คู่มือ final 1 12102020

เอกสารรายละเอียดตวั ชีว้ ัดการพฒั นาองค์การสูด่ จิ ิทลั (นำ้ หนกั รอ้ ยละ 15) ปี 2564

ตัวช้ีวดั การพฒั นาระบบบญั ชขี อ้ มูล (Data Catalog) เพื่อนำไปสกู่ ารเปดิ เผยข้อมลู ภาครัฐ (Open Data)
หลักการเหตผุ ล

ในกระบวนการการวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่ นักวิทยาศาสตร์ข้อมูล (Data Scientist) จำเป็นต้อง
สำรวจและค้นหาแหลง่ ข้อมลู สำคญั ตามหวั ข้อการวิเคราะห์และทำความเขา้ ใจการใช้ข้อมูลในมิติต่าง ๆ บญั ชขี ้อมูล
ภาครัฐจึงเป็นสิ่งจำเป็นที่ช่วยให้ผู้ใช้ประโยชน์ข้อมูลสามารถสืบค้น ร้องขอ เข้าถึง ทราบแหล่งที่มา ชั้นความลับ
ประเภท รูปแบบ และสามารถใช้ประโยชน์ของข้อมูลภาครัฐทั้งหมดได้ บัญชีข้อมูลจึงเป็นเสมือนสมุดหน้าเหลือง
(Yellow Pages) ของข้อมูลภาครัฐที่สำคัญทั้งหมด ที่เป็นจุดเริ่มต้นสำคัญในการพัฒนาการใช้ประโยชน์ข้อมูล
ภาครัฐให้มีประสิทธิผล สามารถบูรณาการ ให้บริการ และใช้ประโยชน์ข้อมูลข้ามหน่วยงานได้อย่างเป็นระบบ
ตลอดจนพัฒนาบัญชีข้อมูลของประเทศ (National Data Catalog) ซึ่งจะเชื่อมต่อและใช้ประโยชน์ร่วมกับบัญชี
ขอ้ มลู ภาคเอกชนในระยะต่อไป

ภาพท่ี 1 แนวคิดการพฒั นาบัญชีข้อมูลภาครัฐ
บัญชีข้อมูล เอกสารแสดงบรรดารายการของชุดข้อมูลที่จำแนกแยกแยะโดยการจัดกลุ่มหรือจัด
ประเภทข้อมูลที่อยู่ในความครอบครองหรือควบคุมของหน่วยงานของรัฐ ดังนั้นในการจัดทำบัญชีข้อมูลภาครัฐจึง
เริ่มต้นจากการสนับสนุนให้หน่วยงานภาครัฐและศูนย์ข้อมูลที่เป็นเจ้าของข้อมูลจัดทำบัญชีข้อมูลสำคัญภายใน
หนว่ ยงานเองในรูปแบบที่เป็นมาตรฐานเดียวกัน ชดุ ข้อมลู จะถกู จัดกลุ่มตามช้ันความลับและมีคำอธิบายข้อมูลหรือ
ที่เรียกว่าเมทาดาตา (Metadata) สำหรับทุกชุดข้อมูลมาสร้างเป็นระบบบัญชีข้อมูลของหน่วยงาน จากนั้นระบบ
บัญชีข้อมูลภาครัฐ (Government Data Catalog) ที่พัฒนาและดูแลโดยสำนักงานสถิติแห่งชาติ (สสช.) จะทำ
หน้าที่รวบรวม ลงทะเบียน และจัดเก็บบัญชีข้อมูลเข้ามาไว้ในฐานข้อมูลกลาง ซึ่งตามมติคณะมนตรีเมื่อวันที่ 7
พฤษภาคม พ.ศ. 2562 มอบหมายให้สำนักงานสถิติแห่งชาติในฐานะหน่วยงานกลางจัดทำบัญชีข้อมูลภาครัฐ
(Government Data Catalog) และระบบนามานุกรม (Directory Services) เพื่อเป็นระบบสารสนเทศที่รองรับ

บรรดาชุดข้อมูลสำคัญจากหน่วยงานภาครัฐและศูนย์ข้อมูลที่เป็นเจ้าของข้อมูลในสาขาต่าง ๆ มารวบรวมและ
จัดเกบ็ บญั ชีข้อมูลเข้ามาไว้ในฐานข้อมลู กลางเป็นรายการบญั ชีข้อมูลกลางภาครัฐเพื่อการใชป้ ระโยชน์ร่วมกัน โดย
จัดเก็บเฉพาะคำอธิบายข้อมูลเท่าน้ัน ไม่ได้จัดเก็บตัวข้อมูล ส่วนชุดข้อมูลทีไ่ ม่มีชั้นความลับสามารถเปิดเผยได้ จะ
จัดเก็บชุดข้อมูลเปิดเพื่อให้บริการ โดย “ผู้ใช้ข้อมูล” สามารถใช้ประโยชนข์ ้อมูลผ่านระบบสารสนเทศ เช่น ระบบ
บัญชีข้อมูลภาครฐั ศนู ยก์ ลางข้อมูลเปิดภาครฐั (Data.go.th) และศูนย์แลกเปล่ียนข้อมูลกลาง (Government Data
Exchange: GDX)

ภายใต้การดำเนินงานของหนว่ ยงานภาครัฐที่เป็นเจา้ ของข้อมูลทีจ่ ัดหาหรือพฒั นาเครื่องมือเพ่ือจัดเก็บ
ขอ้ มูลดว้ ยวิธกี ารต่างๆ สำหรับใช้ดำเนินงานตามภารกจิ ของหน่วยงาน รวมทงั้ กำกบั ดแู ลข้อมูลและตรวจสอบให้อยู่
ในเกณฑ์คุณภาพสำหรับชุดข้อมูลสำคัญต่างๆ ก่อนที่จะเชื่อมโยงมายังระบบบัญชีข้อมูลภาครัฐเพื่อให้บริการ ซึ่ง
ควรประกอบด้วยชุดข้อมูลที่สำคญั คือ

- รายการชุดขอ้ มลู เปดิ ภาครฐั
- รายการชดุ ขอ้ มูลเพ่ือการวิเคราะหเ์ ชิงบรกิ ารและเชิงนโยบายเพอื่ การใชป้ ระโยชน์ของหน่วยงาน

ภาครฐั เชน่ ชุดขอ้ มูลงานบริการทส่ี ำนกั งาน ก.พ.ร. คดั เลอื ก ชดุ ข้อมลู ดา้ นการท่องเทีย่ ว ชดุ
ขอ้ มลู ดา้ นสาธารณสุข ชดุ ข้อมูลด้านการเกษตร

ภาพท่ี 2 ธรรมาภบิ าลขอ้ มลู ภาครัฐ
ระบบบญั ชขี ้อมูลภาครัฐจะสามารถเกดิ ขึน้ เพอื่ ใหใ้ ชป้ ระโยชนร์ ่วมกันไดน้ ้นั หน่วยงานจำเปน็ ต้องจัดทำ
บัญชีข้อมลู ของหนว่ ยงานข้ึนกอ่ นตามท่ีได้กำหนดไวใ้ นพระราชบัญญตั ิการบริหารงานและการใหบ้ ริการภาครัฐผ่าน
ระบบดิจิทัล พ.ศ. 2562 และธรรมาภิบาลข้อมูลภาครัฐเพื่อให้หน่วยงานดำเนินการ ติดตามการบริหารจัดการ
ข้อมูลให้มีความโปร่งใส ตรวจสอบได้ ส่งผลต่อคุณภาพ ความมั่นคงปลอดภัย และบูรณาการข้อมูลได้อย่าง
ครบถ้วน ถกู ตอ้ ง และเป็นปัจจบุ นั

บัญชีข้อมูลจึงเป็นหนึ่งในสี่เสาหลัก (Pillars) ของการจัดทำธรรมาภิบาลข้อมูล เพื่อให้หน่วยงานรัฐเกิด
การสร้างวัฒนธรรมขับเคล่ือนด้วยข้อมลู (Data Driven) โดยมีคำอธิบายข้อมลู เป็นพื้นฐานสำคัญในการกำกับดูแล
ข้อมูล ช่วยให้องค์กรสามารถสืบค้น ทำความเข้าใจ และสร้างความเชื่อมั่นของหน่วยงานเป็นเจ้าของ รวมทั้งช่วยใน
การตดั สนิ ใจเชงิ นโยบายทข่ี ับเคล่ือนด้วยข้อมูล อันจะนำไปสู่การใช้ประโยชนข์ ้อมูลภาครฐั ให้มีประสิทธผิ ล

เปา้ หมายขัน้ ต้น (50) หน่วยงานมีการจัดทำรายชื่อชุดข้อมูลที่สัมพันธ์กบั ภารกิจที่เลือก
หนว่ ยงานเลือกภารกิจหลกั อย่างนอ้ ย 1 ภารกิจ
ภารกิจ หมายถึง ภารกิจองค์การตามเกณฑ์คุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ (PMQA) หมวด 6 การ

มุ่งเน้นระบบการปฏิบัติการ ที่ต้องการให้ส่วนราชการสามารถออกแบบ จัดการ ปรับปรุงผลผลิต บริการ และ
กระบวนการทำงานทั่วทั้งองค์การให้มีประสิทธิภาพ เกิดประสิทธิผล และสามารถส่งมอบผลผลิตแก่ผู้รับบริการ
และผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ปรับปรุงให้ทันกับการเปลี่ยนแปลง สร้างขีดความสามารถเพื่อให้องค์การประสบ
ความสำเร็จอยา่ งยัง่ ยืน

ภายใตภ้ ารกจิ งานให้ทำการวิเคราะห์ความสัมพนั ธ์ระหวา่ งข้อมูลกับกระบวนการปฏิบัติงานในภารกิจ
ดังกล่าวให้เห็นการไหลของข้อมูลในกระบวนการทำงานนั้น ๆ และจัดทำเป็นชุดข้อมูล โดยชุดข้อมูล หมายถึง
ข้อมูลที่มีการรวบรวมไว้ โดยปกติอยู่ในรูปแบบของตารางข้อมูล ซึ่งการรวบรวมข้อมูลน้ีมาจากหลายแหล่งและนำ
ข้อมูลมาจัดเป็นชุดให้ถูกต้องตามลักษณะโครงสร้างข้อมูลที่กำหนดไว้1 ซึ่งรายชื่อชุดข้อมูลที่สัมพันธ์กับ
กระบวนการทำงานทชี่ ี้ใหเ้ หน็ ถึงภาพรวมของข้อมลู ท้ังหมดทมี่ ีการดำเนินการในแต่ละกลุ่มกระบวนการทำงาน ดัง
ภาพที่ 3 และตารางที่ 1

1 ประกาศคณะกรรมการพฒั นารัฐบาลดิจิทัล เรื่อง ธรรมาภิบาลข้อมลู ภาครัฐ (2563, 31 มนี าคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 137 ตอนพิเศษ 74 ง หน้า 13.

ตวั อย่าง การจดั ทำรายช่ือชุดขอ้ มูลทีส่ มั พันธ์กบั ภารกจิ ท่เี ลือกของสำนักงานสถิตแิ หง่ ชาติ

ภาพที่ 3 ตัวอย่างความสัมพนั ธ์ระหวา่ งภารกิจหลกั กบั กระบวนการทำงานของสำนักงานสถิตแิ หง่ ชาติ

ตารางที่ 1 รายชือ่ ชุดข้อมลู ท่ีสมั พนั ธ์กบั กระบวนการทำงานภายใต้ภารกจิ หลักของสำนำงานสถิตแิ ห่งชาติ
ในภารกิจ “ภารกจิ การผลติ สถิติ”

ภารกจิ หลัก กระบวนการ กระบวนการทำงาน ชุดข้อมลู
ภารกจิ การผลติ ทำงาน ยอ่ ย (ถา้ ม)ี
สถิติ • ขอ้ มูลผูม้ สี ว่ นได้สว่ นเสยี
การวางแผนและ กำหนดความตอ้ งการ • เอกสารระบุความตอ้ งการของผมู้ สี ่วนไดส้ ว่ นเสยี
เตรยี มงาน • วตั ถปุ ระสงค์
ออกแบบ • กรอบแนวคดิ
• แหลง่ ขอ้ มลู ทีม่ อี ยู่
พฒั นาระบบ • แผนการผลติ สถติ ิ
• งบประมาณการดำเนินงาน
• ข้อมูลการออกแบบผลผลติ สถติ ิ
• ข้อมลู การออกแบบตัวแปรสถติ ิ
• ขอ้ มลู การออกแบบการเกบ็ รวบรวม
• ข้อมูลการออกแบบกรอบตวั อย่างและหน่วยตวั อยา่ ง
• ข้อมลู การออกแบบการประมวลผลและการวเิ คราะห์
• ขอ้ มูลการออกแบบระบบและผงั กระบวนการผลติ สถติ ิ
• ขอ้ มลู การสร้างเคร่อื งมือเกบ็ รวบรวมข้อมูล

ภารกิจหลัก กระบวนการ กระบวนการทำงาน ชุดขอ้ มลู
ทำงาน ยอ่ ย (ถา้ ม)ี
• ขอ้ มลู การพัฒนาหรือเพมิ่ ประสิทธภิ าพส่วนประกอบ
การเก็บรวบรวม เก็บรวบรวมข้อมลู ซอฟตแ์ วร์ท่ีใช้ในกระบวนการผลติ สถิติและการเผยแพร่
ข้อมูล
• ข้อมูลผงั กระบวนการทำงาน
การประมวลผล ประมวลผล • ขอ้ มูลกรอบตวั อย่างและการเลอื กหน่วยตวั อยา่ ง
และวเิ คราะห์ข้อมลู • คู่มือการปฏิบตั งิ านสนาม
การเผยแพรแ่ ละ วิเคราะหข์ อ้ มลู • คูม่ อื บรรณาธิกรและลงรหสั
ประเมนิ เผยแพร่ • ขอ้ มลู ดิบ (Raw Data)
• ข้อมูลการจำแนกขอ้ มูลและลงรหสั
ประเมินผล • ขอ้ มูลค่าถ่วงน้ำหนกั
• ขอ้ มูลสถติ ิ
• ขอ้ มลู จำนวนผรู้ ับบริการ
• ข้อมลู ช่องทางการเผยแพร่
• ข้อมูลรูปแบบการเผยแพรข่ อ้ มลู
• ขอ้ มูลความพงึ พอใจของผู้รบั บรกิ าร
• ขอ้ มลู การควบคมุ คณุ ภาพ

จัดทำชุดข้อมูลที่ใช้ภายใต้ทั้ง 4 กระบวนการทำงาน โดยภายใต้กระบวนการทำงานอาจประกอบด้วย
กระบวนการทำงานยอ่ ยเพื่อให้เหน็ กระบวนการทำงานและข้อมูลท่ีใชอ้ ยา่ งชัดเจน ท้ังนข้ี ึน้ กับความละเอียดในการ
จัดทำ ข้อมูลที่ใช้ในแต่ละกระบวนการทำงานอาจซ้ำกัน เนื่องจากต้องใช้ข้อมูลชุดเดียวกันในการดำเนินงานตาม
กระบวนการทำงาน

ตัวอย่าง การจัดทำรายชื่อชดุ ข้อมูลที่สัมพนั ธก์ บั ภารกิจที่เลือกของสำนกั งาน กพร.

ภาพที่ 4 ตัวอยา่ งความสัมพนั ธร์ ะหวา่ งภารกิจหลกั กับกระบวนการทำงาน ของสำนักงาน ก.พ.ร.

ตารางท่ี 2 รายชื่อชุดข้อมลู ท่ีสัมพันธ์กบั กระบวนการทำงานภายใตภ้ ารกจิ หลกั ของสำนักงาน ก.พ.ร. ในภารกจิ
“ภารกจิ เพม่ิ ประสิทธิภาพการบรหิ ารจดั การ”

ภารกิจหลกั กระบวนการทำงานหลกั กระบวนการ ชดุ ขอ้ มลู
ภารกิจเพมิ่ การประเมินผลสมั ฤทธิ์ของ ทำงานย่อย (ถา้ ม)ี
ประสิทธภิ าพ การปฏบิ ัตริ าชการของสว่ น การประเมิน • ผลการประเมินของผบู้ ริหาร
การบริหารจัดการ ราชการ จังหวดั และ ผบู้ ริหารองค์การ • ประเดน็ คำถาม เกณฑก์ ารประเมนิ ระบบ EOS
องค์การมหาชน โดยปรับ • ประเด็นคำถามหลกั ระบบ EOS
ระบบการประเมนิ การประเมนิ การ • ผู้ใช้งานระบบ ระบบ EOS
ผลสัมฤทธิก์ ารปฏบิ ตั ิ ปฏบิ ัตริ าชการ • ตำแหน่งผปู้ ระเมนิ ระบบ EOS
ราชการเพอ่ื การพัฒนา ตามมาตรการ • รายละเอยี ด ตำแหนง่ ผ้ปู ระเมิน ระบบ EOS
หน่วยงาน (enable) ควบคู่ ปรบั ปรงุ • กระทรวง ระบบ EOS
กับการประเมนิ ผลการ ประสทิ ธภิ าพ • รอบการประเมิน ระบบ EOS
ปฏิบตั งิ าน ในการปฏบิ ตั ิ • อเี มล์ ระบบ EOS
(performance) ราชการของ • ชอ่ื หนว่ ยงาน ระบบ EOS
สว่ นราชการ • ประเดน็ คำถามทนี่ ยิ ม ระบบ EOS
• รายละเอยี ดผ้ใู ชง้ านระบบ แตล่ ะตำแหน่ง
• รายชอ่ื ผตู้ ดิ ต่อ ระบบ EOS
• เอกสารประกอบการประเมนิ ระบบ EOS
• ผดู้ ูแลระบบ ระดับหน่วยงาน ระบบ EOS
• ผดู้ แู ลระบบ ระบบ EOS
• ชอ่ื หน่วยงานทไ่ี ดร้ บั การประเมนิ
• รายชื่อตวั ช้วี ัดของแต่ละสว่ นราชการ
• ภาพรวมตัวชี้วัดของแตล่ ะส่วนราชการ
• ผลการดำเนนิ การและผลการประเมนิ สว่ น

ราชการ

ตารางท่ี 3 รายชอ่ื ชุดข้อมูลท่ีสมั พันธก์ บั กระบวนการทำงานภายใตภ้ ารกิจหลักของสำนำงานพัฒนารัฐบาล
ดจิ ทิ ลั (องค์การมหาชน) ในภารกจิ “สนับสนุนการเปิดเผยขอ้ มูลเปิดภาครัฐในรูปแบบดิจิทลั ”

ภารกิจหลัก กระบวนการทำงาน กระบวนการทำงาน ชดุ ข้อมลู
หลัก ย่อย (ถา้ มี)
4. สนับสนุนการ
เปดิ เผยขอ้ มูลเปดิ กระบวนการการ การบรหิ ารจัดการบัญชี • ข้อมูลใบสมัครสมาชกิ ของเจ้าหน้าท่ี
ภาครัฐในรปู แบบ บรหิ ารจดั การศนู ย์ ผ้ใู ชส้ ำหรับศนู ย์ขอ้ มูล หน่วยงานภาครัฐ
ดจิ ทิ ัล ขอ้ มูลเปดิ ภาครฐั เปดิ ภาครัฐ
Open Government • ข้อมูลบญั ชีผใู้ ชส้ ำหรบั หนว่ ยงาน
Data ภาครฐั

การจัดการปัญหาและ • ขอ้ เสนอแนะ/ ข้อคดิ เหน็ ของผู้ใช้
ความตอ้ งการผู้ใช้ของ • ขอ้ มูลคำตอบของการใหบ้ รกิ าร
การใชง้ านระบบ

การบรหิ ารจดั การชุด • รายการชุดข้อมลู
ข้อมูลบนศนู ย์ข้อมลู เปดิ • ชดุ ขอ้ มูลเผยแพร่
ภาครฐั • รายการ API

การตรวจสอบชุดข้อมลู • ขอ้ มูลงานวิจัยทีเ่ กี่ยวขอ้ ง
สำหรบั ศูนยข์ อ้ มูลเปิด
ภาครัฐ • ข้อมูลผลการวเิ คราะห์ / ตรวจสอบ
ข้อมูลรายปี

การติดตามความพรอ้ ม • ข้อมลู / ระบบ Open data
ใช้งานของศนู ยข์ ้อมลู • ขอ้ มูล backup file
เปิดภาครัฐ

การแกไ้ ขปญั หากรณีเกดิ • ขอ้ มลู ปัญหาการใชง้ านระบบ
ความผดิ พลาดหรอื ความ • ขอ้ มลู คำตอบการใชง้ านระบบ / ผล
เสยี หายของระบบ
การแกไ้ ขปญั หาระบบ

เปา้ หมายมาตรฐาน (75) จัดทำบัญชีขอ้ มูล (Data Catalog) โดยมคี ำอธบิ ายขอ้ มูล (Metadata) ท่ี
สอดคล้องตามมาตรฐานที่ สพร. กำหนด

บัญชีข้อมูล (Data Catalog) หมายถึง เอกสารแสดงบรรดารายการของชดุ ข้อมูล ที่จำแนกแยกแยะ
โดยการจัดกลุ่มหรือจัดประเภทข้อมูลที่อยู่ในความครอบครองหรือควบคุมของหน่วยงานของรัฐ ผ่านคำอธิบาย
ข้อมูลหรือเมทาดาตา (Metadata)

โดยที่คำอธิบายข้อมูลหรือเมทาดาตา (Metadata) 2 หมายถึง ข้อมูลที่ใช้อธิบายข้อมูล โดยระบุ
รายละเอียดแหล่งข้อมูล และคำอธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับข้อมูล ซึ่งจะทำให้ผู้ใช้ข้อมูลทราบว่าข้อมูลมาจาก
แหล่งใด มีรูปแบบอย่างไร ช่วยอำนวยความสะดวกในการสืบค้นข้อมูล และใช้ประโยชน์ในการจัดทำบัญชีข้อมูล
(Data Catalog) ของหน่วยงานและของประเทศ และสนับสนุนในเกิดการเปิดเผย เชื่อมโยงและแลกเปลี่ยนข้อมูล
ภาครฐั คำอธบิ ายขอ้ มลู 3 ประกอบด้วย 3 สว่ นดว้ ยกัน คอื

1. คำอธิบายข้อมูลส่วนหลัก (Mandatory Metadata) เป็นส่วนที่บังคับต้องทำการอธิบาย
ข้อมูล ประกอบด้วยคำอธิบายข้อมูลจำนวน 14 รายการ สำหรับ 1 ชุดข้อมูล ที่ต้องจัดทำได้แก่
ประเภทข้อมูล ชื่อชดุ ขอ้ มูล องค์กร ช่อื ผตู้ ดิ ต่อ อีเมล์ผ้ตู ิดต่อ คำสำคัญ รายละเอยี ด วัตถปุ ระสงค์
ความถ่ีของการปรับปรุงข้อมลู ขอบเขตเชิงภมู ิศาสตรห์ รือเชิงพืน้ ท่ี แหล่งท่ีมา รูปแบบในการเก็บ
ข้อมลู หมวดหม่ขู ้อมูลตามธรรมาภิบาลข้อมูลภาครัฐ สญั ญาอนุญาตใหใ้ ช้ข้อมูล ดังตารางท่ี 4

2. คำอธบิ ายข้อมูลสว่ นท่เี ป็นทางเลอื ก (Optional Metadata)
3. พจนานกุ รมขอ้ มลู (Data Dictionary) ในระดบั ตวั แปรในชดุ ข้อมูล (Data attribute-level)

ในการจัดทำบัญชีข้อมูล (Data Catalog) นี้กำหนดให้หน่วยงานจัดทำคำอธิบายข้อมูลส่วนหลัก
(Mandatory Metadata) ซึ่งเป็นส่วนที่บังคับต้องทำการอธิบายข้อมูล โดยอาจทำคำอธิบายข้อมูลตามข้อ 2
และ ข้อ 3 ด้วยหรือไม่กไ็ ด้ โดยนำรายการชดุ ขอ้ มูลทีใ่ ชใ้ นกระบวนการปฏิบัตงิ านต่าง ๆ ภายใต้ภารกจิ ท่กี ำหนดมา
จัดทำบญั ชขี ้อมลู ใหส้ อดคล้องตามมาตรฐานที่ สพร. กำหนดลงใน Template มาตรฐานการจดั ทำบญั ชขี ้อมูล

คำอธิบายข้อมูลส่วนหลัก (Mandatory Metadata) จำนวน 14 รายการ ประกอบด้วยส่วนที่เป็น
รหัส (Code) จำนวน 7 รายการ และส่วนท่ีเปน็ ขอ้ ความ (Text) อีก 7 รายการ โดยมีรายละเอยี ดดังตารางที่ 4

ตารางที่ 4 รายละเอียดคำอธิบายขอ้ มลู ส่วนหลัก (Mandatory Metadata) 14 รายการ

No. ชือ่ รายการไทย ชื่อทางเทคนคิ คำอธิบาย ตวั เลือก/รูปแบบ

1 ประเภทขอ้ มลู data_type ชดุ ข้อมูลนีเ้ ป็นขอ้ มลู ประเภทใด Code (Character 1 digit (0-9))
ดูรายละเอียด “ภาคผนวก”

2 อ้างองิ จากอภธิ านศพั ทข์ ้อมลู (Data Glossary) ทผ่ี ่านความเหน็ จากคณะกรรมการจัดทำรา่ งมาตรฐานฯ เมือ่ วนั ที่ 23 เมษายน 2563
3 อ้างอิงตามคำอธิบายข้อมูลหรือเมทาดาตา (Metadata) สำหรับชดุ ข้อมลู ภาครัฐ จัดทำโดย สำนกั งานพัฒนารฐั บาลดจิ ทิ ลั (องคก์ ารมหาชน) (สพร.)

รว่ มกับสำนกั งานสถิตแิ หง่ ชาติ (สสช.) และ สถาบนั สง่ เสริมการวิเคราะหแ์ ละบรหิ ารขอ้ มูลขนาดใหญ่ภาครัฐ (สวข.)

No. ชือ่ รายการไทย ชื่อทางเทคนคิ คำอธบิ าย ตัวเลือก/รูปแบบ

2 ชือ่ ชดุ ข้อมลู Title ชอื่ ของชดุ ขอ้ มลู ท่ีกำหนดโดยองคก์ รที่ Text (150 Characters)
รับผิดชอบข้อมลู

3 องค์กร data_owner ชอ่ื องค์กรท่รี ับผดิ ชอบขอ้ มูล Text (150 Characters)
4 ช่อื ผู้ติดต่อ contact_person Text (150 Characters)
5 อีเมลผ้ตู ิดต่อ contact_email ช่อื กอง สำนัก ฝ่าย หรือบคุ คลทไี่ ดร้ ับการ
6 คำสำคญั tag_string มอบหมายใหร้ บั ผดิ ชอบข้อมูล Text (50 Characters)
7 รายละเอียด Notes
อเี มลกอง สำนัก ฝา่ ย หรือบคุ คลทีไ่ ดร้ ับการ Text แยกแต่ละ keywords ดว้ ย
8 วัตถปุ ระสงค์ objective มอบหมายใหร้ ับผดิ ชอบข้อมูล “,”(comma) (200 Characters)
Text
9.1 หน่วยความถ่ี update_frequen หวั ขอ้ คำ วลี หรือแทก็ (tag) ที่ใช้ระบคุ ำ (1,000 Characters)
ของการปรับปรุง cy_unit สำคญั ในชุดขอ้ มลู
ข้อมูล Code
คำอธิบายรายละเอียดที่สำคญั ของชดุ ข้อมลู (Character 2 digits)
อย่างสน้ั เช่น คำนยิ าม ชุดขอ้ มูลเกย่ี วกับ ดูรายละเอยี ด “ภาคผนวก”
อะไร มวี ิธีการจดั เก็บแบบใดกลมุ่ เปา้ หมาย
ผใู้ ช้งานขอ้ มูลเปน็ ใคร Code
(Character 1 digit (A-Z))
อธิบายที่มาและวัตถุประสงค์ของการจดั ทำ ดรู ายละเอียด “ภาคผนวก”
ชดุ ข้อมลู เช่น กฎหมาย ภารกิจ โครงการตาม
แผนยุทธศาสตร์ และเพื่อใช้ในการวิเคราะห์
หรือตอบโจทย์ในประเด็นยุทธศาสตรใ์ นเรื่อง
ใดที่ผ้ใู ชต้ อ้ งการ

สำหรบั ขอ้ มลู ทะเบยี น ข้อมลู ระดบั ย่อย
และข้อมลู ภูมสิ ารสนเทศเชิงพ้ืนท่ี : ความถ่ี
ท่ีข้อมลู ในระบบคลงั ข้อมูลถูกปรบั ปรุง/เพ่ิม
หรอื เปลีย่ นแปลง

สำหรบั ขอ้ มลู สถิตทิ ่ัวไปและสถิตทิ างการ :

ความถ่ีในการเผยแพรต่ ่อผู้ใช้ขอ้ มูล

9.2 ค่าความถข่ี องการ update_frequen ใชค้ ณุ สมบตั ินี้ประกอบกบั หน่วยความถี่ใน Number หรือ เว้นวา่ งไว้
ปรับปรงุ ขอ้ มลู cy_interval การปรบั ปรงุ ขอ้ มูล ตวั อยา่ งเชน่ ถา้ ชดุ ข้อมูล

มกี ารปรบั ปรุงทุก ๆ 2 ปี ทา่ นสามารถใส่

“2” สำหรบั คา่ ความถี่ และ “รายป”ี

สำหรบั หนว่ ยความถ่ี

10 ขอบเขตเชิง geo_coverage สำหรบั ข้อมลู ทะเบียน ขอ้ มลู ระดบั ยอ่ ย และ Code

ภูมศิ าสตรห์ รือ ข้อมลู ภมู สิ ารสนเทศเชงิ พน้ื ท:่ี มติ ิการจัด (Character 2 digits)

เชงิ พนื้ ที่ จำแนกขอ้ มลู พ้ืนที่ในระดับยอ่ ยสดุ ท่ีในการ ดรู ายละเอียด “ภาคผนวก”

จดั เก็บขอ้ มลู

สำหรับขอ้ มลู สถติ ทิ ั่วไปและสถิตทิ างการ:
มติ ิการจดั จำแนกข้อมลู พนื้ ที่ในระดับย่อยสดุ
ทใ่ี นการนำเสนอข้อมลู

No. ช่ือรายการไทย ชอื่ ทางเทคนคิ คำอธบิ าย ตวั เลือก/รูปแบบ
11 แหล่งทีม่ า Text
data_source แหลง่ ทมี่ าของข้อมลู ที่นำมาจดั ทำชดุ ข้อมูล (200 Characters)
12 รูปแบบการเกบ็ พรอ้ มหน่วยงานที่จัดทำ เชน่ สำรวจ
ขอ้ มูล data_format ภาวะการทำงานของประชากร (สำนกั งาน Code (Character 2 digits)
data_category สถติ แิ ห่งชาต)ิ ฐานข้อมูลทะเบียนราษฎร์ ดูรายละเอยี ด “ภาคผนวก”
13 หมวดหมู่ขอ้ มลู right_of_usage (กรมการปกครอง) Code (Character 1 digit (1-4))
ตามธรรมาภบิ าล รปู แบบของการจดั เกบ็ ขอ้ มลู ดูรายละเอยี ด “ภาคผนวก”
ข้อมลู ภาครัฐ
หมวดหมู่ข้อมลู ตามธรรมาภบิ าลขอ้ มูล
14 สญั ญาอนุญาตให้ ภาครัฐ
ใชข้ ้อมลู
สัญญาอนญุ าตใหใ้ ช้ข้อมูล ตอ้ งสอดคล้องกับ Code (Character 1 digit (0-8))
หมวดหมู่ข้อมลู ตามธรรมาภบิ าลขอ้ มูลภาครฐั ดูรายละเอยี ด “ภาคผนวก”

ตวั อยา่ ง “ชุดข้อมูลสถิตริ ายได้จากการท่องเท่ียว” ทม่ี ีคำอธิบายข้อมลู (Metadata) ที่สอดคล้องตามมาตรฐานท่ี

สพร. กำหนด (14 รายการ)

No. รายการคำอธิบายชุดข้อมูล “รายละเอียดทตี่ ้องระบุ”

1 ประเภทขอ้ มลู ขอ้ มูลระดบั ยอ่ ย (Microdata) บนั ทึกด้วยรหสั “2”
2 ช่ือชุดข้อมลู รายได้จากการท่องเทยี่ ว
3 องคก์ ร สำนกั งานปลดั กระทรวงการท่องเทีย่ วและกฬี า
4 ชื่อผูต้ ิดต่อ กลุ่มสารสนเทศด้านเศรษฐกจิ
5 อเี มลผตู้ ิดต่อ [email protected]
6 คำสำคญั รายได,้ ทอ่ งเท่ยี ว, จงั หวดั
7 รายละเอยี ด
8 วตั ถุประสงค์ รายได้จากการท่องเทย่ี ว จำแนกรายจงั หวัด
- เพือ่ รายงานสถานการณด์ า้ นการทอ่ งเท่ียว
9.1 หน่วยความถข่ี องการปรบั ปรงุ ข้อมูล - แผนพัฒนาการทอ่ งเทย่ี วแห่งชาติ ฉบบั ท่ี 2 ( พ.ศ. 2560-2564)
9.2 คา่ ความถี่ของการปรบั ปรุงขอ้ มูล - พนั ธกจิ ของ สป.กก.
10 ขอบเขตเชงิ ภูมิศาสตรห์ รือเชงิ พืน้ ที่ บันทึกด้วยรหสั “06, 09, 11, 12”
11 แหลง่ ทีม่ า ปี บนั ทึกด้วยรหสั “A”
12 รูปแบบการเกบ็ ขอ้ มูล 2
13 หมวดหมู่ข้อมลู ตามธรรมาภบิ าลขอ้ มลู จังหวัด บันทึกดว้ ยรหัส “06”
รายงานสถานการณด์ า้ นการท่องเทยี่ ว
ภาครัฐ CSV, TEXT บันทึกดว้ ยรหสั “02, 07”
14 สญั ญาอนญุ าตให้ใชข้ ้อมูล ขอ้ มูลสาธารณะ บันทึกด้วยรหสั “1”

DGA Open Government License บันทกึ ดว้ ยรหัส “1”

ตัวอย่าง “ชุดข้อมลู สถิตริ ายไดจ้ ากการท่องเท่ยี ว” ท่ีมีคำอธิบายข้อมลู (Metadata) ทสี่ อดคล้องตามมาตรฐานที่

สพร. กำหนด (14 รายการ)

No. รายการคำอธิบายชุดข้อมูล “รายละเอียดที่ต้องระบ”ุ

1 ประเภทข้อมูล ขอ้ มลู สถิตทิ างการ บันทกึ ดว้ ยรหัส “4”
2 ชื่อชุดขอ้ มลู จำนวนกำลงั แรงงานรวม
3 องคก์ ร สำนักงานสถติ แิ ห่งชาติ
4 ช่อื ผตู้ ดิ ต่อ กองสถิตสิ งั คม
5 อีเมลผู้ติดต่อ [email protected]
6 คำสำคญั แรงงาน, กำลังแรงงาน
7 รายละเอียด
กําลังแรงงานรวม หมายถงึ บุคคลทกุ คนทม่ี ี อายุ ๑๕ ปีขึน้ ไป ในสปั ดาห์
8 วัตถุประสงค์ แห่งการสํารวจเปน็ ผอู้ ยู่ในกาํ ลังแรงงานปจั จบุ ัน และเปน็
ผู้ถูกจดั จาํ แนกอยู่ในประเภทกาํ ลังแรงงานท่ีรอฤดกู าล
9.1 หน่วยความถ่ขี องการปรบั ปรงุ ขอ้ มลู - เพอ่ื ประมาณจาํ นวนและลักษณะของกําลังแรงงานภายในประเทศ
9.2 คา่ ความถี่ของการปรับปรุงข้อมูล - กฎกระทรวง
10 ขอบเขตเชิงภมู ศิ าสตรห์ รอื เชิงพื้นท่ี - พนั ธกิจสำนักงานสถติ ิแหง่ ชาติ
11 แหล่งท่มี า บนั ทึกดว้ ยรหัส “09, 11, 12”
12 รูปแบบการเกบ็ ขอ้ มูล เดือน บันทึกด้วยรหัส “M”
1
13 หมวดหมู่ขอ้ มลู ตามธรรมาภบิ าลขอ้ มูล จังหวดั บนั ทึกด้วยรหสั “06”
ภาครฐั สำรวจภาวะการทำงานของประชากร (สำนกั งานสถติ แิ ห่งชาต)ิ
Database, XLS, text, SPSS
14 สัญญาอนญุ าตใหใ้ ชข้ ้อมูล บนั ทกึ ดว้ ยรหสั “01, 07, 10, 99 (spss)”
ขอ้ มูลสาธารณะ บันทึกด้วยรหัส “1”

License not specified บันทกึ ดว้ ยรหัส “7”

ตัวอย่าง “รายช่ือหน่วยงานภาครัฐท่ีจดั ทำแผนดำเนนิ ธุรกจิ อยา่ งต่อเนื่อง BCP” ท่ีมีคำอธิบายข้อมูล

(Metadata) ที่สอดคล้องตามมาตรฐานที่ สพร. กำหนด (14 รายการ)

No. รายการคำอธิบายชดุ ข้อมลู “รายละเอียดท่ตี ้องระบุ”

1 ประเภทข้อมลู ข้อมูลทะเบียน บนั ทึกดว้ ยรหสั “1”
2 ชอ่ื ชุดขอ้ มูล รายชอื่ หนว่ ยงานภาครัฐทจ่ี ดั ทำแผนดำเนนิ ธรุ กจิ อย่างตอ่ เน่ือง BCP

3 องคก์ ร สำนักงานคณะกรรมการการพัฒนาระบบราชการ

4 ชื่อผู้ตดิ ตอ่ กองยทุ ธศาสตรก์ ารพฒั นาระบบราชการ
5 อีเมลผูต้ ดิ ตอ่ [email protected]
6 คำสำคญั BCP,COVID,แผนดำเนนิ ธรุ กิจอย่างตอ่ เนื่อง,การบริหารความพร้อมตอ่
สภาวะวิกฤต

No. รายการคำอธิบายชดุ ข้อมูล “รายละเอียดทตี่ ้องระบ”ุ

7 รายละเอยี ด ชดุ ขอ้ มลู รายชอ่ื หนว่ ยงานภาครฐั ท่ีมีการจัดทำแผนดำเนินธุรกิจอยา่ งตอ่ เนือ่ ง
สำหรับการบริหารความพรอ้ มตอ่ สภาวะวิกฤต (BCP) ซ่ึงไดป้ รับปรงุ หรือจดั ทำ
8 วตั ถปุ ระสงค์ ขน้ึ ใหม่ ณ ปี พ.ศ. 2563 ตามมติ ครม.
9.1 หนว่ ยความถี่ของการปรับปรงุ ข้อมูล มติคณะรัฐมนตรี บนั ทึกดว้ ยรหัส “08”
9.2 คา่ ความถีข่ องการปรบั ปรุงขอ้ มูล ปี บนั ทกึ ดว้ ยรหัส “A”
10 ขอบเขตเชิงภูมศิ าสตรห์ รอื เชงิ พนื้ ท่ี 1
ตำบล บันทกึ ดว้ ยรหัส “08”
11 แหลง่ ท่ีมา
รายงานผลการประเมินตนเองเบ้ืองต้นของแผนดำเนนิ ธุรกิจอยา่ งต่อเน่ือง
12 รปู แบบการเกบ็ ข้อมลู (BCP Checklist)
13 หมวดหมขู่ อ้ มลู ตามธรรมาภบิ าลขอ้ มูล CSV, XLSX บนั ทึกด้วยรหัส “02, 10”
ขอ้ มลู สาธารณะ บนั ทึกดว้ ยรหัส “1”
ภาครฐั
14 สญั ญาอนุญาตให้ใชข้ ้อมูล Open Data Common บันทึกดว้ ยรหัส “5”

เปา้ หมายข้ึนสูง (100) มรี ะบบบญั ชีข้อมูล และไมน่ ้อยกว่าร้อยละ 50 ของข้อมูลสาธารณะ (ข้อมลู เปิด) ที่อยู่
ในบญั ชีข้อมูลของหน่วยงาน และสามารถเข้าถงึ ขอ้ มลู สาธารณะได้ โดยต้องมีคุณภาพตามที่ สพร. กำหนด

ระบบบัญชขี ้อมูล หมายถงึ ระบบสารสนเทศท่ที ำหน้าที่บริหารจดั การบัญชีข้อมูลของหน่วยงาน

ขอ้ มูลสาธารณะ (ขอ้ มูลเปิด) ได้จากการกำหนดหมวดหม่ขู ้อมลู ตามธรรมาภิบาลข้อมลู ภาครัฐทก่ี ำหนดใน
คำอธิบายข้อมูล ซึ่งสามารถแบ่งเป็น 4 หมวดหมู่ได้แก่ ข้อมูลสาธารณะ ข้อมูลลับราชการ ข้อมูลความมั่นคง และ
ขอ้ มูลส่วนบุคคล

โดยที่รูปแบบการเปิดเผยข้อมูลแบ่งออกตามประเภทข้อมูล คือ ข้อมูลที่ถูกจัดโครงสร้าง (Structured
data) และ ข้อมูลที่ไม่มีการจัดโครงสร้าง (unstructured data) โดยแสดงระดับขั้นของรูปแบบการเปิดข้อมูลดัง
ตารางท่ี 5

ตารางที่ 5 รูปแบบการเปิดเผยขอ้ มลู แบ่งออกตามประเภทข้อมูล

ประเภท ตัวชี้วดั ขั้นต้น ขนั้ กลาง ขัน้ สงู
Structure ชอ่ งทางการ
(ขอ้ มูลลกั ษณะ เขา้ ถึงข้อมลู มีไฟล์ข้อมลู ให้เขา้ ถงึ แต่ กำหนดลิงคท์ ช่ี ดั เจนให้ เขา้ ถึงในรปู แบบ API ได้ ทำให้
ตาราง) ไม่ไดก้ ำหนดเปน็ ทางการ มีไฟลต์ ้นทางขอ้ มลู ที่ ผู้ใชส้ ามารถเลอื กดงึ ข้อมูล
ระดบั ความ ว่าแหล่งใดเปน็ ตน้ ทาง ชัดเจนเปน็ ทางการ ท้งั หมด หรอื บางสว่ นไดต้ าม
Un-Structure ละเอยี ดขอ้ มลู ของขอ้ มลู ท่ถี กู ตอ้ ง ตามหลัก single เงอ่ื นไขที่ตอ้ งการ เชน่ เฉพาะ
ขอ้ มลู ประกาศ ทีเ่ ปิด เชอื่ ถือได้ source of truth พน้ื ที่ เฉพาะช่วงเวลา
และระเบียบ
การจัดรูปแบบ เป็นขอ้ มูลภาพรวม เชน่ ขอ้ มลู ดิบซึ่งมี ผา่ นข้ันกลาง แตส่ ามารถ
และโครงสร้าง ขอ้ มลู สถติ ิ ข้อมลู สรุป รายละเอียด (เทา่ ท่ี เชอื่ มตอ่ เขา้ ถึงข้อมูลทที่ นั สมยั
ขอ้ มูล ขอ้ มลู ระดบั ประเทศ สามารถเปดิ เผยได้) ทำ ไดท้ ันทที ่ผี ้ทู ำขอ้ มลู มีการ
ขอ้ มูล ประกาศ ให้ใช้วิเคราะห์ต่อยอด ปรบั ปรุง
และระเบียบ รปู แบบตารางสำหรบั ได้ยดื หยุ่นหลากหลาย
ชอ่ งทางการ เอกสารประกอบรายงาน
เขา้ ถึงขอ้ มูล รูปแบบตารางฐานขอ้ มูลท่ีพรอ้ มนำไปทำ data analytics

เปดิ เผยในรูปแบบ PDF ทส่ี ามารถสืบคน้ เนื้อความในเอกสารได้ (ไม่ใชก่ ารสแกนเอกสาร
เป็นรปู ภาพแลว้ บนั ทึกเป็น PDF)

มีไฟลข์ อ้ มลู ใหเ้ ข้าถงึ แต่ กำหนดลิงค์ทช่ี ัดเจนให้ เขา้ ถงึ ในรปู แบบ API ได้ ทำให้
ไมไ่ ด้กำหนดเปน็ ทางการ มีไฟลต์ น้ ทางขอ้ มูลที่ ผ้ใู ชส้ ามารถเลอื กดึงข้อมูล
วา่ แหลง่ ใดเปน็ ตน้ ทาง ชดั เจนเปน็ ทางการ ท้งั หมด หรือบางสว่ นไดต้ าม
ของขอ้ มูลท่ีถกู ต้อง ตามหลัก single เงอ่ื นไขท่ีต้องการ เชน่ เฉพาะ
เช่อื ถือได้ source of truth พน้ื ที่ เฉพาะชว่ งเวลา

ประเภท ตัวช้วี ดั ข้ันตน้ ขนั้ กลาง ขัน้ สงู
Un-Structure
ชอ่ งทางการ มเี ว็บใหผ้ ู้ใช้สามารถเข้า เขา้ ถงึ ภาพ real-time เขา้ ถึงภาพย้อนหลงั ได้อย่าง
กล้อง CCTV เข้าถงึ ข้อมลู มาเปิดดขู อ้ มูลภาพจราจร ไดผ้ า่ น API และผู้ดงึ นอ้ ย 90 วนั ผา่ น API และผดู้ งึ
จราจร ย้อนหลังได้ เพ่ือ ขอ้ มูลสามารถเลอื กดงึ ขอ้ มูลสามารถเลือกดงึ ข้อมูล
ประโยชนก์ รณตี อ้ งการ ขอ้ มูลท้งั หมด หรือ ทั้งหมด หรือบางส่วนไดต้ าม
ตรวจสอบอบุ ตั เิ หตุ บางส่วนไดต้ ามเงอ่ื นไข เงอ่ื นไขที่ตอ้ งการ เช่น เฉพาะ
ท่ตี ้องการ เชน่ เฉพาะ พื้นท่ี เฉพาะช่วงเวลา เฉพาะ
พ้ืนที่ เฉพาะช่วงเวลา กล้อง
เฉพาะกลอ้ ง

การกำหนดลิงค์ทเี่ ช่ือมไปยังไฟลข์ ้อมูลโดยตรง ควรกำหนดให้เปน็ ทางการ (อยา่ งนอ้ ยประกาศบนหน้าเว็บ
ที่เป็นแหล่งรวมรายการข้อมูล หรือบน data catalog) และทราบทั่วกันทั้งในและนอกองค์กรว่าลิงค์เหล่านี้ เป็น
ลิงคำคญั ไมค่ วรเปล่ียนแปลงถ้าไม่จำเป็น โดยใหล้ งิ ค์จะเชื่อมตรงไปยงั เนอ้ื ขอ้ มูล (ไฟล์) โดยตรง หากมีการอัพเดท
กใ็ ห้มาทำท่แี หลง่ เดิม ส่วนผใู้ ชเ้ องก็จะม่ันใจไดว้ า่ แหล่งข้อมลู ใด คอื แหล่งทเ่ี ช่อื ถือได้สามารถตรวจสอบกลับไปต้น
ทางได้ หรือดาวน์โหลดไฟล์ใหมท่ ี่อพั เดทได้ผ่านช่องทางออนไลน์

Single source of truth หมายถึง มีการตกลงและแจ้งให้ทราบว่าแหล่งข้อมูลทางการ คือที่ไหน เนื่อง
จาอข้อมูลชุดเดยี วกนั ทม่ี าจากหลายแหลง่ บางครง้ั ทำให้ผู้ใช้ไมม่ น่ั ใจในความถกู ตอ้ ง และความทนั สมยั

การเข้าถึงข้อมูลผ่าน API คือ มีการตั้ง server สำหรับให้บริการ โดยมีการติดตั้งโปรแกรมเพื่อรอ
ให้บริการสำหรับผู้ใช้ที่เป็นกลุ่มนักพัฒนาโปรแกรม ทำให้พวกเขาสามารถเชื่อมต่อดึงข้อมูลอัตโนมัติเพื่อนำไป
พัฒนาโปรแกรมประยุกต์อ่ืน ๆ ได้

ตัวอย่างที่ใกล้ตัว เช่น Grab Taxi เขียนโปรแกรมดึงแผนที่ของ Google มาใช้แสดงใน App ของตัวเอง
เพื่อให้คนขับแท็กซี่ และคนเรียกแท็กซี่ เห็นว่าตนเองอยู่ที่ไหนบนแผนที่ ภาพที่ 5 แสดงแนวคิดพื้นฐานของ API
ซึ่งเป็นซอฟตแ์ วร์ตัวกลางในการเข้าถึงขอ้ มลู และให้บริการข้อมลู ผ่านอินเทอรเ์ น็ต

ภาพที่ 5 การทำงานของ API

ตวั อย่าง API ท่ีใหบ้ ริการเรยี กดูขอ้ มูล แสดงรายละเอียดมากข้ึนในภาพที่ 6 ซง่ึ จะเหน็ ว่าเปน็ ลิงค์คลา้ ย
เวบ็ ไซต์ แตแ่ ทนท่ีจะระบหุ นา้ เวบ็ ก็เปน็ การระบชุ ือ่ API ที่ตอ้ งการ พรอ้ มทัง้ มีคำรหสั ต่อท้าย ซ่ึงทำหน้าทรี่ ะบุ
เงื่อนไขข้อมลู ท่ีต้องการ ทง้ั น้ีหน่วยงานเจ้าของขอ้ มลู จะต้องทำการพฒั นา API บนฝั่งเครื่องแม่ขา่ ยของตน้ ให้
รองรบั การเรยี กข้อมูลเช่นนี้ พรอ้ มทัง้ จดั ทำค่มู ืออธบิ ายวเี รียก วิธใี ชง้ าน และความหมายของขอ้ มลู รปู แบบ JSON
ทีต่ อบกลบั ด้วย ทง้ั น้ีตอ้ งไมล่ ทมการทำ คำอธิบายข้อมูล (metadata) ประกอบข้อมลู ทตี่ อบกลบั ไปโดย API ด้วย

ภาพที่ 6 ตวั อยา่ ง API และผลขอ้ มลู ทต่ี อบกลบั มา

ภาคผนวก

คำอธบิ ายรายละเอียดตัวเลือก

สำหรับรายการคำอธบิ ายข้อมูลส่วนหลัก (Mandatory Metadata) สำหรับชุดข้อมูลภาครัฐ

รายการที่ 1 ประเภทข้อมลู (data_type)

Code รายการตัวเลือก คำอธิบาย หมายเหตุ

List เพื่อแสดงผล

1 ข้อมูลทะเบียน ข้อมลู รายระเบียน (Record) ท่ีจากระบบ อ้างองิ จาก World Bank แบ่งประเภทข้อมลู ของ
ฐานขอ้ มลู ทะเบยี นหรือจากการบริหารงานของ บัญชีข้อมูลออกเป็น Time Series, Microdata
หน่วยงาน
2 ขอ้ มลู ระดบั ย่อย และ Geospatial
3 สถิตทิ ัว่ ไป ขอ้ มูลระดบั ย่อย (Microdata) ที่ได้จากการสำ
มะโน/สำรวจด้วยตวั อย่าง (https://datacatalog.worldbank.org/)
เพม่ิ เตมิ จากมาตรฐาน Dublin core เพือ่ การ
ขอ้ ความหรือตัวเลขที่แสดงผลทปี่ ระมวลจาก จัดเกบ็ และใชป้ ระโยชนต์ ามประเภทข้อมูล
ขอ้ มูลทเี่ ก็บรวบรวมได้

4 สถิติทางการ ข้อความ หรอื ตัวเลขทเี่ ป็นตวั แทนแสดงถึง

คณุ ลกั ษณะของส่ิงตา่ งๆ ในประเทศ ท่ปี ระมวล

ตามความเป็นจรงิ จากขอ้ มลู ทเี่ ก็บรวบรวมได้

ตามหลกั วิชาการทางสถติ ิและเปน็ สถิติทม่ี ี

ความสำคญั ตอ่ การใช้ในการกำหนดนโยบาย

เพื่อการพฒั นาประเทศ

5 ขอ้ มูลภมู ิ ข้อมูลหรือสารสนเทศทมี่ ีความสมั พันธ์กับ

สารสนเทศเชิงพนื้ ท่ี ตำแหนง่ ในพ้ืนที่

9 ขอ้ มูลประเภทอน่ื ๆ ขอ้ มลู ท่ีไมส่ ามารถจดั ประเภทไวใ้ นที่อน่ื

ระบ.ุ ..

รายการที่ 8 วัตถุประสงค์ (objective)

Code รายการตวั เลือก คำอธบิ าย หมายเหตุ

List เพอ่ื แสดงผล

01 ยทุ ธศาสตร์ชาติ ยทุ ธศาสตร์ชาตติ ามกฎหมายวา่ ดว้ ยการจัดทำยุทธศาสตร์ - ตอบไดม้ ากกว่า 1 ขอ้ ให้

ชาติ ซึง่ เปน็ เป้าหมายการพัฒนาประเทศอยา่ งย่งั ยนื ตาม สามารถระบุคำอธิบาย

หลักธรรมาภบิ าลเพือ่ ใชเ้ ป็นกรอบในการจัดทาแผนตา่ งๆ รายละเอียดของแตล่ ะ

ใหส้ อดคล้องและบูรณาการกนั เพ่ือให้เกดิ เปน็ พลงั ผลักดัน ตัวเลือกได้

รว่ มกันไปสูเ่ ป้าหมายดงั กลา่ ว (รฐั ธรรมนูญแห่งราชอาณาจกั รไทย - อา้ งอิงจากระดับของแผน

พ.ศ. 2560 หมวด 6 แนวนโยบายแห่งรฐั มาตรา 65) (แผนระดบั ที่ 1) สำนกั งานสภาพฒั นาการ
02 แผนพัฒนาเศรษฐกิจและ แผนสำหรบั ถ่ายทอดยทุ ธศาสตรช์ าติสู่กรอบและแนวทางใน เศรษฐกจิ และสงั คม
สังคมแหง่ ชาติ การพฒั นาประเทศในแตล่ ะช่วงระยะเวลา 5 ปี (แผนระดับที่ 2) แห่งชาติ

03 แผนความมั่นคงแห่งชาติ นโยบายและแผนระดบั ชาตวิ ่าดว้ ยความมนั่ คงแหง่ ชาต”ิ - เพ่มิ เตมิ จากมาตรฐาน
ตามกฎหมายว่าด้วยความม่ันคงแห่งชาติ ซ่ึงเปน็ นโยบาย Dublin core เพ่ือให้เหน็ ถึง
และแผนหลกั ของชาตทิ เี่ ป็นกรอบหรอื ทิศทางในการ
วตั ถุประสงคท์ ีเ่ ฉพาะ
ดำเนนิ การปอ้ งกัน แจ้งเตือน แก้ไข หรือระงับยับย้ังภยั
เจาะจงและประโยชนต์ ่อ
คกุ คามเพ่อื ธำรงไวซ้ ึง่ ความมน่ั คงแหง่ ชาติ ปี (แผนระดับท่ี 2) การติดตามประเมนิ ผลการ
04 แผนแมบ่ ทภายใต้ แผนแมบ่ ทเพอ่ื บรรลเุ ป้าหมายตามทกี่ ำหนดไว้
ดำเนนิ ของตามแผนระดบั
ยทุ ธศาสตร์ชาติ ในยทุ ธศาสตร์ชาติ (พระราชบญั ญตั กิ ารจัดทำยุทธศาสตรช์ าติ พ.ศ. ต่างๆ ของประเทศ

05 แผนปฏริ ปู ประเทศ 2560 มาตรา 3 ปี (แผนระดับท่ี 2) เชื่อมโยงกับระบบติดตาม
และประเมินผลแหง่ ชาติ
แผนและข้ันตอนการดำเนนิ การปฏิรปู ประเทศ ตาม (eMENSCR) ซ่งึ เปน็ หน้าท่ี
พระราชบัญญตั ิ แผนและข้นั ตอนการดำเนนิ การปฏริ ปู ของหน่วยงานของรฐั ทุก
ประเทศ พ.ศ. 2560 ปี (แผนระดบั ท่ี 2)

06 แผนระดับท่ี 3 (มติ ครม. แผนทจี่ ดั ทำข้นึ เพือ่ สนับสนุนการดำเนนิ งานของแผนระดับที่ หน่วยในการรายงานผลการ
4 ธ.ค. 2560) 1 และแผนระดบั ที่ 2 ใหบ้ รรลเุ ปา้ หมายท่ีกำหนดไว้ หรือ ดำเนนิ การตามยุทธศาสตร์
จัดทำขนึ้ ตามทกี่ ฎหมายกำหนด หรอื จัดทำขน้ึ ตามพันธกรณี ชาติ
หรอื อนุสญั ญาระหว่างประเทศ เชน่ แผนปฏบิ ัตริ าชการของ - เพม่ิ เตมิ ในส่วนของชดุ
สว่ นราชการ แผนปฏบิ ตั กิ ารดา้ นตา่ งๆ เพอ่ื ถา่ ยทอด
ขอ้ มูลเพ่อื การให้บริการ
เป้าหมายและตัวชว้ี ดั รวมถงึ แนวทางการพัฒนาสกู่ าร
ประชาชน
ดำเนนิ งานของหน่วยงานอยา่ งเปน็ ระบบ

07 นโยบายรัฐบาล/ข้อส่งั

การนายกรัฐมนตรี

08 มตคิ ณะรฐั มนตรี ผลการตัดสินใจรว่ มกันของคณะรฐั มนตรใี นการบรหิ าร

ราชการแผน่ ดนิ เรือ่ งต่างๆ ตามทก่ี ำหนดไวใ้ นรัฐธรรมนญู

กฎหมาย และนโยบายของคณะรฐั มนตรี เชน่ มติ

คณะรัฐมนตรีเกี่ยวกบั การอนมุ ตั ริ า่ งกฎหมาย การอนมุ ัติ

งบประมาณ การแตง่ ตัง้ โยกย้ายขา้ ราชการ การกำหนด

ระเบียบและแบบแผนในการปฏิบตั ริ าชการ

09 เพอ่ื การให้บรกิ าร ตาม พรบ. การอำนวยความสะดวกในการพิจารณาอนญุ าติ

ประชาชน ของทางราชการ ที่กำหนดให้หน่วยงานของรฐั กำหนด

Code รายการตัวเลือก คำอธิบาย หมายเหตุ
List เพื่อแสดงผล
กระบวนการข้ันตอนและเวลาในการพิจารณาอนญุ าตใิ ห้มี
10 กฎหมายท่ีเกยี่ วข้อง ความชัดเจน ซึ่งจะเป็นการอำนวยความสะดวกแก่ประชาชน
11 พันธกิจหน่วยงาน
12 ดชั น/ี ตัวชวี้ ัดระดบั ข้อมลู สำคญั ทีแ่ สดงสถานการณแ์ ละแนวโนม้ การพฒั นาของ
ประเทศไทยโดยเปรยี บเทยี บกับประเทศอืน่ ๆ
นานาชาติ
98 ไมท่ ราบ วัตถปุ ระสงค์อื่นๆ ซ่งึ มิได้จดั ประเภทไวใ้ นทอี่ ่ืน
99 อน่ื ๆ

รายการท่ี 9.1 หนว่ ยความถขี่ องการปรบั ปรงุ (update_frequency_unit)

Code รายการตัวเลือก คำอธิบาย หมายเหตุ
List เพื่อแสดงผล
A ปี - อา้ งอิงจาก SDMX Cross-Domain
S ครงึ่ ปี - Code Lists
Q ไตรมาส - (https://sdmx.org/?page_id=
M เดอื น - 3215) เน่อื งจาก Dublin Core ไม่มี
W สัปดาห์ - มาตรฐานสำหรบั รายการตัวเลอื กของ
D วนั - หนว่ ยความถ่ี นอกจากนี้ ไดม้ ีการ
B วันทำการ - นิยามรหสั เพ่ิมเติมเพอื่ สนบั สนนุ การ
H ชัว่ โมง - ใชง้ านจริง
N นาที -
R ตามเวลาจรงิ -
O ไมม่ กี ารปรับปรุงหลงั จากการจดั เก็บขอ้ มูล -
X อืน่ ๆ ระบ.ุ .. -
U ไม่ทราบ -

รายการท่ี 10 ขอบเขตเชงิ ภูมศิ าสตรห์ รอื เชิงพื้นท่ี (geo_coverage)

Code รายการตัวเลือก คำอธิบาย หมายเหตุ

List เพ่อื แสดงผล

00 ไม่มี - ในระดบั สากลอา้ งองิ ตาม

01 โลก Geographic Scope of

02 ทวปี /กลุ่มประเทศใน ทวีป ไดแ้ ก่ แอฟรกิ า อเมรกิ า เอเชยี ยุโรป โอเชยี เนยี Activity ของ UN Data
Catalog Metadata
ทวีป และกลมุ่ ประเทศภายใตท้ วีปดังกลา่ ว
http://undatacatalog.org/meta
03 กลมุ่ ประเทศทาง กลมุ่ ตามระดบั การพฒั นาทางเศรษฐกจิ
ไดแ้ ก่ กลมุ่ ประเทศที่พฒั นาแลว้ กลุม่ ประเทศท่พี ัฒนาแล้ว data
เศรษฐกิจ กำลังพฒั นา กลุ่มประเทศท่ีมีระดบั การพฒั นาน้อยทสี่ ุด - ในระดับประเทศอ้างองิ ตามการ

กลมุ่ ประเทศทไ่ี มม่ ีอาณาเขตตดิ ทะเล (Landlocked แบ่งเขตการปกครองของ

developing countries) กลมุ่ ประเทศกำลังพฒั นาท่เี ป็น กระทรวงมหาดไทย และ
หมเู่ กาะ (Small island developing states) รวมถึงการ สำนกั งานสถติ แิ ห่งชาติ

จัดกลุ่มประเทศในมติ ิอ่ืนๆ เช่น OECD, ASEAN+๓,

OPEC ฯลฯ

04 ประเทศ

05 ภาค

06 จงั หวดั

07 อำเภอ

08 ตำบล

09 หมู่บา้ น

10 เทศบาล/อบต. องคก์ ารปกครองสว่ นท้องถนิ่

11 พิกัด คา่ ของตวั เลขที่ใช้อธิบายตำแหน่งของจุดบนระนาบหรือ

ปรภิ มู ิ ตัวอยา่ งเช่น ระดบั ความสูงจากน้ำทะเล กเ็ ป็น

พกิ ดั อยา่ งหน่ึงท่ีอธบิ ายตำแหนง่ ของจุดเหนอื ระดบั

พืน้ ผวิ โลก โดยกำหนดพกิ ัดละตจิ ดู และลองจูด เป็น

ทศนยิ ม 6 หลัก

99 อืน่ ๆ ระบ.ุ .. ขอบเขตเชงิ ภูมศิ าสตรห์ รือเชิงพน้ื ท่ีซ่งึ มิไดจ้ ดั ประเภทไว้

ในทอ่ี นื่ เช่น กลุม่ จงั หวดั เขตปกครองพิเศษ เขต

พัฒนาการทอ่ งเทย่ี ว เขตส่งเสริมพิเศษ เขตสาธารณสขุ

เขตพ้ืนทีก่ ารศกึ ษา

98 ไมท่ ราบ

รายการที่ 12 รูปแบบการเก็บขอ้ มลู (data_format)

Code รายการตัวเลือก คำอธบิ าย หมายเหตุ
List เพอ่ื แสดงผล
01 Database - มาตรฐานรปู แบบการจดั เกบ็ ข้อมลู โดย Dublin
02 CSV - Core (DCMI Metadata Terms) ไม่ได้กำหนด
03 XML - ตัวเลือกสำหรบั รปู แบบการเก็บข้อมูล
04 Image - (Format) ทช่ี ดั เจน คณะผู้จัดทำจงึ กำหนด
05 Video - ตัวเลอื กเหลา่ นขี้ ้นึ โดยอา้ งองิ จากรปู แบบไฟล์
06 Audio - ทใี่ ชก้ ันอย่างแพรห่ ลายในปจั จุบัน และ
07 Text - ประยกุ ต์ใชบ้ างรายการจากประเภทของ MIME
08 JSON - (Internet Media Types) ที่ Dublin Core
09 HTML - แนะนำเปน็ แนวทาง
10 XLS -
11 PDF -
99 อ่ืน ๆ ระบุ ..... -

รายการท่ี 13 หมวดหมขู่ ้อมูลตามธรรมาภิบาลข้อมลู ภาครัฐ (data_category)

Code รายการตัวเลอื ก คำอธบิ าย หมายเหตุ
List เพ่อื แสดงผล
1 ขอ้ มลู สาธารณะ ข้อมูลทส่ี ามารถเปดิ เผยได้ สามารถนำไปใช้ไดอ้ ยา่ ง อ้างองิ ประกาศคณะกรรมการพัฒนา

2 ขอ้ มูลส่วนบุคคล อสิ ระ ไมว่ ่าจะเป็นขอ้ มูลข่าวสาร ข้อมูลส่วนบุคคล รัฐบาลดจิ ทิ ลั เรอ่ื ง ธรรมาภิบาลขอ้ มูล

3 ขอ้ มลู ความม่ันคง ขอ้ มูลอิเล็กทรอนกิ ส์ เปน็ ตน้ ภาครฐั

4 ขอ้ มลู ความลบั ทางราชการ ขอ้ มลู เก่ียวกบั สิง่ เฉพาะตวั ของบคุ คล ท่ที ำใหส้ ามารถ

ระบุตวั หรือรตู้ วั ของบคุ คลนั้น ๆ ได้ ไมว่ ่าจะเปน็

ขอ้ มลู การศกึ ษา ประวตั สิ ขุ ภาพ ลายพมิ พ์น้วิ มอื เปน็

ตน้ ”

ขอ้ มลู เก่ียวกับความมั่นคงของรฐั ทท่ี ำใหเ้ กิดความ

สงบเรยี บรอ้ ย การมีเสถยี รภาพความเป็นปกึ แผ่น

ปลอดภัยจากภยั คกุ คาม เปน็ ต้น

ขอ้ มูลทอ่ี ยู่ในความครอบครองหรอื ควบคุมดแู ลของ

หน่วยงานของรัฐทม่ี คี ำสั่งไม่ให้มีการเปิดเผย และมี

การกำหนดช้นั ความลบั ของข้อมูล

รายการท่ี 14 สญั ญาอนุญาตใหใ้ ช้ขอ้ มูล (right_of_usage)

Code รายการตวั เลือก คำอธิบาย หมายเหตุ

List เพอ่ื แสดงผล

1 DGA Open Government สำนักงานพฒั นารฐั บาลดจิ ทิ ัล

License อนุญาตใหผ้ อู้ น่ื สามารถนำผลงานไปใช้ ทำซ้ำ แจกจา่ ย (องคก์ ารมหาชน) ท่อี ้างองิ ตาม
หรือดัดแปลงงานนนั้ ได้ แตต่ อ้ งใหเ้ ครดติ ท่ีมาของ หมวดหม่ขู อ้ มลู ตามธรรมาภิ
2 Creative Commons เจา้ ของผลงาน ซ่งึ หากต้องการใชผ้ ลงานนัน้ โดยไมใ่ ห้ บาลขอ้ มลู ภาครัฐ ชือ่ ทาง
Attributions เครดติ ท่ีมาชอื่ เจา้ ของผลงานกำกบั จะตอ้ งทำการขอ เทคนคิ อ้างองิ จาก
นุญาตเจา้ ของผลงานก่อน - http://opendefinition.org

3 Creative Commons อนุญาตใหผ้ ้อู น่ื สามารถนำผลงานไปใช้ ทำซ้ำ แจกจ่าย /licenses/

Attribution Share-Alike หรอื ดดั แปลงงานนนั้ ได้ แตผ่ ลงานท่ีดดั แปลงนั้นจะต้อง - https://licenses.opendefi
กำกับด้วยสญั ญาอนญุ าตเง่อื นไขเดยี วกนั กับต้นฉบบั
nition.org/licenses/group
เวน้ แตว่ า่ จะไดร้ ับอนุญาตจากเจ้าของผลงานกอ่ น
s/ckan.json
4 Creative Commons Non- อนุญาตใหผ้ ้อู น่ื สามารถนำผลงานไปใช้ ทำซ้ำ แจกจ่าย
5 - https://docs.ckan.org/en
Commercial (Any) หรอื ดดั แปลงงานนน้ั ได้ แตต่ อ้ งไมใ่ ช่เพื่อการค้า เว้นแต่ /ckan-
2.7.3/maintaining/config
ว่าจะไดร้ ับอนุญาตจากเจ้าของผลงานกอ่ น

Open Data Common อนุญาตให้ผ้อู ื่นสามารถนำผลงานไปใช้ ทำซำ้ แจกจ่าย
หรือดดั แปลงงานนัน้ ได้ โดยไมม่ ขี อ้ จำกดั ยกเว้นบางครัง้ uration.html

ต้องใหเ้ ครดติ ทม่ี าของเจา้ ของผลงานและไดร้ บั อนญุ าต

จากเจ้าของผลงานกอ่ น หากมกี ารร้องขอ

6 GNU Free มีลักษณะเปิดกวา้ ง หรอื เรยี กวา่ copy left โดยใหผ้ ้อู ื่น

Documentation License สามารถนำขอ้ มลู ส่วนใดส่วนหนงึ่ หรือทั้งหมดไปใชไ้ ดฟ้ รี

โดยมเี งอื่ นไขวา่ ผลงานท่สี รา้ งใหมต่ ้องใชส้ ญั ญาอนญุ าต

เอกสารเสรีของกนู เช่นกนั ผลงานทสี่ รา้ งใหมน่ ั้นสามารถ

ใชใ้ นเชิงพาณชิ ย์ได้ แตถ่ ้ามีการขายเป็นจำนวนมากจะมี

เง่อื นไขอื่นเพ่ิมเตมิ เขา้ มา สัญญาอนุญาตเอกสารเสรี

ของกนู ครอบคลมุ สำหรับ คู่มอื คอมพิวเตอร์ ตำรา และ

แหล่งอ้างอิงอื่นท้ังในการเรียนการสอนและการทำงาน

7 License not specified ไมส่ ามารถระบสุ ัญญาอนุญาตไิ ด้

8 อนื่ ๆ เชน่ Attribution, Non-Commercial, Not open,

Open และ Public Domain เปน็ ตน้