111ผู้บริหารเป็นผู้นำทางวิชาการเป็นวิทยากรพัฒนาครูทั้งโรงเรียน -

การวิจยั และพฒั นาทรัพยากรมนุษยแ์ ละนวตั กรรมใหม้ ีความสามารถเช่ียวชาญการทางานเป็นทีมมีสมรรถนะในการคิดวเิ คราะห์

กาหนดเป้าหมายในการทางาน วางแผนงานการทางาน รู้จกั การเป็นผนู้ า ผตู้ ามท่ีดี มีวธิ ีการทางาน และแกป้ ัญหาเป็น

การเสริมสร้างมโนภาพแห่งตนเพ่อื การทางานกลุม่

ชุดกิจกรรมการสอนและฝึ กทกั ษะการทางานกลุม่ 48
ชุดกิจกรรมการสอนและฝึ กทกั ษะการแกป้ ัญหา

กิจกรรมสอน 60 นาท่ี

กิจกรรมฝึกทกั ษะเพอื่ ใหม้ ีความสามารถเช่ียวชาญ 40-60 นาที

รัฐธรรมนูญ มาตรา 54 ฝึกทกั ษะใหผ้ เู้ รียนมีความสามารถเชี่ยวชาญตามศกั ยภาพ

มาตาม 69 การวจิ ยั และพฒั นาและนวตั กรรม

มาตรา 71 การพฒั นาทรัพยากรมนุษย์

พรบ.กศ. มาตรา 6, 7, 8 22 ,23 ,24, 26, 47 ,48

รายงานผลการวิจยั และพฒั นาการสอนและฝึ กทกั ษะกระบวนการแกป้ ัญหา

เป็นกิจกรรมที่ผเู้ รียนไดเ้ รียนรู้ทกั ษะกระบวนการแกป้ ัญหา 5 ข้นั ตอนและทาจริง
ตระหนกั ในปัญหา วเิ คราะห์สาเหตุของปัญหา วางแผนงานการแกป้ ัญหา

ลงมือปฏิบตั ิจริงแกป้ ัญหา ประเมินและปรับปรุงผลการแกป้ ัญหา

ประโยชน์ทไี่ ด้จากการนาชุดกจิ กรรมการสอนและฝึ กทกั ษะกระบวนการกล่มุ 49
ชุดกจิ กรรมการเสริมสร้างมโนภาพแห่งตนเพ่ือการทางานกล่มุ
ชุดกจิ กรรมการสอนและฝึ กทกั ษะกระบวนการกล่มุ
ชุดกจิ กรรมการสอนและฝึ กทกั ษะการแก้ปัญหา

กจิ กรรมการสอนและฝึ กทกั ษะทม่ี ุ่งสร้างความเข้มแขง็ ของมนุษย์สมองซีกขวาเป็ นหลกั

AQ ฝึกทกั ษะดา้ นการคิดและแกป้ ัญหาเชิงระบบ PQ ความฉลาดท่ีเกิดจากการเล่น เกิดความ เกิดการเรียนรู้จริงจาการเล่นปนเรียน

SQ ทกั ษะดา้ นสังคมและอยรู่ ่วมกนั อยา่ งมีความสุข MQ ฝึกทกั ษะคุณธรรม จริยธรรมและคุณลกั ษณะท่ีดี
EQ ฝึกทกั ษะการควบคุมอารมณ์ของตนเอง DQ การใช้ ICT เพ่อื เรียนรู้เพมิ่ เติม และพฒั นาวชิ าชีพ

CQ เกิดแนวคิดใหม่จากจินตนาการจาก ความคิดสร้างสรรค์ FQ การเป็นครอบครัวเดียวกนั

IQ เป็นกิจกรรมที่สร้างคนใหม้ ีความรู้และความคดิ ความคมทางปัญญา

ประโยชนท์ ี่ไดจ้ ากการจดั กิจกรรม

1. เป็นกิจกรรมท่ีเนน้ การพฒั นาคุณภาพคนการทางานกลุ่มและกระบวนการแกป้ ัญหาเชิงระบบสร้างความเป็นมนุษยท์ ี่สมบูรณ์มีความเป็นประชาธิปไตยอยา่ งแทจ้ ริง

2. เป็นกิจกรรมท่ีมุ่งใหผ้ เู้ รียนนาประสบการณ์ท่ีไดจ้ ากการเรียนไปใชป้ ระโยชนใ์ นการดารงชีวติ
3. เป็นกิจกรรมที่มุ่งสร้างเอกภาพของชาติรู้หนา้ ท่ีของการเป็นพลเมืองดีของชาติ มีคุณธรรม จริยธรรมในการดารงชีวติ โดยมีเป้าหมายหลกั ร่วมกนั

และครูผจู้ ดั กิจกรรมสามารถนาไปประยกุ ตใ์ ชต้ ามกลุ่มสาระต่าง ๆ ไดอ้ ยา่ งเหมาะสมและมีคุณค่า

4. เป็นกิจกรรมที่เนน้ กระบวนการเรียนรู้ กระบวนการคิด กระบวนการกลุ่มและกระบวนการแกป้ ัญหาอยา่ งมีเหตุผลและสร้างสรรคเ์ ชิงระบบ

5. จดั กิจกรรมโดยใหผ้ เู้ รียนไดป้ ฏิบตั ิจริงใหม้ ากที่สุด และเนน้ ใหเ้ กิดความคิดรวบยอด

6. เป็นกิจกรรมท่ีมีการติดตามและแกไ้ ขขอ้ บกพร่องของผเู้ รียนอยา่ งต่อเน่ืองและเป็นระบบท้งั สอน
ฝึ กทกั ษะการอภิปรายฝึกทกั ษะกระบวนการ การเผชิญสถานการณ์จริงฝึ กทกั ษะการแกป้ ัญหาจากการปฏิบตั ิจริงดว้ ยตนเองเป็นกลุ่มจนเกิดเป็นองคค์ วามรู้

7. เป็นกิจกรรมที่สอดแทรกดา้ นหนา้ ท่ีพลเมืองดีของชาติ คุณธรรม จริยธรรมและค่านิยมที่พงึ ประสงคต์ ามหลกั สูตรแกนกลางและดา้ นสมรรถนะท่ีชดั เจนมาก
8. เป็นกิจกรรมเสริมสร้างค่านิยมท่ีระบุไวใ้ นคุณลกั ษณะมีจิตสาธารณะและปลูกฝังค่านิยมที่เป็นพ้นื ฐาน เช่น ขยนั ประหยดั ซื่อสัตย์ อดทน

มีวนิ ยั รับผดิ ชอบ ควบคู่กนั ไปและนาไปใชใ้ นชีวติ จริงได้

9. เป็นกิจกรรมที่สร้างบรรยากาศท่ีเอ้ือต่อการเรียนรู้และการปฏิบตั ิจริงของผเู้ รียนมากที่สุด
10. เป็นกิจกรรมท่ีสร้างความคิดและความคมทางปัญญา

นักเรียนได้อะไร หลงั จากการจัดกจิ กรรมการสอนและฝึ กทกั ษะกระบวนการกล่มุ ในการพฒั นาทรัพยากรมนุษย์

1. ผเู้ รียนมีวิถีชีวติ ของการเป็นประชาธิปไตยดา้ น สามคั คีธรรม ปัญญาธรรม และคารวธรรมและนาไปใชใ้ นชีวิตประจาวนั ได้
2. ผเู้ รียนมีวนิ ยั ต่อตนเอง มีความมุ่งมน่ั ในการทางาน มีจิตสาธารณะที่เป็นจริงท่ีส่งผลต่อการเป็นผมู้ ีคุณธรรม จริยธรรม ผเู้ รียนรู้จกั ยอมรับตนเอง ยอมรับผอู้ ื่นและ

ทางานร่วมกบั ผอู้ ื่นไดอ้ ยา่ งมีความสุขมีความเช่ือมน่ั ในตนเองในสิ่งท่ีดีรู้คุณค่าของตนเองและผอู้ ื่น ผเู้ รียนรู้จกั สารวจตนเองและพฒั นาตนเองได้

503. ผเู้ รียนมีความรู้ ความเขา้ ใจพ้ืนฐานในการทางานเป็นกลุ่มและมีทกั ษะการทางานเป็นกลุ่ม ไดร้ ับการฝึกทกั ษะการปฏิบตั ิจริงใหค้ ิดเป็น ทาเป็น แกป้ ัญหาเป็น

. ผเู้ รียนไดเ้ รียนรู้บทบาทของตนเองในการเรียนรู้ตามหลกั สูตรแกนกลาง . ผเู้ รียนเป็นคนดี คนเก่งของครูของพ่อแม่ ของประเทศชาติ
4 ผเู้ รียนมีกระบวนการในการทางานการวางแผนการทางาน การอภิปรายการปฏิบตั ิงานตามแผน การแกไ้ ขปัญหา การเสนอผลงานที่ไดป้ ฏิบตั ิงานตามแผน
5. ผเู้ รียนไดเ้ รียนรู้ในการกาหนดเป้าหมายของการทางาน การวางแผนการทางานของตนเองและเป็นกลุ่ม และรับผดิ ชอบการเรียนรู้ของตนเองและเป็นกลมุ่ อยา่ งมี

ประสิทธิภาพต่อมาตรฐานการเรียนรู้และตวั ช้ีวดั และมาตรฐานคุณภาพผเู้ รียนตามชุดกิจกรรมที่กาหนด
6. ผเู้ รียนรู้จกั เสาะแสวงหาความรู้จากกิจกรรมแต่ละกิจกรรม เขา้ ถึงการเรียนรู้ดว้ ยตนเองและการทางานเป็นกลุ่ม รู้จกั วิเคราะห์ เปรียบเทียบสงั เคราะห์ขอ้ ความรู้

จากการประเมินของตนเองและของกลุ่ม เกิดการยอมรับซ่ึงกนั และกนั
7. ผเู้ รียนไดล้ งมือปฏิบตั ิจริง ฝึกทกั ษะการแสดงบทบาทสมมติ การสงั เกตการณ์ การประเมิน การนาเสนอสรุปสิ่งที่ไดเ้ รียนรู้ไดด้ ว้ ยตนเองและเป็นกลุ่มและนาความรู้

ไปประยกุ ตใ์ ชใ้ นสถานการณ์ต่างๆไดอ้ ยา่ งมีประสิทธิภาพและมีทกั ษะการอยรู่ ่วมกนั อยา่ งมีความสุข
8.. ผเู้ รียนมีปฏิสมั พนั ธท์ ่ีดีกบั เพ่ือน ครู ผบู้ ริหาร ชุมชน ทางานร่วมกบั กลุ่มครูผบู้ ริหารโรงเรียน ชุมชน และเพื่อนอยา่ งมีความสุข
9. ผเู้ รียนรู้จกั ประเมินและพฒั นากระบวนการเรียนรู้ของตนเอง มีทกั ษะชีวิตและนาไปใชใ้ นชีวติ ประจาวนั ไดเ้ ป็นคนเก่ง คนดี มีคุณธรรม จริยธรรม
10. ผเู้ รียนไดร้ ับการพฒั นาทกั ษะการใชส้ มองซีกขวาในการเรียนรู้และฝึกทกั ษะตามชุดกิจกรรมดา้ น การแกป้ ัญหา การควบคุมอารมณ์การมีคุณธรรม จริยธรรม
11.ผเู้ รียนจะเป็นนกั ประชาธิปไตยท่ีดีและสมบูรณ์แบบในการเป็นผนู้ า ผตู้ าม การเป็นสมาชิกที่ดีและมีวธิ ีการทางานเชิงระบบที่ส่งผลต่อการพฒั นาตนเองดา้ นทกั ษะชีวิต

และการเรียนรู้อยา่ งต่อเน่ือง

51ครูไดป้ ระโยชนอ์ ยา่ งไรในการนาชุดกิจกรรมการสอนและฝึ กทกั ษะกระบวนการกลุ่มไปใชพ้ ฒั นาผเู้ รียน

1.ครูมีความรู้ความเขา้ ใจในหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาข้นั พ้ืนฐานในบทบาทของผเู้ รียน บทบาทของครู หนา้ 26
2.ครูได้มีแนวทางในการพฒั นาตนเองให้เป็ นครูมืออาชีพไดอ้ ย่างถูกตอ้ งสอดคลอ้ งกบั การประกนั คุณภาพภายในเชิงระบบและการประกนั คุณภาพภายนอกดา้ น
มาตรฐานคุณภาพผเู้ รียน มาตรฐานครู มาตรฐานการบริหารจดั การ
3. ครูไดฝ้ ึกทกั ษะการจดั กิจรรมการเรียนรู้ท่ีเป็นข้นั ตอนและเรียนรู้ระบบ เรียนรู้รูปแบบการจดั การเรียนรู้และนาไปประยกุ ตใ์ ชใ้ นการเขียนแผนการจดั การเรียนรู้ท่ีเนน้
ผเู้ รียนเป็นสาคญั ที่ส่งผลต่อคุณภาพผเู้ รียน
4. ผบู้ ริหาร ครูไดเ้ รียนรู้กระบวนการเชิงระบบเรียนรู้รูปแบบการจดั การเรียนรู้ที่เนน้ ผเู้ รียนเป็นสาคญั เป็นการเพ่ิมทกั ษะให้กบั ตนเอง และนาไปประยกุ ตใ์ ชใ้ นการเขียน
แผนการจดั การจดั การเรียนรู้ที่เนน้ ผเู้ รียนเป็นสาคญั ในหน่ึงโรงเรียนหน่ึงนวตั กรรม
5. ผบู้ ริหาร ครูและบุคลากรอื่นๆ ทางานร่วมกนั อยา่ งมีประสิทธิภาพและมีความสุข
6. เกิดการยอมรับฟังความคิดเห็นซ่ึงกนั และกนั ในการใหข้ อ้ ติชมและนาไปปรับปรุงงานของตนเอง
7. ไดข้ อ้ มูลยอ้ นกลบั ที่เป็นจริงท่ีเป็นประโยชน์กบั ตนเองและผเู้ รียน จากการจดั กิจกรรม การแสดงบทบาทสมมติ การฝึ กทกั ษะ แบบสงั เกตการณ์ การประเมินภาวะ
ผนู้ าของผเู้ รียน กระบวนการแกป้ ัญหา การฝึกทกั ษะกระบวนการแกป้ ัญหาเชิงระบบ
8. ผบู้ ริหารโรงเรียน ครู บุคลากรมีความสุขที่ไดป้ รับพฤติกรรมในการอยรู่ ่วมกนั ในการทางาน กลา้ แสดงความคิดเห็น กลา้ ตดั สินใจในการทางาน และแกไ้ ขปัญหา
ร่วมกนั อยา่ งมีประสิทธิภาพ
9. ครูไดศ้ าสตร์การสอนจากการจดั กิจกรรมท่ีเนน้ ผเู้ รียนเป็นสาคญั และมีความรู้ความเขา้ ใจหลกั สูตรแกนกลางการศึกษาข้นั พ้ืนฐานดา้ นมาตรฐานการเรียนรู้และตวั ช้ีวดั
ตามกลุ่มกลุ่มสาระการเรียนรู้
10. ครูไดน้ กั เรียนที่กลา้ แสดงออก แสดงความคิดเห็น คิดเป็น ทาเป็น แกป้ ัญหาเป็น มีความคิดสร้างสรรค์ จะเกิดข้ึนกบั ผเู้ รียนอยา่ งแทจ้ ริงและเป็นกิจกรรมในการ
พฒั นาสมองซีกขวาใหก้ บั ผเู้ รียนไดโ้ ดยตรง ส่งผลใหผ้ เู้ รียนไดร้ ับการพฒั นาตนเองเชิงระบบ

การสอนและฝึกทกั ษะกระบวนการทางคณิตศาสตร์ 52

1.ความพร้อมดา้ นจิตใจและร่างกาย อดทน ต่อสู้ ต้งั ใจ

2.ความพร้อมการฝึกทกั ษะ ทาซ้าจนเกิดความชานาญ

3.ผลท่ีไดร้ ับ ผเู้ รียนพึงพอใจในการ อยากฝึกทกั ษะ
จากการทาซ้าและ ฝึกทกั ษะกระบวนการ ตามชุดฝึกทกั ษะ
เกิดการเรียนรู้อยา่ ง ตลอดเวลาท่ีวา่ งท้งั ใน
ลุ่มลึกและชดั เจน ทางคณิตศาสตร์ โรงเรียนและที่บา้ น
และมีความพงึ พอใจ อยากเรียนรู้และ
ที่ไดช้ ่วยเหลือเพือ่ นได้ ฝึกดว้ ยความพงึ พอใจ
คิดเป็น ทาเป็น แกป้ ัญหาเป็น

แผนผงั ความคิดที่ 4 ผเู้ รียนสร้างโจทยป์ ัญหาดว้ ยตนเอง สอนเพ่ือนได้ แนะนาเพื่อน 53

ครอบครัวฉนั มีอยู่ 5 คน ฉนั ปลูกมะม่วง 5 ตน้ ขายไดเ้ งิน 1 บาทพอ่ เกบ็ มะม่วงไปขาย 5ผล
ใหเ้ งินฉนั 5 บาทฉนั มีเงินรวมกนั กี่บาท

ฉนั ปลูกมะม่วง 5 ตน้ ขายไดเ้ งิน 1 บาท พอ่ เกบ็ มะม่วงไปขาย 5ผลใหเ้ งินฉนั 5
บาท ฉนั มีเงินรวมกนั กี่บาท

ฉนั มีเงิน 1 บาท พอ่ เกบ็ มะม่วงไปขาย 5ผลใหเ้ งินฉนั 5 บาท ฉนั มีเงินรวมกนั ก่ีบาท

ฉนั มีเงิน 1 บาท พอ่ ใหอ้ ีก 5 บาท ฉนั มีเงินรวมกนั ก่ีบาท

ฉนั มี 1+ พอ่ ใหอ้ ีก 5

แผนผงั ความรู้ท่ี5 ผเู้ รียนวเิ คราะห์โจทยป์ ัญหาเขียนคาถาม ตอบคาถามดว้ ยตนเอง สอนเพอ่ื น ใหค้ าแนะนา 54

ตอบ....... ตอบ.................. ตอบ
..................
โจทยถ์ ามอะไร

ในตาบลของฉนั มี 15 หมู่บา้ น จานวนคน 2000 คน ครอบครัวฉนั ตอบ............
มีอยู่ 5 คน ฉนั ปลูกมะม่วง 5 ตน้ ขายไดเ้ งิน 1 บาท พอ่ เกบ็ มะม่วง

ไปขาย 5ผลใหเ้ งินฉนั 5 บาท ฉนั มีเงินรวมกนั กี่บาท

ตอบ โจทยข์ อ้ น้ีใชว้ ิธีการหา ตอบ
.................. คาตอบอยา่ งไร ..................

ตอบ..................

แผนผงั ความรู้ที่ 7 บูรณาการใหผ้ เู้ รียนกาหนดเป้าหมาย วางแผน แกป้ ัญหา ตามมาตรฐานและตวั ช้ีวดั ตามช้นั 55

ตอบ............... 2.ปัญหาตวั ช้ีวดั ตอบ.................. 3.สาเหตุปัญหา ตอบ
....................... ตวั ช้ีวดั ..................
....................... คืออะไร 1.ตวั ช้ีวดั กาหนดอะไร

มาตรฐานการเรียนรู้กลุ่มสาระ.............................................................................. 6.ผเู้ รียนประเมินและปรับปรุง
............................................................................................................................
ตวั ช้ีวดั ช้นั ......................................................................................................... ผลการแกป้ ัญหาตวั ช้ีวดั น้ี
.......................................................................................................................... มีผลเป็นอยา่ งไร

4. การวางแผนการแกป้ ัญหา 5. การลงมือปฏิบตั ิการ ตอบ...................
ตามตวั ช้ีวดั จะทาอยา่ งไร แกป้ ัญหาตวั ช้ีวดั น้ีมีผลเป็นอยา่ งไร ..........................
..........................
ตอบ.................................................................................... ตอบ............................................................... ..........................
............................................................................................ ................................................................. ....................

ข้นั ตอนการจดั กิจกรรมการเรียนรู้ท่ีเนน้ กระบวนการกลุ่ม 56
ข้นั จดั ทาโครงการ ชุดกิจกรรมการเสริมสร้างมโนภาพแห่งตนเพ่ือการทางานกลุ่ม
กระบวนการ ชุดกิจกรรมการสอนและฝึกทกั ษะกระบวนการกลุ่ม

แกป้ ัญหา ชุดกิจกรรมการสอนและฝึกทกั ษะการแกป้ ัญหา

สร้างความตระหนกั 8. นาเสนอผลงาน
วเิ คราะห์ปัญหา 7. ฝึกทกั ษะการนาเสนอผลงาน
แสวงหาแนวทางแกป้ ัญหา 6. ข้นั ประเมินผลและปรับปรุงเขียนรายงาน

วางแผนแกป้ ัญหา 5. ข้นั ฝึกทกั ษะปฏิบตั ิงาน ผเู้ รียนจดั กลุ่มนกั เรียน 6-10 คน/กลุ่ม
ปฏิบตั ิแกป้ ัญหา จดั ทาโครงการและวางแผนการแกป้ ัญหา
4.ข้นั สรุป
ผเู้ รียนมีส่วนร่วม

ประเมิน/ปรับปรุง 3.ข้นั อภิปราย ผเู้ รียนไดเ้ รียนรู้ถึงร้อยละ 70 ในการอภิปรายข้นั สรุปกท็ าได้
ในการมีส่วนร่วมการอภิปราย
ผเู้ รียนเขียน 2.ข้นั กิจกรรม

รายงาน 1.ข้นั นา

การจดั กิจกรรม ชุดกิจกรรมการเสริมสร้างมโนภาพแห่งตนเพ่อื การทางานกลุม่

57 เริ่มตน้ การจดั กิจกรรมท่ี 1-10 ช่วงน้ีการจดั จะมีความยงุ่ ยากมากตอ้ งสนใจจริงจดั ระบบตนเองและนกั เรียนให้
มีระบบใหไ้ ด้ พฤติกรรมของครูและนกั เรียนจะเปลี่ยนแปลงเมื่อสอนถึงกิจกรรมที่ 10 กิจกรรมต่อไป
นกั เรียนจะมีระบบในตนเอง รู้กระบวนการในการคิดและมีทกั ษะการแกป้ ัญหาเชิงระบบ

บูรณาการการฝึกทกั ษะการทางานกลุ่ม ในการสอนเน้ือหา หนา้ 96

19 การพฒั นาตนเอง หนา้ 88 ฝึกปฏิบตั ิ 60 นาที เขียนขอ้ บกพร่องของตนเอง 1 ขอ้ แลว้ บอกวธิ ีการปรับปรุง ส่งครู หนา้ 90

หมวด จ สารวจตนเองและ 18 การปรับปรุงตนเอง หนา้ 84 ชุดกิจกรรมสอดคลอ้ ง ฝึกปฏิบตั ิ 60 นาที นาแบบสารวจตนเองท่ีทาจากกิจกรรมที่ 12 มาดาเนินการตอ่ พิจารณาขอ้ บกพร่อง หนา้ 86

พฒั นาตนเองกิจกรรมที่ 17-19 17 การสารวจตนเอง หนา้ 80 มาตรา 23 ฝึกปฏิบตั ิ 60 นาที แบบสารวจตนเอง ประเมินตนเอง หนา้ 83

หมวด ง การเห็นคุณค่าของตนเอง (1) เห็นคุณค่าของตนเอง16 ทศั นคติท่ีตอ่ ตนเอง หนา้ 75 ฝึกปฏิบตั ิ 60 นาที ครูสนทนาเกี่ยวกบั ลกั ษณะที่ดีและไมด่ ี นกั เรียนบนั ทึกขอ้ ดี ขอ้ เสียของตนเอง 10 วนั หนา้ 78
กิจกรรมท่ี 13-16
15 ความดีที่ตนกระทา หนา้ 72 ฝึกปฏิบตั ิ 60 นาที เล่าเร่ืองสิ่งที่ฉนั อยากทา เขียนเร่ืองความดีของฉนั หนา้ 74
ฝึกปฏิบตั ิ 60 นาที เก่ียวกบั การศึกษาคน้ ควา้ แบ่งหนา้ ท่ีความรับผดิ ชอบ หนา้ 69
14 ความรับผดิ ชอบ หนา้ 67
13การเห็นคุณคา่ ของตนเอง หนา้ 64 ฝึกปฏิบตั ิจดบนั ทึก 1 สปั ดาห์ ทาประโยชน์ต่อใครบา้ ง อยา่ งไร ส่งครู หนา้ 66

หมวด ค การสร้างความเชื่อมนั่ ในตนเอง 12การสร้างความเช่ือมนั่ ในตนเอง หนา้ 58 ฝึกปฏิบตั ิ 60 นาที เกี่ยวกบั การแสดงบทบาทสมมุติ หนา้ 61 บตั รคาสง่ั แสดงท่าทาง หนา้ 62
กิจกรรมท่ี 11-12 11การลดระดบั ความกลวั / ความวิตกกงั วล หนา้ 54
ฝึกปฏิบตั ิ 160 นาที หนา้ 56 แผนภมู ิสรุปแนวคิด หนา้ 57

10 สิ่งที่ไม่ควรปฏิบตั ิตนเมื่อดีเด่นกวา่ ผอู้ ่ืน หนา้ 50 ฝึกปฏิบตั ิ 60 นาที เขียนสิ่งที่ฉนั ทาไดด้ ี ผทู้ ี่ฉนั ช่วยเหลือ วธิ ีการช่วยเหลือ หนา้ 52

หมวด ข การยอมรับตนเอง 9การปฏิบตั ิตนเม่ือดีเด่นกวา่ ผอู้ ่ืน หนา้ 47 ฝึกปฏิบตั ิจดั นกั เรียนเป็ นกลุ่ม ออกมาเล่าเร่ืองในสปั ดาห์น้ีไดช้ ่วยเหลือใครบา้ ง มีความรู้สึกอยา่ งไร หนา้ 49
กิจกรรมที่ 7-10 ฝึกปฏิบตั ิ 60 นาที สารวจปมดอ้ ย วิธีปรับปรุง ส่วนดีมีอะไรบา้ ง หนา้ 118
8 การปฏิบตั ิตนเม่ือมีปมดอ้ ย หนา้ 43
หมวด ก
หมวดการสร้างความสมั พนั ธ์ 6. การไมด่ ูถูกเหยยี ดหยามผอู้ ่ืน หนา้ 37 7 ความแตกตา่ งระหวา่ งบคุ คล หนา้ 40 ฝึกปฏิบตั ิ 40 นาที ฝึกพดู ส่ิงที่ฉนั เหมือนคนอ่ืน แตกต่างจากคนอื่น ดีกวา่ คนอ่ืน ดว้ ยกวา่ คนอ่ืน หนา้ 42
5. การปฏิบตั ิตนใหเ้ หมาะสมกบั กาลเทศะ หนา้ 32
กบั ผอู้ ื่น กิจกรรมที่ 1-6 4. การพดู อยา่ งมีศิลปะ หนา้ 28 6 ฝึกปฏิบตั ิ 20 นาที ครูนาพฤติกรรมนกั เรียนมาอภิปราย และบนั ทึกการพดู ของตนเองและเพือ่ น หน้า 37
5 ฝึกปฏิบตั ิ 20 นาที ครูนาพฤติกรรมนกั เรียนมาอภิปราย และบนั ทึกพฤติกรรมของตนเองและเพอ่ื น หนา้ 35
4 ฝึกปฏิบตั ิ 20 นาทีครูนาผลการปฏิบตั ิของนกั เรียนมาอภิปราย และนกั เรียนบนั ทึกการพดู ของตนเอง 1 สปั ดาห์หนา้ 27

3. การรักษามารยาทในการฟัง หนา้ 25 3 ฝึกปฏิบตั ิ 40 นาที ฝึกหดั การรับฟังความคิดเห็นจากผอู้ ่ืน และสงั เกตการณ์ หนา้ 27
ฝึกปฏิบตั ิ 60 นาที ฝึกหดั การเป็นผรู้ ับฟังที่ดี หนา้ 23
2. การให้ความสนใจผอู้ ่ืน หนา้ 21 2
ฝึกปฏบิ ตั ิ 60 นาที ฝึกหดั แนะนาตนเอง หนา้ 20
1.การทาความรู้จกั กบั ผอู้ ่ืน หนา้ 18 1

58 การจดั กิจกรรม ชุดกิจกรรมการสอนและฝึกทกั ษะกระบวนการกลุ่ม กิจกรรมการสอนและฝึ กปฏิบตั ิ

30 การประเมินผลงานและปรับปรุงงาน หนา้ 222 ฝึกปฏิบตั ิ หนา้ 226 สอดคลอ้ งกบั พ.ร.บ.กศ.แห่งชาติ
29 การแกป้ ัญหา หนา้ 216
28 การใหข้ อ้ ติชมในการทางาน หนา้ 208 ฝึกปฏิบตั ิ หนา้ 220 กิจกรรมการสอนสอดคลอ้ งกบั มาตรา 22
ฝึกปฏิบตั ิ หนา้ 214

หมวด ค 27 การตรวจสอบผลงานเป็นระยะ หนา้ 200 ฝึกปฏิบตั ิ หนา้ 207 มาตรา 22 การจดั การศึกษาตอ้ งยดึ หลกั วา่ ผเู้ รียนทุกคนมีความสามารถเรียนรู้และ
26 การติดตามการปฏิบตั ิงาน หนา้ 181 ฝึกปฏิบตั ิ หนา้ 198 พฒั นาตนเองไดถ้ ือวา่ ผเู้ รียนมีความสาคญั ท่ีสุด กระบวนการจดั การศึกษาตอ้ งส่งเสริม
ฝึกปฏิบตั ิ หนา้ 185 ให้ผเู้ รียนพฒั นาตนเองตามธรรมชาติและเตม็ ตามศกั ยภาพ
กระบวนการ 25 การทางานตามแผน หนา้ 181 ฝึกปฏิบตั ิ หนา้ 179
24 หลกั การแบ่งงานและมอบหมายงาน หนา้ 179 ฝึกปฏิบตั ิ หนา้ 173 กิจกรรมฝึกทกั ษะสอดคลอ้ งกบั มาตรา 24

ทางาน 23 ความสาคญั ของการแบ่งงาน หนา้ 168 ฝึกปฏิบตั ิ หนา้ 167 มาตรา 24(1) จดั เน้ือหาสาระและกิจกรรมใหส้ อดคลอ้ งกบั ความสนใจและ
กิจกรรมท่ี 18-30 ฝึกปฏิบตั ิ หนา้ 161 ความถนดั ของผเู้ รียน โดยคานึงถึงความแตกต่างระหวา่ งบุคคล
22 ข้นั ตอนการทางาน หนา้ 163
21 การวางแผนงาน หนา้ 154 ฝึกปฏิบตั ิ หนา้ 152 มาตรา 24(2) ฝึ กทกั ษะ กระบวนการคิด การจดั การ การเผชิญสถานการณ์
20 การวางระเบียบในการทางาน หนา้ 145 ฝึกปฏิบตั ิ หนา้ 144 การประยกุ ตม์ าใชเ้ พ่อื ป้องกนั และแกไ้ ขปัญหา

19 การกาหนดวตั ถปุ ระสงคก์ ารทางาน หนา้ 139

หมวด ข ความเขา้ ใจ 18 การเลือกหวั หนา้ กลมุ่ หนา้ 134 ฝึกปฏิบตั ิ หนา้ 138 มาตรา 24(3) จดั กิจกรรมใหผ้ เู้ รียนไดเ้ รียนรู้จากประสบการณ์จริง
และ
17 การเสนอผลงาน หนา้ 126 ฝึกปฏิบตั ิ หนา้ 132 ฝึ กการปฏิบตั ิทาได้ คิดเป็ น ทาเป็ น รักการอา่ นและเกิดการใฝ่ รู้อยา่ งต่อเน่ือง
ทกั ษะที่จาเป็น 16 การตดั สินใจ หนา้ 121 ฝึกปฏิบตั ิ หนา้ 125
สาหรับผนู้ า 15 การประสานความคิด หนา้ 108 ฝึกปฏิบตั ิ หนา้ 119 มาตรา 24(4)
และสมาชิกกลุม่ 14 การโตแ้ ยง้ หนา้ 103 ฝึกปฏิบตั ิ หนา้ 107 จดั การเรียนรู้โดยผสมผสาน(บูรณาการ) สาระความรู้ดา้ นตา่ งๆ
กิจกรรมท่ี 6-17 13 การพิจารณาความคิดเห็นของผอู้ ่ืน หน้า 97 ฝึกปฏิบตั ิ หนา้ 102
12การเคารพรับฟังความคิดเห็นของผอู้ ่ืน หนา้ 91 ฝึกปฏิบตั ิ หนา้ 95 อยา่ งไดส้ ดั ส่วนสมดุลกนั รวมท้งั ปลูกฝังคุณธรรม ค่านิยมที่ดีงาม
11 เทคนิคการกระตุน่ และชกั จูงให้ผอู้ ื่นแสดงความคิดเห็น หนา้ 84 และคุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงคไ์ วใ้ นทุกวชิ า
10 การแสดงความคิดเห็นอยา่ งมีเหตผุ ล หนา้ 79
ฝึกปฏิบตั ิ หนา้ 90 มาตรา 24(5) ส่งเสริมสนบั สนุนใหผ้ สู้ อนสามารถจดั บรรยากาศ สภาพแวดลอ้ ม ส่ือการ
9 ความสาคญั ของการแสดงความคิดเห็น หนา้ 71 ฝึกปฏิบตั ิ หนา้ 83 เรียนและอานวยความสะดวกเพ่ือให้ผเู้ รียนเกิดการเรียนรู้และมีความรอบรู้ รวมท้งั
8 การพูด หนา้ 64 ฝึกปฏิบตั ิ หนา้ 78 สามารถใชก้ ารวจิ ยั เป็ นส่วนหน่ึงของกระบวนการเรียนรู้ ผสู้ อนและผเู้ รียนอาจเรียนรู้ไป
7 การฟัง หนา้ 58 ฝึกปฏิบตั ิ หนา้ 69 พร้อมกนั จากสื่อกาสอนและแหล่งเรียนรู้ประเภทตา่ งๆ
6. การทาหนา้ ท่ีเลขานุการกล่มุ หนา้ 52
ฝึกปฏิบตั ิ หนา้ 62 มาตรา 24(6) การจดั การเรียนรู้ใหเ้ กิดข้ึนทุกที่ ทุกเวลาทุกสถานที่
ฝึกปฏิบตั ิ หนา้ 56
มีการประสานความร่วมมือกบั บิดา มารดา ผปู้ กครอง
หมวด ก 5. บทบาทของสมาชิกในการชว่ ยผนู้ ากลุม่ หนา้ 43 5 ฝึกปฏิบตั ิ หนา้ 51
4. ความสาคญั ของการให้ความร่วมมือในการทางานกลุ่ม หนา้ 37 4 บุคคลในชุมชนทุกฝ่ ายเพื่อร่วมกนั พฒั นาผเู้ รียนตามศกั ยภาพ
ความเขา้ ใจพ้ืนฐาน 3. องคป์ ระกอบสาคญั ในการทางานกลมุ่ หนา้ 29 3 ฝึกปฏิบตั ิ หนา้ 42
การทางานกลุ่ม 2. ความสาคญั ของการทางานร่วมกบั กลมุ่ คนตา่ ง ๆ หนา้ 22 2 มาตรา 47 มาตรา 48
1. คณุ คา่ ของการทางานกลมุ่ หนา้ 18 1 ฝึกปฏิบตั ิ 40 นาที หนา้ 35

ฝึกปฏิบตั ิ 40 นาที หนา้ 28 การประกนั คุณภาพภายในและภายนอก
ฝึกปฏิบตั ิ 60 หนา้ 21

การจดั กิจกรรม ชุดกิจกรรมการสอนและฝึกทกั ษะการแกป้ ัญหา

59 เริ่มตน้ การจดั กิจกรรมที่ 1-10 ช่วงน้ีการจดั จะมีความยงุ่ ยากมากตอ้ งสนใจจริง

จดั ระบบตนเองและนกั เรียนใหม้ ีระบบใหไ้ ด้ พฤติกรรมของครูและนกั เรียนจะ

เปลี่ยนแปลงเมื่อสอนถึงกิจกรรมที่ 10 กิจกรรมต่อไปนกั เรียนจะมีระบบในตนเอง

รู้กระบวนการในการคิดและมีทกั ษะการแกป้ ัญหาเชิงระบบ

หมวด ค กิจกรรมที่ 15-18 การฝึกทกั ษะการแกป้ ัญหาภาคปฏิบตั ิ แบ่งกลุ่มนกั เรียน 8-10 คน เลือกปัญหาที่กลุ่มสนใจ วางแผนแกป้ ัญหา ใน 1 เดือน หนา้ 143

หมวดความเขา้ ใจเกี่ยวกบั กระบวนการแกป้ ัญหา 1.ข้นั ตระหนกั ในปัญหา 2.ข้นั วเิ คราะหส์ าเหตุของปัญหา 3.ข้นั แสวงหาแนวทางแกป้ ัญหา 4.ข้นั ลงมือแกป้ ัญหา 5.ข้นั ประเมินและปรับปรุง
กระบวนการแกป้ ัญหา 5 ข้นั ตอน ดงั น้ี

หมวด ข 14 การแกป้ ัญหาความขดั แยง้ เนน้ ย้า ผเู้ รียน ฝึกปฏิบตั ิเกี่ยวกบั การแกป้ ัญหาความขดั แยง้ หนา้ 109 บทสาหรับแสดง หนา้ 111 แบบสงั เกตพฤติกรรม หนา้ 113
13การอภิปรายแบบเป็ นทางการ การอภิปราย มีทกั ษะ
ทกั ษะการอภิปราย 12การอภิปรายแบบไม่เป็ นทางการ กิจกรรม ฝึกปฏิบตั ิเกี่ยวกบั หลกั และวิธีการอภิปรายแบบเป็นทางการ หนา้ 104 แบบสงั เกตการณ์การอภิปราย หนา้ 105
เพ่อื การแกป้ ัญหา การ ฝึกปฏิบตั ิเก่ียวกบั การอภิปรายกลุ่มแบบไมเ่ ป็ นทางการ หนา้ 99 แบบสงั เกตพฤติกรรมประธานและสมาชิก หนา้ 101
ภาคทฤษฏีและปฏิบตั ิ 11การอภิปรายแบบระดมสมอง ท่ี 7-14 อภิปราย
กิจกรรมที่ 7-14 10 การควบคุมการอภิปราย ฝึกปฏิบตั ิเกี่ยวกบั หลกั และวธิ ีการอภิปรายแบบระดมสมองที่ดี หนา้ แบบสงั เกตพฤติกรรม หนา้ 97

หมวด ก ทบทวนความ ฝึกปฏิบตั ิเกี่ยวกบั วธิ ีการควบคุมการอภิปราย สงั เกตการอภิปราย หนา้ 89 สถานการณ์แสดงบทบาท หนา้ 91
เขา้ ใจพ้ืนฐาน
9การปฏิบตั ิตอ่ สมาชิกท่ีมีลกั ษณะไมพ่ งึ ประสงค์ ฝึกปฏิบตั ิเก่ียวกบั การปฏิบตั ิตอ่ สมาชิกท่ีมีลกั ษณะไม่พงึ ประสงคข์ ณะทางานกลุ่มหนา้ 77 สถานการณแ์ สดงบทบาท หนา้ 79
ในการทางานกลุ่ม ภาคทฤษฏี กิจกรรมที่ 1-
6 ผเู้ รียนมีส่วนร่วมในการอภิปรายทุก 8บทบาทผูน้ าการอภิปราย ฝึกปฏิบตั ิเกี่ยวกบั บทบาทผนู้ าการอภิปราย สงั เกตการอภิปราย หนา้ 68 แบบสงั เกตการณ์ หนา้ 70
กิจกรรม
การส่ือความหมาย 7การสร้างบรรยากาศท่ีดีในการทางานกลุม่ ฝึกปฏิบตั ิการสร้างบรรยากาศที่ดีของการทางานกลุ่มในการอภิปราย หนา้ 63 แบบสงั เกตการณ์ หนา้ 65

สารวจและพฒั นาภาวะผนู้ า สารวจท้งั ครูและนกั เรียน39 ขอ้ 6 กิจกรรมการสอนและฝึกปฏิบตั ิ
ตาม พ.ร.บ.กศ.แห่งชาติ
บทบาทผนู้ าและสมาชิกกลุ่ม 5
มาตรา 22 มาตรา 23 มาตรา 24 (1)-(6)
4

การปฏิบตั ิตามการวางแผน 3

การวางแผน 2

ความสาคญั ของการทางานเป็นกลุ่มและการวางแผน 1

ชีวิตของเรามีเทา่ น้ี 60

ส่ีคนหาม สามคนแห่ หน่ึงคนน่ังแคร่ สองคนพาไป

ส่ีคนหาม ธาตุทงั้ ส่ีคือ ดิน น้า ลม ไฟ

สามคนแห่ ไตรลกั ษณ์ อนิจจงั ความไมเ่ ท่ียง ทุกขงั ทุกขท์ ง้ั ปวง อนตั ตา ไมม่ ีตวั ตน

หน่ึงคนน่ังแคร่ คือ จิตของเรา จิตท่ีเป็นกศุ ล คิดดี ทาดี จิตท่ีไมเ่ ห็นกศุ ล คิดไมด่ ี ทาไมด่ ี

สองคนพาไป คือ บุญและบาปนาไปเม่ือตาย กรรมดีและกรรมไมด่ ีท่ีเราสรา้ งไวใ้ นขณะท่ีมีชีวิตอยู่

ทา้ ยน้ีขอใหท้ กุ ทา่ นจงมคี วามสุขความเจรญิ ในหนา้ ทกี่ ารงาน
และคดิ ทาสง่ิ ใดจงประสบความสาเร็จ มคี วามสุข สุขภาพแข็งแรง มีโชคมีชยั ชนะ

ในชวี ติ ทุกอยา่ งทท่ี า่ นทาและทา่ นปรารถนาทกุ ประการเทอญ สวสั ดี