สื่อการสอนเนื้อเยื่อถาวร (Permanent tissue)

เนือ้ เยอื่ ถาวร

(Permanent tissue)

นางสาวอรัญญา คาลอย

ศึกษาศาสตรบ์ ัณฑติ สาขาชีววทิ ยา
คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบรู พา

เนื้อเย่ือืืช

2. เนือ้ เยอ่ื ถาวร (Permanent tissue)

• เติบโตและเปลยี่ นแปลงมาจากเนือ้ เยอ่ื เจริญ
(Meristematic tissue)

• เซลลท์ ่ีเจรญิ เตบิ โตเต็มท่ี หยุดการแบง่ ตัว
• แตล่ ะเซลลท์ าหน้าทเี่ ฉพาะอยา่ ง
• เปลย่ี นกลับเป็ นเนือ้ เยอ่ื เจริญ

(Dedifferentiation)

เนื้อเยื่อืืช

เนือ้ เยอ่ื ถาวร (Permanent tissue)

จาแนกตามชนิดของเซลลท์ ม่ี าประกอบกัน แบง่ ไดเ้ ป็ น 2 กลุ่ม คอื

2.1 เนือ้ เยอื่ ถาวรเชงิ เดยี่ ว (Simple permanent tissue)
2.2 เนือ้ เยอ่ื ถาวรเชงิ ซอ้ น (Complex permanent tissue)

เนื้อเยื่อาวร

1. เนือ้ เยอ่ื ถาวรเชงิ เดยี่ ว (Simple permanent tissue)

เป็นเนือ้ เย่ือท่เี กิดจากเซลลถ์ าวรชนิดเดยี วกนั มาอยรู่ ว่ มกนั และทาหนา้ ท่รี ว่ มกนั มีหลายชนิด ไดแ้ ก่

1.1 เอพเิ ดอรม์ ิส (Epidermis)
1.2 พาเรงคมิ า (Parenchyma)
1.3 คอลเลงคมิ า (Collenchyma)
1.4 สเกลอเรงคมิ า (Sclerenchyma)
1.5 เอนโดเดอรม์ ิส (Endodermis)
1.6 คอรก์ (Cork)

เนื้อเย่ือาวร เชิงเดย่ี ร

1.1 เอพเิ ดอรม์ ิส (Epidermis)

• เป็นเซลลช์ นั้ ท่ีอย่นู อกสุด มกั เรยี งตวั เพยี งชนั้ เดยี ว
• ผนงั เซลลบ์ าง มีควิ ตนิ (Cutin)
• ไมม่ คี ลอโรพลาสต์ ยกเวน้ เซลลค์ มุ
• เปล่ยี นแปลงไปทาหน้าทพี่ เิ ศษ เช่น

เซลลค์ ุม (Guard cell) ,เซลลข์ น (Trichome) ,ขนราก (Root hair)

เซลลค์ ุม (Guard cell เซลลข์ น (Trichome) ขนราก (Root hair)

เนื้อเยื่อาวร เชิงเด่ียร

หน้าทเี่ นือ้ เยอ่ื เอพเิ ดอรม์ สิ (Epidermis)

1. ช่วยป้องกันอนั ตราย และเสรมิ ความแขง็ แรง
2. ช่วยป้องกนั การระเหย และการคายนา้ ของพืช
3. ช่วยดูดซมึ นา้ และแร่ธาตุ

เนื้อเยื่อาวร เชิงเด่ียร Intercellular space

1.2 พาเรงคมิ า (Parenchyma)

• พบไดแ้ ทบทุกส่วนของพชื
• มีชอ่ งวา่ ง “แอเรงคมิ า (Aerenchyma)”
• ผนงั เซลลบ์ าง สม่าเสมอ
• เม่ือโตเต็มท่เี ซลลย์ งั มชี ีวติ
• ทาหนา้ ท่ีเก็บสะสมนา้ และอาหาร

คลอเรงคมิ า (Chlorenchyma) รีเซริ ว์ ว พาเรงคมิ า (Reserved parenchyma)

เนื้อเย่ือาวร เชิงเด่ยี ร Collenchyma
Parenchyma
1.3 คอลเลงคมิ า (Collenchyma)

• พบมากท่บี รเิ วณเหล่ยี ม มุมของลาตน้ กา้ นใบ
• ผนงั เซลลห์ นา ไมส่ ม่าเสมอ
• เม่ือโตเต็มท่เี ซลลย์ งั มีชวี ติ
• ทาหนา้ ท่ใี หค้ วามแขง็ แรงแกพ่ ชื

เนื้อเยื่อาวร เชิงเดย่ี ร Lumen
Pit
1.4 สเกลอเรงคมิ า (Sclerenchyma)

• ผนงั เซลลท์ ตุ ิยภมู ิ มีสารลกิ นิน (Lignin)
• เม่ือโตเต็มท่ไี มม่ ีชีวิต
• ทาหนา้ ท่ี ใหค้ วามแข็งแรงแก่พืช

สเกลอเ งคมิ ว

จาแนกตามรูปรา่ งของเซลลไ์ ดเ้ ป็น 2 ชนิด คือ

✓ ไวเบอร์ (Fiber) ✓ สเกลอรีด (Sclereid)

รูปรา่ งเรยี วยาว ปลายแหลม มีสารลกิ นิน หรอื Stone cell สนั้ กวา่ เซลลเ์ สน้ ใย ผนงั หนา
มีหนา้ ท่ีช่วยใหค้ วามแข็งแรงแกพ่ ืช มีหนา้ ท่ีชว่ ยใหค้ วามแข็งแรงแก่พชื

เนื้อเยื่อาวร เชิงเดยี่ ร

1.5 เอนโดเดอรม์ สิ (Endodermis)

• พบอยดู่ า้ นนอกของเนือ้ เย่ือลาเลียงของราก
• ผนงั เซลลม์ ีสารลิกนิน (Lignin) ,ซเู บอรนิ (Suberin)
• แถบท่เี รยี กวา่ แคสพาเรียน สตริป (Casparian strip)

เนื้อเยื่อาวร เชิงเด่ียร

1.6 คอรก์ (Cork)

• พบดา้ นนอกสดุ ของลาตน้ ก่ิงหรอื รากท่มี ีการเจรญิ
เติบโตทตุ ิยภมู ิ (Secondary growth)

• สรา้ งสารซูเบอรนิ ทาหนา้ ท่ีป้องกันการระเหยนา้

เนื้อเยื่อาวร

2. เนือ้ เยอ่ื ถาวรเชงิ ซ้อน (Complex permanent tissue)

เกิดจากเซลลห์ ลายชนิดมาอย่รู วมกนั และทาหนา้ ท่เี ดียวกนั ไดแ้ ก่

2.1 ไซเล็ม (Xylem)
2.2 โวลเอม็ (Phloem)

เนื้อเยื่อาวร เชิงซ้อน

2.1 ไซเล็ม (Xylem)

ทาหนา้ ท่ีลาเลียงนา้ และแร่ธาตุ ประกอบดว้ ย

1. เทรคีด (Tracheid) ไม่มีชวี ิต
2. เวสเซล เมมเบอร์ (Vessel member) ไมม่ ีชีวิต
3. ไซเลม็ พาเรงคมิ า (Xylem parenchyma) มีชีวิต
4. ไซเล็มไวเบอร์ (Xylem fiber) ไมม่ ชี วี ติ

เท – นา้ – เปี ยก – กัน – ไว – ป่ า

ไซเลม็ 1. เทรคีด (Tracheid)

• รูปร่างยาว ปลายแหลม ไมม่ ชี วี ติ
• พบในพืชพวกเฟิรน์ และกลมุ่ จิมโนสเปิรม์
• ทาหนา้ ท่ลี าเลียงนา้ และแร่ธาตุ

2. เวสเซล เมมเบอร์ (Vessel member)

• ขนาดสัน้ มรี ู (Perforation plate) ไม่มีชีวติ
• พบในพชื ดอกเทา่ นนั้
• ทาหนา้ ท่ลี าเลียงนา้ และแร่ธาตุ

ไซเลม็ 3. ไซเล็มพาเรงคมิ า (Xylem parenchyma)

• มีชีวติ รูปร่างคล้ายเซลลพ์ าเรงคมิ า
• ทาหนา้ ท่ี สะสมอาหาร

4. ไซเล็มไวเบอร์ (Xylem fiber)

• รูปร่างยาวปลายเซลล์ เรียวแหลม ไมม่ ีชีวิต
• ทาหนา้ ท่ชี ่วยเสริมความแขง็ แรงแกพ่ ชื

เนื้อเย่ือาวร เชิงซ้อน

2.2 โวลเอม็ (Phloem)

ทาหนา้ ท่ีลาเลียงอาหาร ประกอบด้วย

1. ซีวทวิ บเ์ มมเบอร์ (Sieve tube member) มีชวี ติ
2. คอมพาเนียนเซลล(์ Companion cell) มชี ีวติ
3. โวลเอ็มพาเรงคมิ า (Phloem parenchyma) มีชวี ิต
4. โวลเอ็มไวเบอร์ (Phloem fiber) ไมม่ ีชีวิต

สืบ – หาอาหาร – ผ่าน - ไว(ล)์ – คอม

โฟลเอม็

1. ซวี ทวิ บเ์ มมเบอร์ (Sieve tube member)

• มีชีวติ แต่ไม่มนี ิวเคลยี ส ผนังเซลลบ์ าง
มีแผ่นตะแกรง (Sieve plate)

• ทาหนา้ ท่ีลาเลียงอาหาร

2. คอมพาเนียนเซลล(์ Companion cell)

• เซลลม์ ีชีวติ ขนาดเลก็ นิวเคลียสใหญ่
• ทาหนา้ ท่ีชว่ ยเหลอื การทางานของซวี ทวิ บ์

โฟลเอม็

3. โวลเอม็ พาเรงคมิ า (Phloem parenchyma)

• มชี วี ิต ผนังบาง สะสมสารแทนนิน
(tannin)

• ทาหนา้ ท่ี สะสมอาหาร

4. โวลเอม็ ไวเบอร์ (Phloem fiber)

รูปร่างยาวปลายเซลล์ เรียวแหลม ไมม่ ีชวี ิต
ทาหนา้ ท่ีช่วยเสริมความแข็งแรงแกพ่ ชื

เนือ้ เยอื่ ถาวร (Permanent tissue)

แบง่ ตามชนิดของเซลลท์ มี่ าประกอบกนั

เนือ้ เยอ่ื ถาวรเชงิ เดย่ี ว เนือ้ เยอื่ ถาวรเชิงซ้อน
(Simple permanent tissue) (Complex permanent tissue)

เอพเิ ดอรม์ สิ (Epidermis) ไซเลม็ (Xylem)

หนา้ ท่ีปอ้ งกนั อนั ตรายใหแ้ กเ่ นือ้ เย่ือท่ีและการสญู เสียนา้ ของพืช ทาหนา้ ท่ีลาเลียงนา้ และแรธ่ าตุ จากรากไปยงั สว่ นต่าง ๆ ของพืช

พาเรงคมิ า (Parenchyma) เทรคดี (Tracheid)
เวสเซล เมมเบอร์ (Vessel member)
ทาหนา้ ท่ีสรา้ งอาหาร ไซเลม็ พาเรงคมิ า (Xylem parenchyma)
ไซเล็มไวเบอร์ (Xylem fiber)
คอลเลงคมิ า (Collenchyma)
โวลเอ็ม (Phloem)
ทาหนา้ ท่ีใหค้ วามแข็งแรงแก่พืช
ทาหนา้ ท่ีลาเลียงอาหารท่ีสงั เคราะหจ์ ากใบไปสสู่ ว่ นต่าง ๆ ของพชื
สเกลอเรงคมิ า (Sclerenchyma)
ซวี ทวิ บเ์ มมเบอร์ (Sieve tube member)
ทาหนา้ ท่ีใหค้ วามแข็งแรง ทนตอ่ แรงดงึ แรงกด คอมพาเนียนเซลล(์ Companion cell)
โวลเอม็ พาเรงคมิ า (Phloem parenchyma)
เอนโดเดอรม์ สิ (Endodermis) . โวลเอม็ ไวเบอร์ (Phloem fiber)

มีสารลกิ นิน (Lignin) และซเู บอรนิ (Suberin) มาพอกหนา

คอรก์ (Cork)

ทาหนา้ ท่ีปอ้ งกนั การระเหยนา้

ขยวยครวม ู้

การผลติ กระดาษ

ขยวยครวม ู้

เคร่ืองนุ่มหม่

ขยวยครวม ู้

เคร่ืองจกั สาน

ขยวยครวม ู้

การสร้างถนนจากชานออ้ ย

Thank You