กรดและเบส

สรุปผลการทา้ กจิ กรรม

เมื่อมกี ารเติมกรดหรือเบสลงไป
เลก็ น้อย pH ของสารละลายผสมระหวา่ ง
CH3COOH และ CH3COONa
เปลีย่ นแปลงนอ้ ยกวา่ ของน้า

301

ตรวจสอบความเข้าใจหนา้ ที่
68-69

302

แบบฝกึ หัด 10.8

303

สารละลายบัฟเฟอร์
ในธรรมชาติ

304

สารละลายบฟั เฟอร์ในธรรมชาติ

1. น้าทะเล ( ท่อี ยใู่ กลผ้ วิ น้า pH 8.1 – 8.2 )

สารและไอออนท่ีมีบทบาทสา้ คญั ในการควบคุม
pH ของนา้ ทะเลไดแ้ ก่กรดคาร์บอนกิ (H2CO3)
ไฮโดรเจนคาร์บอเนตไอออน (HCO3-) และ
คาร์บอเนตไอออน (CO32-) ถ้าเติมกรดลงในน้าทะเล
pH จะเปลีย่ นแปลงน้อยมาก

305

เพราะ H3O+ ในกรดทเ่ี พมิ่ ลงไปจะท้าปฏิกิรยิ า
กับ HCO3- , CO32- ดงั สมการ

H3O+ (aq) + HCO3-(aq) H2CO3(aq) + H2O(l)
H3O+(aq) + CO32-(aq) HCO3- (aq) + H2O(l)

306

นอกจากนน้ี า้ ทะเลอาจจะมแี คลเซยี มอยดู่ ว้ ยจะเข้าทา้
ปฏกิ ิริยากับ H3O+ ในกรดดงั นี้

CaCO3(s)+H3O+ (aq)  Ca2+(aq) + HCO3-(aq) + H2O(l)

307

ถา้ เติมเบสลงในน้าทะเล pH จะ

เปลี่ยนแปลงนอ้ ยมาก เพราะ OH- ในเบสทีเ่ ตมิ

ลงไปจะเข้าทา้ ปฏกิ ิริยากับ HCO3- , H2CO3 และ
ของผสมระหวา่ ง Ca2+ , HCO3- ดงั สมการ

OH- (aq) + HCO3- (aq) CO32- (aq)+ H2O (l)

OH- (aq) + H2CO3(aq) HCO3- (aq) + H2O (l)

OH- (aq) + Ca2+ (aq) + HCO3-(aq) CaCO3(s) + H2O (l)

308

นอกจากนใ้ี นนา้ ทะเลยงั มรี ะบบบฟั เฟอร์
อน่ื ๆ เชน่ กรดโบริก (H3BO3) และ ได
ไฮโดรเจนโบเรตไอออน ( H2BO3-) ถา้ เตมิ กรด
หรือเบส ลงในน้าทะเล H3O+ และ OH- จะเข้า
ทา้ ปฏกิ ิริยากับ H3BO3 และ H2BO3- ดังสมการ

309

H3O+ (aq) + H2BO3 - H3BO3 (aq) + H2O (l)
(aq)

OH- (aq) + H3BO3 (aq) H2BO3- (aq) + H2O (l)

จะเหน็ ไดว้ ่า H3O+ และ OH- ทเ่ี ติมลงไปถกู
ก้าจดั โดยสารละลายบัฟเฟอร์ในนา้ ทะเล จงึ ไมท่ า้ ให้

pH ของน้าทะเลเปล่ียนแปลง

310

สารละลายบัฟเฟอร์ในสิ่งมีชวี ิต

1. ฟอสเฟตบฟั เฟอร์ H2PO4- / HPO42- จะ
เก่ยี วข้องกบั การทา้ งานของไต เมื่อเราออกกา้ ลงั กายนานๆ

จะมีกรดเกดิ ขน้ึ ท้าให้ pH ของ เลือดเปล่ยี นไป ระบบ
บัฟเฟอร์ H2PO4- / HPO42- ในเลือดจะเข้าท้าปฏกิ ิริยาเพือ่
ลดความเขม้ ข้นของกรดได้

HPO42- (aq) +H3O+(aq) H2PO4-(aq) +H2O(l)

H2PO4- จะถูกก้าจดั ออกมาทางปสั สาวะ

311

2. ระบบ H2CO3/HCO3 - จะควบคมุ pH ของ
พลาสมาในเลือดให้มคี ่าอยรู่ ะหวา่ ง 7.35-7.45 ซ่ึง

เกดิ ปฏกิ ริ ยิ าดงั นี้

HCO3- (aq) + H3O+(aq) H2CO3 (aq) + H2O(l)

H2CO3(aq) H2O(l) + CO2(g)

312

เน่ืองจากความเปน็ กรด-เบสในร่างกาย
ของส่ิงมชี ีวิตเปน็ เรื่องทีส่ า้ คญั มาก ถา้ pH
เปลีย่ นแปลงไปเพียง 0.2 หน่วย จากชว่ ง
7.35-7.45 อาจท้าใหเ้ จ็บปว่ ยได้

313

ตรวจสอบความเขา้ ใจ
หน้าที่ 72

314

การประยกุ ตใ์ ช้ความรู้เกีย่ วกบั
กรด-เบส

315

กจิ กรรมที่ 10.6 การประยุกต์ใช้
ความรูเ้ กย่ี วกับกรด-เบส

316

317