หนังสือออนไลน์ ผ้าไหมแพรวา ภูมิปัญญาชนเผ่าภูไท จ.กาฬสินธุ์

Sep

ผ้าไหมแพรวา
ภมู ิปัญญาชนเผา่ ภูไท

จ.กาฬสนิ ธ์ุ

เดก็ หญงิ วลิ าสินี ศรีจาปา
ม.3/5 เลขที่ 29

Sep

ประวัตคิ วามเป็นมา

ผา้ ไหมแพรวา

ผา้ ไหมแพรวา เปน็ ผ้าทอมืออันเปน็ เอกลักษณ์ของชาวผู้ไทยหรอื ภูไท การทอผ้าแพร

วามมี าพรอ้ มกับวฒั นธรรมของชาวภูไท ซ่งึ เป็นชนกลมุ่ หนงึ่ ทมี่ ีถนิ่ กาเนิดในบรเิ วณ

แคว้นสบิ สองจุไทย อพยพเคลือ่ นย้ายผา่ นเวยี ดนาม ลาว แลว้ ข้ามฝ่ังแมน่ ้าโขง เขา้

มาตง้ั หลกั แหลง่ อยแู่ ถบเทอื กเขาภูพาน ทางภาคอสี านของไทย ซง่ึ ส่วนใหญ่อยู่ใน

จงั หวัดกาฬสินธ์ุ นครพนม มกุ ดาหาร สกลนคร โดยยงั คงรักษาวัฒนธรรม

ประเพณี ความเชอ่ื การแต่งกาย และการทอผ้าไหม ทีม่ ีภมู ิปัญญาในการทอด้วย

การเก็บลายจากการเกบ็ ขิด และการจกทีม่ ลี วดลายโดดเดน่ นับเปน็ ภูมปิ ัญญาที่

ไดร้ บั การถา่ ยทอดมาจากบรรพบุรุษและพฒั นามาอย่างตอ่ เน่อื ง ผา้ แพรวาจงึ

เหมือนเป็นสญั ลกั ษณ์ของกลุม่ ชนทสี่ บื เช้ือสายมาจากกลุ่มผู้ไท โดยผหู้ ญงิ จะถูกฝึก

ทอผ้ามาต้ังแต่อายุ 9 – 15 ปี ชาวผไู้ ทยทที่ อผา้ แพรวาส่วนใหญจ่ ะอยทู่ ่ีบา้ นโพน

อาเภอคามว่ ง จงั หวดั กาฬสินธุ์ ประกอบกบั การเลอื กใชเ้ ส้นไหมน้อยหรอื ไหมยอด F
ท่ีมีความเลอื่ มมนั ผ้าไหมแพรวาจงึ ถอื ว่าเปน็ ของล้าค่า และมีความสมั พนั ธ์กับวถิ ชี ีวติ

ของชาวผู้ไทยอย่างแทจ้ รงิ

Sep

จุดเด่นและความเป็น
เอกลักษณข์ องผ้าไหมแพรวา

ผ้าไหมแพรวาเป็นผา้ ทม่ี คี วามงดงามและความ
ประณตี ในการทอ มีลักษณะเดน่ ด้าน

ลวดลายของผา้ ทม่ี กี รรมวธิ กี ารสรา้ งลวดลาย
ดว้ ยการทอขิดและการทอดว้ ยการจกเสน้ ไหม
หลากหลายสเี ขา้ ดว้ ยกัน ทาใหเ้ กดิ สสี นั และ
ลวดลายรปู แบบต่าง ๆ อกี ทั้งลวดลายที่
ปรากฏบนผืนผา้ ก็มคี วามเรยี บเนยี นเป็นเนือ้
เดยี วกับพืน้ ของผนื ผา้ การทอผ้าแพรวาจึง
เป็นภมู ิปัญญาชัน้ สูงจนได้รบั การยกย่องว่า

เป็น “ราชนิ แี ห่งไหม

Sep

ผ้าไหมแพรวา…ราชนิ แี ห่งผา้ ไหมไทย “ผ้านี้มาจากไหน”สมเดจ็ พระเจ้าสิริกติ ์ิ

พระบรมราชนิ นี าถในรชั กาลท่ี 9 ตรัสกบั ชาวบา้ น
“ทากันเอง”ชาวบ้านกราบทลู
“อยากได.้ ..สวย...มไี หม...จะทาให้...ไดไ้ หม”สมเด็จพระ
นางเจ้าฯพระบรมราชินนี าถในรชั กาลที่ 9 ตรัสอกี
“ได้คะ่ ”ชาวบา้ นกราบทูลตอบด้วยความปลืม้ ปีติ

จากผา้ ห่มสไบของชาวภูไท สู่ราชนิ ีแหง่
ผ้าไหมไทย ด้วยพระมหากรุณาธิคุณของ
สมเดจ็ พระนางเจ้าสริ กิ ติ พ์ิ ระบรมราชนิ นี าถ
ในรัชกาลที่ 9

Sep

คุณค่าและประโยชน์ของApผrา้ ไหมแพรวา

แต่โบราณนยิ มทอเพ่ือนาไปใชเ้ ป็นผ้าห่มตัว โดยหม่ เฉียงบา่
หรอื ห่มเคียนนอก ฯลฯ และใช้ปูสาหรบั กราบพระนยิ มใชค้ กู่ บั
แพรมนซึง่ มขี นาดเลก็ กว่า ทาเป็นรูปสเี่ หล่ียมจัตรุ สั มีชายครยุ ท้ัง
สองด้านใช้สาหรับคลุมศรี ษะหรอื เป็นผ้าเชด็ หนา้ ปัจจบุ ันมีการ

ทอเปน็ ผ้าผนื หน้ากวา้ งสาหรบั
ตดั เปน็ เสื้อผ้าสวมใส่

สืบสาน อนุรักษ์ ราชนิ ีแห่งผ้าไหม

คน้ ควา้ วิจยั ศกึ ษา ปลูกจติ สานกึ ใหค้ นไทย
เกบ็ รวบรวมข้อมลู ตระหนักถึงคุณคา่ และ
เกีย่ วกับเรื่องราวของ ความสาคญั ของผ้าไหมแพรวา

ผ้าไหมแพรวา นิยมสนิ ค้าไทย
อุดหนุนผา้ ไหมแพรวา
เผยแพร่ผา้ ไหมแพรวา เพื่อสร้างรายได้ใหก้ บั
สสู่ ายตาชาวโลก ดว้ ย คนในชมุ ชน
สื่อและวธิ ีการต่าง ๆ

Sep

ผ้าไหมแพรวา
ภมู ิปญั ญาลา้ ค่า
ของชาติไทย...