ษากร

“เทศบาล” : สถาบันการปกครองตนเองของ ดร.ไพบูลย์ ช่างเรียง อวยชัย ชบา

ประชาชน (เอกสารเผยแพร่ออกอากาศทางวิทยุ การบริหารผังเมือง เอกสารวิชาการ หมายเลข ๑
กระจายเสียง สถานีวิทยุกองพลที่ ๑) ๒๕๒๗
ศูนย์ศึกษาชุมชนเมือง สถาบันบัณฑิต

พัฒนบริหารศาสตร์ มกราคม ๒๕๒๙ หน้า

พระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. ๒๔๙๖ ๑๓-๑๔

ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ ๗๐ ตอนที่ ๑๔ ลง


วันที่ ๑๗ กมุ ภาพันธ์ ๒๔๙๖ มาตรา ๘, ๙, ๑๐ ราชกิจจานุเบกษา ฉบับพิเศษ เล่ม ๑๐๓
และ ๑๑
ตอนที่ ๑๘๕ วันที่ ๒๙ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๒๙




พระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. ๒๕๑๘
กรมโยธาธิการและผังเมือง. 2549 แผนผัง

กำหนดการใช้ประโยชน์ที่ดินตามที่ได้จำแนก
ดร. ไพบูลย์ ช่างเรือง การปกครอง ประเภทท้ายกฎกระทรวง [ออนไลน์] [อ้างเมื่อ 19
มหานคร สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ ธันวาคม 2551] เข้าถึงได้จาก:

สำนักพิมพ์ ไทยวัฒนาพานิช จำกัด

กรุงเทพมหานคร ๒๕๑๖ หน้า ๓๔
www.dpt.go.th




ดูพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. ๒๔๙๖ กองเผยแพรแ่ ละประชาสมั พนั ธ์ กรมโยธาธกิ าร

ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ ๗๐ ตอนที่ ๑๔ ลง
และผังเมือง

วันที่ ๑๗ กุมภาพันธ์ ๒๔๙๖ มาตรา ๘, ๙, ๑๐

และ ๑๑



38 วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง

ประเทศที่เป็นมิตรต่อส่ิงแวดล้อม (Green Countries)

สมุดบันทึกการจัดอันดับประเทศท่ีเป็นมิตรต่อส่ิงแวดล้อม
จากมากที่สุดจนถึงน้อยท่ีสุด


บทความนีก้ ลา่ วถงึ การพฒั นา
ตัวช้ีวัดเพอ่ื ประเมนิ วา่ ประเทศหนงึ่ ๆ

มกี ารปฏบิ ตั ิอย่างไรตอ่ ปัญหา

สงิ่ แวดลอ้ ม ตัวชว้ี ดั นี้เรยี กวา่ ดชั น
ี
ชี้วัดผลการดำเนนิ งานด้านส่งิ แวดลอ้ ม
(Environmental Performance
Index - EPI) ซง่ึ มีแนวคดิ คลา้ ยคลึง
กบั ดชั นชี วี้ ดั ผลติ ภณั ฑม์ วลรวมแหง่ ชาต
ิ
หรอื GNP ที่ได้รบั การคิดค้นขนึ้ โดย
นกั เศรษฐศาสตร์ชอื่ Simon
Kuznets ในช่วงทเ่ี กดิ ภาวะเศรษฐกิจ
ตกตำ่ ทั่วโลก (Great Depression)
สมยั ประธานาธบิ ดแี ฟรงกลนิ ดี โรสเวลต์

EPI ได้รับการคิดค้นขึ้นโดยความร่วมมือระหว่าง อาทิ เชน่ การประมง การปลอ่ ยกา๊ ซคารบ์ อน คณุ ภาพ

ศูนย์นโยบายด้านกฎหมายและสิ่งแวดล้อมแห่ง ของป่าไม้และน้ำ เป็นต้น ข้อมูลจากกิจกรรมเหล่านี้
มหาวิทยาลัยเยลกับศูนย์เครือข่ายวิทยาศาสตร์โลก ส่วนใหญ่จัดหาได้ง่ายและน่าเชื่อถือ แต่บางกิจกรรม
นานาชาติแห่งมหาวิทยาลัยโคลัมเบีย เป็นการนำ ก็จัดหาได้ไม่ง่ายนัก แม้กระนั้นก็ตาม EPI ก็ยังเป็น
กิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อมทั้งหมดของ
ตัวชี้วัดที่ดีที่สุดที่มีอยู่เพื่อประเมินผลการดำเนินงาน
ประเทศหนึ่งๆ มาแปลงให้เป็นระบบเมตริกอย่างง่าย
ด้านสิ่งแวดล้อมของประเทศต่าง ๆ

ที่เริ่มต้นจากศูนย์ซึ่งหมายถึงเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เมื่อมีการจัดอันดับแล้วก็เป็นไปตามความ
น้อยที่สุดจนถึงหนึ่งร้อยซึ่งหมายถึงเป็นมิตรต่อสิ่ง คาดหมาย คือประเทศกลุ่มสแกนดิเนเวียจะอยู่ใน
แวดล้อมมากที่สุด
อันดับต้น ๆ และประเทศในทวีปแอฟริกาก็จะอยู่ใน
บทความกล่าวอีกว่า EPI ยังไม่มีความ อันดับท้าย ๆ และที่น่าสนใจอีกประการหนึ่งก็คือ
แม่นยำเท่า GNP และ GDP EPI เป็นการนำข้อมูล ขนาดของประเทศไม่เป็นตัวแปรสำคัญที่ส่งผล
ที่ดีที่สุดที่จัดหาได้จากกิจกรรมสำคัญ 25 กลุ่ม
กระทบต่อผลการดำเนินงานในเรื่องนี้ เพราะประเทศ

วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง
39

เล็กประเทศใหญ่จะกระจายคละกันไป และที่
อย่างไร แต่ในบางกรณี นักวิจัยก็ต้องใช้วิธีการ
น่าสนใจยิ่งกว่านั้นก็คือรายได้ของประเทศก็ไม่ใช่ ประมาณการด้วยวิธีการคำนวณจากภาพถ่าย
ตัวแปรสำคัญอีกเช่นกัน จีนมักจะกล่าวอ้างว่า ดาวเทียม อย่างเช่น การวิเคราะห์หมอกควัน

ประเทศของตนยากจนเกินกว่าที่จะสร้างผลงานได้ ที่ปกคลุมเมืองสำคัญ บางกรณีอย่างเช่น รัสเซียและ
ทัดเทียมเท่าประเทศตะวันตก แต่เมื่อพิจารณาจาก บราซิล ข้อมูลที่มีอยู่เป็นเพียงข้อมูลที่จัดทำหลอกขึ้น
ดัชนีชี้วัดแล้ว โคลัมเบียซึ่งก็เป็นประเทศยากจน
มาเพียงเพื่อให้ดูเสมือนว่าบรรลุเป้าหมายตามความ
จัดอยู่ในกลุ่มเดียวกันกับจีน แต่กลับมีผลการ
ต้องการของรัฐบาลกลางเท่านั้น

ดำเนินงานอยู่ในอันดับต้นๆ (9)
ข้อสรุปประการหนึ่งที่ได้จากโครงการจัดทำ
ดัชนีชี้วัดยังบ่งชี้ให้เห็นอีกว่า จีนจัดอยู่ใน ดัชนีชี้วัดนี้ก็คือ ความต้องการข้อมูลที่ถูกต้องและ

กลุ่มประเทศที่ก่อให้เกิดก๊าซโอโซนระดับผิวดินมาก น่าเชื่อถือซึ่งหมายถึงความต้องการงบประมาณเพื่อ
ที่สุดอีกด้วย เนื่องจากจีนมีโรงงานผลิตกระแสไฟฟ้า จัดหาข้อมูลเหล่านั้น การจัดหาข้อมูลที่มีคุณภาพ

ด้วยพลังงานถ่านหินเป็นจำนวนมาก สหรัฐอเมริกา
ในประเทศกำลังพัฒนาก็มิใช่เรื่องง่าย หากข้อมูลไม่ดี
ก็มีลักษณะคล้ายคลึงกันกับจีน คือจัดอยู่ในกลุ่ม การกำหนดนโยบายดี ๆ ก็กระทำได้ยาก ข้อมูลจึง
ประเทศร่ำรวยแต่ผลการดำเนินงานไม่ดีนักด้วย เปน็ เรอ่ื งสำคญั การตดั สนิ ใจจำเปน็ ตอ้ งอาศยั ขอ้ เทจ็ จรงิ

สาเหตเุ ดียวกัน
มากกว่าสมมติฐาน การจัดหาข้อมูลที่ดียิ่งกระทำเร็ว
การวิเคราะห์ในบางกรณี อย่างเช่น การ เท่าไร การตัดสินใจก็จะยิ่งดีขึ้นเท่านั้น

คุ้มครองความหลากหลายทางชีวภาพ นักวิจัยจะใช้

ภาพถ่ายดาวเทียมวางซ้อนลงบนแผนที่ป่าสงวนเพื่อ
สรุปความโดย
สำนกั งานวเิ ทศสมั พนั ธ
์
ฝา่ ยติดตอ่ ประสานงานระหว่างประเทศ
วิเคราะห์ว่ามีการบุกรุกพื้นที่ป่าสงวนเหล่านั้นหรือไม่ กรมโยธาธกิ ารและผังเมอื ง


40 วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง

เโพครื่องสกนาับรสบนรุนิหผาู้วร่างราานชแกบาบรพจันังธหมวิตัดร



สำนกั สนับสนนุ แลโดะพยัฒนานยาสตเุ ามมธผังมเีนมาอื ภงา



การบรหิ ารงานแบบพนั ธมิตรฯ เปน็ โครงการนวตั กรรมการบรหิ ารที่นบั ได้ว่า
เป็นทางเลอื กในการจัดการทรพั ยากรของส่วนราชการ (Alternative
Management Model) ท่ปี ัจจุบันจำกัดอยู่ภายใต้กรอบหนา้ ทีเ่ ฉพาะด้าน

และกรอบพนื้ ท่ี (function and jurisdiction) ให้ก้าวขา้ มพรมแดนดังกลา่ วมาสู่
การรวมและการใช้ทรพั ยากรร่วมกัน (pool and share resources) ภายใต้ขอ้
ตกลงของหน่วยงานที่ร่วมเปน็ พนั ธมติ ร (partners) ซงึ่ กรมโยธาธิการและผังเมอื ง
ไดก้ ำหนดใหใ้ ช้กลมุ่ ยทุ ธศาสตร์จงั หวัดเปน็ กลุ่มพันธมิตรในการแลกเปลี่ยน
ทรพั ยากร โดยมีจังหวดั แม่ขา่ ยในแตล่ ะกลุ่มจังหวดั ยทุ ธศาสตร์เปน็ จังหวดั แกน
ทง้ั นีเ้ พอื่ ปรบั ตวั ใหเ้ ขา้ กับบรบิ ทของการบริหารราชการยคุ ใหม่ ตามทิศทางของการ
ปฏริ ูประบบราชการ ทีต่ ้องการใหห้ นว่ ยงานราชการมขี นาดลดลงแต่มีประสทิ ธิภาพ
เพิ่มมากข้ึน


ดังจะเห็นได้จากกรอบอัตรากำลังที่มีแนวโน้ม
รวมถึงวัสดุอุปกรณ์ และงบประมาณที่ไม่เพิ่มขึ้น

ลดลงตามนโยบายการลดอัตรากำลังข้าราชการ
แต่คาดหวังประสิทธิภาพและความคุ้มค่าของการ

วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง
41

ปฏิบัติราชการเพิ่มขึ้น จากตัวชี้วัดผลการปฏิบัติ เขตเสมือน (Virtual Office) ที่มีสมาชิกในสำนักงาน

ราชการต่างๆ ที่กำหนดโดยคณะกรรมการพัฒนา เขตเสมือน คือสำนักงานโยธาธิการและผังเมือง


ระบบราชการ (ก.พ.ร.)
ทั้งหลายในกลุ่มจังหวัดเดียวกัน ร่วมกันทำงานโดย

จากความสำเร็จของโครงการนำร่องใน ดึงจุดแข็งของแต่ละสำนักงานฯ เช่น ผู้เชี่ยวชาญ


ปีงบประมาณ 2549 ใน 2 กลุ่มยุทธศาสตร์
ด้านการผังเมือง ด้านช่าง ด้านกฎหมายหรือ


จังหวัด รวม 7 จังหวัด ได้ขยายผลการปฏิบัติการ เครื่องมืออุปกรณ์ เป็นต้น ออกมาสนองงานของ


ครอบคลุมทั่วประเทศ 19 กลุ่มยุทธศาสตร์จังหวัด ผู้ว่าราชการจังหวัด


ครบทั้ง 75 จังหวัด ภายใต้โครงการการบริหารงาน ในปีงบประมาณ 2551 ได้ขยายการเป็น


แบบพันธมิตรเพื่อสนับสนุนผู้ว่าราชการจังหวัดแบบ พันธมิตรไปยังองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.)

บรู ณาการ (ใช้คำว่าบรู ณาการตามนโยบายผู้ว่า CEO โดยเรียกว่าเป็นลักษณะโครงการแบบ ความร่วมมือ

ในขณะนั้น) โดยมีลักษณะโครงการแบบความ
ภายนอก (External Approach) ซึ่งจะทำให้เกิดการ

ร่วมมือภายใน (Internal Approach) ระหว่าง
เป็นพันธมิตรเต็มรูปแบบ นั่นคือ การเป็นพันธมิตร

สำนักงานโยธาธิการและผังเมืองจังหวัดในกลุ่ม กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งเป็นหน่วยงาน

จังหวัดเดียวกัน (Cluster) ทำให้เกิดเป็นสำนักงาน ภายนอกองค์กร โดยได้นำเทคโนโลยีอินเตอร์เน็ต


แผนผงั การจดั การและเช่ือมโยงภารกจิ “สำนกั งานเขตเสมอื น”


42 วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง

มาใช้ระหว่างสำนักงานโยธาธิการและผังเมืองจังหวัด
ในกลุ่มจังหวัดเดียวกัน เพื่อให้เกิดการเป็นสำนักงาน
เขตเสมือน (Virtual Office) ที่แท้จริง ที่สามารถ

ลดข้อจำกัดด้านระยะทางและเวลาการทำงาน
ระหว่างเจ้าหน้าที่ของแต่ละสำนักงานโยธาธิการ

และผังเมืองจังหวัดได้

ในระหว่างการดำเนินการในปี 2551 นี้

ผู้บริหารระดับสูงของกรมเห็นว่าน่าจะได้มีการ
ประเมินผลโครงการที่ผ่านมาแล้ว ในปี 2550

เพื่อศึกษาถึงผลสัมฤทธิ์ว่ามีมากน้อยเพียงไร

มีปัญหาอุปสรรคอะไรบ้าง และรับฟังความคิดเห็น
จากผู้ปฏิบัติในระดับพื้นที่ว่า มีแนวโน้มในการ
ปรับปรุงและพัฒนาให้การบริหารงานแบบพันธมิตร

มีขีดความสามารถในการปฏิบัติงานอย่างสูงยิ่งขึ้น
(High Performance Partnership) ได้อย่างไร

จากการประเมินผลโครงการ ของปี 2550 แบบพันธมิตร ตลอดจนถึง ความตั้งใจจริงและความ
โดยสถาบันวิจัยและให้คำปรึกษาแห่งมหาวิทยาลัย สัมพันธ์ส่วนบุคคลระหว่างผู้ร่วมปฏิบัติงานแบบ
ธรรมศาสตร์ พบว่าได้ผลดีตามที่ตั้งเป้าหมายไว้ พันธมิตร

สามารถช่วยแก้ไขปัญหาการขาดแคลนบุคลากรและ อย่างไรก็ตาม จากการประเมินพบว่า การ
ทรัพยากรของหน่วยงานได้ในระดับหนึ่ง ทั้งยังช่วย บริหารงานแบบพันธมิตรที่ผ่านมายังมีปัญหา

ส่งเสริมให้ผู้ปฏิบัติงานมีวิสัยทัศน์ การมองปัญหา และอุปสรรคที่สำคัญหลายประการ ได้แก่ การขาด
และวิธีแก้ไขที่กว้างไกลขึ้น มีโอกาสได้ทำงานร่วมกับ ความรู้ความเข้าใจในหลักการและแนวทางการทำงาน
ผู้ชำนาญการที่หลากหลายมากขึ้น ซึ่งช่วยให้บุคลากร แบบพันธมิตร ความแตกต่างด้านทัศนคติและวิธีการ
ที่มีภูมิหลังทางวิชาชีพต่างกันได้ทำงานใกล้ชิดกัน
ทำงานของผู้ปฏิบัติงานด้านโยธาและด้านผังเมือง
และเพิ่มความร่วมมือระหว่างกัน โดยความสำเร็จ การขาดแรงจูงใจในการปฏิบัติงาน ข้อติดขัดในเรื่อง
ของการบริหารงานแบบพันธมิตรขึ้นอยู่กับหลาย ระเบียบปฏิบัติและสายการบังคับบัญชา ตลอดจนถึง
ปัจจัย ได้แก่ การติดต่อสื่อสาร การสนับสนุนจาก
ปัจจัยภายนอก ซึ่งได้แก่ แนวนโยบายของรัฐบาล
ผู้บริหาร ความชัดเจนของนโยบาย แรงจูงใจ และ กลางที่ยังคงมีความไม่แน่นอนและการขาดความ

ความรู้ความเข้าใจในหลักการและแนวทางการทำงาน ร่วมมือจากภายนอก


วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง
43

เพื่อเป็นการลดปัญหาและอุปสรรคข้างต้น
ให้ชัดเจน ทั้งในแง่ของ กำหนดระยะเวลา ขอบข่าย

ผู้ปฏิบัติงานในพื้นที่และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียได้ให้
งานและงบประมาณสนับสนุนที่แน่นอน รวมทั้ง


ข้อเสนอแนะว่า ควรมีการปรับรปู แบบการทำงานแบบ ยังมีการเสนอแนวคิดให้มีการตีค่างานหรือการคิด


พันธมิตร โดยควรกำหนดโครงสร้างการบริหารงาน ค่าบริการในการดำเนินการด้วย


ภายในที่เอื้อต่อการทำงานในรูปแบบพันธมิตร
โดยความสำเร็จของโครงการพันธมิตรอยู่ที่

เพื่อสร้างความชัดเจนในนโยบายระดับกรมฯ ทั้งยัง ความสำเร็จของการใช้ IT เพื่อทำให้เป็นสำนักงาน

ควรมีการพัฒนาศักยภาพ ทัศนคติ และแก้ไขปัญหา เขตเสมือนอย่างแท้จริง เช่น การประชุม Online

การขาดแคลนบุคลากร ตลอดจนการพัฒนา ผ่านระบบ Internet ซึ่งขณะนี้กำลังทำการทดสอบ

ศักยภาพของเครื่องมือเครื่องใช้ ด้วยการตั้งศูนย์รวม ระบบการประชุม Online บนเครือข่าย Internet

อุปกรณ์ขึ้นในจังหวัดแม่ข่าย
ระหว่างสำนักงานโยธาธิการและผังเมืองจังหวัดแต่ละ

นอกจากนั้น ยังควรขยายการบริหารงานแบบ จังหวัด ในแต่ละกลุ่มจังหวัด กับสำนักงานโครงการ

พันธมิตรสู่หน่วยงานภายนอกสังกัดกรมฯ ซึ่งอยู่ พันธมิตรที่ส่วนกลางอยู่ รวมถึงการจัดทำระบบการ

ภายในพื้นที่จังหวัด โดยมุ่งเน้นไปที่การสร้าง รายงานผลการปฏิบัติงานโครงการพันธมิตร


พันธมิตรกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในการนี้ ผ่านระบบ Internet เช่นกัน


จำเป็นต้องมีการสร้างพันธมิตรในระดับของกรมฯ
นอกจากความสำเร็จของโครงการฯ ในการใช้

ที่ส่วนกลาง เพื่อเป็นการเปิดช่องให้ผู้ปฏิบัติงาน
IT ดังกล่าวแล้ว ยังมีปัจจัยความสำเร็จที่การทำงาน

ในระดับพื้นที่สามารถทำงานร่วมกันได้ โดยไม่ขัด
เป็นทีมของแต่ละสำนักงานโยธาธิการและผังเมือง

ต่อระเบียบปฏิบัติของทางราชการ และควรมีการ จังหวัด ในแต่ละกลุ่มจังหวัด การทำงานเชิงรุกและ

กำหนด รูปแบบ แนวทาง ข้อตกลง และลักษณะ
เหนืออื่นใดคือ การปรับเปลี่ยนทัศนคติในการทำงาน

หรือประเภทของโครงการความร่วมมือแบบพันธมิตร ให้สามารถตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงได้


44 วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง

“การปรับเปลี่ยนเจตคติ”


ความท้าทายในแผนพัฒนาสตรี ฉบับท่ี 10 สู่ความเสมอภาคในสังคม


เจตคติ (เจ-ตะ-คะ-ต)ิ เป็นคำทีบ่ ญั ญตั ิใหต้ รงกบั คำว่า Attitude

ในภาษาองั กฤษ หมายถงึ ท่าทหี รือความรสู้ กึ นกึ คิด ความชอบความชังของบคุ คล
ตอ่ สง่ิ ใดสิ่งหนงึ่ เจตคตเิ กิดจากสงิ่ แวดล้อมตงั้ แต่เดก็ และเปน็ ไปตามสภาวะของ
สมองและอารมณท์ ่ีแสดงออกตอ่ สงิ่ เรา้ เจตคตขิ องคนหนึ่งๆ จงึ มีทัง้ ทมี่ ีลักษณะดี
และไม่ดี (ศ.ดร.กาญจนา นาคสกุล ราชบัณฑติ ยสถาน)


การมีอคตินั้นเริ่มตั้งแต่ การเลี้ยงดูลูกชายและ

ลูกสาวในครอบครัว การแบ่งภาระหน้าที่ในการดูแล
บ้านและดูแลสมาชิกในครอบครัว พ่อแม่จะต้องให้
ความเสมอภาคอย่างเท่าเทียมระหว่างลูกชายและ
ลกู สาว เชน่ การใหโ้ อกาสทางการศกึ ษากไ็ มค่ วรเลอื ก
ปฏิบัติ ลูกชายและลูกสาวควรมีโอกาสทางการศึกษา
อยา่ งเสมอภาคกนั ครกู เ็ ปน็ บคุ คลสำคญั เชน่ กนั เพราะ
ครมู บี ทบาทหนา้ ทใ่ี นการใหค้ วามรู้ อบรมสง่ั สอนศษิ ย์ คนในสงั คมควรใหค้ วามสำคญั และยดึ ถอื ปฏบิ ตั ติ อ่ กนั

ซง่ึ ตอ้ งมคี วามเปน็ ธรรม และควรเสรมิ สรา้ งความเขา้ ใจ เพราะในปัจจุบัน เราคงปฏิเสธไม่ได้ว่าสังคม
ที่ถูกต้องในเรื่องสิทธิ ความเสมอภาคและการเคารพ
ไทยของเรากำลังเผชิญกับปัญหาต่างๆ มากมาย และ
ในศกั ดศ์ิ รคี ณุ คา่ ของความเปน็ มนษุ ย์ เพอ่ื ใหเ้ ดก็ ๆ ได้ ปัญหาที่มีผลกระทบต่อผู้หญิงโดยตรง เช่น ปัญหา
รับการปลกู ฝงั เจตคตทิ ่ีดีในการปฏบิ ตั ติ ่อเพศตรงขา้ ม การล่วงละเมิดทางเพศ ปัญหาความรุนแรงใน
โดยไมร่ งั แก กดขห่ี รอื เอาเปรยี บซง่ึ กนั และกนั ซง่ึ การท่ี ครอบครัว ปัญหาการถูกเลือกปฏิบัติ ก็ยังคงเป็น
ครแู ละนกั เรยี นจะมกี ารปฏบิ ตั ไิ ดอ้ ยา่ งเปน็ รปู ธรรมนน้ั ปัญหาที่สะสม ขยายตัวและทวีความรุนแรงมากขึ้น
ในหลักสูตรการเรียนการสอนจะต้องมีการสอดแทรก ซึ่งหากวิเคราะห์ดูปัญหาเหล่านี้แล้วก็พบว่า สาเหตุที่
แนวคดิ ในเรอ่ื งดงั กลา่ วไวด้ ว้ ย เพอ่ื ทน่ี กั เรยี นเหลา่ นน้ั สำคัญส่วนหนึ่งนั้นก็มาจาก อคติ หรือเจตคติทางลบ
จะได้เติบโตเป็นผู้ใหญ่ ที่มีความตระหนักว่า มนุษย
์ ที่มีต่อผู้หญิงในสังคมไทย

ทุกคนมีความเท่าเทียมกัน ปัญหาการใช้ความรุนแรง การสั่งสมของเจตคติทำให้คนในสังคมไทย
การรบราฆา่ ฟนั รายวนั อยา่ งในปจั จบุ นั กค็ งจะไมเ่ กดิ ขน้ึ ไม่ค่อยเห็นคุณค่าและคิดว่าปัญหาเรื่องความเสมอ
การตระหนกั ในเรอ่ื งความเสมอภาคและศกั ดศ์ิ รคี ณุ คา่ ภาคทางเพศเป็นเรื่องไม่สำคัญเท่าใดนัก เพราะเป็น
ความเป็นมนุษย์ จึงถือเป็นคุณธรรมขั้นพื้นฐานที่ทุก สิ่งที่ตนเองหรือคนในครอบครัวไม่ได้เป็นผู้ประสบ

วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง
45

ปัญหาเอง จึงมองเป็นเรื่องไกลตัว ซึ่งแท้ที่จริงแล้ว
ปัญหาที่มีสาเหตุมาจากเจตคติเป็นเรื่องที่สำคัญและมี
ความเกี่ยวข้องกับทุกๆ คน ทั้งทางตรงและทางอ้อม
และยังมีอิทธิพลอย่างมากต่อการกำหนดกฎหมาย
นโยบาย แผนงานและโครงการ เพราะหาก

ผู้เกี่ยวข้องกับกระบวนการดังกล่าวไม่เข้าใจหรือ
ละเลยต่อบทบาท ปัญหาและความต้องการของ

ผู้หญิง ก็จะเป็นการนำไปสู่การเลือกปฏิบัติอย่าง

ไม่ได้ตั้งใจ ส่งผลให้ผู้หญิงไม่ได้รับประโยชน ์
เป้าหมายหรือไม่ก็ขึ้นอยู่กับความร่วมแรงร่วมใจของ
อย่างเสมอภาคกับชาย และผลเสียมิได้เกิดขึ้นกับ คนในสังคม ทั้งครอบครัว ชุมชน โรงเรียน สถาบัน
เฉพาะผู้หญิงเท่านั้น แต่มีผลกระทบต่อการพัฒนา ศาสนา และสื่อ ตลอดจนหน่วยงานภาครัฐที่จะต้องมี
เศรษฐกิจและสังคมอีกด้วย
ความตระหนักว่า สมาชิกในครอบครัวหรือในสังคม
คณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบ เมื่อวันที ่
นั้น ประกอบด้วยคนทั้งสองเพศ มีทั้งชายและหญิง
9 มกราคม 2550 ให้แผนพัฒนาสตรีในช่วง
จึงอาจมีความต้องการและข้อจำกัดที่แตกต่างกัน การ
แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 10 ปฏิบัติ การดำเนินโครงการหรือกิจกรรมต่างๆ นั้น
(พ.ศ. 2550 - 2554) นี้ เป็นเครื่องมือกลไกลในการ จำเป็นต้องคำนึงถึงความแตกต่างนั้นๆ เพื่อหา
พัฒนาสตรีในช่วง 5 ปี ซึ่งแผนพัฒนาสตรีฯ ฉบับนี้
แนวทางการพัฒนาที่เหมาะสม เพื่อให้สังคมเกิด
มียุทธศาสตร์หลักที่จะปรับเปลี่ยนเจตคติใน
ความสมดลุ เสมอภาคและเป็นธรรมอย่างยั่งยืน

สังคมไทย ให้คนในสังคมมีการดำเนินชีวิตบน
ความเสมอภาคในสังคมไทย จึงไม่ใช่เรื่อง
พื้นฐานของการเคารพศักดิ์ศรีคุณค่าความเป็นมนุษย์ ไกลเกินฝันหากเราร่วมกันขจัดต้นตอแห่งปัญหาทั้ง
มีเจตคติที่เอื้อต่อการส่งเสริมบทบาทของหญิงและ หลายทั้งมวล ด้วยการปรับเปลี่ยนมมุ มอง และวิธีคิด
ชายในการร่วมกันพัฒนาประเทศ เพื่อให้ทั้งหญิง ของเราเองก่อน เพราะการเปลี่ยนความคิด และ
และชายได้รับความเป็นธรรม อยู่ร่วมกันอย่าง
พฤติกรรมของผู้อื่นเป็นเรื่องยาก เราจึงควรเริ่มด้วย
มีความสุข สตรีได้รับโอกาสในการพัฒนาศักยภาพ การปรับเปลี่ยนเจตคติของตนเอง และจงเชื่อมั่นว่า
และเพิ่มพลังในตน มีส่วนร่วมทางสังคม วัฒนธรรม สิ่งที่เราทำในวันนี้เป็นสิ่งที่มีคุณประโยชน์มหาศาลต่อ
เศรษฐกิจ การเมือง การบริหารอย่างเต็มที่ และ
คนในสังคม เพราะยังมีผู้หญิงอีกมากมายที่กำลัง
เต็มศักยภาพ
ทุกข์ทนต่อปัญหา และความเดือดร้อนอันเนื่องมา
จากสิ่งที่คนในสังคมร่วมกันก่อ สิ่งนั้นคือ “เจตคติ
การขับเคลื่อนแผนดังกล่าวไปสู่การปฏิบัติ ทางลบที่มีต่อผู้หญิงในสังคมไทย” นั่นเอง

อย่างเป็นรูปธรรม ถือเป็นความท้าทายที่ยิ่งใหญ่ของ
ที่มา : จดหมายขา่ วเพ่อื เสรมิ สรา้ งความเสมอภาคหญิงชาย

ทุกภาคส่วนในสังคมที่ต้องร่วมกันผลักดันสังคมไทย
ปที ี่ 2 ฉบบั ที่ 3 มิถุนายน 2552

เป็นสังคมแห่งความเสมอภาค ซึ่งจะสำเร็จตาม


46 วารสารกรมโยธาธิการและผังเมือง