การสร้างคำกริยา เล่มที่ 3 เรื่อง คำกริยา

คำกรยิ าภาษามลายู

สงวนลิขสิทธิ์ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ ห้าม

ลอกเลียนแบบ ทำซ้ำ หรอื คัดลอก สว่ นหนงึ่ ส่วนใดของหนงั สอื

เล่มนี้ เว้นแตจ่ ะได้รับอนญุ าตเป็นลายลกั ษณ์อักษร

หนังสอื ชดุ เก่งภาษามลายู “การสรา้ งคำกริยา”

ชอ่ื เรื่อง คำกริยา

ผู้เขยี น อาลียะห์ มะแซ

จำนวนหนา้ 40 หนา้

ปี พ.ศ. 2564

ISBN (e-book)

จดั พมิ พ์ 133 ถ.เทศบาล 3

มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั ยะลา

คณะมนษุ ยศาสตรแ์ ละสังคมศาสตร์

สาขาการสอนภาษามลายู

โทร 0927036165

ก

คำนำ

หนังสือเก่งภาษามลายู “การสร้างคำกริยา”
เล่มที่ 3 คำกริยา เขียนขึ้นเพื่อใช้ในการอ่านเ สริ ม
ประกอบการเรียนรายวิชาไวยากรณภ์ าษามลายู และเป็น
หนงั สอื ท่ใี ห้ความรดู้ า้ นการสร้างคำกรยิ าในภาษามลายูแก่ผู้ที่
สนใจทั่วไป หนังสือเล่มนี้มีเนื้อหา ประกอบด้วย makna
kata kerja (คว ามหมา ย ค ำ กร ิย า ) ciri-ciri kata kerja
(ลักษณะของคำกริยา) และ cara pengimbuhan (หลักการ
ผันหน่วยคำเติม) นอกจากนั้นยังมีแบบทดสอบและเกมส์
สนกุ ๆ โดยสามารถแสกนผ่านคิวอารโ์ คด้

ผเู้ ขยี นหวังว่าหนังสอื เลม่ นี้จะมปี ระโยชนต์ ่อนกั ศึกษา
ท่เี รียนรายวิชาไวยากรณ์การสอนภาษามลายู และผู้ที่สนใจ
เรียนภาษามลายูทั่วไป ผู้เขียนขอขอบคุณเพื่อนร่วมงาน
หลักสูตรครุศาสตร์บัณฑิต สาขาการสอนภาษามลายูท่ใี ห้
กำลงั ใจเร่ือยมา

อาลียะห์ มะแซ

ข

สารบัญ

เนือ้ หา หน้า
คำนำ ……………………………………………….………………….….. ก
สารบัญ …………………………………………………………………... ข
คำกรยิ า ............................................................................ 1

ความหมายคำกริยา .......................................... 3
ลกั ษณะของคำกริยา ......................................... 7
หลักการผนั หนว่ ยคำเตมิ ................................ 18

บรรณานุกรม .................................................................. 33

1

คำกริยา
Kata Kerja

2

คำกริยา เป็นคำท่ีใช้บ่งบอกถงึ การกระทำของบคุ คล
สตั ว์ สง่ิ ของ หรอื สถานะสง่ิ ทีก่ ลา่ วถงึ คำกรยิ าอาจมีรปู แบบท่ี
แตกต่างกนั ขึ้นอยูก่ บั ภาษา บางภาษามอี งคป์ ระกอบจากกาล
ลักษณะ มาลา วาจก หรือรวมทง้ั บุรุษ เพศ และพจน์ของสง่ิ ท่ี
กล่าวถงึ ดว้ ย

คำกรยิ าในภาษามลายเู ปน็ สิ่งหนึง่ ทคี่ ่อนขา้ งจำเปน็ และ
ต้องมคี วามเช่ียวชาญ หากต้องการที่จะพูดภาษามลายูได้อยา่ ง
ถูกต้อง ในการเรียนรู้คำศัพท์คำกริยาในภาษามลายูงา่ ยนดิ
เดียว ถา้ รู้หลกั ในการสรา้ งคำกริยา ก่อนอื่นตอ้ งรจู้ ักความหมาย
ลักษณะของคำกริยาและชนิดของคำ ซึ่งในบทนี้จะอธิบาย
เกี่ยวกับความหมายของคำกริยาและลักษณะของคำกริยา
ภาษามลายู

3

ความหมายคำกริยา

Kata kerja ialah kata yang digunakan untuk
menunjukkan perbuatan yang dilakukan oleh orang,
binatang dan benda (Nik Safiah Karim et al, 2015 : 143).
Kata kerja ialah perkataan yang menjadi inti bagi binaan
atau konstruksi frasa kerja, manakala unsur yang lain
yang hadir dalam binaan frasa kerja boleh terdiri
daripada objek, pelengkap, kata batu dan keterangan
(Siti Hajar Ab. Aziz, 2011 : 159).

จากคำนิยามข้างต้นกล่าวว่า คำกริยา คือ คำหรือ
กลมุ่ คำทแ่ี สดงการกระทำของคำนาม และคำสรรพนาม หรือ
การกระทำของประธานในประโยคว่าทำอะไร คำกริยาน้ันจะ

4

เป็นคำหลัก ในการสรา้ งกริยาวลี ส่วนคำอ่ืน ๆ จะเปน็ ส่วน
ขยายของกริยาวลี

ดังนน้ั สามารถสรุปได้ว่า คำกริยาเปน็ คำที่แสดงการ
กระทำของคำนาม คำสรรพนาม ว่ากำลงั ทำอะไร ซ่งึ รปู แบบ
ของคำกริยาในแตล่ ะภาษาอาจจะไม่เหมอื นกัน ในภาษาองั กฤษ
มีเวลามาเก่ียวขอ้ ง เช่น อดตี ปจั จุบัน อนาคต ส่วนในภาษาไทย
และภาษามลายูไม่ได้มกี าลเวลาเหมอื นภาษาองั กฤษ

ตวั อยา่ ง

menangis แปลวา่ ร้องไห้

makan แปลวา่ กนิ

berlari แปลว่า วง่ิ

5

membaca แปลวา่ อา่ น
menulis แปลว่า เขียน

ตวั อยา่ งประโยค

Adik menangis.
น้องร้องไห้
Abang makan nasi.
พี่ชายกนิ ข้าว
Mereka berlari di padang.
พวกเขาวง่ิ ในสนาม

6

Saya membaca buku.
ฉันอ่านหนังสอื

Pelajar menulis di papan hitam.
นักเรียนเขยี นบนกระดานดำ

Adik menyanyi lagu.
นอ้ งร้องเพลง

คำว่า menangis (ร้องไห้) makan (กิน) berlari (วิ่ง)
membaca (อ ่ า น ) menulis (เ ข ี ย น ) แ ล ะ menyanyi
(ร้องเพลง) เป็นคำกริยาเพราะทำหน้าที่ขยายประธานใน
ประโยคว่าทำอะไร

7

ลักษณะของคำกรยิ า

คำกริยาในภาษามลายูมี 2 ลักษณะ ดังนี้
1. คำกริยาแท้ที่ไม่ต้องเติมหน่วยคำเติม (imbuhan)
คำรากศัพท์มลี กั ษณะเป็นคำกริยาอยใู่ นตัวอยแู่ ล้ว อาจจะอยู่
รปู ลกั ษณ์ของคำมลู คำซ้ำ หรือคำประสม

ตวั อย่าง
tidur แปลวา่ นอน

makan แปลว่า กนิ
minum แปลว่า ดมื่

pergi แปลวา่ ไป

8

jalan-jalanแปลวา่ เทยี่ ว
duduk-duduk แปลว่า น่ัง
makan angin แปลว่า ไปเทยี่ ว
berat tangan แปลวา่ ข้ีเกียจ

ควรรู้
imbuhan เป็นหน่วยคำเติม ประกอบด้วย awalan
(หน่วยคำเติมหนา้ ) akhiran (หนว่ ยคำเตมิ หลัง) apitan
(หน่วยคำเติมกลาง) และ sisipan (หน่วยคำเติมหน้า
และหลัง)

9

2. คำกริยาท่มี าจากการเตมิ หน่วยคำเตมิ (imbuhan)
คำกริยาที่มาจากการเตมิ imbuhan มี 5 ชนดิ ไดแ้ ก่
1) คำกริย าแ ท้ที่เติม imbuhan เพื่อทำไ ห้เกิด

ความหมายใหม่
ตวั อยา่ ง

dapat แปลวา่ ได้รับ
ผนั เปน็ mendapatkan แปลวา่ ทำใหไ้ ด้รับ

ada แปลวา่ มี
ผนั เป็น mengadakan แปลว่า จดั ข้นึ

tidur แปลวา่ นอน
ผนั เป็น menidurkan แปลว่า กล่อมนอน

10

sepak แปลวา่ เตะ
ผนั เปน็ tersepak แปลว่า เตะโดยไม่ตั้งใจ

pijak แปลวา่ เหยยี บ
ผันเปน็ terpijak แปลว่า เหยียบโดยไม่ตง้ั ใจ

จากตัวอย่างข้างต้นสามารถวิเคราะห์โครงสร้างของ
คำกรยิ าใหม่ทไ่ี ด้ตามตาราง ดงั น้ี

คำกริยาแท้ หนว่ ยคำเตมิ คำกริยาใหม่
tidur meN-kan menidurkan
นอน กล่อมนอน
pijak teR- terpijak
เหยียบ เหยียบโดยไมต่ ัง้ ใจ
ada meN-kan mengadakan
มี จดั ข้ึน

11

คำกรยิ าแท้ หนว่ ยคำเติม คำกริยาใหม่
sepak teR- tersepak
เตะ เตะโดยไม่ตั้งใจ
dapat meN-kan mendapatkan
ได้รบั ทำใหไ้ ด้รับ

2) คำกรยิ าแท้ทเ่ี ติม imbuhan มีความหมายคงเดมิ

ตวั อย่าง

nyanyi แปลวา่ รอ้ งเพลง
ผันเป็น menyanyi แปลวา่ รอ้ งเพลง

lompat แปลวา่ กระโดด
ผนั เปน็ melompat แปลวา่ กระโดด

12

tendang แปลว่า เตะ
ผันเปน็ menendang แปลว่า เตะ

angkat แปลวา่ ยก
ผนั เป็น mengangkat แปลวา่ ยก

main แปลวา่ เล่น
ผันเปน็ bermain แปลว่า เล่น

จากตัวอย่างข้างต้นสามารถวิเคราะห์โครงสร้างของ

คำกรยิ าใหม่ทไ่ี ดต้ ามตาราง ดงั น้ี

คำกรยิ าแท้ หนว่ ยคำเติม คำกรยิ าใหม่

nyanyi meN- menyanyi

รอ้ งเพลง รอ้ งเพลง

lompat meN- melompat

กระโดด กระโดด

13

คำกรยิ าแท้ หนว่ ยคำเติม คำกรยิ าใหม่
angkat meN- mengangkat

ยก meN- ยก
tulis menulis
เขียน beR- เขยี น
main bermain
เล่น meN-
tendang เลน่
เตะ menendang

เตะ

3) คำนามที่เติม imbuhan เปลี่ยนเป็นคำกริยาที่มี
ความหมายใหม่

ตวั อย่าง

baju แปลว่า เส้ือ
ผนั เป็น berbaju แปลวา่ ใสเ่ ส้อื

14

topi แปลวา่ หมวก
ผนั เป็น bertopi แปลว่า ใสห่ มวก

bunga แปลวา่ ดอกไม้
ผนั เปน็ berbunga แปลว่า ออกดอก

gunting แปลว่า กรรไกร
ผนั เปน็ menggunting แปลว่า ตัด

sikat แปลว่า หวี
ผนั เป็น menyikat แปลว่า หวีผม

จากตัวอย่างขา้ งต้นสามารถวิเคราะห์โครงสร้างของ
คำกรยิ าที่ได้มาจากคำนามทีเ่ ติม imbuhan ได้ตามตาราง ดงั นี้

15

คำนาม หนว่ ยคำเติม คำกริยาใหม่
baju beR- berbaju
เส้ือ meN- ใส่เสอื้
gunting meN-
กรรไกร beR- menggunting
sikar beR- ตัด
หวี beR-
bunga menyikat
ดอกไม้ หวผี ม
topi
หมวก berbunga
telur ออกดอก
ไข่ bertopi
ใสห่ มวก
bertelur
ออกไข่

16

4) คำคุณศพั ทท์ เี่ ติม imbuhan เปล่ยี นเปน็ คำกริยาท่มี ี
ความหมายใหม่

ตวั อยา่ ง

besar แปลวา่ ใหญ่
ผันเปน็ membesarkan ทำใหใ้ หญข่ น้ึ

cantik แปลวา่ สวย
ผันเปน็ mempercantikkan ทำให้สวยยง่ิ ขนึ้

tinggi แปลวา่ สูง
ผันเปน็ meninggikan ทำใหส้ ูง

kecil แปลว่า เล็ก
ผันเป็น meperkecilkan ทำใหเ้ ลก็ ลง

17

kuning แปลวา่ สีเหลอื ง
ผนั เป็น menguning แปลวา่ เป็นสเี หลือง

จากตัวอย่างขา้ งต้นสามารถวิเคราะห์โครงสร้างของ

คำกริยาทไ่ี ดม้ าจากคำคุณศัพทท์ ่เี ติม imbuhan ไดต้ ามตาราง

ดังน้ี

คำคุณศัพท์ หนว่ ยคำเติม คำกริยาใหม่

besar beR- membesarkan

ใหญ่ ทำให้ใหญข่ ้ึน

cantik mempeR-kan mempercantikkan
กรรไกร ทำให้สวยขึ้น

tinggi meN-kan meninggikan
หวี ทำใหส้ งู ขึ้น
kecil mempeR-kan memperkecilkan
ดอกไม้ ทำให้เล็กลง

kuning meN- menguning

หมวก ออกเป็นสเี หลอื ง

18

เกมส์การผัน imbuhan หลกั การผันหน่วยคำเติม

meN- และ meN-kan

หลกั การเตมิ meN- และ meN-kan กบั คำรากศัพทจ์ ะ
เปล่ียนเป็น me-, men-, mem-, meng และ menge- ดจู าก
พยญั ชนะต้นและสระแรกของคำน้ัน ๆ รายละเอยี ด ดังน้ี

หน่วยคำเติม meN- และ meN-kanเปล่ยี นเปน็
me- และ me-kan เม่อื เตมิ กบั คำศัพท์ทเ่ี ร่ิมตน้ ด้วยพยญั ชนะ
m, n, ny, ng, r, l และ w

ตัวอย่าง

me- + masak = memasak

me- + nanak = menanak

me- + lari = melari

19

me- + nganga = menganga

me- + nyanyi = menyanyikan

me- + rayu = merayukan

พยญั ชนะบางคำเม่อื ผันกับ meN- และ meN-kan
กลายเป็น me- และ me-kan แต่พยัญชนะตัวแรกของคำ
รากศัพท์จะหายไป ซึ่งจะทดแทนด้วยพยัญชนะตัวอื่น
ดังตอ่ ไปน้ี

คำรากศพั ท์ทเ่ี รม่ิ ตน้ ด้วยพยญั ชนะ k จะแทนด้วย
พยัญชนะ ng

ตวั อย่าง

me- + kunci = mengunci
ngunci

20

me- + kacau = mengacau
(ngacau)

me- + kaca = mengaca
(ngaca)

me-kan + kabar = mengabarkan
(ngabar)

me-kan + kata = mengatakan
(ngata)

คำรากศัพท์ท่เี ริ่มตน้ ดว้ ยพยัญชนะ p จะแทนด้วย
พยัญชนะ m

ตัวอยา่ ง

me- + panas = memanas
(manas)

21

me- + pegang = memegang
(megang)

me- + pasang = memasang
(masang)

me- + pakai = memakai
(makai)

me-kan + pagar = memagarkan
(magar)

me-kan + pahat = memahatkan
(mahat)

me-kan + paku = memakukan
(maku)

22

คำรากศัพท์ที่เร่มิ ตน้ ด้วยพยญั ชนะ t จะแทนด้วย
พยญั ชนะ n

ตัวอยา่ ง

me- + tolak = menolak
(nolak)

me- + tabur = menabur
(nabur)

me-kan + tafsir = menafsirkan
(nafsir)

me- + tapar = menampar
(nampar)

me- + tahan = menahan
(nahan)

23

คำรากศัพท์ท่ีเรม่ิ ตน้ ด้วยพยญั ชนะ s จะแทนดว้ ย
พยญั ชนะ ny

ตัวอยา่ ง

me- + sapu = menyapu
(nyapu)

me-kan + saksi = menyaksikan
(nyaksi)

me- + sambut = menyambut
(nyambut)

me- + sambung = menyambung
(nyambung)

me- + soal = menyoal
(nyoal)

24

หน่วยคำเติม meN- และ meN-kanเปล่ยี นเป็น
mem- และ mem-kan เมื่อเติมกับคำศัพท์พ้ืนฐานท่ีเร่ิมต้น
ด้วยพยัญชนะ b, f, v และ p*

ตัวอยา่ ง

mem- + baca = membaca

mem- + beli = membeli

mem- + proses = memproses

mem- + veto = memveto

mem-kan + fatwa = memfatwakan

*p ที่เปน็ คำยืมภาษาต่างประเทศเทา่ น้ันที่สามารถผันเป็น
mem- ถา้ เปน็ คำมลายูแท้ พยญั ชนะ p จะแทนดว้ ย m

เช่น pakai เป็น memakai

25

หน่วยคำเติม meN- และ meN-kan เปลี่ยนเป็น
men- และ men-kan เม่อื เตมิ กบั คำศัพท์พืน้ ฐานท่ีเรมิ่ ตน้ ดว้ ย
พยญั ชนะ d, c, j, sy, z, และ t*

ตัวอย่าง
men- + curi = mencuri

men-kan + dapat = mendapatkan

men-kan + jahit = menjahitkan

men-kan + syarat = mensyaratkan

men- + ziarah = menziarah

men- + takwa = mentakwa

26

*t ที่เป็นคำยมื ภาษาต่างประเทศเทา่ น้นั ทส่ี ามารถผนั
เป็น men- หรือ men-kan ถ้าเปน็ คำมลายแู ท้

พยญั ชนะ t จะแทนดว้ ย n เชน่ takut เปน็ menakut

หน่วยคำเติม meN- และ meN-kan เปลี่ยนเป็น
meng- และ meng-kan เมื่อเตมิ กับคำศัพท์พื้นฐานที่เร่ิมต้น
ด้วยพยญั ชนะ g, h, a, e, i, o และ u

ตัวอยา่ ง
meng- + ampun = mengampun

meng- + elak = mengelak

meng- + ikat = mengikat

meng-kan + galak = menggalakkan

27

หน่วยคำเติม meN- และ meN-kan เปลีย่ นเป็น
menge- และ menge-kan เม่อื เติมกับคำศพั ทท์ ่เี ป็นคำพยางค์
เดียว

ตวั อยา่ ง
menge- + bom = mengebom
menge- + lap = mengelap
menge- + sah = mengesah
menge- + cam = mengecam
menge- + cat = mengecat
menge- + syor = mengesyor

28

beR-

หลกั การเตมิ beR- กับคำรากศัพท์จะเปลย่ี นเปน็ be-

ber- และ bel- ดูจากพยัญชนะและสระแรกของคำนั้น ๆ

รายละเอียด ดังนี้

รปู beR- การใช้

ber- ใช้กบั ทกุ พยัญชนะแรกของคำศัพทย์ กเวน้ r

bel- ใช้กับคำรากศพั ท์ ajar เทา่ นน้ั

be- ใช้กต็ ่อเมือ่ r เป็นพยญั ชนะแรกของรากศัพท์

ตวั อย่าง

ber- + buru = berburu

ber- + topi = bertopi

ber- + lari = berlari

29

bel- + ajar = belajar
be- + rambut = berambut

be- + rasa = berasa

teR-

หลักการเตมิ teR- กับคำรากศพั ท์จะเปลย่ี นเป็น te-

และ ter- ดูจากพย ัญชนะและสระแรกของคำนั้น ๆ

รายละเอียด ดงั น้ี

รูป teR- การใช้

ter- ใชก้ ับทกุ พยญั ชนะแรกของคำศัพทย์ กเวน้ r

tel- ใช้กบั คำรากศพั ท์ anjur เทา่ นนั้

te- ใชก้ ต็ ่อเมื่อ r เป็นพยญั ชนะแรกของรากศพั ท์

และพยางค์แรกลงทา้ ยดว้ ย -er

30

ตวั อย่าง
ter- + jadi = terjadi

ter- + pandai = terpandai
ter- + pijak = terpijak
te- + rajin = terajin
te- + rasa = terasa
tel- + anjur = telanjur

31
แบบทดสอบคำกรยิ า

32

บรรณานกุ รม

Abdullah Hassan. (2005). Linguistik Am: Siri
Pengajaran dan Pembelajaran Bahasa
Melayu. Selangor: PST Professional Publishing
SDN. BHD.

Abdullah Hassan. (2007). Morfologi. Kuala Lumpur:
PST Professional Publishing SDN. BHD.

Asmah Haji Omar. (2015). Nahu Melayu Mutakhir.
Selangor: Q My Print Sdn. Bhd.

Nik Safiah Karim, Farid M. ONN, Hashim H. Musa dan
Ab.Hamid Mahmood. (2015). Tatabahasa
Dewan (Edisi Pertama). Dewan bahasadan
pustaka: Kuala Lumpur.

33

Ismail Dahaman. (2017). Canggihnya Bahasa Melayu:
Sistem pembentukan kata. Dewan
bahasadan pustaka: Kuala Lumpur.