แผนการจัดการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้การงานอาชีพ (บูรณาการสิ่งแวดล้อม ควบคู่กับหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง) ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 เรื่อง งานช่างน่ารู้ “การประดิษฐ์หมวกจากกล่องนม” โดย นางกนกวรรณ ลิ้มลาภดี ตำแหน่ง ครู วิทยฐานะครูชำนาญการ โรงเรียนวัดศาลาครืน สำนักงานเขตจอมทอง กรุงเทพมหานคร
แผนการจัดการเรียนรู้บูรณาการสิ่งแวดล้อม กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 เรื่อง งานช่างน่ารู้ เวลาเรียน 2 ชั่วโมง แผนการจัดการเรียนรู้เรื่อง การประดิษฐ์หมวกจากกล่องนม เวลาเรียน 5 ชั่วโมง มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ สาระที่ ๑ การดำรงชีวิตและครอบครัว มาตรฐาน ง ๑. ๑ เข้าใจการทำงาน มีความคิดสร้างสรรค์ มีทักษะกระบวนการทำงาน ทักษะการจัดการ ทักษะ กระบวนการแก้ปัญหา ทักษะการทำงานร่วมกัน และทักษะการแสวงหาความรู้ มีคุณธรรม และลักษณะนิสัยในการทำงาน มีจิตสำนึก ในการใช้พลังงาน ทรัพยากร และสิ่งแวดล้อม เพื่อการดำรงชีวิตและครอบครัว ตัวชี้วัด ง 1.1 ป. 5/1 อธิบายเหตุผลในการทํางานแต่ละขั้นตอนถูกต้องตามกระบวนการทํางาน ป. 5/2 ใช้ทักษะ การจัดการในการทํางานอยางเป็นระบบ ประณีต และมีความคิดสร้างสรรค์ ป. 5/3 ปฏิบัติตนอยางมีมารยาทในการทํางานกับสมาชิกในครอบครัว ป. 5/4 มีจิตสํานึกในการใช้พลังงานและทรัพยากรอยางประหยัดและคุ้มค่า จุดประสงค์การเรียนรู้สู่ตัวชี้วัด 1. อธิบายเหตุผลและขั้นตอนในการประดิษฐ์หมวกจากกล่องนมได้ (K) 2. ประดิษฐ์หมวกจากกล่องนมตามกระบวนการทํางาน (P) 3. รู้จักประหยัด มีความประณีต และมีความคิดสร้างสรรค์ในการทํางานประดิษฐ์ (A) สาระสำคัญ การประดิษฐ์หมวกจากกล่องนมเป็นการประดิษฐ์ของใช้จากวัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่นหรือเศษวัสดุที่สามารถทําได้ ด้วยตนเอง ซึ่งช่วยให้มีความคิดสร้างสรรค์และประหยัดค่าใช้จ่าย สาระการเรียนรู้ การประดิษฐ์หมวกจากกล่องนม แนวทางบูรณาการ สาระวิชา กิจกรรมการเรียนรู้ ภาษาไทย การพูดแสดงความคิดเห็น การอธิบายขั้นตอนการทํางาน คณิตศาสตร์ การสร้างรูปเรขาคณิต การวัดขนาด วิทยาศาสตร์ คุณสมบัติของวัสดุที่นํามาใช้ในงานประดิษฐ์ สังคมศึกษาฯ การใช้ประโยชน์จากเศษวัสดุเพื่ออนุรักษ์สิ่งแวดล้อม สุขศึกษาฯ การใช้เวลาวางในการทํางานประดิษฐ์่ ศิลปะ งานโครงสร้างจากกระดาษกล่องนม ภาษาต่างประเทศ คําศัพท์เกี่ยวกับการประดิษฐ์ของใช้จากวัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่น
การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ขั้นที่ 1 ขั้นนําเข้าสู่บทเรียน 1. นักเรียนแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับวัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่นและการนํามาใช้ประโยชน์ในการ ทํางานประดิษฐ์ 2. นักเรียนเล่าประสบการณ์การประดิษฐ์ของใช้จากวัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่น แล้วให้เพื่อนซักถาม ปัญหาจนเข้าใจ ขั้นที่ 2 ขั้นสอน ชั่วโมงที่1-2 (การวางแผนประดิษฐ์หมวกจากกล่องนม) 1. ครูตรวจบันทึกความรู้/ให้นักเรียนนําคําถามมาร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับงานที่มอบหมายให้ทํา 2. นักเรียนค้นคว้าเรื่อง งานประดิษฐ์ของใช้เพิ่มเติม จากแหล่งการเรียนรู้ต่าง ๆ เช่น หนังสืองาน ประดิษฐ์จากเศษวัสดุ เว็บไซต์เกี่ยวกับงานประดิษฐ์ แล้วบันทึกความรู้ 3. ครูให้นักเรียนฝึกความคล่องในการคิดโดยบอกชื่อสิ่งของที่ประดิษฐ์จากกล่องนมมาให้มากที่สุด ภายในเวลา 5 นาที 4. ครูเปิดสื่อการเรียนรู้ PowerPoint การงานอาชีพ ป.5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 เรื่องการประดิษฐ์หมวกจาก กล่องนม หรือให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน วางแผนประดิษฐ์หมวกจากกล่องนมตามกระบวนการ ทํางาน โดยทําตามแบบ ดัดแปลงแบบ หรือคิดแบบใหม่ 5. นักเรียนศึกษาเรื่อง การประดิษฐ์หมวกจากกล่องนม จากสื่อการเรียนรู้การงานอาชีพ ป.5 หรือหนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐานการงานอาชีพ ป.5 ชั่วโมงที่ 3-5 (การประดิษฐ์หมวกจากกล่องนม) 1. ครูสาธิตวิธีการประดิษฐ์หมวกจากกล่องนมให้นักเรียนดูและซักถามปัญหาจนเข้าใจ 2. นักเรียนแต่ละกลุ่มออกแบบหมวกจากกล่องนมและลงมือปฏิบัติงานตามแผนที่วางไว้แล้ว สรุปขั้นตอนการ ประดิษฐ์โดยเขียนรายงาน 3. ครูและนักเรียนร่วมกันคัดเลือกผลงานที่สมบูรณ์ที่สุดแล้วให้นักเรียนเจ้าของผลงานนั้น ๆ นําเสนอพร้อมกับ อธิบายแผนการประดิษฐ์ 4. ครูนําแนวคิดปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านเงื่อนไขคุณธรรม ได้แก่ความประหยัด มาบูรณาการ โดยให้ นักเรียนร่วมกันอธิบายผลดีของการนําวัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่นมาทำงานประดิษฐ์ ขั้นที่ 3 ขั้นสรุป 1. นักเรียนร่วมกนสรุปความรู้จากการประดิษฐ์หมวกจากกล่องนมโดยเขียนเป็นแผนที่ความคิด ขั้นที่ 4 ขั้นฝึกฝนนักเรียน 1. นักเรียนสํารวจในบ้านหรือโรงเรียนว่ามีของใช้ชนิดใดบ้างที่ทำมาจากวัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่น บันทึก แล้ว นําเสนอ ผลงานหน้าชั้นเรียน 2. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4–5 คน วางแผนประดิษฐ์ของใช้จากกล่องนม 1 ชิ้น พร้อมกับเขียนบันทึกผลการ ปฏิบัติงาน 3. นักเรียนทำแบบฝึกทักษะ รายวิชาพื้นฐาน การงานอาชีพป.5 - กิจกรรมการออกแบบงานประดิษฐ์และกิจกรรม - กิจกรรมวางแผนประดิษฐ์ของใช้ ขั้นที่5 ขั้นนําไปใช้ นักเรียนนําผลงานการประดิษฐ์หมวกจากกล่องนมไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน และนําความรู้ที่ได้ไปประดิษฐ์ ของใช้แบบอื่น ๆ
สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 1. สื่อสิ่งพิมพ์เช่น หนังสืองานประดิษฐ์การประดิษฐ์ของใช้จากวัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่น 2. สื่อโทรทัศน์เช่น รายการเกี่ยวกบการประดิษฐ์ของใช้จากวัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่น 3. ภาพงานประดิษฐ์ของใช้จากวัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่น 4. วัสดุอุปกรณ์และเครื่องมือที่ใช้ในการประดิษฐ์หมวกจากกล่องนม 5. สถานที่เช่น บ้านของนักเรียน โรงเรียน ชุมชน ร้านค้า งานแสดงสินค้า 6. บุคคล เช่น ผู้ปกครอง ครูผู้รู้นักประดิษฐ์นักออกแบบ 7. สื่อการเรียนรู้ PowerPoint การงานอาชีพ ป.5 การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ ด้านความรู้ (K) ด้านคุณธรรม จริยธรรมและค่านิยม (A) ด้านทักษะ / กระบวนการ (P) 1. สังเกตการตอบคําถามและการอธิบาย เหตุผล 2. ตรวจบันทึกผลการปฏิบัติงาน 3. ตรวจผลงานการประดิษฐ์หมวกจาก กล่องนม 1. สังเกตความตั้งใจเรียน 2. สังเกตความสนใจและเต็มใจประดิษฐ์ หมวกจากกล่องนม 3. สังเกตความประหยัด ความประณีต และมีความคิดสร้างสรรค์ในการทํางาน 1. สังเกตพฤติกรรมการวางแผน ทํางานร่วมกับเพื่อนัก 2. สังเกตทักษะการใช้อุปกรณ์และ เครื่องมือในการประดิษฐ์ของใช้
โครงงานโรงเรียนคุณธรรม “กล่องนมแปลงร่าง” ชื่อโครงงาน กล่องนมแปลงร่าง ผู้รับผิดชอบโครงงาน(รายกลุ่ม) นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ปีการศึกษา 2562 ที่ปรึกษาโครงงาน นางกนกวรรณ ลิ้มลาภดี ความสำคัญ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ปีการศึกษา 2562 ได้สังเกตว่ากล่องนมที่ดื่มหมดแล้วในแต่ละวัน ไม่ได้มีการ นำไปใช้ทำประโยชน์อย่างอื่นซึ่งส่งผลให้มีปริมาณกล่องนมที่เป็นขยะเพิ่มขึ้นทุกวัน และกล่องนมก็ย่อยสลายยากด้วย จึง ช่วยกันคิดกันว่าจะช่วยลดปริมาณขยะที่เกิดจากกล่องนมในโรงเรียน ด้วยวิธีการรีไซเคิลกล่องนมเพื่อให้สามารถนำมาใช้ ประโยชน์อย่างอื่นได้ จุดมุ่งหมาย 1.เพื่อช่วยลดปริมาณขยะที่เกิดจากกล่องนมในโรงเรียน 2.เพื่อศึกษาค้นคว้าวิธีการรีไซเคิลกล่องนมเพื่อให้สามารถนำมาใช้ประโยชน์โดยนำมาประดิษฐ์เป็นหมวก เป้าหมาย ด้านปริมาณ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ปีการศึกษา 2562 จำนวน 16 คน รีไซเคิลกล่องนมโดยนำมาประดิษฐ์ เป็นหมวก ด้านคุณภาพ คุณธรรมเป้าหมาย = ความพอเพียง พฤติกรรมบ่งชี้เชิงบวก = ใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า วิธีการดำเนินการ • การสร้างความเข้าใจ ตระหนัก ถึงผลเสียของปริมาณกล่องนมที่เป็นขยะเพิ่มขึ้นทุกวันในโรงเรียน เพราะกล่องนมย่อย สลายยาก • เสนอขั้นตอนการทำโครงงาน ต่อคุณครูที่ปรึกษา • ศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับวิธีการรีไซเคิลกล่องนมเพื่อให้สามารถนำมาใช้ประโยชน์โดยนำมาประดิษฐ์เป็นหมวก • วางแผนปฏิบัติงาน • เตรียมอุปกรณ์ • นักเรียน ช่วยกันดำเนินการทำโครงงานตามแผน • ตรวจสอบและบันทึกพฤติกรรมการรีไซเคิลกล่องนมเพื่อให้สามารถนำมาใช้ประโยชน์โดยนำมาประดิษฐ์เป็นหมวก • ชื่นชมให้กำลังใจนักเรียนที่สามารถรีไซเคิลกล่องนมประดิษฐ์เป็นหมวกได้สำเร็จเพื่อเป็นแรงจูงใจในการทำงานต่อไป • ครู-นักเรียน ร่วมกันอภิปรายโครงงาน เพื่อประเมิน ปรับปรุง แก้ไข
ปฏิทินการดำเนินงาน อุปกรณ์ 1. กล่องนมที่ล้างสะอาดแล้ว 2. กรรไกร 3. ไหมพรม 4. กิ๊ฟดำ 5. เครื่องเจาะตาไก่ ขั้นตอน รายการปฏิบัติ เวลา ผู้รับผิดชอบ หลักการ ปฏิบัติงาน ขั้นเตรียม (Plan) -ศึกษา หาความรู้ เกี่ยวกับโครงงาน -เตรียมการและ วางแผน 22-31 พฤษภาคม 2562 ด.ญ.ภัทรนรินทร์ สุดจิตรจูน ด.ญ.สุชัญญา โยธาสุภาพ ด.ญ.วรรณศิกา ยอดไม้ ด.ญ.สุภาภรณ์ ครองไข่น้ำ ด.ช.โพฒิวัฒน์ สารมานิตย์ -นักเรียนศึกษา หา ความรู้และเข้าใจ เกี่ยวกับการเรียนรู้ โครงงาน ขั้นดำเนินการ (Do) -ปฏิบัติการตาม แผนโครงงาน เดือนมิถุนายน เดือนกรกฎาคม เดือนสิงหาคม ด.ญ.ภัทรนรินทร์ สุดจิตรจูน ด.ญ.สุชัญญา โยธาสุภาพ ด.ญ.วรรณศิกา ยอดไม้ ด.ญ.สุภาภรณ์ ครองไข่น้ำ ด.ช.โพฒิวัฒน์ สารมานิตย์ -ได้ผลงานตามที่ คาดหมาย ขั้นตรวจสอบ (Check) -ประเมิน พฤติกรรม -ประเมินการ ปฏิบัติงาน -ประเมินตนเอง เดือนมิถุนายน เดือนกรกฎาคม เดือนสิงหาคม ด.ญ.ภัทรนรินทร์ สุดจิตรจูน ด.ญ.สุชัญญา โยธาสุภาพ ด.ญ.วรรณศิกา ยอดไม้ ด.ญ.สุภาภรณ์ ครองไข่น้ำ ด.ช.โพฒิวัฒน์ สารมานิตย์ - ดีปรับปรุง หรือ แก้ไข ขั้นแก้ไข/ ปรับปรุง (Action) -แก้ไขเอกสาร -สรุปผลงาน เดือนกันยายน ด.ญ.ภัทรนรินทร์ สุดจิตรจูน ด.ญ.สุชัญญา โยธาสุภาพ ด.ญ.วรรณศิกา ยอดไม้ ด.ญ.สุภาภรณ์ ครองไข่น้ำ ด.ช.โพฒิวัฒน์ สารมานิตย์ - ตามกำหนด - เผยแพร่
ขั้นตอนการรีไซเคิลกล่องนมประดิษฐ์เป็นหมวก ช่วยกันรวบรวมกล่องนมที่ดื่มหมดแล้วในแต่ละวัน มาแกะออกให้เป็นแผ่นสี่เหลี่ยม นำไปล้างน้ำให้สะอาด แล้วเช็ดให้แห้ง สร้างแบบ ตัวหมวก และ ปีกหมวก ให้มีขนาดที่ต้องการ
กำหนดจุดเพื่อเจาะรูให้รอบแบบ โดยกะระยะห่างแต่ละจุดให้พอดี จากนั้นก็นำไปเจาะรูด้วยที่เจาะกระดาษ นำแบบที่เตรียมไว้ไปทาบกับกล่องนมชิ้นอื่น ๆ แล้วตัดเก็บไว้ (โดยที่ หมวก 1 ใบ ต้องใช้ส่วนประกอบตัวหมวก 6 - 7 ชิ้น และส่วนปีกหมวกอีก 1 ชิ้น) นำชิ้นส่วนมาเย็บเต่อกันด้วยด้ายไหมพรม นำส่วนปีกหมวกมาเย็บประกบกัน
ผลสำเร็จของการรีไซเคิลกล่องนมนำมาประดิษฐ์เป็นหมวก การขยายผลไปยังชั้นเรียนอื่น
หลักธรรมที่นำมาใช้ หลักปรัชญา เศรษฐกิจพอเพียง 3 ห่วง 2 เงื่อนไข คุณธรรม มีความพยายามในการ ประดิษฐ์หมวกจาก กล่องนมให้สำเร็จ ความรู้ นำความรู้จากการเรียน งานประดิษฐ์มาทำหมวก จากกล่องนม ความพอประมาณ ประดิษฐ์หมวกจากกล่องนม ภูมิคุ้มกัน สร้างนิสัยให้เป็นคนประหยัด ความมีเหตุผล ตัดสินใจแก้ปัญหา ในการช่วยลดปริมาณขยะจากกล่องนม 3 ห่วง 2 เงื่อนไข
การเชื่อมโยงสู่คุณภาพ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 /2562 ได้รับปลูกฝังคุณธรรมความพอเพียง โดยยึดหลักปรัชญาเศรษฐกิจ พอเพียง ที่ เป้าหมายความสำเร็จ ตัวชี้วัดความสำเร็จ ๑ ผู้เรียนทุกคนได้รับการพัฒนาให้มีคุณธรรม ความพอเพียง นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 16 คน ได้รับการพัฒนาให้มีคุณธรรม ความพอเพียง 2 ผู้เรียนทุกคนได้รับการพัฒนาทักษะการ ดำรงชีวิตที่มีคุณภาพตามหลักปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียง นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 16 คน ได้รับการพัฒนาทักษะการ ดำรงชีวิตที่มีคุณภาพตามหลักปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียง 3 ผู้เรียนมีคุณลักษณะที่พึงประสงค์ ปฏิบัติตน ตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงร้อยละ 85 ร้อยละของผู้เรียนมีคุณลักษณะที่พึงประสงค์ ปฏิบัติตนตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง วิธีการประเมินผล สังเกตบันทึกพฤติกรรมนักเรียนในการรีไซเคิลกล่องนมเพื่อให้สามารถนำมาใช้ประโยชน์โดยนำมาประดิษฐ์ เป็นหมวก 1. เก็บข้อมูลโดยการสังเกตพฤติกรรม 2. ตารางสรุปการ สรุปผลการดำเนินงาน นักเรียนสามารถรีไซเคิลกล่องนมเพื่อให้สามารถนำมาใช้ประโยชน์ โดยนำมาประดิษฐ์เป็นหมวกได้ ร้อยละ 85.83 ปัญหา/อุปสรรค นักเรียนบางคนไม่มีขาดทักษะในเรื่องงานประดิษฐ์ ข้อเสนอแนะเพื่อการพัฒนา/ปัจจัยที่จะนำไปสู่ความสำเร็จ 1. ให้นักเรียนที่สามารถประดิษฐ์หมวกได้สำเร็จช่วยอธิบาย และแนะนำให้เพื่อนที่ประดิษฐ์หมวกไม่สำเร็จ 2. ประเมินโครงงาน
ตารางบันทึก การรีไซเคิลกล่องนมโดยนำมาประดิษฐ์เป็นหมว เลขที่ รายชื่อ 3 ความพอประมาณ ประดิษฐ์หมวกจากกล่องนม ควา ตัดสิน ในการช่ว จาก 3 2 1 3 1 เด็กชายธนกฤต พุทธสระน้อย √ √ 2 เด็กชายชัยมงคล แสงนาค √ √ 3 เด็กชายวิชญะ นิลพัฒน์ √ √ 4 เด็กชายนราดล สงรอด √ √ 5 เด็กชายกวิน วิหาระ √ 6 เด็กชายมนัสวินต์ ทัดสะวอน √ 7 เด็กชายโพธิวัฒน์ สารมานิตย์ √ √ 8 เด็กชายภูมิภัทร หาญกล้า √ 9 เด็กชายภูริพัฒน์ แสงฉาน √ √ 10 เด็กหญิงวรรณศิกา ยอดไม้ √ √ 11 เด็กหญิงณัชชาภัทร ศรีอำมาตย์ √ 12 เด็กหญิงภัทร์นรินทร์ สุดจิตร์จูน √ √ 13 เด็กหญิงสุภาภรณ์ ครองไข่น้ำ √ √ 14 เด็กหญิงสุชัญญา โยธาสุภาพ √ √ 15 เด็กหญิงอลิสา ไทยจีน √ √ 16 เด็กหญิงปนัดดา กิจน้อย √ √ สรุป 10 3 3 12
กพฤติกรรม วก ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5/2562 หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง 3 ห่วง 2 เงื่อนไข ามมีเหตุผล นใจแก้ปัญหา ยลดปริมาณขยะ กกล่องนม ภูมิคุ้มกัน สร้างนิสัยให้เป็นคน ประหยัด ความรู้ นำความรู้จากการเรียน งานประดิษฐ์มาทำหมวก จากกล่องนม คุณธรรม มีความพยายาม ในการประดิษฐ์หมวก จากกล่องนมให้สำเร็จ 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ 2 2 13 2 1 10 3 3 12 2 2
ตารางสรุปการปร การรีไซเคิลกล่องนมโดยนำมาประดิษฐ์เป็นหมว รายการ 1. ความพอประมาณ = ประดิษฐ์หมวกจากกล่องนม 2. ความมีเหตุผล = ตัดสินใจแก้ปัญหาในการช่วยลดปริมาณขยะจา 3. ภูมิคุ้มกัน = สร้างนิสัยให้เป็นคนประหยัด 4. ความรู้ = นำความรู้จากการเรียนงานประดิษฐ์มาทำหมวกจากก 5. คุณธรรม = มีความพยายามในการประดิษฐ์หมวกจากกล่องนมใ
ระเมินพฤติกรรม วก ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5/2562 ระดับ การปะเมินพฤติกรรม สรุปผล 3 2 1 รวม ร้อยละ 10 3 3 16 13.00 ากกล่องนม 12 2 2 16 87.50 13 2 1 16 91.67 กล่องนม 10 3 3 16 81.25 ให้สำเร็จ 12 2 2 16 87.50 สรุป 57 12 11 80 85.83