4.พระไตรปิฏก และพุทธศาสนสุภาษิต

พระไตรปิ ฏก
และพุ ทธศาสนสุ ภาษิ ต

พระไตรปิ ฎก A พระวินัยปิฎก
B พระสุตตันตปิ ฎก
คัมภีร์ที่บันทึกคำสอนทางพระพุทธศาสนา C พระอภิธรรมปิ ฎก
แบ่งเป็นหมวดหมู่ มี ๓ หมวดใหญ่

พระอภิธรรมปิ ฎก

พระสูตรหรือเทศนาต่างๆ ที่พระพุทธเจ้า
ทรงแสดงแก่บุคคลต่างๆ ซึ่งรวบรวมไว้ใน
พระสุตตันตปิฎก มีการเรียบเรียงใหม่และ
อธิบายให้ละเอียดเป็นขั้นเป็นตอน

พระอภิธรรมปิฏก

ธัมมสั งคณี รวมข้อธรรมเป็นหมวด แล้วแยกอธิบายเป็นประเภท

วิภังค์ แยกธรรมะในข้อธัมมสั งคณี เพื่อให้ ชั ดเจน

ธาตุกถา จัดข้อธรรมต่างๆ มารวมในขันธ์ อายตนะและธาตุ
ปุคคลบัญญัติ บัญญัติเรียกบุคคลต่างๆ ตามคุณธรรมที่มี
อธิบายทัศนะที่ขัดแย้งของนิ กายต่างๆ
กถาวัตถุ อธิบายธรรมเป็ นคู่ๆ
ยมก ธรรมะที่เป็ นปั จจัยเกื้อกูลกัน ๒๔ อย่าง

ปั ฏฐาน

ศึกษา ปฏิบัติ เรื่องน่ารู้จากพระไตรปิฎก
ชี้แจง ปกป้อง
พุทธปณิธาน 4

ความปรารถนาของ
พระพุทธเจ้า 4 ประการ

พุ ทธศาสนสุ ภาษิ ต

อตฺตา หเว ชิตํ เสยฺโย : สติ
ชนะตนนั่นแลดีกว่า
ต้องฝึ กตนเองให้มีสติอยู่เสมอ
การชนะตน การที่สามารถควบคุม
ตนเองให้ทำในสิ่งที่ควรทำและไม่ทำ ทมะ
ในสิ่งที่ไม่ควรทำหรือสามารถบังคับตน
การรู้จักข่มจิต ข่มใจของตน
ให้ทำความดี ละเว้นความชั่วได้
ขันติ

อดทน อดกลั้น และอดออม

ศี ล ๕ ธรรม ๕
มีเมตตากรุ ณา
ธมฺมจารี สุขํ เสติ :

ผู้ประพฤติธรรมย่อมอยู่เป็นสุข เว้นจากการฆ่าสัตว์

เว้นจากการลักทรัพย์ มีสั มมาอาชี วะ

ผู้ประพฤติธรรม คือ ผู้ปฏิบัติ เว้นจากการประพฤติผิดในกาม มีความสำรวมในกาม
ตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า เว้นจากการพูดเท็จ มีความสัตย์ มีสัจจะ

พระธรรมที่ควรประพฤติปฏิบัติ

ได้แก่ ศีล ๕ และธรรม ๕

เว้นจากการดื่มสุราเมรัย มีสติรอบคอบ

ธมฺมจารี สุขํ เสติ : ผู้ประพฤติธรรมย่อมอยู่เป็นสุข
ผลจากการปฏิบัติศีล ๕ และ ธรรม ๕

ผลจากการปฏิบัติ ผลจากการไม่ปฏิบัติ

ผู้ปฏิ บัติมีความสงบสุ ข เป็นคนขี้เหล้า เจ้าชู้ คดโกง
อยู่ห่างจากการปองร้ายของผู้อื่ ไม่มีคนอยากคบหาสมาคม
เป็ นผู้มีเมตตาจิต อาชีพการงานไม่ก้าวหน้ า
มองโลกในเเง่ดี ไม่มีความวิตกกังวล
มีคนรักใคร่นั บถือ จิตใจไม่เป็ นสุข
ขาดเเคลนทรัพย์

ปมาโท มจฺจุโน ปทํ : ความประมาทเป็ นทางแห่งความตาย

ความประมาท คือ การใช้ชีวิต ความไม่ประมาท หมายถึง
การใช้ชีวิตโดยมีสติ ตื่นตัว
โดยขาดสติ ปล่อยใจให้
อยู่เสมอ รู้ว่ากำลังทำอะไร
ล่องลอยไป ไม่รู้สึกตัวว่ากำลัง ในปั จจุบันและเตรียมพร้อม
ทำอะไร กำลังพูดอะไร ไม่รู้จัก สำหรับสิ่งที่จะเกิดใน
ระวังตัวในสิ่งที่ควรระวัง
อนาคต
ปราศจากความรอบคอบใน

การเตรียมตัวไว้เผชิญกับ
เหตุการณ์ที่จะเกิดในอนาคต

สุสฺสูสํ ลภเต ปญฺญํ : ฟั งด้วยดีย่อมได้ปั ญญา

ปั ญญา คือ ความรู้
แยกได้ ๒ ประเภท คือ รู้หลักวิชา และรู้หลักความประพฤติ



มนุษย์เป็ นสัตว์โลกที่มีปั ญญา มีความรู้ทั้งสองอย่างได้
ปั ญญานั้ นเกิดได้หลายทาง และทางที่เกิดได้มากที่สุดทางหนึ่ ง

คือ การฟั ง ควรปฏิบัติ ดังนี้
ต้องเลือกคนที่เราจะฟั ง
ไม่ควรมีอคติต่อผู้พูด
ต้องมีสมาธิ
ต้องรู้จักการแยกแยะ